2015 - ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ.pdf

ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 38 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 50

ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 32

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539‟uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 238.331.000,00 47.104.364,67 6.167.031,00 279.268.333,67 269.844.291,96 96,63 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 238.331.000,00 273.859.358,97 114.91 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 290.349.590,27 249.226.206,30 41.123.383,97

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kapsamında Yapılan Yapım ĠĢinin Ġlgili Varlık Hesaplarına Yansıtılmaması Üniversitede, Bilimsel AraĢtırma Projesi kapsamında yapılan ve geçici kabulü yapılmıĢ olan Merkezi AraĢtırma Laboratuvarı ĠnĢaatı Yapım ĠĢine iliĢkin harcamaların 252- Binalar Hesabında aktifleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 175‟inci maddesinde 252-Binalar hesabının; eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Yapılan incelemelerde Bilimsel AraĢtırma Projesi kapsamında yapılan ve geçici kabulü yapılmıĢ olan Merkezi AraĢtırma Laboratuvarı binasına iliĢkin ödemelerin 252-Binalar hesabına alınmadığı tespit edilmiĢtir. Yukarıda belirtilen nedenlerle geçici kabulü yapılmıĢ olan Merkezi AraĢtırma Laboratuvarı binasına iliĢkin harcamaların, 252-Binalar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilmemesi sonucunda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda 5.994.838,86 TL hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kapsamında „Merkezi AraĢtırma Laboratuvarı ĠnĢaatı‟ iĢi için yapılan toplam 6.651.269,58 TL tutarındaki harcama 252- Binalar Hesabına alınmıĢtır. Kayda iliĢkin Muhasebe ĠĢlem FiĢleri (10.02.2016 tarih 1599 yevmiye numaralı, 10.02.2016 tarih 1600 yevmiye numaralı, 29.03.2016 tarih 4359 yevmiye numaralı) ektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında yapılan yapım iĢinin ilgili varlık hesaplarına yansıtılarak düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 BULGU 2: Geçici Kabulü Yapılan Binaların 252-Binalar Hesabına Aktarılmaması Üniversitede, 2015 yılı içerisinde geçici kabulü yapılmıĢ olan Yabancı Diller Binası Yapım ĠĢinin 31.12.2015 tarihine kadar 252-Binalar Hesabına aktarılmayıp 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeye devam edildiği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 188'inci maddesinin (b) bendinde aynen, “Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” denilmek suretiyle, geçici kabulü yapılan iĢlere iliĢkin tutarların ilgili duran varlık hesabına aktarılması gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Buna göre, muhasebe kayıtlarının, tam açıklama ilkesine de uygun olarak, Kurum hesap planında belirtilen uygun hesaplar/ekonomik kodlar kullanılmak suretiyle gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede anılan yönetmelik hükümlerine göre 2015 yılında tamamlanan ve geçici kabulü yapılan yatırımlardan Yabancı Diller Binası Yapım ĠĢine iliĢkin 12.596.847,65 TL‟lik tutarın, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 252-Binalar Hesabına aktarılması gerekirken aktarılmadığı ve aynı yılsonunda amortismana tabi tutulmadığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak geçici kabulü yapılıp tamamlandığı halde 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen söz konusu yapım iĢinin, 252-Binalar Hesabına aktarılmaması nedeniyle Bilanço da 12.596.847,65 TL‟lik hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “2015 yılı içerisinde geçici kabulü yapılmıĢ olan Yabancı Diller Binası inĢaatı iĢi için yapılan toplam 13.902.811,12 TL tutarındaki harcama 252- Binalar Hesabına alınmıĢtır. Kayda iliĢkin 29.04.2016 tarih, 6106 yevmiye numaralı Muhasebe ĠĢlem FiĢi ektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda yer alan geçici kabulü yapılıp tamamlanan söz konusu yapım iĢinin, 252-Binalar Hesabına aktarıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: TaĢınır ĠĢlemlerinin Mevzuatına Uygun Yapılmaması Üniversitede taĢınır iĢlemlerine iliĢkin yapılan incelemeler sonucunda aĢağıda yer verilen taĢınır iĢlemlerinin mevzuatına uygun Ģekilde yürütülmediği tespit edilmiĢtir. a) Bağış Olarak Alınan Fidanların Kayda Alınmaması TaĢınırların kaydı ve muhafazası kapsamında yapılan fiziki denetimler ve ilgili muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda, kira sözleĢmesinin özel Ģartlar maddesi uyarınca kiracı tarafından taahhüt edilmiĢ olan fidan mahiyetinde taĢınırların bağıĢ kapsamında her yıl alındığı, ancak söz konusu fidanların taĢınır sistemine ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. TaĢınır Mal Yönetmeliği'nin 13‟üncü maddesi, idareye alınan mal veya malzemelerin kaydı ve tüketimi sırasında takip edilmesi gereken prosedürleri belirlemiĢtir. Yapılan incelemelerde, 2012 yılında kiraya verilen ve kira sözleĢmesi hükümleri aynen devam eden fide ve fidan satıĢ yeri olarak iĢletilen 10.000 m2 sınırında arsa mahiyetinde taĢınmaza ait Kira Ģartnamesi içeriğinde yer alan özel Ģartlar baĢlıklı bölümde kiracının her yıl ve mevsimine uygun olmak üzere idareye bila bedel aĢağıda ayrıntısı verilen 6500 adet taĢınırı ayni olarak teslim edeceği hüküm altına alınmıĢtır. Dolayısı ile kiracının 2015 yılında imzalanan tutanakla, 15.000,00 TL değerinde 1.000 adet iki yıllık gülfidanı, 3.750,00 TL değerinde 5.000 adet mevsimlik çiçek ve 50.000,00 TL değerinde 500 adet olduğu çam fidanı olmak üzere toplamda 68.750,00 TL lik bağıĢ yaptığı ancak taĢınır niteliğinde olan bunların taĢınır sistemi ile muhasebe sistemine kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. TaĢınır Mal Yönetmeliğine göre bağıĢ olarak alınan taĢınırların da diğer taĢınırlar gibi taĢınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olan taĢınır kayıt yetkilisi tarafından kayıt altına alınması ve sayımlarının yapılması gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına iliĢkin hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 88‟inci maddesinin 2 numaralı fıkrasında aynen, “Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen ilk madde ve malzemeler tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonuç olarak bağıĢ Ģeklinde alınan söz konusu taĢınırların, gerek taĢınır sisteminde gerekse muhasebe sisteminde 150.10.01 Ġlk Madde ve Malzeme hesabı ile 600.04.04.01.01 Gelirler hesabına kaydedilmek suretiyle izlenmemesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda toplam 68.750,00 TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. b) Yapım işi Kapsamında Temin Edilen Taşınırların Kayıtlara Alınmaması Üniversitede yapılan incelemelerde yapım iĢi kapsamına dâhil olan ve yüklenici tarafından idareye teslim edilen taĢınırların bulunduğu, taĢınır mahiyetindeki bu mal ve malzemelerin taĢınır iĢlemlerinin mevzuata uygun Ģekilde yürütülmediği tespit edilmiĢtir. TaĢınır Mal Yönetmeliği'nin 13‟üncü maddesi idareye alınan mal veya malzemelerin kaydı sırasında takip edilmesi gereken prosedürleri belirlemiĢtir; Üniversitede 2015 yılı içerisinde geçici kabul iĢlemleri yapılmıĢ olan yapım iĢleri kapsamında yapılan fiziki denetimler ve ilgili muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; yapım iĢi kapsamına dâhil olan ve yüklenici tarafından idareye teslim edilen taĢınırların bulunduğu ve bu taĢınırların taĢınır sistemine kaydedilmediği dolayısı ile taĢınır sistemine girilmeyen ve gerçekte yerinde olmasına rağmen kayıtlarda gözükmeyen söz konusu taĢınırların kayıt altına alınmaması sebebi ile zimmete verilme iĢlemlerinin de yapılamadığı görülmüĢtür. Bu sebeple yılsonu taĢınır cetvellerinin ve sayım tutanaklarının da gerçeği yansıtmadığı düĢünülmektedir. TaĢınır kayıt yetkilileri, yapım iĢi bünyesindeki söz konusu taĢınırları, yapı iĢleri birimince hazırlanan ve taĢınır mahiyetindeki mal ve malzemeleri gösteren listeleri, maliyet bedellerini de içerecek Ģekilde yapı iĢleri biriminden teslim almalı ve söz konusu taĢınırların, taĢınır sistemine giriĢlerini sağlamalıdır. TaĢınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların da yukarıda belirtilen hususlarda gerekli tedbirleri almaları gerekmektedir. Sonuç olarak yapım iĢi kapsamındaki taĢınırların, gerek taĢınır sisteminde gerekse muhasebe sistemine yansıtılmaması nedeni ile kayıtlara alınması gereken tutar kadar 2015 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. c) Mal ve Malzeme Alımlarında Taşınır Geçici Alındısı Kullanılmaması TaĢınır Mal Yönetmeliği'nin “Belge ve cetveller” baĢlıklı 10. Maddesinin d bendinde, “TaĢınır Geçici Alındısı” tanımlanmıĢ olup muayene ve kabul iĢlemi derhal yapılamayan hallerde, taĢınırların geçici olarak teslim alınmasında bu belge düzenleneceği hüküm altına

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 alınmıĢtır. Üniversitenin çeĢitli birimlerinin ihtiyacı için yapılan mal ve malzeme alımlarında muayene ve kabul iĢlemlerinin malın teslim süresinden daha sonraki tarihlerde yapıldığı ancak malın tesliminin zamanında yapıldığına iliĢkin herhangi bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Yüklenici tarafından mal ve malzemenin idareye tesliminde, taĢınır birimince TaĢınır Geçici Alındısı düzenlenmesi gerekmektedir. d) Taşınır Yönetimine İlişkin Bilgilerin Sayıştay’a Gönderilmemesi Üniversite tarafından harcama birimlerinin ve bunlara bağlı ambarların kod numaralarının, açık adreslerinin, bu ambarlardan sorumlu taĢınır kayıt ve kontrol yetkililerinin ad, soyad ve unvanlarının gösterildiği listelerin SayıĢtay‟a gönderilmediği görülmüĢtür. TaĢınır Mal Yönetmeliği‟nin “Harcama birimi ve ambarların kodlanması ve SayıĢtay‟a bildirilmesi‟‟ baĢlıklı 38'inci maddesinde kamu idarelerinin mali yılbaĢından önce hangi bilgi ve listeleri SayıĢtay‟a göndereceği hüküm alına alınmıĢtır. Yapılan denetimler sırasında üniversitenin 2015 yılına iliĢkin olarak ilgili mali yılbaĢından önce SayıĢtay‟a herhangi bir bildirimde bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre üniversite harcama birimleri ve bunlara bağlı ambarlara ait söz konusu bilgileri içeren listelerin her mali yılbaĢından önce SayıĢtay‟a gönderilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “a) BağıĢ olarak alınan söz konusu fidan, mevsimlik çiçekler 150.10.01-ilk madde ve malzeme hesabına borç, 600.04.04.01.01-Gelirler hesabına alacak kaydedilerek kayıtlara alınmıĢtır. Kayda iliĢkin Muhasebe ĠĢlem FiĢi ektedir. (29.04.2016 tarih 6129 yevmiye numaralı) b) Yapım iĢi kapsamında bulunan ve geçici kabulü yapılan inĢaatlar kapsamında yüklenici firma tarafından Üniversitemize teslim edilen taĢınırların detayı ekli Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığından alınan cetvelde belirtilmiĢ olup, söz konusu taĢınırlar toplamı 252-Binalar Hesabından düĢülerek, 258-Yapılmakta olan yatırımlar hesabına aktarılmıĢ, diğer yandan tutarlar hesaplara alınarak kayıt altına alınmıĢtır. (02.05.2016 tarih 6308 yevmiye numaralı, 03.05.2016 tarih 6324 yevmiye numaralı, 03.05.2016 tarih 6361 yevmiye numaralı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 03.05.2016 tarih 6362 yevmiye numaralı, 03.05.2016 tarih 6363 yevmiye numaralı Muhasebe ĠĢlem FiĢleri ve 2016/ 36, 37, 38 ve 39 sıra numaralı TaĢınır ĠĢlem FiĢleri) c) Üniversitemizin çeĢitli birimlerince teslim alınan ancak kabulü geciken taĢınırların tesliminde “TaĢınır Geçici Alındısı” düzenlenmesi için birimler Rektörlük Makamının 05.05.2016 tarih 1478-3295 sayılı yazısı ile uyarılmıĢtır. d) 2015 yılına ait harcama birimleri ve bunlara bağlı ambarlara ait bilgileri içeren listeler iliĢikte gönderilmiĢ (Harcama Birimleri Ambar Listesi) olup, bundan sonra taĢınır mal yönetmeliğinin 38‟inci maddesi gereği yerine getirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, taĢınır iĢlemlerinin mevzuatına uygun yapılması ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Üniversite’nin Döner Sermaye ĠĢletmesinde Bulunan Hissesinin Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin, EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinde bulunan 66,50 TL‟lik sermaye payının muhasebe sistemine yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermaye ĠĢletmesinde bulunan söz konusu hisse tutarlarının 242-Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı‟na kaydedilmesi gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 163‟üncü maddesi hükümleri; 242-Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabının döner sermayeli kuruluĢların öz kaynak hesaplarında karĢılık olarak yer alan tutarlarla eĢit olması gerektiğini ve döner sermayeli kuruluĢlara verilen sermayenin iĢletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârların bu hesaba kaydedilmesi gerektiğini hüküm altına almıĢtır. Üniversite döner sermaye iĢletmesinin mali tablolarının incelenmesi neticesinde 500- Sermaye Hesabında kayıtlı 66,50 TL‟lik tutarın üniversite özel bütçesinden iĢletmeye

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 aktarılan sermaye payı olduğu, ancak bu payın özel bütçe mali tablolarında 242-Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmek suretiyle aktifleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Üniversitenin döner sermayeli kuruluĢuna ayrılan sermaye paylarının, mali duran varlıklar hesap grubunda aktifleĢtirilmemesi nedeniyle 2015 Bilançosunda 242-Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 66,50 TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitenin Döner Sermaye ĠĢletmesinde bulunan 66,50 TL tutarındaki hissesi 242- Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler hesabına alınmıĢtır. Kayda iliĢkin Muhasebe ĠĢlem FiĢi ektedir (26.01.2016 tarih, 802 yevmiye numaralı).” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, üniversitenin döner sermaye iĢletmesinde bulunan hissesinin mali tablolarda yer alması ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETĠM GÖRÜġÜ EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Stoklar (150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı), Malî Duran Varlıklar (242- Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255-DemirbaĢlar Hesabı, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı), Faaliyet (600-Gelirler Hesabı, 630-Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Döner Sermaye ĠĢletmesi Tarafından Ödenmesi Gereken Giderlerin Üniversite Özel Bütçesinden Ödenmesi Döner sermaye iĢletmesi tarafından ödenmesi gereken hastaneye ait doğalgaz, elektrik ve güvenlik hizmeti alımı giderlerinin üniversite özel bütçesinden ödendiği görülmüĢtür. 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanunun 58‟inci maddesinin (b) bendine göre; döner sermaye iĢlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranı ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inĢaat iĢleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacaktır. Üniversite hastanesine ait doğalgaz giderleri bu hüküm kapsamında döner sermaye iĢletmesi tarafından karĢılanması gerekmektedir. Ayrıca 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununa dayanılarak hazırlanan 2014-2016 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinin “Genel Ġlkeler” baĢlıklı 10‟uncu maddesine göre; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karĢılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak; Döner Sermaye ĠĢletmesinin kullanmıĢ olduğu doğalgaz, elektrik ve güvenlik hizmeti alımı giderlerinin kendi bütçesinden karĢılanması gerekmektedir. Üniversitenin 2014 yılı SayıĢtay Denetim Raporu‟nda bu konuya değinilmesine rağmen aynı uygulamanın 2015 yılında da devam ettiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “A- Üniversitemiz hastane ve birimlerine ait aylar itibariyle tahakkuk eden doğalgaz giderlerine ait (Ek: 9) cetvel iliĢiktedir. Cetvelde görüleceği üzere hastane ve birimlerine toplam 4.035.783, 96 TL doğalgaz gideri faturası intikal etmiĢ, toplam tutarın 2.053.329, 151 TL‟si özel bütçeden, 1.982.454, 81 TL‟si Döner Sermaye Bütçesinden ödenmiĢtir. Ekli cetvelde belirtilen “Isı Merkezine” iliĢkin 248027 nolu doğalgaz aboneliğinden;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14  A Blok hastane  Temel Tıp Binaları  Derslikler  Poliklinikler  Radyoterapi Birimlerimiz de faydalanmaktadır. B- MeĢelik kampüsümüzde eğitim-öğretime devam eden Fakülteler, enstitüler, Meslek Yüksekokulları ve Merkezler ile hastanemizin elektrik ihtiyaçları 10000000270 aboneli sayaçtan temin edilmektedir. Hastaneye iliĢkin sarfiyatı ayırma imkânı bulunmamaktadır (Ek:10). Ancak inĢaatı devam etmekte olan yoğun bakım inĢaatı 2017 yılı baĢında bitirilecek olup, bu inĢaat kapsamında hastane ve birimlerinin abonelikleri ayrılacaktır. C- Güvenlik hizmeti verecek personel adedi, çalıĢma izinleri ve kontenjanlar üniversite adına verilmekte, yasa gereği güvenlik hizmetleri Rektörlüğümüz sorumluluğunda yürütülmektedir. Ayrıca her yıl bütçenin hazırlanmasında güvenlik personelinin birimi, adedi vb. belirtilerek ödenek teklif edilmekte, güvenlik hizmetleri bir bütün olarak değerlendirilip güvenlik hizmetlerine iliĢkin toplam ödenek “Genel Sekreterlik” altında birleĢtirilip bütçeleĢtirilmektedir. Hizmetlere iliĢkin ödeme de buradan yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak EskiĢehir Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi Bütçe Kanunu ile üniversiteye tahsis edilen bütçeden ayrı bir bütçeye sahiptir. Üniversite bütçesi hazırlanırken idarenin uymak zorunda olduğu 2014-2016 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinin “Genel Ġlkeler” baĢlıklı 10‟uncu maddesine göre; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karĢılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı belirtildiğinden Döner Sermaye ĠĢletmesinin kullanmıĢ olduğu doğalgaz, elektrik ve güvenlik hizmeti alımı giderlerinin kendi bütçesinden karĢılanması ya da kendi payına düĢen miktarı üniversite özel bütçesine ödemesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 2: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Üniversitenin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile izlediği kullanılma olanağını yitiren hurda niteliğindeki maddi duran varlıklarından, satıĢ suretiyle elden çıkarılanlarının bulunduğu ancak bunlara iliĢkin tutarların ilgili hesap ile amortisman hesabından düĢülmediği tespit edilmiĢtir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 214 üncü maddesi ile ve 215 inci maddesinin ilgili bölümlerinde Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabına iliĢkin düzenlemelere yer verilmiĢtir. Bu düzenlemelere göre, elden çıkarılacak hurda niteliğindeki maddi duran varlıkların satıĢı durumunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299- BirikmiĢ Amortismanlar hesabının ters muhasebe kaydıyla kapatılması arada oluĢabilecek olumlu ya da olumsuz farkın da ilgisine göre 600-Gelirler Hesabına ya da 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirdi. Yapılan incelemelerde 2015 yılı içerisinde 504,35 TL tutarında bir adet hurda satıĢ iĢlemi yapıldığı ancak satılan hurdalarla ilgili olarak 294, 299 ve 630 nolu hesapların kullanılmadığı görülmüĢtür. Ayrıca kurumun 2015 yılı mali tabloları incelendiğinde, kesin mizanda bulunmasına rağmen Diğer Varlıklar Hesap Grubu‟nun dönem sonu bilançosunda yer almadığı görülmüĢtür. Sonuç olarak yıl içinde satıĢı yapılan hurdaların anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak 294 ve 299 nolu hesaplarda izlenmeye devam edilmesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda 504,35 TL hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen hurda niteliğindeki maddi duran varlıklardan satıĢı yapılan 504,35 TL tutarındaki hurda satıĢının; 294, 299 ve 630 nolu hesaplarla iliĢkilendirilmeden sehven doğrudan gelir kaydedildiği, ancak faaliyet döneminin kapanması nedeniyle her hangi bir iĢlem yapılamamıĢtır. Daha sonra yapılacak hurda satıĢ bedelleri, ilgili hesaplarla iliĢkilendirilerek kaydedilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, Elden Çıkarılacak Stoklar

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına iliĢkin iĢlemlerin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına Aktarılan Tutarlardan Satın Alınan Tüketime Yönelik Mal ve Malzemelerin TaĢınır Sistemi ile Muhasebe Sisteminde Takip Edilmemesi Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenmediği ve söz konusu tutarların 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller‟in, "MuhasebeleĢtirme iĢlemleri ve belgeleri" baĢlıklı 9‟uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasında aynen "(2) Satın alınan dayanıklı taşınırlar, Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanterine alınır ve söz konusu taşınırlar, bunları kullanacak proje yürütücüsüne ya da belirleyeceği kişiye zimmetlenir. Tüketime yönelik mal ve malzemeler ise doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edilir." hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükmün, "Tüketime yönelik mal ve malzemeler" ile baĢlayan ikinci cümlesinin "satın alınan dayanıklı taĢınırlar" ile baĢlayan birinci cümlesinin istisnası gibi "ise" Ģart bağlacı ile devam etmesi nedeniyle üniversite uygulamalarında tüketime yönelik mal ve malzemeler için TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenmediği dolayısıyla 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı ile de muhasebeleĢtirilmediği anlaĢılmıĢtır. Ancak kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taĢınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine iliĢkin esas ve usuller bir üst norm olan TaĢınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiĢ olup taĢınır iĢlem fiĢinin hangi hallerde düzenlenmeyeceği 10'uncu maddesinde; "... aşağıda sayılan hallerde Taşınır İşlem Fişi düzenlenmez.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

1. Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri maddeler,
2. Makine, cihaz, taşıt ve iş makineleri ile demirbaşların servislerince yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parçalar ile doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar,
3. Kısa sürede tüketilen mutfak tipi tüpler ve yangın söndürme tüplerine yapılan gaz dolumları ile yazıcı kartuşlarının dolumları,
4. Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri" Ģeklinde sıralanmıĢtır. Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler ise bunlar arasında sayılmamaktadır. Buna göre, anılan Esas ve Usuller‟in 9'uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının, TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı olacak Ģekilde yorumlanması nedeniyle, tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢinin düzenlenmeden doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edildiği dolayısıyla giriĢ çıkıĢ kayıtlarının muhasebe sisteminde 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmediği tespit edilmiĢtir. Bu durumun, suistimallere sebebiyet verebileceği ihtimali karĢısında taĢınır malların kaydı, muhafazası, kullanımı ve takibine engel olması yönüyle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nda yer alan hesap verme sorumluluğu ile TaĢınır Mal Yönetmeliğinde düzenlenen sorumluluğun sağlanamayacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "TaĢınır Mal Yönetmeliği 18/01/2007 tarih 26407 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıĢ, Yönetmeliğin 10‟uncu maddesi yayınlanma tarihinden itibaren yürürlüğe girmiĢtir. Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile özel hesabın iĢleyiĢine iliĢkin Esas ve Usuller 01/01/2010 tarihinden geçerli olarak yürürlüğe girmiĢtir. 2015 yılı iĢ ve iĢlemleri TaĢınır Yönetmeliğinden sonra yürürlüğe giren Esas ve Usullerde belirtilen hususlar dikkate alınarak yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Raporun bu maddesinde belirtilen husus esasların “Yetki” baĢlıklı 14‟üncü maddesine istinaden Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne iliĢik yazı (Ek:8) ile iletilmiĢ olup, gelecek cevaba göre iĢlem yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Maliye Bakanlığından gelecek olan görüĢ yazısına göre iĢlem yapılacağı belirtilmiĢtir. Bulguda belirtilen gerekçeler nedeniyle Bilimsel AraĢtırma Projesi kapsamında alınan taĢınırlar için ilgili hesapların kullanılması gerektiği düĢünülmektedir. Ayrıca 2016 yılında yapılacak olan düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi EskiĢehir Osmangazi Üniversitesine ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19‟uncu maddesi 8 inci fıkrasında faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarlarının 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarı 600-Gelirler Hesabına alacak (181 Gelir tahakkukları hesabı yönetmelik gereği 2016 da kullanılacaktır), banka hesabına aktarılan tutarın tamamının ise aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekir. Bu hükme göre 800 ve 805 Bütçe Gelir Hesaplarına kaydedilmesi gereken tutar 102- Banka Hesabına aktarılan net tutardır. Yapılan incelemede Üniversitenin, tevkifatı yapılan gelir vergisinin de dâhil olduğu gayrisafi faiz geliri tutarını Bütçe Gelirleri hesaplarına kaydetmiĢ olduğu akabinde tevkifat yapılan 37.810,10 TL lik vergi tutarını ise 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve Ġadeler hesabını kullanılarak düĢtüğü dolayısıyla yukarıya alınan mezkûr yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemi yaptığı tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 417'nci maddesine göre bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabı, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılır. Üniversitenin vadeli banka hesabına iĢleyen faiz geliri banka tarafından net tutar üzerinden yatırıldığından iade edilmesi gereken herhangi bir tahsilat bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda Bütçe hesaplarına fazladan kaydedilen 37.810,10 TL‟lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; "Vadeli banka hesabına iliĢkin olarak elde edilen faiz gelirinin kaynaktan yapılan gelir vergisi tevkifatı; 2016 yılından itibaren 810- Bütçe Gelirlerinden Ret ve Ġadeler Hesabına alınmadan, bankaya aktarılan net tutar üzerinden 800 ve 805 Bütçe Gelir hesaplarına kaydı yapılmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, vadeli hesap faiz gelirlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik uygulamaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Osmangazililer Kooperatifinin Üniversite Ġhalelerine Girmesi Osmangazi Üniversitesi mensuplarınca kurulan Osmangazililer Tüketim Kooperatifinin Üniversite ihalelerine katıldığı tespit edilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun “İhaleye katılamayacak olanlar” baĢlıklı 6‟ıncı maddesinde; “Aşağıdaki şahıslar doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar:

1. İhaleyi yapan idarenin; a) İta amirleri,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 b) İhale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar, c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar (ikinci derece dâhil) kan ve sıhri hısımları, d) (Değişik: 2/3/1984 - 2990/2 md.) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şahısların ortakları (bu şahısların yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim ortaklıklar hariç)” hükümleri yer almaktadır. Ancak Osmangazi Üniversitesi mensuplarınca kurulan, Kooperatif BaĢkanı Üniversite Genel Sekreter Yardımcısı olan ve ortakları arasında Üniversitenin çeĢitli birimlerinde ihale iĢlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli personelin de bulunduğu Osmangazililer Tüketim Kooperatifinin (Gazi Koop), Üniversitede bir adet büro kiraladığı, ayrıca bir tane de irtifak hakkı sözleĢmesi imzaladığı tespit edilmiĢtir. Devlet Ġhale Kanununun yukarıda belirtilen hükümlerine göre anılan Kooperatifin Üniversite ihalelerine katılması, sonucunda da kira ve irtifak hakkı sözleĢmesi imzalaması mümkün görülmemektedir. Kamu idaresi cevabında; "A-Yükseköğretim Üst KuruluĢları ile Yükseköğretim Kurumlarının Ġdari TeĢkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Genel Sekreterlik BaĢlıklı 27.maddesinde Genel Sekreterliğin oluĢumu ve görevleri aĢağıda sayılmıĢtır. Genel Sekreterlik, bir Genel Sekreter ile en çok iki Genel Sekreter Yardımcısından ve bağlı birimlerden oluĢur. Genel Sekreter, Üniversite Ġdari TeĢkilatının baĢıdır ve bu teĢkilatın çalıĢmasından Rektöre karĢı sorumludur. Genel Sekreter, Üniversite idari teĢkilatının baĢı olarak yapacağı görevler dıĢında, kendisi ve kendisine bağlı birimler aracılığı ile aĢağıdaki görevleri yerine getirir. a) Üniversite idari teĢkilatında bulunan birimlerin verimli, düzenli ve uyumlu Ģekilde çalıĢmasını sağlamak, b) Üniversite Senatosu ile Üniversite Yönetim Kurulunda oya katılmaksızın raportörlük görevi yapmak; bu kurullarda alınan kararların yazılması, korunması ve saklanmasını sağlamak,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 c) Üniversite Senatosu ile Üniversite Yönetim Kurulunun kararlarını üniversiteye bağlı birimlere iletmek, d) Üniversite idari teĢkilatında görevlendirilecek personel hakkında rektöre öneride bulunmak, e) Basın ve halkla iliĢkiler hizmetinin yürütülmesini sağlamak, f) Rektörlüğün yazıĢmalarını yürütmek, g) Rektörlüğün protokol, ziyaret ve tören iĢlerini düzenlemek, h) Rektör tarafından verilecek benzeri görevleri yapmak. Yukarıda sayılan görevlerin arasında Genel Sekreter Yardımcısının (kooperatif baĢkanı) “ihale ĠĢlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemek” görevi bulunmamaktadır. 2886 Sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun ihale komisyonları baĢlıklı 13.maddesinde Genel Sekreter Yardımcılarının komisyonda görev yapmalarının zorunlu olduğuna iliĢkin herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır. B- Ġrtifak hakkı verilmesine iliĢkin ihale komisyonu 2886 Devlet Ġhale Yasası‟nın 13.maddesi gereği aĢağıdaki personelden oluĢturulmuĢtur.  ġube Müdürü Ersin ÇALIġKAN (Üye değil )  Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanı Süleyman MANTAR (Üye değil )  ġube Müdürü Harun YOLDAġ (Üye değil )  ġube Müdürü Ali KAMBER (Üye değil )  Bilgisayar ĠĢletmeni Berrak ARSLAN (Üye) Yukarıda görüleceği üzere görevlendirilen beĢ komisyon üyesinden dördünün kooperatife üye olmadığı, üniversite personeline ait tüketim kooperatifi olması nedeniyle Berrak ARSLAN‟ın üye olduğu ancak, tüketim kooperatifinin Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulunda üyeliği bulunmamaktadır. Ayrıca; 2886 sayılı Devlet Ġhale Yasası‟nın 31.maddesi uyarınca alınan ihale kararlarını onaylama ve iptal etme yetkisine sahip olan Üniversite Rektörü Prof. Dr. Hasan GÖNEN kooperatif üyesi değildir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Osmangazililer (Gazi Koop) Tüketim Kooperatifi‟nin kayıtlı 730 üyesi mevcuttur. Kayıtlı üyelerin tümü üniversitemiz personelidir. Üyelerin kooperatifle yapacakları iĢlemlerini zaman kaybetmeden yürütmeleri amacıyla kooperatif yönetimince kampus içinde irtibat bürosu talep edilmiĢtir. Talep; personelin zaman kaybı yönünden devlet yararı olarak, personelin ihtiyaçlarını biran önce halletmeleri personel yararına değerlendirilerek kabul edilmiĢtir. Kiralamaya iliĢkin ihale komisyonu 2886 Sayılı Devlet Ġhale Yasası‟nın 13.maddesi uyarınca aĢağıdaki personelden oluĢturulmuĢtur.  ġube Müdürü Ersin ÇALIġKAN (Üye değil)  ġube Müdürü Ali KAMBER (Üye değil)  Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanı Süleyman MANTAR (Üye değil)  Bilgisayar ĠĢletmeni Berrak ARSLAN (Üye )  Bilgisayar ĠĢletmeni Elvan ÇELĠK (Üye) Yukarıda görüleceği üzere görevlendirilen beĢ komisyon üyesinden üçünün kooperatife üye olmadığı, üniversite personeline ait tüketim kooperatifi olması nedeniyle Berrak ARSLAN ile Elvan ÇELĠK‟in üye olduğu, ancak Tüketim Kooperatifinin Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulunda üyelikleri bulunmamaktadır. Ayrıca; 2886 Sayılı Devlet Ġhale Yasası‟nın 31.maddesi uyarınca alınan ihale kararlarını onaylama ve iptal etme yetkisine sahip olan Üniversite Rektörü Prof. Dr. Hasan GÖNEN tüketim kooperatifi üyesi değildir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında kooperatifin ihaleye katılmasında yasal bir engel bulunmadığı belirtilmiĢse de bu savunma yersizdir. Çünkü bulgu cevabında da belirtildiği gibi kiralamaya iliĢkin ihale komisyonunun iki üyesi kooperatifin ortağıdır. Ayrıca bütün komisyon üyelerinin amiri konumundaki Üniversite Genel Sekreteri ve ihale iĢlemlerini denetlemekle görevli olan Ġç Denetim Birim BaĢkanı da kooperatifin ortağıdır. Bu ortakların kooperatifin Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulunda üyeliklerinin bulunmaması da ihaleye katılabilmeleri için yeterli değildir. Çünkü bu istisna hükmü sadece anonim ortaklıklar için geçerlidir. Belirtilen gerekçelerle, Osmangazi Üniversitesi mensuplarınca kurulan Osmangazililer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Tüketim Kooperatifinin Üniversite ihalelerine katılması mümkün değildir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 6: Ġrtifak Hakkı Tesislerine ĠliĢkin Ġhale ve Ġzin ĠĢlemlerinin Mevzuata Aykırı Yürütülmesi ve Tapu Tescillerinin Yapılmaması Üniversite tarafından gerçekleĢtirilmiĢ bulunan irtifak hakkı tesisi iĢlemlerinin incelenmesi sonucunda; A) ĠĢlemlerin rekabet ortamı oluĢturulmadan tek bir firma ile yürütüldüğü tespit edilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun “Kapsam” baĢlıklı 1‟inci maddesinde idarelerin mülkiyetin gayri ayni hak tesisi iĢlerini bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütecekleri belirtilmiĢ, “İlkeler” baĢlıklı 2‟inci maddesinde de ihtiyaçların en iyi Ģekilde, uygun Ģartlarla ve zamanında karĢılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu hüküm altına alınmıĢtır. Ancak yapılan incelemede, iĢletmeci veya istekli bir firmanın idareye vermiĢ olduğu dilekçe ile iĢlemlerin baĢlatıldığı, dilekçenin Üniversitenin Yönetim Kurulunda görüĢüldüğü, Bakanlıktan dilekçedeki talebe göre izin alındığı ve ihalede açıklık ve rekabet oluĢturulmadan bütün iĢlemlerin aynı firma ile yürütülüp sonuçlandırıldığı tespit edilmiĢtir. Buna göre irtifak hakkı tesisi iĢlemlerinin 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun temel ilkelerine aykırı yapıldığı görülmektedir. B) Ġrtifak hakkı tesisi izni yerine kiralama izni alındığı tespit edilmiĢtir. Bakanlıktan Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkında Yönetmelik‟in 77‟inci maddesine göre irtifak hakkı kurulması ve kullanma izni alınması gerekirken 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun 64‟üncü maddesine göre kiralama izni alındığı, bu maddeye göre alınabilecek azami süre 10 yıl olmasına rağmen Gazi Park iĢletmesi için sürenin 15 yıl olduğu tespit edilmiĢtir. Belirtilen nedenle irtifak hakkı tesisi için Bakanlık izinlerinin hatalı alındığı görülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 C) Üniversite tarafından gerçekleĢtirilmiĢ bulunan irtifak hakkı tesisi iĢlemlerinde yükleniciler ile sözleĢme imzalanmasına rağmen tapu tescili iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Ġrtifak tesisi iĢine iliĢkin Ön Ġzin ġartnamesinin 13‟üncü maddesinde;
“İhale sonucunda, ön izin verilen kişinin bu süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmesi hâlinde, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca tespit edilecek yıllık bedel karşılığında, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanunun 779 uncu ve izleyen maddeleri uyarınca irtifak hakkı tesis edilecek ve/veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler üzerinde kullanma izni verilecektir.” denilmektedir. 4721 sayılı Türk Medenî Kanunun 780‟inci maddesinde; “İrtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır.” hükmü yer almaktadır. Yükleniciler ile idare arasında imzalanan Ġrtifak Hakkı SözleĢmesinin “Ġrtifak Hakkının Süresi, BaĢlama ve BitiĢ Tarihi” baĢlıklı 2‟inci maddesinde bu hakkın tapuya tescil tarihinde baĢlayacağı hüküm altına alınmıĢtır. Ġrtifak hakkı tesisi sözleĢmesi imzalanabilmesi için önce tapu kütüğüne tescil Ģarttır. Ancak Ġdare ile Yükleniciler arasında beĢ adet irtifak hakkı tesisi sözleĢmesi imzalandığı, ancak hiç birisinde sözleĢme öncesi tapu tescil iĢleminin gerçekleĢtirilmediği, sadece Gazipark Kafeterya Çay Bahçesi‟nin sözleĢmeden yaklaĢık bir yıl üç ay sonra tescilinin gerçekleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Buna göre irtifak hakkı tesisi iĢlemlerinde tapu tescillerinin ihale dokümanı ve bu dokümanda belirtilen Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizde Ģu anda 30000 öğrenci eğitim-öğretime devam etmektedir. Kampüslerde öğrencilerimizin ve personelimizin ihtiyaçlarını temin edeceği boĢ vakitlerini değerlendirebileceği sosyal tesisler çok yetersiz, mevcutlar ise fakültelerin içindeki boĢ alanlardan oluĢturulmuĢtur. Sosyal tesislerin yapımı için her yıl yatırım programlarına ödenek teklif edilse de, Kalkınma Bakanlığınca yatırım programlarına bu amaçla ödenek tahsisi yapılmamaktadır. Üniversitemize yapılan irtifak hakkı verilmesi talepleri arasından idare için önemli

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 görülen sosyal tesis yapımına ait irtifak hakkı talepleri değerlendirmeye alınmıĢ ve sonuçlandırılmıĢtır. Söz konusu ihalelere iliĢkin açıklamalar aĢağıdadır. Sosyal tesis yapımına iliĢkin yapılan taleplerin 3996 sayılı “Bazı yatırım ve hizmetlerin Yap-ĠĢlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun”da düzenlenen modelden teknik olarak ve hukuken farklılıklar arz ettiği, Üniversite taĢınmazı üzerine yapılması planlanan yatırımların idare bütçesi kullanılmadan yapılması, idare bütçesinden gider yapıcı bir iĢlem olmaması nedeniyle 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu hükümleri dıĢında kalması, yatırım mülkiyetinin ve bu yatırımdan elde edilecek iratların belli bir dönem sonunda idareye kalacak olması nedeniyle gelir getirici bir iĢlem niteliği taĢıdığından 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, kamuya ait taĢınmaz üzerine bina yaptırılması karĢılığında sözleĢme dönemi boyunca yatırımcıya elde edilecek gelirin tamamının veya bir kısmının bırakılması nedeniyle söz konusu iĢin karma nitelikte bir sözleĢme olması vb. neden ve gerekçeler bir arada değerlendirildiğinde kurulacak sözleĢmenin irtifak hakkı sözleĢmesi olduğu değerlendirilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununa göre ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu ancak, 44‟üncü maddede belirtilen iĢlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulü ile, 45‟inci maddede belirtilen iĢlerin açık teklif usulü ile, 51‟inci maddede sayılan iĢlerin pazarlık usulü ile, 52‟inci maddede belirtilen iĢlerin yarıĢma usulü ile yaptırılabileceği belirtilmiĢtir. Söz konusu ihale usullerinden 51/g maddesinde “KullanıĢların özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, devletin özel mülkiyetindeki taĢınır ve taĢınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi” ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi denildiğinden irtifak hakkı tesisi ile yapılacak söz konusu yatırımın bu maddeye göre yaptırılmasına karar verilmiĢtir. ĠĢin irtifak hakkı tesisi mahiyeti nedeniyle Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete 19/06/2007 Resmi Gazete sayısı 26557) hükümlerinin ilgili maddeleri kıyasen uygulanmıĢtır. Yönetmelikte belirlenen izin, süre, limit ve tutarlar mülkiyeti hazineye ait olan taĢınmazlarla ilgili olduğundan Üniversite taĢınmazlarını ilgilendiren söz konusu ihalelerde dikkate alınmamıĢtır. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunun pazarlık usulünde ihale baĢlıklı 50‟inci maddesinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 “Pazarlık Usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir Ģekle bağlı değildir. Ġhaleler komisyon tarafından iĢin nitelik ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinden anlaĢmak suretiyle yapılır. Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.” denilmiĢtir. Yönetmelikte de “Pazarlık Usulü ihale” böyle tarif edilmiĢtir. Üniversitemiz MeĢelik Kampüsünde uygun görülen alanlarda irtifak hakkı verilmesi halinde her türlü projelerin kendilerince hazırlanarak sosyal tesis yapabileceklerine iliĢkin idareden yapılan söz konusu talepler kıyasen uygulanan yönetmelikte asgari bedeller belirtildiğinden (talebi yapan istekliler ile yönetmelikte belirlenen bedeller dikkate alınarak) pazarlık yapılarak ihale sonuçlandırılmıĢtır. Söz konusu taĢınmazlar için Milli Eğitim Bakanlığından kiralama izni alınmıĢ ancak kiraya verme düĢüncesinden vazgeçilmiĢ, irtifak hakkı verilmesine karar verilmiĢtir. Üniversitemizin mülkiyetindeki taĢınmazlar üzerine irtifak hakkı verilmesi için Maliye Bakanlığından izin alınmasına gerek olmadığından herhangi bir izin talebi yapılmamıĢtır. Ġrtifak hakkı verilen yerlere iliĢkin tapu tescil iĢlemleri derhal yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Ġhalenin Devlet Ġhale Kanunu‟nun 51/g maddesine göre yapılması eleĢtiri konusu yapılmamıĢtır. Ancak bu maddeye göre yapılan ihalelerde de Kanunun temel ilkeleri geçerli olup, tek bir isteklinin idareye vermiĢ olduğu dilekçe ile iĢlemlerin baĢlatılması ve ihalenin bu istekli ile sonuçlandırılması mümkün değildir. Ġhalede açıklık ve rekabetin sağlanması gerekir. Ġrtifak hakkı tesisi iĢlemlerinin 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun temel ilkelerine aykırı yapıldığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında belirtilen, irtifak hakkı tesisi iĢlemi için Bakanlıktan izin alınması gerekmediği yönündeki savunma yerinde görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında irtifak hakkı verilen yerlere iliĢkin tapu tescil iĢlemlerinin derhal yapılacağı belirtilmiĢtir. Ġrtifak tesisi iĢlemlerinde, ihalenin 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun temel ilkelerine uygun yapılıp yapılmadığı ve irtifak hakkı verilen yerlere iliĢkin tapu tescil

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 iĢlemlerine dikkat edilip edilmediği hususlarına iliĢkin bir sonraki denetim yılında kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 7: Kurumda Ġç Kontrol ÇalıĢmalarının Yetersiz Olması Kurumda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, 2008 yılında baĢlattığı iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi yönünde, yürürlükteki iç kontrol mevzuatı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun 11‟inci maddesinde, Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 8‟inci maddesinde ve Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliğinde belirtildiği gibi; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, iĢleyiĢinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıĢtır. Kurumun iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalıĢmalar değerlendirildiğinde;  2009 yılında hazırlanan Kamu Ġç Kontrol Sistemi Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin halen tamamlanmadığı,  2009 yılında Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu‟nun oluĢturulduğu ancak kurulun aktif olmadığı ayrıca harcama yetkililerindeki değiĢiklik ve emekliye ayrılma gibi nedenlerden dolayı Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu‟nun yenilenmediği, revize edilmediği,  Kurumda, sistemli bir Ģekilde risk analizleri yapılarak amaç ve hedeflerin gerçekleĢmesini engelleyebilecek iç ve dıĢ risklerin tanımlanarak değerlendirilmediği ve alınacak önlemlerin belirlenmediği, kurumsal risk yönetim yapısının kurulmadığı,  Ġç kontrol sisteminin en az yılda bir kez değerlendirilmediği,  Ġç kontrol sistemi konusunda eğitim ihtiyacına yönelik bir analizin yapılmadığı, iĢ tanımları ve iĢ akıĢ Ģemalarının çıkarılmasına yönelik eğitimin dıĢında bir eğitim düzenlenmediği,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28  Üniversitenin hazırladığı Uyum Eylem Planında Üniversitenin bir birimi olan Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulmasına iliĢkin eylemlere yer verilmediği, hususları tespit edilmiĢtir. Kurumda iç kontrol çalıĢmalarının yetersiz olması hususu 2015 Yılı Denetiminde Ġzlemeye Alınan Bulgular arasında da yer almıĢ ancak 2015 mali yılında bu konuda herhangi bir ilerleme sağlanamamıĢtır. Üniversitede iç kontrol sisteminin yapılandırılması konusunda hesap verme sorumluluğu üst yönetici olan Rektör‟e aittir. Bulgumuzda belirtildiği gibi Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planının revize edilerek iç kontrol sisteminin Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünü de kapsayacak Ģekilde yapılandırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Maliye Bakanlığı tarafından, 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği‟yle Kamu Ġç Kontrol Standartları belirlenmiĢ ayrıca kamu idarelerinin; iç kontrol sistemlerinin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere, yapılması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem planı oluĢturması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalıĢmalarını yürütmeleri ve bu çalıĢmaları en geç 31.12.2008 tarihine kadar tamamlamaları gerektiği belirtilmiĢtir. Bu amaçla; Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü de dâhil olmak üzere birimlerimizden, iç kontrol sistemlerinin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalıĢmalarını belirlemeleri ve tamamlamaları istenilmiĢ ayrıca Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı‟nın yürüttüğü faaliyetlere iliĢkin olarak ilgili konu üzerine hazırlanmıĢ olan çalıĢmanın bir örneği birimlerimize gönderilmiĢtir. Daha sonra; Kamu Ġdarelerince yürütülmekte olan iç kontrol sistemi hazırlıkları çalıĢmalarına rehberlik etmesi amacıyla Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü‟nce hazırlanan Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü‟nün 04.02.2009 tarih ve 1205 sayılı yazıları ekinde Üniversitemize gönderilmiĢ ve yine aynı yazıyla söz konusu eylem planlarının Kamu Ġç Kontrol Standartları çerçevesinde en geç 30.6.2009 tarihine kadar hazırlanarak üst yönetici

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 onayını müteakip bir ay içinde Maliye Bakanlığı‟na gönderilmesi ve eylem planında yer alan çalıĢmaların en geç 30.6.2011 tarihinde tamamlanması gerektiği öngörülmüĢtür. Söz konusu rehber gereğince Üniversitemiz Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlanarak söz konusu plan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü‟ne ve Harcama Birimlerimize gönderilmiĢtir. Belirlenen eylemlerin gerçekleĢme sonuçları Harcama Birimleri tarafından iki aĢamada Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığına bildirilmiĢ ve gerçekleĢme sonuçları konsolide edilerek oluĢturulan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Ġzleme Sonuçları yine iki aĢamada üst yönetime raporlanmıĢtır. Diğer taraftan Üniversitemiz Ġç Denetim Birimi tarafından; Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı “Ġç Kontrol Eylem Planı Çerçevesinde Yapılan ĠĢlemlerin Koordinasyon Süreci” ve harcama birimlerimizden denetim kapsamına alınanların “Ġç Kontrol Uygulamaları Süreci” iç denetime tabi tutulmuĢtur. Üniversitemizde Ġç Kontrol Sisteminin kurulması yönünde çalıĢmalar yapılmıĢ olmakla birlikte mevzuatın öngördüğü sorumlulukların tam olarak yerine getirilmesini teminen Bulgu 15‟de yer alan açıklamalarınız da dikkate alınarak Üniversitemiz Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı gözden geçirilerek revize edilecek Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünü de kapsayacak Ģekilde eksikliklerimiz tamamlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen açıklamaları da içerecek Ģekilde iç kontrol sisteminin kurulmasına iliĢkin çalıĢmaların devam ettiği belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 8: Mülkiyeti Üniversiteye Ait Arazi ve Arsaların Üzerine Binalar Yapılmasına Rağmen Tapu Kayıtlarında Cins Tashihlerinin Yapılmaması Mülkiyeti üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine binalar yapılmasına rağmen bunların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete ‟de yayımlanan “Kamu Ġdarelerine ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” baĢlıklı 10'uncu maddesinde: “1) Kamu idareleri; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar… (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir. Bu düzenleme ile cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢtir. Öncelik taĢınmazların muhasebe birimlerince kaydının mevcut kullanım Ģekliyle yapılarak mali tablolarda gösterilmesi, daha sonra tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemlerin yapılmasıdır. Üniversite de yapılan incelemelerde, mülkiyeti üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine binalar yapılmasına rağmen bunların tapu kayıtlarında halen arazi ve arsa olarak göründüğü tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak üniversite mülkiyetinde bulunan arazi ve arsaların tapu kayıtları ile mevcut kullanım Ģeklinin birbirine uyumlu olması için yapılacak cins tashihi tapu iĢlemlerine baĢlanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Mevcut kampüs alanları Üniversitemiz mülkiyeti ve hazineden tahsisli taĢınmazlardan oluĢmaktadır. Üniversitemiz kampüslerinin bulunduğu alanlardaki 1/5000 ölçekli Nazım Ġmar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında teknik hatalar mevcut olup konu hakkındaki ilgili belediyelerde yapılan giriĢimler sonuçsuz kalmıĢtır. Mevcut mülkiyet yazısı ve imar planları ile cins değiĢikliği ve imar uygulaması yapılması yasal olarak mümkün değildir. Hâlihazırda kampüs alanına ait Nazım ve Uygulama Ġmar planı değiĢikliğine ait iĢlemler yeniden baĢlatılmıĢtır. Bu kapsamda ilgili Belediyelerle görüĢülerek ön onay alınmıĢtır. Kamu Kurum görüĢlerinin tamamlanması ile planlar belediye onayına sunulacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Orman sınırlarının tescili ile birlikte bazı taĢınmazlar orman sınırları içinde kaldığından bu kısımların terkin edilerek terk edilen kısımlar için 6831 sayılı kanun uyarınca izin alınması ihtiyacı doğmuĢtur. Orman Bakanlığının 23.01.2015/17 tarih ve sayılı oluru ile gerekli izinler alınmıĢtır. Ayrıca; kampüs güney sınırını oluĢturan ormanlık araziye ait orman sınırlarının tescili iĢlemleri 2014 yılında tamamlanmıĢtır. Plan onamasına müteakiben kampüs taĢınmazları üzerinde imar uygulaması yapılarak cins değiĢikliği iĢlemleri sonuçlandırılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 44.086.470,07 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 21.108.102,41 10 Hazır Değerler 10.829.016,17 32 Faaliyet Borçları 9.074.542,97 102 Banka Hesabı 10.285.564,33 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 9.037.827,55 104 Proje Özel Hesabı 543.451,84 329 Diğer ÇeĢitli Borçlar Hesabı 36.715,42 12 Faaliyet Alacakları 21.429.009,64 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 9.404.325,35 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 21.402.116,44 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 489.570,83 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 2.475,68 333 Emanetler Hesabı 8.914.754,52 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 24.417,52 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 2.581.963,33 14 Diğer Alacaklar 503.198,68 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 2.382.882,32 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 503.198,68 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 198.650,86 15 Stoklar 1.449.786,19 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 430,15 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 1.449.786,19 38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 47.270,76 16 Ön Ödemeler 9.875.459,39 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı 47.270,76 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 6.532.052,95 5 Öz Kaynaklar 894.876.361,97

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 164 Akreditifler Hesabı 3.343.406,44 50 Net Değer 782.693.181,48 2 Duran Varlıklar 871.897.994,31 500 Net Değer Hesabı 782.693.181,48 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 25,00 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 71.059.796,52 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı (-) -25,00 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 71.059.796,52 25 Maddi Duran Varlıklar 871.897.994,31 59 Dönem Faaliyet Sonuçları 41.123.383,97 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 641.097.715,07 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 41.123.383,97 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 2.714.068,90
252 Binalar Hesabı 123.218.752,07
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 79.726.269,36
254 TaĢıtlar Hesabı 2.150.868,64
255 DemirbaĢlar Hesabı 47.144.921,06
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) - 115.520.804,27
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 91.366.203,48
260 Haklar Hesabı 4.642.345,47
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı 51.418,00
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -4.693.763,47
BORÇ TOPLAMI: 915.984.464,38 ALACAK TOPLAMI: 915.984.464,38

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 Bilanço Dipnotları
910 Teminat Mektupları Hesabı 19.439.229,32
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 19.439.229,32
920 Gider Taahhütleri Hesabı 87.222.150,77
921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 87.222.150,77
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 8.348.399,15
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 8.348.399,15
962 Bilimsel Projeler Hesabı 10.274.100,15
963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı 10.274.100,15
964 Kamu Ġdarelerine Tahsisli Binalar Ve Araziler Hesabı 208.585.131,10
965 Kamu Ġdarelerine Tahsisli Binalar Ve Araziler KarĢılığı Hesabı 208.585.131,10
990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri 21.397.942,66
993 Maddi Duran Varlıkların Kira Ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri 823.582,80
999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı 22.221.525,46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU H. Kod Yard. Kod. GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 107.740.955 90 123.401.138 15 148.331.200 04 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 19.147.016 73 22.176.555 45 24.170.831 18 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 29.256.435 51 32.228.087 98 35.991.015 11 630 05 Cari Transferler 3.595.358 80 3.675.877 63 5.240.626 31 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 209.327 96 312.729 64 178.201 21 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 153.024 74 273.753 70 252.917 32 630 13 Amortisman Giderleri 11.351.845 35 10.915.632 24 21.555.502 30 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 3.224.154 81 3.021.019 94 2.891.718 76 630 25 Kamu Ġdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Mali Olmayan Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 397.365 00 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 18.950.708 01 10.480.884 07 10.216.816 90 630 99 Diğer Giderler 889 82 307 11 12 17 GĠDERLER TOPLAMI (A) 193.629.717 63 206.485.985 91 249.226.206 30

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 H. Kod Yard. Kod GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 14.667.926 44 16.117.274 84 15.458.129 51 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 184.202.734 01 203.576.045 13 256.522.206 32 600 05 Diğer Gelirler 12.851.131 59 14.255.766 44 17.520.090 77 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 295.831 61 273.663 87 181.026 36 600 25 Kamu Ġdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan Elde Edilen Gelirler 668.137 31 610 (Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 212.017.623 65 234.222.750 28 290.349.590 27
FAALĠYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 18.387.906 02 27.736.764 37 41.123.383 97

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 38
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 39
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 39
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 40
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 41
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 42
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 45

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573 üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 66,50 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 64.230.948,24 TL‟dir. Döner sermaye gelir toplamı 185.267.806,89 TL, gider toplamı 201.016.833,28 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 15.749.026,39 TL‟dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yeralan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  SatıĢların maliyeti tablosu  Sermaye hareketleri tablosu  Nakit akım tablosu  Teminat mektupları sayım tutanağı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39  Envanter defteri  ĠĢletme bütçesi Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 5. DENETĠM GÖRÜġÜ EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Personele Dayalı Hizmet Alım SözleĢmesi Ġle ÇalıĢtırılan ĠĢçilerin Kıdem Tazminatlarına ĠliĢkin KarĢılık Hesaplarının Kullanılmaması Döner sermaye iĢletmesinde personele dayalı hizmet alım sözleĢmesi ile çalıĢtırılan iĢçilerin kıdem tazminatlarına iliĢkin muhasebe kayıtları yapılmamaktadır. 11.09.2014 tarih ve 6552 sayılı torba Kanun ile 4857 sayılı ĠĢ Kanunun 112‟nci maddesine aĢağıdaki fıkralar eklenmiĢ, idarelere personele dayalı hizmet alım sözleĢmesi ile çalıĢtırılan iĢçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü getirilmiĢtir. Anılan torba kanunun 8‟inci maddesinde aynen, "MADDE 8 – 4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir." denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 Bu nedenle, ihtiyatlık ilkesine uygun olarak döner sermaye iĢletmesinin personele dayalı hizmet alımı sözleĢmesi ile çalıĢan iĢçilerin kıdem tazminatlarına iliĢkin tutarların Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde sırasıyla 312 ve 354‟üncü maddelerinde tanımlanan 372 ve 472 nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Personele Dayalı Hizmet Alım SözleĢmesi ile çalıĢtırılan iĢçilerin Kıdem Tazminatlarına iliĢkin Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde sırasıyla 312 ve 354‟ ncü maddelerinde tanımlanan 372 ve 472 nolu Kıdem Tazminatı karĢılığı hesaplarında izlenmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, kıdem tazminatlarının ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Hizmet Alım SözleĢmelerinin Tip SözleĢmeye Aykırı Düzenlenmesi Hizmet alım ihaleleri ile ilgili yapılan incelemede sözleĢmelerin uygulanacak cezalar ile ilgili hükümlerinin tip sözleĢmeye aykırı düzenlendiği tespit edilmiĢtir. Personel alımı ile ilgili idare ile yükleniciler arasında imzalanan sözleĢmenin “Cezalar ve sözleĢmenin feshi” baĢlıklı 16. Maddesinde; “İşin tekrar eden kısımlarının sözleşme ve şartnamelere uygun olarak gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi halinde aylık hakediş üzerinden %0,05 (onbinde beş) oranında cezası kesilir.” Hükmü yer almaktadır. Ancak tip sözleĢmede, “işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 Görüldüğü gibi kesilecek cezanın aylık hak ediĢ bedeli üzerinden yapılması mümkün olmayıp mutlaka sözleĢme bedeli üzerinden kesilmesi ve düzenlemenin buna göre yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bundan böyle alımına çıkılacak Personele Dayalı Hizmet Alımları ihalelerinde düzenlenecek sözleĢmelerin “ Cezalar ve SözleĢmenin Feshi “ baĢlıklı 16. Maddesi iĢin tekrar eden kısımlarının sözleĢmeye uygun olarak gerçekleĢtirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, aylık hakediĢ üzerinden değil, sözleĢme bedeli tutarı üzerinden %1 oranı geçmemek üzere belirlenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bundan böyle sözleĢmelerin bulguda belirtilen Ģekilde düzenleneceği ifade edilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususa iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ BĠLANÇOSU
2014 2015 2014 2015 YTL YKr YTL YKr YTL YKr YTL YKr AKTĠF VARLIKLAR PASĠF ( KAYNAKLAR )
1- DÖNEN VARLIKLAR I- KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
A- Hazır Değerler 4.445.365,43 7.523.479,14 A-Mali Borçlar 0,00 130.000,00 100-KASA 3.288,03 2.622,66 303-ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLAR 0,00 130.000,00 102-BANKALAR 4.442.077,40 7.520.856,48 B- Ticari Borçlar 48.967.668,39 71.595.466,98 B- Menkul Kıymetler 0,00 0,00 320-SATICILAR 48.652.409,20 71.177.990,04 1 .... 0,00 0,00 326-ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR 315.259,19 417.476,94 C- Ticari Alacaklar 36.283.362,80 33.379.292,92 C- Diğer Borçlar 915.016,02 415.716,99 120-ALICILAR 34.339.109,65 33.234.964,68 335-PERSONELE BORÇLAR 220.535,51 332.503,06 123-BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR 70.899,95 73.528,24 336-DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR 694.480,51 83.213,93 126-VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR 0,00 70.800,00 0,00 0,00 128-ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR 1.873.353,20 1.872.342,60 D- Alınan Avanslar 668.126,66 815.178,61 129-ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR KARġILIĞI (-) 0,00 -1.872.342,60
D- Diğer Alacaklar 25.351,88 180.304,27 340-ALINAN AVANSLAR 668.126,66 815.178,61 134-ĠġLETMELERARASI MALĠ BORÇLAR 2,92 130.002,92 ..... 0,00 0,00 135-PERSONELDEN ALACAKLAR 23.229,36 16.301,35 E- Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım HakediĢleri 0,00 0,00 136-DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR 2.119,60 34.000,00 1 .... 0,00 0,00 E- Stoklar 15.235.094,20 19.966.162,46 F-Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler 5.080.765,51 5.395.338,66 150-ĠLK MADDE VE MALZEME 15.235.094,20 19.966.162,46 360-ÖDENCEK VERGĠ VE FONLAR 2.928.492,04 2.945.878,42 F- Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 0,00 361-ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ 11.706,36 16.804,62 1 .... 0,00 0,00 362-ÖDENECEK DÖNER SER. YÜKÜMLÜLÜKLERĠ 584.520,53 798.506,26 G- Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 968.484,91 1.039.118,84 363-ÖDENECEK DÖNER SER. KATKI PAYLARI 1.543.720,22 1.626.934,16 180-GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER 968.484,91 1.039.118,84 369-ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 12.326,36 7.215,20 H- Diğer Dönen Varlıklar 0,00 0,00 G- Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 0,00 196-PERSONEL AVANSLARI 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 56.957.659,22 62.088.357,63 H- Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 0,00 II- DURAN VARLIKLAR 1 .... 0,00 0,00 A- Ticari Alacaklar 0,00 0,00 I- Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 397-SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 0,00 0,00 B- Diğer Alacaklar 0,00 0,00 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 55.631.576,58 78.351.701,24

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 1 .... 0,00 0,00 II- UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 0,00 C- Mali Duran Varlıklar 0,00 0,00 A- MALĠ BORÇLAR 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 D- Maddi Duran Varlıklar 302.190,75 2.142.590,61 B- Ticari Borçlar 0,00 0,00 253-TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR 174.545,61 1.847.138,42 1 .... 0,00 0,00 254-TAġITLAR 456.596,36
255-DEMĠRBAġLAR 127.645,14 3.341.798,65 C- Diğer Borçlar 0,00 0,00 257-BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR (-) 0,00 -3.502.942,82
E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 D- Alınan Avanslar 0,00 0,00 F- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 E- Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 0,00 G- Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 F- Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 0,00 H- Diğer Duran Varlıklar 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 1 .... 0,00 0,00 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 0,00 0,00 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 302.190,75 2.142.590,61 III- ÖZKAYNAKLAR 0,00 0,00
A- ÖdenmiĢ Sermaye 66,50 66,50
500-SERMAYE HESABI 66,50 66,50
..... 0,00 0,00
B- Sermaye Yedekleri 0,00 0,00
1 .... 0,00 0,00
C- Kar Yedekleri 0,00 0,00
1 .... 0,00 0,00
D- GeçmiĢ Yıllar Karları 2.156.107,15 3.067.362,43
E- GeçmiĢ Yıllar Zararları (-) 0,00 -1.439.155,54
F- Dönem Net Karı (Zararı) -527.900,26 -15.749.026,39
590-DÖNEM NET KARI (+) 1.767.044,66 2.505.118,14
591-DÖNEM NET ZARARI (-) -2.294.944,92 -18.254.144,53
ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI 1.628.273,39 -14.120.753,00 AKTĠF ( VARLIKLAR ) TOPLAMI 57.259.849,97 64.230.948,24 PASĠF (KAYNAKLAR) TOPLAMI 57.259.849,97 64.230.948,24 DĠPNOTLAR
1
900-Alınan Teminatlar Hesabı 7.472.320,18 9.437.402,01
901-Alınan Teminatlar Alacaklı Hesabı 7.472.320,18 9.437.402,01

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU
2014 2015 YTL YKR YTL YKR A- BRÜT SATIġLAR 166.829.915,77 182.660.601,14 1- Yurtiçi SatıĢlar (600) 166.560.499,44 180.825.508,16 2- YurtdıĢı SatıĢlar 0,00 0,00 3- Diğer Gelirler (602) 269.416,33 1.835.092,98 B- SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 3.424.201,37 4.310.755,11 1- SatıĢtan Ġadeler (-) (610) 3.424.201,37 4.310.755,11 2- SatıĢ Ġskontoları (-) 0,00 0,00 3- Diğer Ġndirimler (-) 0,00 0,00 C- NET SATIġLAR 163.405.714,40 178.349.846,03 D- SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 102.016.486,79 125.180.843,99 1- Satılan Mamuller Maliyeti (-) 0,00 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) (740) 102.016.486,79 125.180.843,99 4- Diğer SatıĢların Maliyeti (-) 0,00 0,00 BRÜT SATIġ KARI VE ZARARI 61.389.227,61 53.169.002,04 E- FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 63.056.749,96 69.652.702,98 1- AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-) 0,00 0,00 2- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) (770) 63.056.749,96 69.652.702,98 FAALĠYET KARI VEYA ZARARI -1.667.522,35 -16.483.700,94 F- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 463.516,96 346.689,14 1- ĠĢtiraklerden Temettü Gelirleri 0,00 0,00 2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 0,00 3- Faiz Gelirleri (642) 315.198,75 232.570,33 4- Komisyon Gelirleri 0,00 0,00 5- Konusu Kalmayan KarĢılıklar 0,00 0,00 6- Menkul Kıymet SatıĢ Karları 0,00 0,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 7- Kambiyo Karları 0,00 0,00 8- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 9- Faaliyetle Ġlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar (649) 148.318,21 114.118,81 G- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 425,05 1.872.531,20 1- Komisyon Giderleri (-) 0,00 0,00 2- KarĢılık Giderleri (-) 0,00 1.872.342,60 3- Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-) 0,00 0,00 4- Kambiyo Zararları (-) 0,00 0,00 5- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 188,60 6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (659) 425,05 0,00 H- FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-) 0,00 0,00 1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00 2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00 OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -1.204.430,44 -18.009.543,00 I- OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 686.856,90 2.260.516,61 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları (671) 596.870,81 12.737,97 2- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar (679) 89.986,09 2.247.778,64 J- OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 10.326,72 0,00 1- ÇalıĢmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) (681) 2.890,89 0,00 3- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-) (689) 7.435,83 0,00 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -527.900,26 -15.749.026,39 K- DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞ.YAS. YÜK. KARġILIKLARI (-) 0,00 0,00 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -527.900,26 -15.749.026,39

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 50
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 50
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 51
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 51
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 52
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 53

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50

1. ÖZET Bu rapor, EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi‟nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetimler neticesinde EskiĢehir Osmangazi Üniversitesinin performans yönetimi sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine uygun Ģekilde oluĢturulduğu görülmüĢtür. E-bütçe programı kullanılarak performans bilgisi ve ölçümü faaliyetlerinde büyük oranda ilerleme sağlandığı görülmekle birlikte halen sistemin risk değerlendirmesinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yeralan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, EskiĢehir Osmangazi Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi'nin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. EskiĢehir Osmangazi Üniversitesine ait Stratejik Plan 2014 yılı denetimlerinde incelendiği ve denetlendiği için 2015 yılı denetimlerinde değerlendirmeye tabi tutlmamıĢtır. 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporunun yasal süreleri içinde yayımlandığı ve mevzuatta belirtilen Ģekil Ģartlarına uygun olduğu görülmüĢtür. EskiĢehir Osmangazi Üniversitesinin hazırlamıĢ olduğu Performans Programı ve Faaliyet Raporundaki performans bilgisi içeriğinin bulgu konusu yapılan hususlar dıĢında düzenlemelere uygun olduğu düĢünülmektedir. Faaliyet sonuçlarının sağlıklı bir biçimde ölçülmesini sağlayacak veri kayıt sisteminin kurulduğu, veri kayıt sisteminin faaliyet sonuçlarının ölçümüne iliĢkin tüm unsurları kapsadığı, sistemin geliĢtirilmesine ve sistemde kullanım kolaylığı sağlanmasına yönelik iyileĢtirmeler yapıldığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 53 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programında Yer Alan 4 Göstergenin Ġlgililik Kriterini TaĢımaması Performans Programı Hazırlama Rehberine göre; gösterge, kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. Rehberde yapılan bu tanımdan göstergenin, performans hedefi ile ilgili olması gerektiği anlaĢılmaktadır. Yapılan incelemeler neticesinde bazı göstergeler ile ait oldukları performans hedefleri arasında ilgililik kriterinin sağlanabileceği düzeyde bir iliĢki olmadığı tespit edilmiĢtir. Stratejik Hedef Performans Hedefi Performans Göstergesi Değerlendirme Eğitim Programlarını öğrenci merkezli, çıktı/sonuç odaklı ve uygulama ağırlıklı olacak Ģekilde geliĢtirmek Eğitim hizmetlerinin sürdürülmesi ve iyileĢtirilmesi Doğalgaz tüketim miktarı/Metreküp Belirtilen göstergeler ile performans hedefleri arasında ilgi bağı bulunmamaktadır. Ayrıca bu göstergelerdeki artıĢ kaynakların etkili ekonomik ve verimli kullanılmasına engel teĢkil edecektir. Elektrik tüketim miktarı (Kwh)/Sayı/Kilo Watt Saat Temizlik personeli sayısı/Adet Koruma güvenlik personeli sayısı/Adet Kamu idaresi cevabında; “Eğitim hizmetlerinin sürdürülmesi ve iyileĢtirilmesi performans hedefi için belirlenen “Eğitim hizmetlerinin sürdürülmesi ve iyileştirilmesi” faaliyeti için yapılacak giderler bütçenin büyük bir kısmını kapsadığından söz konusu hedefe ulaĢmak üzere yapılacak faaliyet için kullanılan kaynak genel yönetim gideri yerine ilgili faaliyetle iliĢkilendirilmiĢtir. Bu nedenle doğalgaz tüketim miktarı, elektrik tüketim miktarı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 54 temizlik personeli sayısı, koruma güvenlik personeli sayısı gibi göstergeler belirlenmiĢtir. Ancak Bulgu 1‟de yer alan hususlar 2016 yılı Performans Programı çalıĢmalarında dikkate alınmıĢ olup takip eden yıllar Performans Programı çalıĢmalarında da dikkate alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen göstergelere iliĢkin eksikliklerin sonraki dönemlerde yayınlanacak performans programlarında düzeltileceği belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim döneminde söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Faaliyet Raporunda Yer Alan 10 Adet Göstergedeki Sapmalarla Ġlgili Yapılan Açıklamaların Geçerlilik/Ġkna Edicilik Kriterini Sağlamaması Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢmelerinde sapmalar olması durumunda denetlenen idarelerin, hedef ve gerçekleĢme arasındaki sapmanın nedenleri hakkında açıklama getirmesi gerekmektedir. Nitekim 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 41 inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in 18 inci maddesinde ise; “Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 55 bilgiler de bu başlık altında yer alır. Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Yapılan incelemeler neticesinde Üniversitenin faaliyet raporunda yer alan bazı sapmalar için yapılan açıklamalarda sadece yılsonundaki miktarın dökümü belirtilmiĢtir. Bu nedenle beyan edilen gerekçelerin geçerlilik/ikna edicilik kriterini sağlamadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu göstergeler Ģunlardır;  Doğalgaz Tüketim Miktarı/Metreküp  DeğiĢim Programları kapsamında anlaĢma yapılan üniversite sayısı  DeğiĢim programları ile bir eğitim-öğretim yılında üniversitemize gelen öğrenci sayısı (yurtiçi ve yurtdıĢı)/adet  DeğiĢim programları ile bir eğitim-öğretim yılında üniversitemizden giden öğrenci sayısı (yurtiçi ve yurt dıĢı)  Turizm Fakültesi binası tamamlanma oranı  Eğitim fakültesi binası tamamlanma oranı  Yürütülen proje sayısı/Adet  Öğrenci kulüplerinin organize ettiği etkinlik sayısı/Adet  Yoğun bakım binası inĢaatının gerçekleĢme oranı/Oran  Hekim baĢına düĢen hasta sayısı (yıllık)/Adet Kamu idaresi cevabında; Bulguda yer alan açıklamalar doğrultusunda performans programında belirlenen hedeflenen gösterge düzeyi ve yılsonu gerçekleĢme durumu arasında meydana gelen sapmaların nedenleri bir sonraki idare faaliyet raporlarında detaylı bir Ģekilde açıklanacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 56 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen göstergelere iliĢkin sapma nedenlerinin sonraki dönemlerde yayınlanacak faaliyet raporunda gösterileceği belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim döneminde söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı EskiĢehir Osmangazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 57 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr