2015 - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ.pdf
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇERĠK DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 37 DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 63
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 21
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 22
- EKLER ........................................................................................................................................................ 30
KISALTMALAR A.O.: Anonim Ortaklığı A.ġ.: Anonim ġirketi BAP: Bilimsel AraĢtırma Projeleri R.G.: Resmi Gazete SKS: Sağlık Kültür ve Spor ġTĠ: ġirketi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI
HAKKINDA BĠLGĠ
Dokuz Eylül Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel
bütçeli bir kuruluĢtur.
Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama
sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye
Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve
üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile
faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir.
Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL)
AÇIKLAMA BaĢlangıç
Ödeneği
Eklenen
Ödenek
DüĢülen
Ödenek
Toplam
Ödenek
Toplam
Harcanan
Bütçe
GerçekleĢme
Oranı (%)
BÜTÇE
GĠDERLERĠ
TOPLAMI
451.308.000,00 129.796.895,00 8.966.450,00 572.138.445,00 502.064.511,00 88
Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelir GerçekleĢmeleri (TL)
AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir
Toplamı
Bütçe GerçekleĢme
Oranı (%)
BÜTÇE GELĠRLERĠ
TOPLAMI 451.308.000,00 492.560.105,00 109,00
Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 592.657.983,09 521.495.084,72 71.162.898,37
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 102 Banka Hesabının Gerçeği Yansıtmaması ve Üniversite Adına Yetkisiz Birimler Tarafından Banka Hesabı Açılması Üniversite adına açılmıĢ banka hesaplarına iliĢkin olarak ilgili bankalardan temin edilen; hesap, hesap hareketleri, yetki ve bakiye bilgileri ile 102 Banka Hesabına iliĢkin yevmiye kayıtları ve 2015 yılı Bilançosunun incelenmesi neticesinde; A) 102 Banka Hesabının yılsonu bakiye tutarı ile Üniversitenin mali hizmetler birimince ilgili bankalardan alınan 2015 yılı sonu mutabakat yazıları ekinde yer verilen bakiye toplam tutarının birbirini tutmadığı tespit edilmiĢtir. 102 Banka Hesabının yılsonu itibariyle bakiyesi 99.140.865,48 TL’dir. Buna karĢın, muhasebe birimi tarafından Ziraat Bankası ve Vakıfbank’tan temin edilen 2015 yılı banka mutabakat yazılarına göre anılan banka hesaplarının 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam bakiyesi 99.384.156,82 TL’dir. Dolayısıyla, 102 Banka Hesabı yılsonu bakiyesi, banka hesaplarında bulunan fiili yılsonu bakiye tutarından 243.291,34 TL daha düĢüktür. B) Üniversite adına açılmıĢ banka hesaplarını kullanma yetkisi sadece muhasebe birimi itibariyle muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemedinde olduğu halde baĢka birimlerce de banka hesabı açıldığı, ayrıca, üniversite adına açılmıĢ tüm banka hesaplarının muhasebece takip edilmesi gerekirken bir kısım banka hesaplarının ancak ana hesaba yapılan aktarmalar üzerinden dolaylı olarak takip edildiği, bir kısım banka hesaplarının ise hiçbir Ģekilde takibinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda, kamu idaresi hesaplarının niteliği ve bu hesaplara iliĢkin görev, yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢ; bu görev ve yetkilerin kimler tarafından kullanılacağı belirlenmiĢtir. Anılan Kanun’un 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri” Ģeklinde tanımlanmıĢ ve bu iĢlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiĢtir. Muhasebe yetkilisi, bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumlu tutulmuĢtur. Bahsi geçen 61’inci maddenin devamında, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanların “muhasebe yetkilisi mutemedi” olduğu ve bunların doğrudan muhasebe yetkilisine karĢı sorumlu olduğu belirtilmiĢ ve bu maddeye istinaden Maliye Bakanlığınca 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan “Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi Ve ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile de bunların görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara iliĢkin usul ve esaslar belirlenmiĢtir. Diğer yandan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka hesabına iliĢkin “Hesabın niteliği” baĢlıklı 17’inci maddesinde; “(1) Banka hesabı, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” “Hesaba iliĢkin iĢlemler” baĢlıklı 18’inci maddesinde ise; “(1) Muhasebe birimlerince bir gün içinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler için Bakanlıkça tespit edilerek duyurulan tutarlar alıkonularak, fazlası düzenlenecek teslimat müzekkeresi ile bankaya yatırılır. (2) Bankalarca muhasebe birimleri adına yapılan diğer tahsilat için, teslimat müzekkeresi düzenlenmez. Bu tür tutarlar bankadan alınacak hesap özet cetveline göre kayıtlara alınır. (3) Muhasebe birimlerince, hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yapılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri; ödeme yapılacak kişilerin hesaplarına aktarılacak tutarlar ile bankalarda açtırılacak krediler için “Gönderme Emri” (Örnek:14) düzenlenir. Muhasebe birimlerince, bankalar nezdindeki döviz hesabından yapılacak ödemelerde ise “Döviz Gönderme Emri” (Örnek:15) kullanılır.”
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
denilmek suretiyle, 102 Banka Hesabının yalnızca muhasebe birimlerine adına açılan
banka hesaplarının takibi için kullanılacağı ve söz konusu banka hesaplarına iliĢkin her türlü
para yatırma, tahsilat ve ödeme iĢlemlerinin de muhasebe birimlerince (5018 sayılı Kanun’un
anılan hükümleri uyarınca muhasebe yetkilisi ve/veya mutemedince) yerine getirileceği
açıkça belirtilmiĢtir. Ayrıca, söz konusu hükümlerden muhasebe birimi adına açılan tüm
hesapların muhasebece takip edilmesi gerektiği de anlaĢılmaktadır.
Buna karĢın Üniversite adına hesap açıldığı tespit edilen Ziraat Bankası, Vakıfbank ve
ĠĢ Bankasının ilgili Ģubeleriyle yapılan yazıĢmalar sonucunda bu bankalardan edinilen
bilgilerden;
b1) AĢağıda, ayrıntıları gösterilen banka hesaplarının Üniversite’nin ana hesabına
yapılan aktarmalar üzerinden dolaylı olarak takip edildiği ve bu nedenle söz konusu banka
hesaplarında 31.12.2015 tarihi itibariyle bulunan bakiye tutarların 102 Banka Hesabında
gözükmediği, ayrıca bu hesapların bazılarını kullanma yetkisinin muhasebe yetkilisi veyahut
mutemedinde olmadığı tespit edilmiĢtir.
Tablo 4: Üniversiteye Ait Olup Muhasebesi Ana Banka Hesabı Üzerinden Dolaylı
Takip Edilen Banka Hesapları
Ġlgili Banka ġubesi Hesap
adedi Hesabı Kullanan Birim
31.12.2015 Tarihi
Ġtibariyle Toplam
Bakiye
Ziraat Bankası Ġzmir Kurumsal ġube 11
SKS Daire BaĢkanlığı
(Yurt Gelirleri
Hesapları)
519.906,25 TL
ĠĢ Bankası Kordon ġubesi 46 Muhasebe Birimi
(Tahsilat Hesapları) -*
Toplam: 519.906,25 TL
- Rapor tarihi itibariyle bakiye bilgisi temin edilemedi. b2) AĢağıda ayrıntısı gösterilen banka hesaplarının muhasebe birimi dıĢındaki birimlerce kullanıldığı ve bu hesapların muhasebe takibinin ise hiç yapılmadığı, üstelik bu hesaplardan bazılarının bakiye vermesine karĢın son iki veya üç yıldır herhangi bir iĢlem görmedikleri anlaĢılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 5: Üniversiteye Ait Olup Muhasebe Takibi Yapılmayan Banka Hesapları Ġlgili Banka ġubesi Hesabın Son iĢlem Tarihi Hesabı Kullanan Birim 31.12.2015 Tarihli Toplam Bakiye ĠĢ Bankası Kordon ġubesi 24.04.2013 Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4.198,16 TL 24.12.2012 Dokuz Eylül Üniv.Teks.Müh.Bölümü 105,26* 08.02.2013 SKS Daire BaĢkanlığı 137.879,21 TL 11.01.2016 Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Egıtım Fakultesi 370,51 TL 24.04.2013 Dokuz Eylül Üni.Büt.Dai.BaĢ.Eğitim Bilimleri Ens. 11.500,27 TL Toplam: 142.553,14 TL *Avro hesabı olup 31.12.2015 tarihli Merkez Bankası döviz satıĢ kuru üzerinden TL’ye çevrilmiĢtir. Buna göre, yukarıda değinilen mevzuata aykırı iĢlemler neticesinde ve Bulgunun (A) ve (B) fıkralarında ortaya konan tespitler çerçevesinde, 102 Banka Hesabının olması gerekenden en az 905.750,73 TL daha düĢük gösterilmesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosunda da en az bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Bunun dıĢında, muhasebe birimi dıĢındaki birimler adına açılan banka hesaplarının kapatılması veyahut bu hesaplar için de muhasebe yetkilisinin yetkilendirilmesi yada bu hesaplar için yetkilendirilen kiĢilerin muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmesi, ayrıca, Üniversite adına açılmıĢ tüm hesapların muhasebesinin doğrudan izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; bulgunun (A) Ģıkkına iliĢkin olarak; 102 Banka hesabına iliĢkin yapılmıĢ olan kontroller neticesinde fiili banka mevcudu ile mizan arasındaki farkın denetim raporunda yer aldığı Ģekilde 243.291,34 TL değil 247.823,39 TL olduğunun tespit edildiği ve bu farkın ise bir kısım iĢlemlerin sehven muhasebeleĢtirilmemesinden kaynaklandığı ifade edilerek bu iĢlemlere iliĢkin bilgiler sunulmuĢ, 2016 yılı içerisinde banka fiili mevcudu ile mizan denkliğinin sağlandığı belirtilmiĢtir. Bulgunun (B) Ģıkkına iliĢkin olarak ise, 06.05.2016 tarih ve 60950927-849/331 sayılı yazı ile tüm akademik ve idari birimlere bahse konu hesapların kapatılması ve bakiyelerinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 kurum ana hesabına aktarılması için yazı yazıldığı, ilgili hesaplar kapatılıp bakiyelerinin kurum ana hesabına aktarıldığında SayıĢtay BaĢkanlığına tekrar bilgi verileceği bildirilmiĢtir. Yine (B) Ģıkkına iliĢkin olarak Sağlık Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığı tarafından yapılan açıklamalarda; kendilerince tahsil edilen yurt gelirlerine iliĢkin banka hesapları bakiyesinin 149.727,80 TL olduğu ve bu tutarın da 31.12.2015 tarihi itibariyle Strateji Daire BaĢkanlığı hesabına aktarıldığı, ancak, söz konusu yurt gelirlerine iliĢkin banka hesaplarında bulguda belirtilen 519.906,25 TL tutarında bir bakiyenin olmadığı, bulguda belirtilen 137.879,21 TL’nin ise AraĢtırma Görevlileri Konukevine iliĢkin olduğu ve bu konukevinin sosyal tesis statüsünde olduğu ifade edilmiĢtir. Bunlar dıĢında bulgunun (B) Ģıkkında bakiyeleri belirtilen ve muhasebe birimince takip edilmeyen hesaplara iliĢkin ise herhangi bir açıklamada bulunulmamıĢtır. Sonuç olarak Bulgunun (A) Ģıkkında konu edilen; 102 Banka Hesabı yılsonu bakiyesi ile ilgili bankalardan alınan mutabakat yazılarında belirtilen tutarların uyuĢmaması ve 102 Banka Hesabı bakiyesinin fiili banka mevcudundan 243.291,34 TL daha düĢük olmasına iliĢkin olarak Kamu idaresi cevabında yapılan açıklamalarda kendi tespitlerine göre aradaki farkın 247.823,39 TL olduğu ve bu hatanın da sehven muhasebeleĢtirilmeyen iĢlemler nedeniyle oluĢtuğu ileri sürülmüĢtür. Ancak, bulguya esas aldığımız banka mutabakat yazılarında gösterilen yılsonu bakiyesi toplamı ile 102 Banka Hesabının arasındaki fark 243.291,34 TL olup kamu idaresi cevabında bulguda yapılan tespit ile kendilerince yapılan tespit arasındaki farkı açıklayacak herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Sonuç olarak bulguya esas alınan belgelere göre 102 Banka Hesabının 2015 yılsonu bakiyesi fiili banka mevcudundan 243.291,34 TL daha düĢüktür. Her ne kadar kamu idaresince 2016 yılında banka fiili mevcudu ile 102 Banka Hesabı arasındaki farkın giderildiği ve eĢitliğin sağlandığı ileri sürülmüĢ ise de, ki kamu idaresi cevabında düzeltme kayıtlarına iliĢkin kanıtlayıcı herhangi bir belge ibraz edilmemiĢtir, 2016 yılında yapıldığı ileri ifade edilen düzeltme kayıtlarının 2015 yılı mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bulgunun (B) Ģıkkında konu edilen hususla ilgili olarak ise; Sağlık Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığınca yapılan açıklamalardan, bulguda muhasebe takibi yapılmayan hesaplar arasında gösterilen ve adı geçen Daire BaĢkanlığı adına açılmıĢ
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 bulunan banka hesaplarından bir tanesinin bütçe dıĢı sosyal tesis niteliğinde olan bir Konukevine iliĢkin olduğu, dolayısıyla özel bütçeyle ilgisinin bulunmadığı anlaĢılmıĢtır. Bu nedenle söz konusu banka hesabının 31.12.2015 tarihi itibariyle bakiyesinde bulunan 137.879,21 TL için iliĢilecek bir husus bulunmamaktadır. Ancak bunun dıĢındaki banka hesapları, bizzat ilgili bankalardan temin edilen ve bulguya dayanak olan bilgi ve belgelere göre, Üniversite adına açılmıĢ olup bu banka hesapları muhasebe birimince dolaylı olarak takip edilmekte ya da hiç takip edilmemektedir. Ancak kamu idaresince söz konusu banka hesaplarının kuruma ait olmadığına iliĢkin belgeye dayalı herhangi bir açıklama yapılmamıĢtır. Bununla beraber, kamu idaresince söz konusu hesaplara iliĢkin olarak tüm akademik ve idari birimlere muhasebe birimi gözetimi dıĢındaki hesapların kapatılması ve bakiyelerinin kurum ana hesabına aktarılması için yazı yazıldığı ifade edilmiĢ olup konu takip eden denetimlerde kontrol edilecektir. Sonuç olarak, (A) ve (B) Ģıkkında belirtilen gerekçelerle; bir kısım banka iĢlemlerinin muhasebeleleĢtirilmemesi ve Üniversite adına açılmıĢ olup dolaylı olarak takip edilen veya hiç takip edilmeyen banka hesapları nedeniyle 102 Banka Hesabının yılsonu bakiyesi fiili banka mevcudundan toplamda en az (243.291,34 TL + 524.580,18 =) 767.871,52 TL daha düĢük olup 2015 yılı Bilançosunda en az anılan tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. BULGU 2: 104 Proje Özel Hesabı’nın Gerçeği Yansıtmaması Üniversite adına açılmıĢ olan banka hesaplarına iliĢkin olarak ilgili bankalardan temin edilen; hesap, hesap hareketleri, yetki ve bakiye bilgileri ile 104 Proje Özel Hesabına iliĢkin yevmiye kayıtları ve 2015 yılı Bilançosunun incelenmesi neticesinde; Avrupa Birliği, uluslararası kuruluĢlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idarelerine proje karĢılığı aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlendiği 104 Proje Özel Hesabının yılsonu bakiye tutarı ile Üniversitenin mali hizmetler birimince ilgili bankalardan alınan 2015 yılı sonu mutabakat yazıları ekinde yer verilen bakiye toplam tutarının birbiriyle uyuĢmadığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 104 Proje Özel Hesabının 31.12.2015 tarihi itibariyle bakiyesi 3.821.575,88 TL’dir. Buna karĢın, muhasebe birimi tarafından Ziraat Bankası ve Vakıfbank’tan temin edilen 2015 yılı banka mutabakat yazılarına göre anılan bankalarda tutulan proje özel hesaplarına iliĢkin banka hesaplarının 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam bakiyesi 3.180.484,22 TL’dir. Dolayısıyla, 104 Proje Özel Hesabının yılsonu bakiyesi, banka hesaplarında bulunan fiili yılsonu bakiye tutarından 641.091,66 TL daha fazladır. Buna göre, yukarıda değinilen tespitler çerçevesinde, 104 Proje Özel Hesabının olması gerekenden 641.091,66 TL daha fazla gösterilmesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosunda bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “104 Proje Özel Hesabının incelenmesi neticesinde, aradaki farkın aktif olmayan AB projeleri bakiyeleri olduğu tespit edilmiĢtir. Bu nedenle, yılsonunda kur değerlemesi yapılmamıĢtır. 2016 yılında söz konusu değerleme iĢlemi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 104 Proje Özel Hesabının 2015 yılı dönem sonu bakiyesi ile bu hesaba iliĢkin banka hesaplarının 2015 yılı sonu fiili mevcudu arasındaki 641.091,66 TL tutarındaki farkın aktif olmayan AB projeleri hesaplarının yılsonu kur değerlemelerinin yapılmamısından kaynaklandığı ileri sürülmüĢ ise de, buna iliĢkin herhangi bir kanıtlayıcı belge ibraz edilmemiĢtir. Ayrıca, 104 nolu hesabın yılsonu bakiyesi fiili banka mevcudundan fazla olup, son yıllarda döviz kurlarının artıĢ yönünde seyrettiği düĢünüldüğünde, aradaki farkın kur değerlemesi yapılmamasıyla açıklanması mümkün görülmemektedir. Bu itibarla, kamu idaresince bulgu maddesinde ele alınan husus karĢılanmamıĢtır. Ayrıca, kamu idaresi cevabında 104 Proje Özel Hesabına iliĢkin hatanın 2016 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarıyla giderileceği ifade edilmiĢ ise de, 2016 yılında yapılacağı ileri sürülen kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında neden olunan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 3: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Ġzmir Dokuz Eylül Üniversitesine ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz tutarları üzerinden banka tarafından yapılan %15 oranındaki Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesi 8’inci fıkrasında faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre, bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, elde edilen brüt faiz tutarları ise 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir (181 Gelir Tahakkukları hesabının aylık dönemler itibariyle kullanılmasına anılan Yönetmelik gereği 2016 yılında baĢlanacaktır). Aynı zamanda, banka hesabına aktarılan net tutarlar 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilecektir. Yapılan incelemede Üniversitenin, vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirini net tutarlar üzerinden 600.5.1.9.3 hesap koduna kaydettiği, tevkifat tutarını ise muhasebe kayıtlarında hiç göstermediği, dolayısıyla yukarıya alınan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemi yaptığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda, karĢılıklı olarak 600 Gelirler Hesabının 600.5.1.9.3 kodu ile 630 Giderler Hesabının 630.3.4.3.1 koduna kaydedilmesi gerekirken kaydedilmeyen 356.515,50 TL’lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Bulgunuza istinaden faiz gelirlerinden yapılan stopajlara iliĢkin muhasebe kayıtları yapılmaya baĢlanılmıĢtır. 181 nolu hesabın uygulaması hususunda Muhasebat Genel Müdürlüğü ile yapılan Ģifai görüĢme neticesinde hesaba iliĢkin uygulamaya yön vermesi açısından görüĢ talep edilmesi istenilmiĢtir. Bu bağlamda 06.05.2016 tarih ve 60950927-045/330 sayılı yazı ile uygulamaya esas olması bakımından söz konusu görüĢ talep edilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, vadeli hesap faiz
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 gelirlerinin bulgu doğrultusunda muhasebeleĢtirilmesine baĢlandığı belirtilmiĢtir. Bununla beraber, 2016 yılında yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Kiraya Verilen TaĢınmazların ve Bunlara ĠliĢkin Kira Gelirleri Tahakkuklarının Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Ġzmir Dokuz Eylül Üniversitesince kiraya verilen taĢınmazlar ve bunlara iliĢkin kira gelirleri tahakkuklarının ilgili bilanço ve nazım hesaplarda takibine iliĢkin muhasebeleĢtirme iĢlemlerinin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesiyle, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelerce uygulanacak muhasebe iĢlemlerine iliĢkin düzenleme yapma yetkisi Maliye Bakanlığına verilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce 26.11.2014 tarihinde yayımlanan “TaĢınmaz ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Genel Yazı’sıyla; taĢınmazlardan kiraya verilenler ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin kayıtlı değerleri ile izlenebilmesi amacıyla 990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, bu taĢınmazlardan elde edilecek toplam kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin yıllar itibarıyla izlenebilmesi amacıyla 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının ihdas edildiği bildirilmiĢtir. Anılan Genel Yazı ile ayrıntılı Ģekilde yapılan açıklamalara göre; 1- Kiraya verilen taĢınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taĢınmazlara iliĢkin belgeler muhasebe birimlerine verildiğinde, bu taĢınmazların kayıtlı değerleri üzerinden 990- Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına alacak; diğer taraftan toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına alacak kaydedilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 2- Kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri tahsil edildiğinde 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına borç, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kira sözleĢmesi ya da irtifak hakkı tesisi süresi sona erdiğinde 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına borç, 990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedilecektir. 3- Ġlgili kira sözleĢmesine göre tahakkuk edip içinde bulunulan faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen kira gelirleri 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcu karĢılığında 600 Gelirler Hesabının alacağına kaydedilecektir. 4- Faaliyet dönemini takip eden aylara iliĢkin olarak yapılan peĢin tahsilatlarda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı nolu ilgili hesabın kullanılması gerekmektedir. Bunun yanında, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 138’inci maddesi uyarınca 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kamu idarelerince tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılmaktadır. Buna karĢın, kira bedelinin aylık olarak tahakkuk edeceği belirtilen kira sözleĢmelerinden doğan kira alacakları ancak ilgili oldukları ayda tahakkuk edip tahsil edilebilir hale geleceğinden, takip eden faaliyet dönemindeki bir aya iliĢkin olsa bile bu kira alacaklarının takibi için 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın kullanılmaması gerekmektedir. Aksi halde, sonraki döneme iliĢkin olarak tahakkuk eden ve o yılın geliri olarak mali tabloya yansıması gereken bir kira geliri, içinde bulunulan faaliyet dönemi gelirlerine kaydedilmiĢ olacaktır. Yapılan incelemede ise; Üniversite tarafından bir taĢınmazın kiraya verilmesine iliĢkin bir sözleĢme düzenlendiğinde, 2014 yılından devreden bir kayıt dıĢında, ilgili taĢınmazın 990- Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına kaydedilmediği, SözleĢmeden doğan toplam kira bedelinden sonraki dönemlere iliĢkin toplam 3.482.731,13 TL’nin yılı geliri gibi 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedildiği, Yıllık peĢin Ģekilde tahsil edilen kira bedellerinden gelecek faaliyet dönemine iliĢkin olan yaklaĢık 48.000,00 TL’nin 480.03.06 nolu hesap kodunda muhasebeleĢtirilmesi gerekirken 600.03.06 nolu hesap kodunda muhasebeleĢtirildiği,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
tespit edilmiĢtir.
Buna göre,
TaĢınmaz kira gelirlerinin 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç ve 600 Gelirler
hesabına alacak kaydedilmesi sonucunda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda toplam
3.482.731,13 TL kadar,
PeĢin tahsil edilen kira tutarlarından gelecek faaliyet dönemini (2016) ilgilendirdiği
tespit edilen toplam 48.000,00 TL’nin, 480.03.06 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında
(dönem sonu 380 nolu hesap) muhasebeleĢtirilmesi gerekirken yılı geliri gibi 600.03.06.
Gelirler Hesabında muhasebeleĢtirilmesi sonucunda 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu ve
Bilançosunda bu tutar kadar,
Kiraya verilen taĢınmazların kayıtlı değerlerinin ise 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı
Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri hesabı ile 999 Diğer Nazım Hesaplar
KarĢılığı hesabında izlenmemesi sonucunda da Bilanço dip notlarında kaydedilmesi gereken
tutarlar kadar,
hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “Bulguya iliĢkin yapılacak çalıĢmanın neticesinde gereken
muhasebe kayıtları gerçekleĢtirilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen
hususlara iliĢkin gerekli muhasebe iĢlemlerinin yapılacağı ifade edilmiĢtir.
Bununla beraber, 2016 yılında yapılacağı belirtilen düzeltme kayıtlarının 2015 yılı
dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
BULGU 5: Kiracılardan Tahsil Edilmesi Gereken Elektrik, Su ve Doğalgaz
Bedeli Alacaklarının MuhasebeleĢtirilmemesi
Üniversite tarafından kiraya verilen çeĢitli taĢınmazlara iliĢkin olarak kiracılar ile
bağıtlanan sözleĢmeler gereği kiracılar tarafından karĢılanması gereken elektrik, su ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 doğalgaz tüketim bedellerinden doğan alacakların ayrı bir otomasyon sisteminde takip edildiği, ancak, muhasebe sisteminde ilgili hesaplar ile izlenmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “14 Diğer Alacaklar” baĢlıklı 81’inci maddesinde diğer alacaklar hesap grubunun, faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Yapılan incelemede, Üniversite tarafından kiraya verilen çeĢitli taĢınmazlara iliĢkin olarak tahakkuk eden ve kira sözleĢmeleri gereğince kiralayanlar tarafından ödenmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz giderlerinden doğan ve 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam 326.130,37 TL tutarında olduğu tespit edilen alacakların 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabından takip edilmediği tespit edilmiĢtir. Buna göre, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabının kaydedilmesi gerekirken kaydedilmeyen 326.130,37 TL kadar 2015 yılı Bilançosu ile Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 82. ve “Hesaba ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı 83 üncü maddesi ile birlikte incelendiğinde kurum alacakları dıĢında kalan alacakların tahsil edilememesi durumunda 140- KiĢilerden Alacaklar Hesabında takibi yapıldığı görülmüĢtür. SözleĢme gereğince kiracılardan tahsil edilmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedellerinin bu kapsamda olmadığı görülmektedir. Bu nedenle ilgili hesapta takibi yapılmamaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, sözleĢme gereğince kiracılardan tahsil edilmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedellerinin, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 82 ve 83 üncü maddelerinde niteliği ve hangi durumlarda kullanılacağı belirtilen 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabında takibi yapılacak alacaklar kapsamında olmadığının değerlendirildiği, bu nedenle de bu tür alacakların anılan hesapta takip edilmediği ileri sürülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “14 Diğer Alacaklar” baĢlıklı 81’inci maddesinde diğer alacaklar hesap grubunun, faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Muhasebat Genel Müdürlüğünce 2014 ve 2015 yıllarında yayımlanan Özel Bütçeli KuruluĢlar Detaylı Hesap Planında da 140
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 KiĢilerden Alacaklar Hesabı için “01. Tahsilinde Bütçeye Gelir Kaydedilecek Alacaklar” ve “02. Diğer Alacaklar” Ģeklinde iki alt kod belirlenmiĢtir. Anılan Yönetmeliğin 50'inci maddesinde ise 12 Faaliyet alacakları hesap grubunun; kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen her türlü vergi gelirleri, teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağıĢ ve yardımlar, diğer gelirler ile sermaye gelirlerinden kaynaklanan alacakların ve verilen depozito ve teminatların izlenmesi için, 13 Kurum alacakları hesap grubunun da; kamu idarelerine, hane halkına, yabancı devlet veya uluslararası kuruluĢlara verilen borçlardan, yapılan borçlanmalardan ikraz anlaĢmaları ile diğer kamu idarelerine kullandırılan tutarlardan, diğer kamu idarelerine ait borçların üstlenilmesinden ve benzeri iĢlemlerden kaynaklanan ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Anılan Yönetmelik hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, faaliyet alacakları hesap grubu (vergi gelirleri, teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri gibi) tahakkuklu gelirlerden doğan alacakların takibinde, kurum alacakları hesap gurubu ise kamu idarelerince verilen borçlardan doğan alacakların takibinde kullanılacaktır. Buna karĢın, kiracılardan tahsil edilmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedelleri vergi veya teĢebbüs geliri benzeri bir "gelir" türü olmadıkları gibi kamu idaresinin gerçekleĢtirdiği bir borç verme iĢleminden de doğmamaktadırlar. Dolayısıyla, söz konusu alacakların, anılan Yönetmeliğin 81'inci maddesi hükmü gereğince, faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan alacakların izlenmesi için kullanılan "14 Diğer Alacaklar" grubunda yer alan 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kaldı ki, bulguya konu edilen; Üniversite tarafından kiraya verilen çeĢitli taĢınmazlara iliĢkin olarak tahakkuk eden ve kira sözleĢmeleri gereğince kiralayanlar tarafından ödenmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz giderlerinden doğan ve 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam 326.130,37 TL tutarında olduğu tespit edilen alacaklar 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabında takip edilmediği gibi baĢka herhangi bir hesapta da takip edilmemekte, bunlar ancak tahsil edildiğinde muhasebeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla, anılan alacakların muhasebe üzerinden takibi mümkün olmamaktadır. Bu itibarla, kuruma ait alacaklardan olup 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabının 02. Diğer Alacaklar alt kodunda takip edilmesi gerekirken takip edilmeyen, baĢka herhangi bir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 hesaba da kaydedilmeyen 326.130,37 TL kadar 2015 yılı Bilançosunda ve bu tutardan elektrik, su veya doğalgaz gideri olarak daha önce Üniversite tarafından ilgili dağıtım Ģirketlerine veya kuruluĢlarına ödendiği için kiracılardan tahsilinde gelir hesaplarına kaydedilecek tutarlar kadar Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. BULGU 6: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklara ĠliĢkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması ve Bunlar Ġçin Yıl Sonunda Amortisman Ayrılmaması Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına iliĢkin yevmiye kayıtlarının incelenmesi neticesinde; A) Söz konusu hesap koduna kaydedilen bazı taĢınırların TaĢınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı olarak elden çıkarılmadığı, bazı taĢınırların ise satıĢı yapıldığı halde kayıtlardan düĢülmediği görülmüĢtür. Anılan Yönetmeliğin “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkıĢ” baĢlıklı 26’ıncı maddesinde; “Ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırlar, Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen komisyonun kararı ile hurdaya ayrılır. Komisyon kararında ekonomik değerinin olmadığı veya teknik, hijyenik, stratejik ve tıbbi nedenlerle imha edilmesi gerektiği belirtilen taşınırlar, komisyon tarafından ayrıca bir imha tutanağı düzenlenerek imha edilir. Hurdaya ayrılan veya imha edilen taşınırlar için düzenlenen Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı Taşınır İşlem Fişine bağlanmak suretiyle çıkış kayıtları yapılır. Hurdaya ayrılan ve ekonomik değeri olan her türlü maden, malzeme, araç ve gereçler hakkında, özel mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak üzere Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Ana Statüsü 4 üncü maddesinin (7) numaralı bent hükmü uygulanır” denilmekte olup Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Ana Statüsü 4 üncü maddesinin (7) numaralı bent hükmü idarelerce hurdaya ayrılan her türlü taĢınırın Makine Kimya Endüstrisine satıĢını düzenlemektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Anılan hükümler uyarınca 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydedilen taĢınırların ilgili komisyon kararına göre imha edilerek veyahut Makine Kimya Endüstrisine satılarak kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Buna karĢın, 2015 yevmiye kayıtlarının incelenmesi neticesinde; 294 nolu hesaba önceki faaliyet döneminden devreden tutarın 12.369.760,44 TL olduğu, 2015 yılında söz konusu hesaba 2.479.980,00 TL tutarında yeni kayıt girildiği ve hesabın toplamının 14.849.740,44 TL’ye ulaĢtığı, buna karĢın, 2015 yılında Makine Kimya Endüstrisine sadece 11.004,84 TL tutarında hurda satıĢı gerçekleĢtirildiği ancak bu satıĢlardan elde edilen tutarların da (satıĢı yapılan hurdanın kayıtlı değeri ve amortisman tutarı göz önüne alınarak) 600 Gelirler veyahut 630 Giderler Hesabına kaydedilmeyip 333 Diğer ÇeĢitli Emanetler Hesabında tutulduğu ve satıĢı yapılan hurdaların 294 nolu Hesaptan düĢülmediği tespit edilmiĢtir. B) 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı için yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 14.849.740,44 TL iken, buna denk olması gereken 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 11.692.907,35 TL olarak görünmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre; maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı olup, çeĢitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren varlıklar ile bu varlıklardan amortismana tabi olanların ayrılmıĢ amortisman tutarları bu hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır. Bu Ģekilde aktarılan varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark kadar, aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda amortisman ayrılır. Söz konusu muhasebe kuralı, kullanılma olanağı kalmamıĢ varlıkların kurum bilançosunda sanal bir değer oluĢturmaması için önem arz etmektedir. Buna göre dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolaysıyla bu hesaplarının eĢitlenmesi gerekmektedir. Buna göre, yukarıda (A) ve (B) fıkralarında açıklanan hatalı iĢlemler sonucunda anılan 294 hesabının Bilançoda olması gerekenden toplam 3.145.828,25 TL fazla görünmesine,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da Giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine, ayrıca, satıĢı yapılan taĢınırların da duruma göre 600 Gelirler Hesabına veya 630 Giderler Hesabına kaydedilmemesi nedeniyle yine Faaliyet Sonuçları Tablosunda 11.004,84 TL hataya neden olunmuĢtur. Bunlar dıĢında, 294 nolu hesapta izlenen taĢınırların da anılan Yönetmelik kapsamında elden çıkarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “A) 294-Elden Çıkartılacak Stoklar Hesabında kayıtlı hurdalara iliĢkin birimlerden alınan verilere göre kayıtlar yeniden gözden geçirilip Makine ve Kimya Endüstrisine gönderilen hurdalardan tahsil edilen tutarlar kayıtlardaki hurdalar ile eĢleĢtirilerek 294 nolu hesaptan düĢülüp varlığın satıĢ değeri ile amortismanları arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına, yapılan tahsilat da 333-Emanetler Hesabından çıkılarak 600-Gelirler Hesabına kaydedilmiĢtir. (Ek-7) B) Dönem sonunda 294-Elden Çıkartılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı için ayrılması gereken amortisman tutarları hesaplanıp gerekli muhasebe kaydı yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevap ve eklerinin incelenmesi neticesinde, bulguda belirtilen hurdalara iliĢkin hususların düzeltme kayıtlarının yapıldığı, amortisman ayrılmasına iliĢkin hususların ise dönem sonunda hesaplanıp gerekli muhasebe kaydı yapılacağı belirtilmiĢtir. Söz konusu hurda satıĢlarına iliĢkin düzeltme kayıtları 2016 yılında yapıldığından, amortisman ayrılması iĢlemleri ise yine 2016 yılı dönem sonunda yapılacağından, bu iĢlemlerin 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hataları düzeltici bir etkileri bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Hazır Değerler (102 Bankalar Hesabı ve 104 Proje Özel Hesabı), Faaliyet Alacakları (120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı), Diğer Alacaklar (140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Gelecek Aylara / Yıllara Ait Gelirler (380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı), Gelir Hesapları (600 Gelirler Hesabı), Gider Hesapları (630 Giderler Hesabı) ve Nazım Hesaplar (990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arası Aktarmaların Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Yapılan incelemede Üniversite banka hesapları arasındaki aktarmalarda mevzuatı gereği kullanılması gereken 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 19, 22 ve 37’nci maddeleri uyarınca muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlarda öncelikle 108 Diğer Hazır Değerler hesabına borç ve 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabına alacak kaydı yapılması, ilgili banka hesapları arasında para aktarımı gerçekleĢtiğinde ise, 102 Banka Hesabına bir yandan 103 nolu hesabın borcu karĢılığında alacak kaydı yapılırken, diğer yandan da 108 nolu hesabın alacağı karĢılığında borç kaydı yapılması gerekmektedir. Buna göre üniversite tarafından kullanılan banka hesapları arasındaki para aktarımları için bankalara verilen talimatlarda 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler hesabının kullanılmaması sonucu 2015 yılsonu kesin mizanında; 102 Banka Hesabının alacak toplamı ile 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabının borç toplamı tutarları birbiri ile eĢit olması gerekirken, bu tutarlar arasında 12.448.916.915,35 TL fark olduğu tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak, bankalar arası göndermelerde 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabının, bu hesaba aracı olarak ise 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması gerekmekte olup, söz konusu muhasebe iĢlemlerinin hatalı gerçekleĢtirilmesi dolayısıyla 2015 yılı bilançosunda anılan tutarlar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “19.04.2016 tarihi itibariyle banka hesapları arası aktarmalarda 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı ve 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmaya baĢlanılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, banka hesapları arası aktarmaların 2016 yılı itibariyle bulguda belirtilen doğrultuda muhasebeleĢtirilmeye baĢlandığı bildirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam
edilecektir.
BULGU 2: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kaynaklarından Elde Edilen Faiz
Gelirlerinin Bütçeye Gelir Olarak Kaydedilmemesi
Üniversitelerde Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda
değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebe hesaplarına kaydedilmesinde
tereddütler bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan ve
10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları
Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11’inci maddesinde; Bilimsel
AraĢtırma Projeleri için tahsis edilecek kaynaklara “özel ödenekler” baĢlığı altında yer
verilmiĢtir. Buna göre; Bilimsel araĢtırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere
aĢağıda belirtilen gelirlerden kaynak sağlanacaktır;
-Yükseköğretim kurumunun döner sermaye iĢletmelerinden, öğretim üyelerinin
doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her türlü gayrisafi
hasılatın yüzde 10’undan az olmamak üzere, Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun
belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar,
-Bilimsel AraĢtırma Projelerinden elde edilen gelirler,
- Bilimsel AraĢtırma Projeleri için yapılacak bağıĢ ve yardımlar, -Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun izni ile yükseköğretim kurumunun yurtiçindeki veya yurtdıĢındaki kuruluĢlarla yapacağı ortak araĢtırmalar için ilgili kuruluĢlar tarafından ödenecek tutarlar, -ve diğer gelirler. Elde edilen bu kaynakların ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmesi hususunda Maliye Bakanlığı görevlendirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 Görüleceği üzere, Yönetmeliğin mezkûr maddesi ile Bilimsel AraĢtırma Projelerine diğer gelirler adı altında bir kaynak öngörülmüĢtür. Ancak bu kaynağın içeriğinin neler olabileceğine iliĢkin ayrıntılı bir düzenlemeye yer verilmemiĢtir. Dolayısıyla faiz gelirleri gerçek bir gelir olduğu için niteliği itibariyle “diğer gelirler” adı altında yer alabilir. Diğer yandan; genel olarak Kamunun mali yönetimini ve uygulamaların kontrolünü düzenleyen 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi kamu gelirini; “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, ….ile diğer gelirler” Ģeklinde tarif etmiĢtir. Anılan hükme göre; her ne suretle elde edilirse edilsin, üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiĢ tutarların üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna iliĢkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan Kesin Mizanların ise gerçeği yansıtacak Ģekilde hazırlanmıĢ olması gerekmektedir. Gerek 5018 sayılı Kanun’da gerekse Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmelik’te “diğer gelirler” ifadesine yer verilerek ilgili düzenlemeleri uygulayanlarda bir tereddüt oluĢmasına sebebiyet verilmiĢtir. Üniversite uygulamalarına bakıldığında bir kısım üniversiteler; Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerini bütçe gelirleri hesabına kaydederken, bir kısım üniversiteler söz konusu bu gelirleri Bilimsel AraĢtırma Projesi kaynağı kabul edip ilgili emanet hesaplarında takip etmektedir. Dolayısıyla; uygulamada iki ayrı yöntem kullanılmaktadır. Ancak kanun ve yönetmeliğin mevzuat hiyerarĢisindeki yerleri düĢünüldüğünde burada dikkate alınması gereken hükümlerin 5018 sayılı Kanun’un hükümleri olduğu açıktır. Sonuç olarak; Anılan Yönetmelikte YÖK tarafından açıklayıcı bir düzenleme yapılıncaya kadar Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin, 5018 sayılı Kanunun ilgili hükümleri gereği bütçe gelirleri ile gelirler hesabına kaydedilmesi ancak gereği halinde bu tutarın BAP hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ile yapılan Ģifai görüĢmeler neticesinde, özel hesaba aktarılan paraların bütçeden çıkıĢının yapıldığı ve özel
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 hesapta proje kapsamında kullanıldığı için artık bütçe ile iliĢkisi kesilmiĢ olup, buradan elde edilecek olan faiz gelirinin de bütçenin değil ilgili hesabın geliri olduğu ifade edilmiĢtir. Esas ve usullerde yapılacak düzenlemenin Kalkınma Bakanlığı, YÖK ve Maliye Bakanlığı’nın ortak çalıĢması neticesinde belirleneceği ifade edilmiĢtir. Bahse konu düzenleme yapılıncaya kadar mevcut uygulamaya devam edilecektir. Varlık hesaplarında söz konusu tutarlar yer almadığı için emanet hesapta ana tutar ile beraber faiz de takip edilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince gönderilen cevapta, Maliye Bakanlığı ile yapılan Ģifai görüĢmeler neticesinde, Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabında iĢletilen faiz gelirlerinin bütçeyle iliĢkilendirilemeyeceği kanaatine varıldığı ve konuyla ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar söz konusu faiz gelirlerinin muhasebeleĢtirilmesinde mevcut uygulamaya devam edileceği ifade edilmiĢtir. Ancak, bahse konu bulgu maddesinde esas vurgulanmak istenen husus Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabında iĢletilen faiz gelirlerinin nitelik olarak bütçe geliri olup olmadıkları değil, Bilimsel AraĢtırma Projeleri için tahsis edilen kaynaklar Üniversite bütçesinde öncelikle bütçe geliri olarak kaydedilip sonrasında yine bütçe gider kaydı yapılarak emanet hesaplara aktarıldığı halde bu kaynaklardan elde edilen faiz gelirinin ne gelir hesaplarıyla ne de bütçe gelirleriyle hiç iliĢkilendirilmiyor olmasıdır. Bahse konu faiz gelirlerinin de bütçe gelirleri ile gelirler hesaplarına kaydedilmesi muhasebenin temel ilkelerinin bir gereği olup sonrasında ise Üniversite Ġdaresince bu tutarların yeniden BAP hesaplarına aktarılması mümkündür. Söz konusu hususa dikkat edilip edilmediği, bir sonraki denetim yılında kontrol edilmeye devam edilecektir. BULGU 3: Özel Sermayeli Bankada Açılan Tahsilat Hesabından Üniversite Ana Hesabına Yapılan Aktarmalarda Gecikmeler YaĢanması Üniversitenin ikinci öğretim gelirlerinin tahsilatı amacıyla ĠĢ Bankası Kordon ġubesinde açılan banka hesabından Ziraat Bankasında bulunan ana hesabına yapılan aktarımların bir kısmının, 11.09.2013 tarih ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nde belirtilen süre içerisinde gerçekleĢtirilmediği
anlaĢılmıĢtır.
Anılan Tebliğin “Tanımlar” baĢlıklı 4’üncü maddesinde kamu sermayeli bankalar;
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, T.C. Ziraat Bankası A.ġ., T. Halk Bankası A.ġ., ve
T. Vakıflar Bankası A.O. olarak sayılmıĢtır.
Tebliğin 5’inci maddesinde ise kamu kurumlarının faaliyetleri kapsamında
yaptıracakları tahsilat ve ödeme iĢlemleri için yurtiçinde yerleĢik diğer bankaları ve Posta ve
Telgraf TeĢkilatı A.ġ.’yi de kullanabilecekleri ancak, gerçekleĢtirilen tahsilat tutarlarının, özel
kanunların verdiği yetki kapsamında yapılan düzenlemelerde yer alan hükümler saklı kalmak
kaydı ile takip eden iĢgünü içinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına
aktarılması zorunlu olduğu hüküm altına alınmıĢtır.
Aynı hükümler 18.11.2015 tarih ve 29536 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde de yer almıĢtır.
Buna karĢın, ĠĢ Bankasından temin edilen hesap bilgilerinin incelenmesi neticesinde;
Üniversite tarafından ikinci öğretim gelirlerinin tahsilatı için anılan Bankanın Kordon
ġubesinde açılan hesaba öğrencilerce cuma günleri ve (bankamatikler üzerinden) hafta sonları
yatırılan tutarların, takip eden pazartesi günleri yerine salı günleri gecikmeli olarak aktarıldığı
tespit edilmiĢtir.
Bu itibarla, ilgili mevzuat hükümlerine uyulması ve kurum menfaatlerinin korunması
bakımından, özel sermayeli bankalarda açılan tahsilat hesaplarında toplanan tutarların anılan
Tebliğ hükümleriyle belirlenen süre içerisinde ana hesaplara aktarılmasının gözetilmesi
gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Söz konusu bulguya istinaden ilgili bankaya 05.05.2016
tarih ve 60950927-849/323 sayılı yazı ile (Ek-3) tahsilatın yapılmasına karĢın Kamu
Haznedarlığı Genel Tebliği hükümlerine riayet edilmeme gerekçesi hususu sorulmuĢ olup,
alınacak olan cevabi yazı tarafınıza iletilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen
eksikliklerin tamamlanmasına yönelik olarak ilgili banka ile yazıĢmaların yapıldığı ve
sonucun beklendiği belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususa iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 4: TaĢınmaz Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemlerin Mevzuatına Uygun Yapılmaması Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere arazi, arsa, bina, yer altı ve yer üstü düzenlerine iliĢkin iĢlemlerin incelenmesi sonucunda, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiĢtir. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı sayılı R.G.de yayımlanan Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca, Yönetmelik eki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar” baĢlığı altında yer alan taĢınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taĢınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacaktır. Ancak, Yönetmeliğin mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin geçici 1’inci maddesinde, Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taĢınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar 30.09.2014 tarihi itibariyle emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı ve değer tespit çalıĢmalarının en geç 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmiĢtir. Yine Yönetmeliğin 7’inci maddesi uyarınca, tapu kütüğünde kamu idarelerinin kendi adlarına tescilli olan taĢınmazların kaydının, yönetmelik eki (Ek 2) “Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu”na, tapu kütüğünde üçüncü kiĢiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taĢınmazların kaydının ise Yönetmelik eki (Ek 6) “Sınırlı Aynî Haklar ile KiĢisel Haklar ve Tahsis Formu”na kaydedilmesi gerekmektedir. Mali hizmetler biriminin ise bu formları konsolide ederek anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan (Ek 7) örneğe uygun Ģekilde taĢınmaz icmal cetvelleri düzenlemesi gerekmektedir. Bir diğer husus, Yönetmeliğin 11’inci maddesi gereğince, kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçümü değiĢikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk vb. nedenlerle taĢınmazda meydana gelebilecek değiĢikliklerde mevcut kayıtlar kapatılıp oluĢan taĢınmazlar
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 esas alınarak yeni bir kayıt oluĢturulması gerekmektedir. Terkin, satıĢ, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda ise sona eriĢ nedeni açıklanarak kayıt kapatılacaktır. Ayrıca, taĢınmaza yapılan ve 28 Sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği uyarınca (R.G.:10.01.2008- 26752) 34.000,00 TL’yi aĢan değer arttırıcı harcamaların da taĢınmazın değerine eklenmesi gerekmektedir Anılan 11’inci madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen tüm değiĢikliklerin en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; iĢlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde iĢlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Üniversite tarafından bahse konu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda 2012 yılında bir değer tespit komisyonu oluĢturulduğu, bu komisyonun 30.10.2012 tarih ve 01 sayılı Kararı’yla tapuda Üniversite adına kayıtlı olan veyahut baĢka idarelerce Üniversiteye tahsis edilen binaların maliyet bedelinin tespit edildiği ve yapılan tespitlerin 21.01.2014 tarih ve 65422274/110-162 sayılı bir yazıyla Strateji Daire BaĢkanlığına bildirildiği anlaĢılmıĢtır. Bununla beraber, Üniversite tarafından anılan Yönetmelik kapsamında gerçekleĢtirilen diğer iĢlemlere iliĢkin olarak; a) Üniversitenin mülkiyetinde olan veyahut kullanım hakkına sahip olunan arazi ve arsalar ile yerüstü ve yer altı düzenleri için herhangi bir maliyet veya rayiç bedel tespit çalıĢması yapılmadığı, b) Bahse konu Yönetmelik uyarınca düzenlenmesi gereken formlardan; “Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu”nda taĢınmazların sadece (arsa veya arazi bedeli olarak) tapu senedindeki satıĢ bedellerine yer verildiği veya değer sütunun boĢ bırakıldığı, “Sınırlı Aynî Haklar ile KiĢisel Haklar ve Tahsis Formu”nda kayıtlı taĢınmazlar için herhangi bir değer belirtilmediği, dolayısıyla, 2012 yılında Üniversite tarafından tespit edilen bina maliyet bedelleri ile daha sonra Üniversite tarafından inĢa edilen binaların maliyet bedellerinin anılan formlara iĢlenmediği ve bu formlar esas alınarak düzenlenmesi gereken taĢınmaz icmal cetvellerinin ise hiç oluĢturulmadığı, c) Ayrıca, 30.10.2014 tarihinde bağıĢ yoluyla edinilen Ġzmir Balçova Ġlçesi Ġnciraltı Mahallesinde bulunan 2267 ada 29 parselde kayıtlı tarlanın Tapuda Kayıtlı Olan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 TaĢınmazlar Formuna eklenmediği, görülmüĢtür. Bu itibarla, Üniversitenin sahip olduğu veya kullanımında bulunan taĢınmazlara iliĢkin envanter çalıĢmalarının sağlıklı tamamlanabilmesi için anılan formların mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi ve taĢınmazlara iliĢkin değiĢikliklerin izlenerek formların sürekli güncel tutulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2015 Yılı Denetim Raporunun “B-Uygunluğa ĠliĢkin Bulgular” Bölümünün 7. maddesinde Üniversitemiz mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan, eklenti ve bütünleyici parçaları dahil olmak üzere arazi, arsa, bina, yer altı ve yer üstü düzenlerine iliĢkin iĢlemlerin incelenmesi sonucunda, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığı belirtilmiĢtir. Kamu idarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerine göre “Sınırlı Ayni Haklar ve Tahsis Formu” düzenlenmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususlara iliĢkin olarak herhangi bir açıklama yapılmamıĢ, sadece cevap ekinde Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik eki (Ek 6) “Sınırlı Aynî Haklar ile KiĢisel Haklar ve Tahsis Formu” ibraz edilmiĢtir. Söz konusu formda yer verilen taĢınmazların, anılan Yönetmeliğin geçici 1'inci maddesine istinaden, Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alındığı görülmüĢ ise de, yine aynı Yönetmelik hükmü uyarınca değer tespit çalıĢmalarının en geç 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Bulgu konusu taĢınmaz envanteri iĢlemlerine iliĢkin kontrollere, bir sonraki denetim yılında da devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 201.555.795,51 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 107.510.015,69 10 Hazır Değerler 102.962.441,36 32 Faaliyet Borçları 488.010,54 100 Kasa Hesabı 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 488.010,54 102 Banka Hesabı 99.140.865,48 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 102.256.163,10 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 592.088,83 104 Proje Özel Hesabı 3.821.575,88 333 Emanetler Hesabı 101.664.074,27 105 Döviz Hesabı 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 4.765.842,05 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-) 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 4.494.195,38 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 265.450,72 12 Faaliyet Alacakları 81.624.142,50 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 6.195,95 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 81.285.249,17 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 814.205,60 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 307.387,53 430 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 814.205,60 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 31.505,80 5 Öz Kaynaklar 1.423.977.457,76 14 Diğer Alacaklar 369.465,96 50 Net Değer 1.405.146.577,40 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 369.465,96 500 Net Değer Hesabı 1.405.146.577,40 15 Stoklar 2.594.421,84 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 139.486.762,45
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 2.504.676,35 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 139.486.762,45
16 Ön Ödemeler 14.005.323,85 58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -191.818.780,46
160 ĠĢ Avans ve Kredileri Hesabı 580 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -191.818.780,46
161 Personel Avansları Hesabı 59 Dönem Faaliyet Sonuçları 71.162.898,37
162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 14.005.323,85 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 71.162.898,37
164 Akreditifler Hesabı
2 Duran Varlıklar 1.330.745.883,54
22 Faaliyet Alacakları 8.444.192,14
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 8.444.192,14
24 Mali Duran Varlıklar 22.502,20
241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler
Hesabı 4.050.000,00
242 DÖNER SERMAYELĠ KURULUġLARA
YATIRILAN SERMAYELER
22.502,20
247 SERMAYE TAAHHÜTLERĠ HESABI (-) -4.050.000,00
25 Maddi Duran Varlıklar 1.314.686.749,87
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 356.418.348,48
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 8.675.132,99
252 Binalar Hesabı 839.908.716,97
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 153.519.708,24
254 TaĢıtlar Hesabı 5.410.396,87
255 DemirbaĢlar Hesabı 119.619.131,43
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 356.418.348,48
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -250.900.718,53
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 82.036.033,42
259 Yatırım Avansları Hesabı
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 4.435.606,24
260 Haklar Hesabı 7.549.966,32
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 42.616,38
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -3.156.976,46
29 Diğer Duran Varlıklar 3.156.833,09
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar
Hesabı
14.849.740,44
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -11.692.907,35
BORÇ TOPLAMI: 1.532.301.679,05 ALACAK TOPLAMI: 1.532.301.679,05
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Bilanço Dipnotları 910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 14.192.465,22 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 14.192.465,22 912 KĠġĠLERE AĠT MENKUL KIYMETLER HESABI. 4.000,00 913 KĠġĠLERE AĠT MENKUL KIYMET EMANETLERĠ HESABI 4.000,00 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 63.558.062,30 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 63.558.062,30 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 6.034.354,68 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HESABI 6.034.354,68 962 BĠLĠMSEL PROJELER HESABI 38.532.700,86 963 BĠLĠMSEL PROJELER KARġILIĞI HESABI 38.532.700,86 990 KĠRAYA VER,ĠRTĠFAK HAKKI TESĠS ED MAD DURAN VAR KAYITLI DEĞ 4.050.000,00 993 MADDĠ DURAN VARLIKLARIN KĠRA VE ĠRTĠFAK HAKKI GEL 7.791.854,16 999 DĠĞER NAZIM HESAPLAR KARġILIĞI HESABI 11.841.854,16
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 630 01 Personel Giderleri 236.404.463,99 265.150.447,88 315.586.455,55 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 42.260.670,70 47.951.305,90 51.726.279,68 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 36.721.009,82 36.905.310,89 40.550.352,17 630 05 Cari Transferler 6.379.218,52 7.016.830,87 9.428.620,57 630 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 1.018.277,49 674.607,85 1.148.238,06 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 2.847,73 7.240,00 426.772,87 630 13 Amortisman Giderleri 28.796.586,44 27.933.676,95 52.326.973,75 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 8.725.672,55 12.639.397,07 12.269.434,14 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 546,29 45.952,86 630 25 Kamu Ġd Bedelsiz Olarak Devr Mali Olmayan Var KayGid 5.506,42 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 30.245.750,95 43.355.638,66 37.676.470,13 630 99 Diğer Giderler 116.009,46 91.349,03 349.981,38 GĠDERLER TOPLAMI (A) 390.671.053,94 441.771.757,96 521.495.084,72
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 43.241.230,88 37.621.352,79 39.099.165,95
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 359.633.436,26 416.133.156,83 523.088.320,71
600 05 Diğer Gelirler 26.793.842,18 31.201.358,87 29.242.613,04
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 604.620,21 545.596,88 1.227.883,39
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 430.273.129,53 485.501.465,37 592.657.983,09
FAALĠYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 39.602.075,59 43.729.707,41 71.162.898,37
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 37
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 38
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 38
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 38
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 40
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 41
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 42
- EKLER ........................................................................................................................................................ 54
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin” 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 22.502,20 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 77.114.481,54 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 264.349.813,56 TL, gider toplamı 300.053.597,05 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 35.703.783,49 TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı SatıĢların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı Envanter defteri ĠĢletme bütçesi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gider Taahhütlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Yıl içerisinde geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütlerde 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 11’inci maddesi ve Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 597’nci maddesine istinaden hazırlanan 29 Eylül 2010 tarih ve 27714 sayılı resmi gazetede yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Genel Tebliği’nin (Döner Sermayeli ĠĢletmeler Detaylı Hesap Planı) (Sıra No: 1) “Yeni açılan nazım hesaplar” baĢlıklı 5’inci maddesine göre; yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılması gerekmektedir. Görüleceği üzere, 980 ve 981 nolu hesapların kullanılması iĢletme tarafından giriĢilen taahhütlerin takibi ile bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Söz konusu hesapların kullanılmaması, hem Muhasebe Yönetmeliğine aykırılık teĢkil etmekte hem de Ġdare tarafından giriĢilen taahhütlerin sağlıklı bir Ģekilde takip edilmesine engel olmaktadır. Buna göre, söz konusu nazım hesapların kullanılmaması sonucunda, bu nazım hesaplara kaydedilmesi gereken tutarlar kadar Bilanço dipnotlarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgu üzerine kayıtlarımızın tetkikinde; 980- Gider Taahhütleri Hesabı ile 981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı kullanılmadığı anlaĢılmıĢtır. Bundan böyle sözleĢmeler imzalandıktan sonra ilgili hesaplar çalıĢtırılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 2016 yılı itibariyle yapılan gider taahhütlerinin ilgili nazım hesaplarda izlenmeye baĢlayacağı belirtilmiĢtir. Ancak, söz konusu kayıtların 2016 yılında gerçekleĢtirileceğinden bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Nazım Hesaplar (980 Gider Taahhütleri Hesabı ve 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı) hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
42
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin
Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesine ait vadeli banka hesaplarına
tahakkuk eden faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi
tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir.
Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine göre; gelir ve giderler,
herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaĢtırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilir.
Ġlgili yönetmeliğin 421’nci maddesi gereğince bankada bulunan mevduata dönem sonunda
tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarı 642 nolu hesaba alacak, faiz geliri üzerinden yapılan
vergi ve fon payı kesintileri 193 PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutar da
102 Bankalar Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca 800 ve 805 Bütçe Gelir Hesaplarına ise 102
Banka Hesabına aktarılan net tutar üzerinden kaydedilecektir.
Döner Sermaye ĠĢletmelerinin 2015 yılı hesap ve iĢlemleri incelendiğinde elde edilen
faiz gelirinin bankalar tarafından gerçekleĢtirilen tevkifat tutarlarının düĢülerek 642 Faiz
Gelirleri Hesabına kaydedildiği görülmüĢtür. Bir baĢka deyiĢle, iĢletmelerin faiz gelirleri brüt
tutar yerine net tutar üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmıĢtır. 2015 yılı içerisinde
808.781,86 TL brüt faiz geliri elde edilmiĢ, 121.317,28 TL ise bankalar tarafından gelir
vergisi olarak kesilmiĢtir. ĠĢletmelerin 2015 yılı gelir tablosu incelendiğinde 642 Faiz Gelirleri
Hesabı toplamı 687.464,58 TL iken 193 PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında ise
herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durumda 642 Faiz Gelirleri Hesabı 121.317,28 TL
daha az gösterilmiĢ ve iĢletme gelirlerinden kesilen 121.317,28 TL gelir vergisi tevkifatı 193
PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına yansıtılmamıĢtır.
Bu itibarla, ĠĢletme tarafından elde edilen faiz gelirlerinin ilgili yönetmelik
hükümlerine aykırı olarak hesaplara kaydedilmesi nedeniyle 193 PeĢin Ödenen Vergiler ve
Fonlar Hesabı ile 642 Faiz Gelirleri Hesabı 121.317,28 TL eksik gösterilmiĢ ve böylece 2015
yılı Gelir Tablosunda hataya neden olunmuĢtur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 Kamu idaresi cevabında; “Bulguda; Dokuz Eylül Döner Sermaye ĠĢletmesine ait vadeli banka hesaplarına tahakkuk eden faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığının tespit edildiği belirtilmiĢtir. Bulguda tespit edilen hususlar dikkate alınıp 2016 mali yılında banka mevduat faiz gelirleri brüt olarak hesaba alınacak ve Gelir Tablosunda herhangi bir hataya sebebiyet verilmeyecektir. Bu konuda Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğümüzün banka hesaplarının tutulduğu Vakıflar Bankası Balçova ġubesi ile gerekli yazıĢmalar yapılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, vadeli hesap faiz gelirlerinin bulguda belirtildiği üzere ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Bununla birlikte, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 74’ncü maddesine göre, banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düĢüldükten sonra kalan kısım 102 Bankalar Hesabına, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatlar vergi mükellefi olan iĢletmelerde 193 PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, diğer iĢletmelerde “61 SatıĢ Ġndirimleri” hesap grubunun ilgili hesabına borç, faiz gelirlerinin brüt tutarı 642 Faiz Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmelidir. Dolaysıyla bankalar tarafından faiz gelirlerinden tevkif edilen vergi, iĢletmenin vergi mükellefi olması halinde 193 nolu hesaba, vergi mükellefiyeti yoksa 61 SatıĢ Ġndirimleri hesap grubuna kaydedilmesi gerekmektedir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 2: ĠĢ Avansları Hesabının Gerçeği Yansıtmaması 195 ĠĢ Avansları Hesabının Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kullanılması nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
44
Söz konusu yönetmeliğin 160 ve 161’nci maddelerine göre ĠĢ Avansları Hesabı,
iĢletme adına mal ve hizmet satın almak üzere gider ve ödemeleri yapacak personele verilen
avansların izlenmesi için kullanılır. Ġlgili hesaptaki kayıtlı tutarlardan harcanmayarak iade
edilen nakit değerler, hesabın alacağına kaydedilmelidir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermayeli ĠĢletmelerin yevmiye kayıtları
incelendiğinde; ĠĢ Avansları Hesabında kayıtlı tutarlarından nakit iade edilen tutar 100 Kasa
Hesabına borç, geri kalan avans tutarı 195 ĠĢ Avansları Hesabına borç ve alınan toplam avans
tutarı 195 hesabın alacağına kaydedilerek kapatılmaktadır. Yapılan gider ise ayrı bir
muhasebe kaydıyla ilgili gider hesabı borcu karĢılığında 195 ĠĢ Avansları Hesabı
alacaklandırılarak ayrıca yapılmaktadır. Bu durumda söz konusu avans kapatma iĢlemiyle
nakit olarak iade edilmeyen tutar kadar yeni bir iĢ avansı açılmıĢ gibi muhasebe kaydı
yapılmakta ve 195 nolu hesabın hem alacak hem de borç tarafına verilen fiili avanstan fazla
tutarda kayıt yapılmıĢ olmaktadır.
Oysa ilgili yönetmeliğe göre verilen avanslarda yapılan nakit iade durumuna göre 100
Kasa hesabı veya 102 Banka hesabına, yapılan harcamalar ilgili gider hesabının borcuna,
diğer taraftan 195 ĠĢ Avansları Hesabının alacağına alınarak kapatılmalıdır.
Anılan yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yapılan muhasebe iĢlemleri neticesinde
195 ĠĢ Avansları Hesabının hem borç hem de alacak tutarının 30.783,34 TL fazla gösterilmesi
nedeniyle Geçici Mizanında bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; "Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nce
uygulamaya konulan ve tüm döner sermayeli iĢletmeleri kapsayan Döner Sermaye Mali
Yönetim Sistemi (DMĠS) yazılımına iliĢkin muhasebe programında; cari kart bazında çalıĢan
tüm hesaplardan düĢüm yapılırken hesabın tamamı düĢülüp kalan tutar hesaba tekrar kayıt
yapılmaktadır. Bu konu daha önce de DMĠS programının sorun bildirme modülü ile
Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün Döner Sermayelerle ilgili Ģubesine iletilmiĢtir. 195- ĠĢ
Avansları hesabının borç ve alacak tutarları bu nedenle gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Ancak hesabın bakiyesi fiili durum ile uyum göstermektedir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususun
Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden (DMIS) kaynaklandığını ve söz konusu soruna
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 iliĢkin Maliye Bakanlığı’na gerekli baĢvuruların yapıldığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak bulgu konusu 195 nolu hesap Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kayıtlara alınmıĢtır. Ayrıca ilgili hesabı yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanan döner sermaye iĢletmeleri de bulunmaktadır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 3: ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması ĠĢletme tarafından 134 ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabının, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kullanılması nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu yönetmeliğin 115 ve 116’ncı maddelerine göre; ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabı, ilgili mevzuatına dayanılarak vadesi faaliyet dönemiyle sınırlı olmak üzere nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan alacakların izlenmesi için kullanılır. Ġlgili hesaptaki kayıtlı tutarlardan tahsilat iĢlemi gerçekleĢenler 134 nolu Hesabın alacağına kaydedilmelidir. Döner Sermayeli ĠĢletmelerin yevmiye kayıtları incelendiğinde; ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabında kayıtlı alacak tutarlarından gerçekleĢen tahsilatlarda öncelikle söz konusu iĢletmeye ait tüm alacaklar ödenmiĢ gibi hesabın alacağına kayıt edilmekte, daha sonra ise iĢletmenin toplam alacak tutarından söz konusu tahsilat tutarı düĢülerek tekrar 134 nolu hesabın borcuna kaydedilmektedir. Böylece 134 nolu Hesapta yapılan her bir tahsilat iĢleminde ödenmeyen tutar kadar –kalan borç tutarı kadar- hem borç tutarı hem de alacak tutarı fazla kaydedilmiĢ olunmaktadır. Oysaki ilgili yönetmeliğe göre iĢletmenin yapmıĢ olduğu tahsilat tutarları durumuna göre 100 Kasa Hesabı veya 102 Bankalar Hesabına borç, diğer taraftan 134 ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabının alacağına kaydı yapılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 Buna göre, anılan yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yapılan muhasebe iĢlemleri nedeniyle 134 ĠĢletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabının hem borç hem de alacak tutarının 2.220.000,00 TL fazla gösterilmesi sonucunda Geçici Mizanında bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgu üzerine muhasebe kayıtlarımızın incelenmesinde; Cari kart bazında çalıĢan 134-ĠĢletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar hesabı da hesabın bakiyesi itibariyle doğru sonuç verdiği ancak DMĠS muhasebe programında hesabın çalıĢma mantığı nedeni ile borç ve alacak tutarları gerçek durumu yansıtmadığı anlaĢılmıĢtır. Gerekli düzenlemelerin yapılması için sorun DMĠS yetkililerine iletilmiĢtir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususun Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden (DMIS) kaynaklandığını ve söz konusu soruna iliĢkin Maliye Bakanlığı’na gerekli baĢvuruların yapıldığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak bulgu konusu 134 nolu hesap Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kayıtlara alınmıĢtır. Ayrıca ilgili hesabı yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanan döner sermaye iĢletmeleri de bulunmaktadır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 4: ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması ĠĢletme tarafından 303 ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabının Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kullanılması nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu yönetmeliğin 261 ve 262’nci maddelerine göre ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabı, aynı idareye bağlı olarak faaliyet gösteren iĢletmelerin mevzuatları gereği birbirlerine olan kısa vadeli malî borçları ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki iĢletmeler arası malî borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
47
inenlerin izlenmesi için kullanılır. Buna göre ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabında kayıtlı
tutarlardan gerçekleĢen ödemeler hesabın borcuna kaydedilmelidir.
Döner Sermayeli ĠĢletmelerin yevmiye kayıtları incelendiğinde; ĠĢletmeler Arası Malî
Borçlar Hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan ödemeler 103 Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabına alacak, geri kalan iĢletme borcu kadar tutar 303 nolu hesabına alacak, diğer
taraftan iĢletmenin toplam borç tutarı 303 nolu hesabın borcuna kaydedilmektedir. Bu
durumda 303 nolu hesaba iliĢkin yapılan bir ödeme iĢleminde önce tüm borçlar ödenmiĢ gibi
hesap kapatılmakta daha sonra ödenmeyen tutar kadar yeniden borçlandırılmak suretiyle
hesap açılmakta ve böylece 303 nolu hesabın hem alacak hem de borç tarafının fazla
kaydedilmesine neden olunmuĢtur.
Oysaki ilgili yönetmeliğe göre iĢletmelerin yapmıĢ oldukları ödeme tutarı 303
ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir.
Anılan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yapılan muhasebe iĢlemleri neticesinde
303 ĠĢletmeler Arası Malî Borçlar Hesabının hem borç hem de alacak tutarının
66.245.200,40 TL fazla gösterilmesi nedeniyle Geçici Mizanında bu tutar kadar hataya neden
olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgu üzerine muhasebe kayıtlarımızın
incelenmesinde; Cari kart bazında çalıĢan 303-ĠĢletmeler Arası Mali Borçlar Hesabı da,
hesabın bakiyesi itibariyle doğru sonuç verdiği ancak DMĠS muhasebe programında hesabın
çalıĢma mantığı nedeni ile borç ve alacak tutarları gerçek durumu yansıtmadığı anlaĢılmıĢtır.
Gerekli düzenlemelerin yapılması için sorun DMĠS yetkililerine iletilmiĢtir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususun
Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden (DMIS) kaynaklandığını ve söz konusu soruna
iliĢkin Maliye Bakanlığı’na gerekli baĢvuruların yapıldığı belirtilmiĢtir.
Sonuç olarak bulgu konusu 303 nolu hesap Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kayıtlara alınmıĢtır. Ayrıca ilgili hesabı yönetmelik
hükümlerine uygun olarak kullanan döner sermaye iĢletmeleri de bulunmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 5: Satıcılar Hesabının Borç Ve Alacak Tutarlarının Gerçeği Yansıtmaması 320 Satıcılar Hesabının Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kullanılması nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu yönetmeliğin 264 ve 265’nci maddelerine göre, döner sermayeli iĢletmeler tarafından satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler 320 nolu Hesabın borcuna kaydedilmelidir. Döner Sermayeli ĠĢletmelerin yevmiye kayıtları incelendiğinde; Satıcılar Hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan ödemeler 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak, geri kalan borç kadar tutar 320 nolu hesabına alacak, diğer taraftan satıcılara olan toplam borç tutarı 320 nolu hesabın borcuna kaydedilmektedir. Bu durumda 320 nolu hesaba iliĢkin yapılan bir ödeme iĢleminde önce tüm borçlar ödenmiĢ gibi hesap kapatılmakta daha sonra ödenmeyen tutar kadar yeniden borçlandırılmak suretiyle hesap açılmakta ve böylece 320 nolu hesabın hem alacak hem de borç tarafının fazla kaydedilmesine neden olunmaktadır. Oysaki ilgili yönetmeliğe göre iĢletmelerin Satıcılara yapmıĢ oldukları ödeme tutarı 320 nolu Hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Anılan yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yapılan muhasebe iĢlemleri neticesinde 320 Satıcılar Hesabının hem borç hem de alacak tutarının 299.896.013,69 TL fazla gösterilmesi nedeniyle Geçici Mizanında bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgu üzerine muhasebe kayıtlarımızın incelenmesinde; Cari kart bazında çalıĢan 320-Satıcılar Hesabı da hesabın bakiyesi itibariyle doğru sonuç verdiği anlaĢılmıĢtır. Ancak DMĠS muhasebe programında hesabın çalıĢma
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 mantığı nedeni ile borç ve alacak tutarları gerçek durumu yansıtmamaktadır. Gerekli düzenlemelerin yapılması için sorun DMĠS yetkililerine iletilmiĢtir. Diğer taraftan ĠĢletme Müdürlüğümüzce firma borçlarının tutulduğu 320-Satıcılar Hesabı gibi ana bir hesabın mevcut olması nedeni ile firma bazında hesabın bakiyeleri konusunda tereddütümüz bulunmamaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususun Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden (DMIS) kaynaklandığını ve söz konusu soruna iliĢkin Maliye Bakanlığı’na gerekli baĢvuruların yapıldığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak bulgu konusu 320 nolu hesap Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kayıtlara alınmıĢtır. Ayrıca ilgili hesabı yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanan döner sermaye iĢletmeleri de bulunmaktadır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 6: Kıdem Tazminatı KarĢılıkların Ayrılmaması Ġlgili yasal düzenlemeler gereğince ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılması gereken 372 ile 472 Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 311 ve 354 ncü maddelerinde 372 – 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarına iliĢkin düzenlemelere yer verilmiĢtir. Anılan Yönetmelik düzenlemelerine göre ĠĢletme bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmiĢ olmalıdır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgu üzerine kayıtlarımızın tetkikinde; alt yüklenici kanalıyla çalıĢan iĢçilere 2015 yılında kıdem tazminatı ödemesi yapılmıĢ, ancak sehven 372-472 nolu Kıdem Tazminatı KarĢılıkları Hesabı çalıĢtırılmamıĢtır. Bundan böyle Kıdem Tazminatı KarĢılığı ayrılacak ve karĢılık hesapları çalıĢtırılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Kıdem Tazminatı KarĢılıkları Hesabının kullanılmaya baĢlanacağı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususa iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 7: Öğretim Üyeleri Tarafından Mesai Saatleri DıĢında Bizzat Verilen Sağlık Hizmetleri Ġçin Alınan Ücretlerin Mevzuatlarda Belirlenen Sınırlamaların Üstünde Olması Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve AraĢtırma Hastanesinde görevli öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dıĢında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Yürütme Kurulu kararıyla alınan ücretlerin mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde olduğu görülmüĢtür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’ncü maddesinde; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dıĢında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Kurumca belirlenmiĢ sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret alınabileceği, ancak alınacak ilave ücretin bir defada asgari ücretin iki katını geçemeyeceği ve bu oranları bir katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu belirtilmiĢtir. 02.01.2014 tarih ve 2014/5797 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile söz konusu sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığınca belirlenmiĢ sağlık hizmetleri bedelinin, bir defada asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabileceği düzenlenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 Buna karĢın, Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Birimi Yürütme Kurulunun 23.02.2015 tarih ve 127 sayılı Kararı’yla Sağlık Uygulama Tebliğinde yer almayan; kapsamlı bilgilendirme, eğitim, rehabilitasyon ve yönlendirmeyi kapsayan danıĢmanlık hizmeti adı altında bir ücret belirlendiği, fakat alınan söz konusu ücretin yukarıda mevzuat hükümleriyle tespit edilen üst sınırın üzerinde olduğu ve hastalardan 2015 yılında toplam 138.405,17 TL fazla ücret alındığı tespit edilmiĢtir. Bu durumda hastalardan fazla alınan söz konusu ücretlerin ilgili hastalara iade edilmesi ve söz konusu Yürütme Kurulu Kararı'nın yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerine uygun hale getirilmesi önerilir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesinde görevli öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dıĢında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Yürütme Kurulu kararı ile Sağlık Uygulama Tebliğinde öngörülen ilave ücret üst sınırının üzerinde hastalardan ücret alındığı ve hastalardan fazla alınan ilave ücret tutarının 2015 yılı için 138.405,17 TL olduğu belirtilmiĢ ve fazla alınan ilave ücretlerin ilgili hastalara iade edilmesi önerilmiĢtir. Bulguda sözü edilen ve hastalardan “danıĢmanlık ve supervizörlük hizmeti” adı altında tahsil edilen ilave ücret uygulamasından 20.04.2015 tarih ve 135/16 sayılı Yürütme Kurulu Kararı ile vazgeçilmiĢ ve hastalardan fazladan alınan 138.405,17 TL tutarındaki meblağ, ilgili hastalara iade edilmek üzere 27.04.2016 tarh ve 7093 yevmiye numaralı Muhasebe FiĢi ile Emanet Hesaplarına alınmıĢtır. Söz edilen tutarlar müracaatlarında hastalara iade edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
52
BULGU 8: Mesleki Mali Sorumluluk Sigortasının Yaptırılmaması
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görevli bazı tabiplerin Tababet
Ve ġuabatı San'atlarının Tarzı Ġcrasına Dair Kanuna göre zorunlu olarak yaptırması gereken
mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiĢtir.
5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün ÇalıĢmasına ve Bazı
Kanunlarda DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 8’inci maddesi ile 1219 sayılı Kanun'a
eklenen Ek 12’nci maddeye göre; kamu sağlık kurum ve kuruluĢlarında çalıĢan tabipler, diĢ
tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle
kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karĢı
sigorta yaptırmak zorundadır. Aynı düzenlemeye göre; bu sigorta priminin yarısı kendileri
tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner
sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenecektir.
Özel sağlık kurum ve kuruluĢlarında çalıĢan veya mesleklerini serbest olarak icra
edenler için de bir zorunluluk olan mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmayanlara
sigortası yaptırılmayan her kiĢi için mülki idare amirince beĢbin Türk Lirası idari para cezası
verilmektedir.
Üniversite Hastanesinde belirtilen zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü
bulunan 1036 çalıĢan bulunmasına karĢın 581 kiĢinin sigorta yükümlülüğünü yerine
getirmediği belirlenmiĢtir.
Tabipler, diĢ tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların tıbbi kötü
uygulama nedeniyle sebep olacakları zararlardan gerek zarar gören kiĢilerin gerek
kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için sigorta
iĢlemlerinin tamamlanmasının takibi önem arz etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Bulguda, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesinde görevli bazı tabiplerin 1219 sayılı Tababet ve ġuabatı San’atlarının Tarzı
Ġcrasına Dair Kanunun Ek 12 nci maddesi uyarınca yaptırması gereken “mesleki mali
sorumluluk sigortası”nı yaptırmadığının tespit edildiği belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 Sözü edilen mesleki mali sorumluluk sigortasının yaptırılmasını teminen durum ilgili hekimlerin kadrolarının bulunduğu Tıp Fakültesi Dekanlığı’na 27.04.2016 tarih ve 83736154- 2114 sayılı; Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi BaĢhekimliğine ise 27.04.2016 tarih ve 83736154-2148 sayılı yazılarımızla iletilmiĢtir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, mesleki mali sorumluluk sigortasının yaptırılmasına iliĢkin gerekli çalıĢmaların baĢlatıldığı ifade edilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
54
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI
BĠLANÇOSU
AKTĠF KAYNAKLAR 2015
1- DÖNEN VARLIKAR 75.376.381,54
A- Hazır Değerler 11.682.807,57
1- Kasa 0,00
2- Banka 11.682.807,57
3- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00
4- Diğer Hazır Değerler 0,00
B- Menkul Değerler 0,00
1- Hisse Senetleri 0,00
2- Kamu Kesimi Tahvil,Senet ve Bonoları 0,00
3- Diğer Menkul Kıymetler 0,00
4- Menkul Kıymet Değer DüĢ.KarĢılığı (-) 0,00
C- Ticari Alacaklar 37.247.503,53
1- Alıcılar 36.328.648,05
2- Alacak Senetleri 0,00
3- Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00
4- Verilen Depozito ve Teminatlar 143.070,00
5- Diğer ġüpheli Alacaklar 0,00
6- ġüpheli Diğer Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00
7-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar 775.785,48
D- Diğer Alacaklar 7.198.928,00
1- Personelden Alacaklar 1.100,00
2- Dğier ÇeĢitli Alacaklar 2.888,00
3- ġüpheli Alacaklar
ĠĢletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar 7.194.940,00
4- ġüpheli Diğer Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00
E- Stoklar 18.450.432,59
1- lk Madde ve Malzeme 18.450.432,59
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 2- Yarı Mamüller 0,00 3- Mamüller 0,00 4- Ticari Mallar 0,00 5- Diğer Stoklar 0,00 6- Stok Değer DüĢüklüğü KarĢılığı (-) 0,00 7- Verilen SipariĢ Avansları 0,00 F-Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 1- Yıllara Yaygın ĠnĢ.Onarım Maliyetleri 0,00 2- TaĢeronlara Verilen Avanslar 0,00 G- Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 792.604,72 1- Gelecek Aylara Ait Giderler 792.604,72 2- Gelir Tahakkukları 0,00 H- Diğer Dönen Varlıklar 4.105,13 1- Devreden KDV 4.105,13 2- Ġndirilecek KDV 0,00 3- PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 4- ĠĢ Avansları 0,00 5- Personel Avansları 0,00 6- Sayım ve Tesellüm Noksanları 0,00 7- Diğer ÇeĢitli Dönen Varlıklar 0,00 8- Diğer Duran Varlıklar KarĢılığı (-) 0,00 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 75.376.381,54 II - DURAN VARLIKLAR 2015 A- Ticari Alacaklar 38.100,00 1- Alıcılar 0,00 2- Alacak Senetleri 0,00 3- Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 4- Verilen Depozito ve Teminatlar 38.100,00 5- Diğer Ticari Alacaklar 0,00 6- ġüpheli Ticari Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 B- Diğer Alacaklar 0,00 1- Personelden Alacaklar 0,00 2- Diğer ÇeĢitli Aalacaklar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 3- ġüpheli Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 C- Mali Duran Varlıklar 1.700.000,00 1- Diğer Mali Duran Varlıkar 1.700.000,00 2- Diğer Mali Duran Varlıklar KarĢılığı (-) 0,00 D- Maddi Duran Varlıklar 0,00 1- Arazi ve Arsalar 0,00 2- Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri 0,00 3- Binalar 0,00 4- Tesis,Makine ve Cihazlar 0,00 5- TaĢıtlar 0,00 6- DemirbaĢlar 0,00 7- Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 8- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 0,00 9- Yapılmakta Olan Yatırımlar 0,00 10- Verilen Avanslar 0,00 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 1- Haklar 0,00 2- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 3- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 0,00 4- Verilen Avanslar 0,00 F- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 0,00 1- Arama Giderleri 0,00 2- Hazırlık ve GeliĢtirme Giderleri 0,00 3- BirikmiĢ Tükenme Payları (-) 0,00 4- Verilen Avanslar 0,00 G- Gelecek Yıllara ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Yıllara Ait Giderler 0,00 2- Gelir Tahakkukları 0,00 H- Diğer Duran Varlıklar 0,00 1- Gelecek Yıllarda Ġndirilecek KDV 0,00 2- Gelecek Yıllar Stokları 0,00 3- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar 0,00 4- PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
57
5- Diğer ÇeĢitli Duran Varlılar 0,00
6- Stok Değer DüĢüklüğü KarĢılığı (-) 0,00
7- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 0,00
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 1.738.100,00
AKTĠF (VARLIKLAR ) TOPLAMI 77.114.481,54
PASĠF ( KAYNAKLAR) 2015
I- KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
A-Mali Borçlar 7.194.940,00
1-ĠĢletmeler Arası Mali Borçlar 7.194.940,00
B- Ticari Borçlar 222.780.864,85
1- Satıcılar 222.416.302,58
2- Alınan Depozito ve Teminatlar 364.562,27
3- Diğer Ticari Borçlar 0,00
C- Diğer Borçlar 1.349.890,00
1- Personele Borçlar 785.989,62
2- Diğer ÇeĢitli Borçlar 563.900,38
D- Alınan Avanslar 548.613,63
1- Alınan SipariĢ Avansları 548.613,63
2- Alınan Diğer Avanslar 0,00
E- Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım HakediĢleri 0,00
1- Yıllara Yaygın ĠnĢ.Onarım HakediĢler Bedelleri 0,00
F- Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler 5.320.107,69
1- Ödenecek Vergi ve Fonlar 3.765.929,42
2- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 3.731,20
3- Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri (Hazine .P) 1.369.527,33
4- Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 180.919,74
5- Vadesi GeçmiĢ veya ErtelenmiĢ Yükümlülükler 0,00
6- Ödenecek Diğer Yükümlülükler( KDV Tevkifatı) 0,00
G- Borç ve Gider KarĢılıkları 593.086,22
1- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yas.Yük.KarĢılıkları 593.086,22
2- Dönem Karının PeĢin Ödenen Ver.ve Diğ.Yük.(-) 0,00
3- Kıdem Tazminatı KarĢılığı 0,00
4- Maliyet Giderleri KarĢılığı 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58 5- Diğer Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 H- Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Aylara Ait Gelirler 0,00 2- Gider Tahakkukları 0,00 I- Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 1- Hesaplanan KDV 0,00 2- Merkez ve ġubeler Cari Hesabı 0,00 3- Sayım ve Tesellüm Fazlaları 0,00 4- Diğer ÇeĢitli Yabancı Kaynaklar 0,00 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 237.787.502,39 II- UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 A- Ticari Borçlar 0,00 1- Satıcılar 0,00 2- Alınan Depozito ve Teminatlar 0,00 3- Diğer Ticari Borçlar 0,00 B- Diğer Borçlar 0,00 1- Diğer ÇeĢitli Borçlar 0,00 2- Kamuya Olan ErtelenmiĢ veya TaksitlendirilmiĢ Borçlar 0,00 C- Alınan Avanslar 0,00 1- Alınan SipariĢ Avansları 0,00 2- Alınan Diğer Avanslar 0,00 D- Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 1- Kıdem Tazminatı KarĢılığı 0,00 E- Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Yıllara Ait Gelirler 0,00 2- Gider Tahakkukları 0,00 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
59
III- ÖZ KAYNAKLAR
A- ÖdenmemiĢ Sermaye 22.502,20
1- Sermaye 22.502,20
2- ÖdenmemiĢ Sermaye (-) 0,00
B- Sermaye Yedekleri 0,00
1- MDV.Yeniden Değerlendirme ArtıĢları 0,00
C- Kar Yedekleri 0,00
1- Özel Fonlar 0,00
D- GeçmiĢ Yıllar Karları 9.128.937,20
E- GeçmiĢ Yıllar Zararları ( - ) -134.120.676,76
F- Dönem Net Karı (Zararı) (-) -35.703.783,49
1- Dönem Net Karı 2.372.344,96
2- Dönem Net Zararı (-) 38.076.128,45
ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI -160.673.020,85
PASĠF ( KAYNAKLAR ) TOPLAMI 77.114.481,54
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
60
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU
2014 2015
A) BRÜT SATIġLAR 254.658.555,79 262.906.542,10
600- Yurtiçi SatıĢlar 252.747.429,83 259.457.717,48
YurtdıĢı SatıĢlar 0,00 0,00
602- Diğer Gelirler 1.911.125,96 3.448.824,62
B) SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 3.462.069,58 3.400.513,34
610- SatıĢtan Ġadeler (-) 3.462.069,58 3.400.513,34
611- SatıĢ Ġstontoları (-) 0,00 0,00
612- Diğer Ġndirimler (-) 0,00 0,00
C) NET SATIġLAR 251.196.486,21 259.506.028,76
D) SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 231.210.801,66 246.490.080,74
620- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 0,00
621- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 0,00
622- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 231.210.575,41 246.489.980,07
623- Diğer SatıĢların Maliyeti (-) 226,25 100,67
BRÜT SATIġ KÂRI VEYA ZARARI 19.985.684,55 13.015.948,02
E) FAALĠYET GĠDERLERĠ 47.664.782,41 47.771.711,29
630- AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-) 0,00 0,00
631- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 0,00
632- Genel Yönetim Giderleri (-) 47.664.782,41 47.771.711,29
FAALĠYET KÂRI VEYA ZARARI -27.679.097,86 -34.755.763,27
F) DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE
KÂRLAR 1.015.404,59 1.425.147,78
000- ĠĢtiraklerden Temettü Gelirleri 0,00 0,00
000- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 0,00
642- Faiz Gelirleri 672.613,99 687.464,58
000- Komisyon Gelirleri 0,00 0,00
644- Konusu Kalmayan KarĢılıklar 0,00 561.499,02
645- Menkul Kıymet SatıĢ Kârları 0,00 0,00
646- Kambiyo Kârları 66.427,51 3.126,16
647- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00
649- Diğer Olağan Gelir ve Kârlar 276.363,09 173.058,02
G) DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER VE
ZARARLAR (-) 4.495,26 308,68
000- Komisyon Giderleri 0,00 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
61
654- KarĢılık Giderleri 0,00 0,00
655- Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-) 0,00 0,00
656- Kambiyo Zararları (-) 3.935,82 308,68
657- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00
659- Diğer Olağan Gider ve Zararlar 559,44 0,00
H) FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-) 0,00 0,00
000- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00
000- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00
OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR -26.668.188,53 -33.330.924,17
I) OLAĞAN DIġI GELĠR VE KÂRLAR 214.843,93 18.123,68
671- Önceki Dönem Gelir ve Kârları
0,00
679- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Kârlar 214.843,93 18.123,68
J) OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 5.789.074,32 1.797.896,78
680- ÇalıĢmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00
681- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 2.984.694,59 208.349,45
689- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-) 2.804.379,73 1.589.547,33
DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI -32.242.418,92 -35.110.697,27
K)DÖNEM KÂRI VERGĠ VE
DĠĞ.YAS.YÜK.KARġILIKLARI (-) 561.499,02 593.086,22
DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI -32.803.917,94 -35.703.783,49
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 62 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 63
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 63
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 64
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 64
- GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 65
- DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 66
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 63
- ÖZET
Bu rapor, Dokuz Eylül Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını
içermektedir.
6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu
çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının
ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini
yapmakla görevli ve yetkilidir.
Dokuz Eylül Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının
değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:
2011- 2015 dönemine ait Stratejik Plan,
2015 yılı Performans Programı,
2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve
Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri.
Yapılan denetimler neticesinde, Dokuz Eylül Üniversitesinin performans yönetimi sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine uygun Ģekilde oluĢturulduğu görülmüĢtür. Performans sonuçlarının ölçülmesine yönelik sistem oluĢturulmuĢ, ancak sistemin ürettiği verilerin güvenirliğine yönelik risklerin mevcut olduğu tespit edilmiĢtir. - DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 64 ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Dokuz Eylül Üniversitesinin yayımladığı 2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 65 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Dokuz Eylül Üniversitesi'nin yayımladığı 2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek, faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Dokuz Eylül Üniversitesine ait 2011-2015 dönemi Stratejik Planı” hakkında 2014 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda gerekli değerlendirmeler yapılmıĢ olduğundan 2015 yılı performans denetimi kapsamında Stratejik Plana iliĢkin yeni bir değerlendirme bulunmamaktadır. Ġzleyen stratejik plan hazırlama çalıĢmalarında ilgili denetim raporunda yapılan değerlendirmelerin üniversite tarafından dikkate alınmasının önem arz ettiği düĢünülmektedir. Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, zamanında ve mevzuatlarda belirtilen kapsam ve içeriğe uygun olarak yayınlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı için kurumun 28 adet performans hedefi ve 59 adet performans göstergesi bulunmaktadır. Performans Programında yer alan hedef ve göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterlerini sağladığı görülmüĢtür. Dokuz Eylül Üniversitesinin 2015 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde, Üniversitenin faaliyet raporunun yasal süreler içinde yayımlandığı ve sunum kriterlerini sağladığı görülmüĢtür. Performans Programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu raporlanmıĢtır. Raporlanan hedef ve gösterge gerçekleĢmelerinin kurumun son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olduğu görülmüĢtür. Ayrıca Üniversite tutarlı ve doğrulanabilir olduğu değerlendirilen hedeflere iliĢkin gerçekleĢmede meydana gelen sapma hakkında faaliyet raporunda geçerli ve ikna edici gerekçeler sunmuĢtur. Dokuz Eylül Üniversitesi’nin performans bilgisini değerlendirmek için kullandığı faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine iliĢkin veri kayıt sistemleri incelendiğinde, sistemde raporlanan bazı verilerin izlenmesinde ve sonuçların elde edilmesinde sorunlarla karĢılaĢıldığı ve bu verilerin güvenirliğine iliĢkin risklerin olduğu tespit edilmiĢtir. Bu hususa iliĢkin açıklamalara denetim bulgularında yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 66 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının OluĢmasını Sağlayan Verilerin Değerlendirilmesinde Güvenilirliğe Yönelik Riskler Olması Veri kayıt sistemine iliĢkin yapılan inceleme ve görüĢmelerde, bazı verilerin izlenmesinde ve sonuçların elde edilmesinde sorunlar yaĢandığı görülmüĢtür. ġöyle ki, alt birimlerin aynı konudaki verilerini, veri kaynağında tanımlı aynı yere girmemeleri sonucunda kayıt eksikliğinin oluĢtuğu ve performans gerçekleĢmelerine iliĢkin verilerin ilgili birimlerin gerçekleme raporlarından manuel ve yazıĢmalar yoluyla elde edildiği tespit edilmiĢtir. Örneğin, Yapı ĠĢleri Daire BaĢkanlığının yatırım gerçekleĢme bilgilerinin, aynı dairenin gerçekleĢme raporlarından, Personel ve Öğrenci ĠĢleri Daire BaĢkanlıkları ile ilgili bilgilerin de yine bu dairenin bilgi iĢlem kayıtlarından elde edilen sonuç raporlarından çıkarım yapılarak hesaplandığı görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 67 Bunun yanında, veri kayıt sisteminde raporlanan bazı verilerin izlenmesinde ve sonuçların elde edilmesinde de sorunlarla karĢılaĢıldığı tespit edilmiĢtir. Örneğin Stratejik Planda yer verilen izlenmesi gereken hedeflerden, yayınlanan bilimsel makale sayıları veya düzenlenen faaliyetlerle ilgili verilerin tüm birimler tarafından eksiksiz olarak kaydedilmediği, bu gibi durumlarda tüm birimlerden ayrı ayrı verilerin sorgulanması yoluyla bilgiye ulaĢılmaya çalıĢıldığı görülmüĢtür. Sonuç olarak güvenilirlik, veri kayıt sistemlerinin gerçekleĢmeleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması anlamına gelir. Yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, Üniversitenin veri kayıt sisteminin ürettiği verilerin güvenirliğine yönelik risklerin mevcut olduğu anlaĢılmakta olup bu durumun faaliyet raporu sonuçlarının hatalı olmasına yol açabileceği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Veri kayıt sistemimizde Personel ve Öğrenci ĠĢleri Daire BaĢkanlıklarının iĢlem süreçlerine iliĢkin programlar mevcut olup Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Sonuçları’nın izlenmesine yönelik veri kayıt sistemi oluĢturulması için Bilgi ĠĢlem Daire BaĢkanlığı’na program uygulama talebi hususunda yazı yazılmıĢ olup (Ek:1) oluĢturulacak programlar marifetiyle verilerin değerlendirilmesine iliĢkin güvenirlik sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 68 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr