2015 - ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ.pdf

ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 32 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL TESĠS 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 46 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 61

ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 11
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 12
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 27

KISALTMALAR A.ġ. : Anonim ġirket KDV : Katma Değer Vergisi TL : Türk Lirası TÜBĠTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Atatürk Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 411.208.000 100.184.206 4.400.172 506.992.033 467.609.263 92,23 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 411.208.000 487.652.247 118,59 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 486.437.891 438.420.588 48.017.302

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesaplarının Gerçek Durumu Yansıtmaması A) Yapılan incelemede, çeĢitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydı yapılan hurda malların satıĢlarının yapılmasına rağmen bu hesaptan çıkıĢ kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 20 Mart 1971 tarihli ve 7-2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Resmi Daire ve Ġdareler ile Ġktisadi Devlet TeĢekkülleri ile bunlara ait müessese ve iĢtiraklerinin her çeĢit maden hurdaları ile bunların hurda haldeki alaĢımlarının ve kullanılmayacak hale gelmiĢ bulunan muharrik ve müteharrik araçlarının, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.ġ.’ye ya da Kimya Endüstrisi Kurumunun kendisi adına hurdayı toplamaya yetki verdiği bir iĢletmeye satılması; bu ikisinin mümkün olmaması halinde ise Hurdasan A.ġ. fiyatları üzerinden Kamu Ġhale Kanunu hükümleri çerçevesinde satılması gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 215’inci maddesinin b-1 bendinde ise; “Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. ”denilmektedir. 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, 2014 yılında 2.524.867,94 TL devrettiği, 2015 yılında bu hesaba 3.168.228,33 TL yeni kayıt yapıldığı ve 2016 yılına toplamda 5.693.094,27 TL olarak devrettiği görülmektedir. Diğer taraftan, 2014– 2015 yılları arasında satıĢı yapılan hurdalara iliĢkin olarak 110.468,25-TL gelir kaydı yapıldığı halde hurda kayıtlarından herhangi bir çıkıĢ yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydı yapılan hurda malların yıl içinde satılması veyahut

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 elden çıkarılması halinde, 294 ve 299 nolu hesaplardan çıkıĢ kayıtlarının yapılması, olumlu ya da olumsuz fark olması halinde de bu farkın ilgisine göre 600 Gelirler hesabı ya da 630 Giderler hesabına kaydedilmesi gerekirdi. B) Diğer Duran Varlıklar hesap grubunda yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark için yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 5.693.096,27 TL iken, buna denk olması gereken 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 4.768.820,64 TL olarak görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 219’uncu maddesinin a-2 bendine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. Ġlgili hükme göre, dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolaysıyla bu hesaplarının eĢitlenmesi gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 924.275,63 TL’lik fark, 294 nolu hesabın Bilançoda olması gerekenden bu tutar kadar fazla görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da Giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “A- Hurdaya ayrılan taĢınırlardan satıĢı yapılanların düĢümlerinin yapılması için ilgili birimlere yazı yazılarak satıĢ için bekleyen malzemelerin bulunup bulunmadığı sorulmuĢ olup alınan cevapları müteakiben düĢümleri derhal yapılacaktır. 2015 yılı sonunda HURDASAN’a gönderilen hurda bedelleri 2016 yılında BaĢkanlığımız hesaplarına yatırılmıĢ olup hurda çıkıĢ kayıtlarında mahsup edilmek üzere Emanet Hesaplarına alınmıĢtır. B- 2015 yılında sehven 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı için amortisman ayrılmamıĢ olup 2016 yılsonu itibariyle 294 Elden Çıkarılacak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılacaktır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydı yapılan hurda malları için yapılan hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilerek ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Elektrik ve Doğalgaz Güvence Bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Ġzlenmemesi Kurum tarafından bir yıldan uzun süreli verilen elektrik aboneliği güvence bedeli ile doğalgaz aboneliği depozito bedellerinin, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmek suretiyle aktifleĢtirilmediği, bu ödemelerin 630 Giderler Hesabı ile ilgili yılına doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiĢtir Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 142’nci maddesine göre; 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, kamu idarelerince bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak diğer kamu idarelerine bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Aynı Yönetmeliğin hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 143’üncü maddesinde de; bir yıldan daha uzun bir süre için bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 100 Kasa Hesabı, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, dönem sonunda vadesi bir yılın altına inen tutarlarının ise 126 nolu hesaba aktarılacağı belirtilmiĢtir. Üniversite tarafından, söz konusu ödemelerin yukarıda yer verilen mevzuat gereği ilgili yıllarında 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 aktifleĢtirilmesi gerekirken tamamının 630 Giderler Hesabında muhasebeleĢtirilmesi sonucunda 2015 yılı Bilançosunda 125.949,88 TL tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Söz konusu hususa iliĢkin olarak iadesi olmayan sözleĢme bedeli, damga vergisi ve KDV tutarları düĢülerek kalan tutarlar ilgili hesaplara kaydedilmiĢtir. Ödenen diğer tutarların evrakları incelendiğinde Dağıtım Bağlantı Bedeli ve vergilerden oluĢtuğundan ARAS Elektrik firmasıyla yapılan görüĢmelerde Dagıtım Bağlantı Bedellerinin teminat mahiyetinde olmadığı ve iade edilmediği anlaĢıldığından 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabına kaydı yapılmamıĢtır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, elektrik ve doğalgaz güvence bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlanıldığı anlaĢılmıĢtır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Gider Taahhütleri Hesaplarının Gerçeği Yanstmaması Yapılan incelemelerde, 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabının sadece yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler için kullanıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde 920 Gider Taahhütleri Hesabının, yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Aynı zamanda gerek yılı için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediĢ ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleĢmelere iliĢkin taahhütler ve diğer bilgiler için “Taahhüt Kartı” düzenleneceği ve yapılan iĢlemlerin buraya

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 kaydedileceği belirtilmiĢtir. Görüleceği üzere 920 ve 921 nolu hesapların mevzuatta öngörüldüğü Ģekilde kullanılması bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Bilgi ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesapların anılan muhasebe yönetmeliğine aykırı olarak tüm taahhütleri kapsayacak Ģekilde kullanılmaması, Üniversite tarafından giriĢilen taahhütlerin Bilanço dipnotlarında sağlıklı bir Ģekilde takip edilmesine engel olmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “2016 yılı baĢından itibaren yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütlere mevzuatı gereğince “Taahhüt Kartı “ düzenlenmeye, 920 ve 921 nolu hesaplar da Taahhüt Kartlarındaki miktarlar esas alınmak suretiyle kullanılmaya baĢlanmıĢtır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 920 ve 921 nolu hesapların 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlandığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlandığı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Üniversite Bütçesinden Döner Sermaye ĠĢletmesine Taahhüt Edilen Sermaye Tutarının Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversite tarafından Döner Sermaye ĠĢletmesine taahhüt edilen sermaye tutarının, 242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 162’nci maddesinde; “(1) Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 164’üncü maddesinde ise; “… a) Borç

1. Döner sermayeli kuruluşlara taahhüt edilen sermaye tutarları bu hesaba borç, 247- Sermaye Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir…” hükmüne yer verilmiĢtir. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine göre Üniversitenin, döner sermayeli kuruluĢuna taahhüt ettiği 63.900,00 TL sermaye tutarının, 242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmesi ve taahhüt edilen söz konusu tutarın da iĢletmenin öz kaynak hesaplarında karĢılık olarak yer alan tutarla eĢit olması gerekmektedir. Söz konusu sermaye taahhüdünün ilgili hesaplar ile aktifleĢtirilmemesi sonucunda 2015 yılı Bilançosunun Mali Duran Varlıklar hesap grubu itibariyle gerçeği yansıtmamasına neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü ile yapılan yazıĢmalar neticesinde, gerek Döner Sermaye Saymanlığı gerekse BaĢkanlığımız kayıtlarında, sorguda belirtilen 63.900,00 TL sermaye tutarının bulunmadığı görüldüğünden muhasebe kayıtlarımızda herhangi bir iĢlem yapılamamıĢtır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Döner Sermaye ĠĢletmesine taahhüt edilen sermaye tutarının Döner Sermaye Saymanlığının kayıtlarında bulunmadığı için Kurum tarafından herhangi bir iĢlem yapılmadığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulguda yer verilen ve cevap metninde atıfta bulunulan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının kamu idarelerinin malî kuruluĢlar, mal ve hizmet üreten kuruluĢlar ve döner sermayeli kuruluĢlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliği'nde Döner Sermaye ĠĢletmesinin kuruluĢu için Kurum tarafından sermaye taahhüt edildiği görülmektedir. Dolayısıyla taahhüt edilen sermaye tutarının ilgili hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmemesi 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında hataya neden olmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Atatürk Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı), Mali Duran Varlıklar (242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Gider Hesabı (630 Giderler Hesabı) ve Taahhüt Hesapları (920 Gider Taahhütleri Hesabı, 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Stoklar Hesap Grubunda Ġzlenmesi Gereken Tüketim Malzemelerinin Doğrudan 630 Giderler Hesabına Kaydedilerek MuhasebeleĢtirilmesi Kurum mizan cetveli ile buna dayanak teĢkil eden yevmiye defteri ve ödeme emirleri incelenmiĢ ve bu inceleme sonucunda satın alınan ve Stok Değerler hesap grubunda izlenmesi gereken kırtasiye tüketim malzemelerinin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap planı” baĢlıklı 8’inci maddesinde yer alan 15 Stoklar baĢlıklı hesap grubu; 15 Stoklar 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı 152 Mamuller Hesabı 153 Ticari Mallar Hesabı 157 Diğer Stoklar Hesabı 158 Stok Değer DüĢüklüğü KarĢılığı Hesabı (-) hesaplarından oluĢmaktadır. Söz konusu stoklar için yapılan ödemelerin muhasebeleĢtirilmesinde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile birlikte yukarıdaki hesap kodları yerine 630 Giderler Hesabı kullanılmıĢtır. Dolayısıyla kurum tarafından yapılan stok malzemeleri alımları mezkûr Yönetmeliğin 8’inci maddesindeki hesap planının aksine, yukarıdaki alt hesaplardan takip edilememektedir. Muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaĢılabilir olması, yapılan harcamaların ilgili bulunduğu hesaba kaydı ile mümkün olduğundan, Kurumun Dönen Varlıkları içinde yer alması gereken Stoklar hesap grubuna ait alımların Giderler Hesabı altında muhasebeleĢtirilmesi nedeniyle hem Kurumun Dönen Varlıkları olması gerekenden

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 423.972,95 TL daha az hem de Giderler Hesabı olması gerekenden bu meblağ kadar daha yüksek gözükmektedir. Buna göre 2015 yılı içinde alımı yapılan toplam 423.972,95 TL tutarındaki tüketime yönelik mal ve malzemelerin, TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenmek suretiyle taĢınır sisteminde takip edilmesi, akabinde 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı ile aktifleĢtirilerek, tüketildikçe de 630.14 Giderler Hesabı ile giderleĢtirilmesi gerekirken bu iĢlemlerin yapılmaması sonucunda 2015 yılı Bilançosu ile Faaliyet Sonuçları tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “150 Ġlk Madde ve Malzemeleri Hesabına kaydedilmesi gerekirken 630 Giderleri Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirilen taĢınırlarla ilgili tüm harcama birimlerine alınan tüketim malzemelerine iliĢkin TaĢınır ĠĢlem FiĢi kesmeleri konusunda uyarı yazısı yazılmıĢ olup BaĢkanlığımızca da bundan sonra ekinde TaĢınır ĠĢlem FiĢi olmayan harcama belgeleri iĢleme konulmayacaktır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, Stoklar hesap grubunda izlenmesi gereken tüketim malzemelerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Kiraya Verilen TaĢınmazlar ile TaĢınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Kurum tarafından gerçekleĢtirilen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun Ģekilde muhasebeleĢtirilmediği görülmüĢtür. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara iliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999-Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre; kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 taraftan toplam kira gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Sonuç olarak, taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir. Ġzleme ve bilgi verme fonksiyonu olan Bilanço dip notu niteliğindeki ilgili nazım hesapların kullanılmaması sonucunda mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi üretmesini etkileyen hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Muhasebat Genel Müdürlüğünün taĢınmazlara iliĢkin iĢlemler konulu 26.11.2014 tarih ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı genel yazı ve ekindeki örneklerde; arsanın kiraya verilmesi veya binanın tamamının kiraya verilmesi halinde 990, 993 ve 999 kodlu Nazım Hesapların çalıĢtırılacağı düzenlemesine yer verilmiĢtir. Üniversitemize ait arsaların kiraya verilmemesi ve binaların tamamının kiraya verilmemesi nedeniyle söz konusu Nazım Hesaplar çalıĢtırılmamıĢtır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Kuruma ait arsaların kiraya verilmemesi ve binaların tamamının kiraya verilmemesi nedeniyle kiraya verilen taĢınmazlar ile taĢınmaz kiralama gelirlerinin Nazım Hesaplarda takip edilmediği belirtilmiĢtir. Ancak, bulguda yer verilen ve cevap metninde atıfta bulunulan Maliye Bakanlığının ilgili yazısında kiraya verilen taĢınmazların Nazım Hesaplara kaydedilmesinde herhangi bir ayrım yapılmamıĢtır. Dolayısıyla kiralanan yer ve kira gelirlerinin ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmemesi 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında hataya neden olmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 3: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına Aktarılan Tutarlardan Satın Alınan Tüketime Yönelik Mal Ve Malzemelerin 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına Yansıtılmaması Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenmediği ve söz konusu tutarların 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller’in, "MuhasebeleĢtirme iĢlemleri ve belgeleri" baĢlıklı 9’uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasında aynen "(2) Satın alınan dayanıklı taşınırlar, Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanterine alınır ve söz konusu taşınırlar, bunları kullanacak proje yürütücüsüne ya da belirleyeceği kişiye zimmetlenir. Tüketime yönelik mal ve malzemeler ise doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edilir." hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükmün, "Tüketime yönelik mal ve malzemeler" ile baĢlayan ikinci cümlesinin "satın alınan dayanıklı taĢınırlar" ile baĢlayan birinci cümlesinin istisnası gibi "ise" Ģart bağlacı ile devam etmesi nedeniyle üniversite uygulamalarında tüketime yönelik mal ve malzemeler için TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenmediği dolayısıyla 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı ile de muhasebeleĢtirilmediği anlaĢılmıĢtır. Ancak kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taĢınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine iliĢkin esas ve usuller bir üst norm olan TaĢınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiĢ olup taĢınır iĢlem fiĢinin hangi hallerde düzenlenmeyeceği 10'uncu maddesinde; "... aşağıda sayılan hallerde Taşınır İşlem Fişi düzenlenmez.

1. Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri maddeler,
2. Makine, cihaz, taşıt ve iş makineleri ile demirbaşların servislerince yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parçalar ile doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 3) Kısa sürede tüketilen mutfak tipi tüpler ve yangın söndürme tüplerine yapılan gaz dolumları ile yazıcı kartuşlarının dolumları, 4) Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri" Ģeklinde sıralanmıĢtır. Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler ise bunlar arasında sayılmamaktadır. Buna göre, anılan Esas ve Usuller’in 9'uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının, TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı olacak Ģekilde yorumlanması nedeniyle, tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢinin düzenlenmeden doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edildiği dolayısıyla giriĢ çıkıĢ kayıtlarının muhasebe sisteminde 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmediği tespit edilmiĢtir. Bu durumun, suistimallere sebebiyet verebileceği ihtimali karĢısında taĢınır malların kaydı, muhafazası, kullanımı ve takibine engel olması yönüyle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda yer alan hesap verme sorumluluğu ile TaĢınır Mal Yönetmeliğinde düzenlenen sorumluluğun sağlanamayacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller'in 9'uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasında tüketime yönelik mal ve malzemelerin emanet hesaplar kullanılmak suretiyle taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenmeden ve 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına yansıtılmadan doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edileceği belirtilmektedir. Maliye Bakanlığının söz konusu Esas ve Usuller'inde yeni bir düzenleme yapılması halinde, yapılacak düzenleme neticesinde iĢlem yapılacaktır denilmektedir.” Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, ilgili Esas ve Usuller'de hüküm bulunmadığı için kayıtların yapılmadığı belirtilmiĢtir. Bulguda belirtilen gerekçeler nedeniyle Bilimsel AraĢtırma Projesi kapsamında alınan taĢınırlar için ilgili hesapların kullanılması gerektiği düĢünülmektedir. Ayrıca 2016 yılı içinde veya daha sonrasında yapılacak olan düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 4: Üniversite Personeline Tahsis Edilen Kamu Konutlarının Sıcak Su Bedelleri ile ATA Teknokent A.ġ. ve Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfına Ait Binaların Isınma Giderlerinin Bütçeden KarĢılanması A) Atatürk Üniversitesine ait toplam 1128 adet kamu konutunda oturanlardan, Kurum tarafından temin edilen sıcak su için herhangi bir tahsilat yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Konutları Yönetmeliği’nin “Konut Tahsis Edilenler Tarafından KarĢılanacak Giderler” baĢlıklı 28’inci maddesinde; “a) Kalorifersiz konutlar ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olan kaloriferli konutların ısınma giderleri, b) Küçük bakım ve onarım giderleri (Kiracı tarafından kırılan camların takılması, bozulan muslukların değiştirilmesi veya tamir edilmesi ve benzeri işler gibi) ile kötü kullanımdan dolayı meydana gelen zarar ve ziyan giderleri, c) Ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderleri, d) Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderler, e) Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre, tesbit edilen yakıt ihtiyacından fazla kullanılan yakıt giderleri, Konut tahsis edilenler tarafından karşılanır.” denilerek kamu konutu tahsis edilenlerden hangi giderlerin tahsil edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Yapılan incelemede; Kuruma ait kamu konutlarına giderleri Üniversite bütçesinden karĢılanan Isı Merkezinden sıcak su tedarik edildiği görülmüĢtür. Sıcak su bedelleri, yukarıda zikredilen konut tahsis edilenler tarafından karĢılanması gereken bedeller arasında yer almasına rağmen ilgililerden herhangi bir tahsilat yapılmadığı gibi kullanılan sıcak su bedelinin tespit edilmesi için herhangi bir ölçüm sistemi de kurulmamıĢtır. B) ATA Teknokent A.ġ. ile Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfına ait binalara Atatürk Üniversitesi Isı Merkezinden ısı verilmesine rağmen ısı bedeli için Kurum tarafından herhangi bir tahsilat yapılmadığı tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin kamu kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli Ģekilde elde edilmesinden sorumlu oldukları belirtilmektedir. Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde de; her türlü kamu kaynağının elde edilmesinde görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden sorumlu oldukları hüküm altına alınmıĢtır. Üniversite yerleĢkesi içerisinde yer alan ATA Teknokent A.ġ’ye ait toplam 15.000 m2 ve Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfına ait toplam 4000 m2 kapalı alana sahip binaların ısınması için gerekli olan ısının, tüm giderleri Üniversite özel bütçesinden karĢılanan Isı Merkezinden tedarik edilmesine rağmen ısı bedelleri ilgili Ģirket ve vakıftan tahsil edilmemiĢ ve herhangi bir takip iĢlemi tesis edilmemiĢtir. Üniversite tarafından tedarik edilen ısı bedelinin tespit edilmesi için de herhangi bir ölçüm sisteminin kurulmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “A) Söz konusu lojmanların sıcak su giderlerinin hesaplanması için alt yapı çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup, lojmanlara sıcak su temini için doğal gaz tesisatlarının yaptırılarak tahsisi yapılan kiĢiye özgü faturalandırma sistemine geçilmesi düĢünülmektedir. B) Söz konusu giderlerin hesaplanması için alt yapı çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup; gerekli firmalarla irtibata geçilmiĢtir. Hesaplamanın tespiti için gerekli olan malzemenin spesifik olmasından dolayı temin süresi 8 ila 12 haftayı bulmaktadır. Malzeme temininden sonra montaj yapılarak ölçüm sistemi dahilinde maliyetler tespit edilerek ilgililerden tahsil edilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 5: TÜBĠTAK Özel Hesabına ĠliĢkin Banka Hesabında Bulunan Paraların Vadesiz Hesapta Tutulması Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu (TÜBĠTAK) özel hesaplarına iliĢkin banka hesabının incelenmesi neticesinde; ihtiyaç fazlası nakit tutarların vadeli hesaplarda veya diğer yatırım araçlarında değerlendirilmeyerek faiz gelirlerinin arttırılmadığı tespit edilmiĢtir. 11.9.2013 tarih ve 28762 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Kamu Haznedarları Genel Tebliğinin “Kapsam” baĢlıklı 2’nci maddesinin; “(1) Aşağıda sayılan kurumlar bu Tebliğ hükümlerine tabidir. a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, b) Özel bütçeli idareler, …

1. Bu maddede sayılan kurumlarca fon, hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açılmış olan ve/veya yönetilen her türlü banka hesabı.” hükümleri doğrultusunda Üniversitenin TÜBĠTAK Özel Hesaplarına ĠliĢkin Banka Hesabının da Tebliğ hükümleri doğrultusunda iĢletilmesi gerekmektedir. Mezkûr Tebliğin “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” 6’ncı maddesinde ise; “(1) Kurumlar kısa vadeli kaynaklarını, vadesiz veya vadeli mevduat ile repo/ters repo araçlarını kullanarak değerlendirir. Kısa vadeli kaynaklar için uygulanacak vadeli mevduat faiz oranı TCMB’nin politika faiz oranı olarak ilan ettiği 1 hafta vadeli repo/ters repo ihale faiz oranından düşük olamaz. (2) Kurumlar uzun vadeli kaynaklarını, vadeli mevduat ve 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendindeki araçları kullanarak değerlendirir. Vadeli mevduat faiz oranı piyasada oluşan benzer vadedeki DİBS faiz oranından daha düşük olamaz. Vadeli mevduat faiz oranına ilişkin gösterge faiz oranının hesaplama formülü ektedir. (3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen vadeli mevduat faiz oranının piyasada

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 oluşan benzer vadedeki DİBS faiz oranından düşük olması halinde mali kaynaklar, 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilebilir.” denilerek kısa veya uzun vadeli kaynakların vadeli mevduat veya diğer yatırım araçları aracılığıyla değerlendirilmesi yolları belirtilmiĢtir. Yapılan incelemede ilgili hesaptaki en düĢük nakit değerin Nisan ayında 3.534.017,33 TL düzeyinde gerçekleĢtiği, diğer zamanlarda ise ortalama olarak 4.526.832,80 TL düzeyinde olduğu görülmüĢtür. Ġhtiyaç fazlası nakdin, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmeyerek elde edilecek faiz gelirlerinden mahrum kalınması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun çeĢitli hükümleri doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli değerlendirilmemesi sonucunu doğurmaktadır. Sonuç olarak; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esas olup, yöneticilerin bu hususta gerekli özen ve hassasiyeti göstermesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz bünyesinde yürütülen TÜBĠTAK projeleri kapsamında 115 ayrı banka hesabı bulunmaktadır. Bu projelerdeki toplam bakiye miktarı yaklaĢık olarak 3.500.000 TL olmakla birlikte, her proje ayrı bir banka hesabında takip edildiği için 3.500.000 TL tek bir hesapta değil 115 ayrı hesapta takip edilmektedir. Projelerin harcama yetkilileri, proje yürütücüleridir. Her projenin proje yürütücüsü farklı kiĢiler olduğu için sistemli ve düzenli bir ödeme planı oluĢturulamamaktadır. Harcamaların düzensizliği ve sistemli bir ödeme planının oluĢturulamaması nedeniyle Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinin Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dıĢındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aĢağıdaki araçları kullanarak değerlendireceklerini belirten 5/2 maddesinin a bendinde “ TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı,” na da cevaz vermesi nedeniyle TÜBĠTAK projeleri vadesiz hesaplarda takip edilmektedir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, projelerin 115 ayrı banka hesabında tutulduğunu ve her bir projenin harcama yetkilisinin farklılaĢması nedeniyle düzenli bir ödeme planının oluĢmadığını belirtilmiĢse de TÜBĠTAK tarafından gönderilen paralar “TÜBĠTAK Özel Hesaplarına ĠliĢkin Banka Hesabı” adlı bir hesapta kurum mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 tablolarında yer almakta ve yönetimi üniversite tarafından yapılmaktadır. Harcama yetkililerin farklılaĢması, muhasebe biriminin farklılaĢması sonucunu doğurmamaktadır. Nitekim özel bütçe hesabında da her bir daire baĢkanlığına bütçe verilmekte harcama yetkilileri farklılaĢmakta ancak bir çok kamu kurumu elinde tuttuğu ihtiyaç fazlası nakdini vadeli araçlara yatırırmakta ve değerine değer katmaktadır. Kamu haznedarlığı genel tebliğinde vadeli araçlarda değerlendirme zorunluluğu bulunmasada 5018 sayılı Kanun’un genel hükümleri çerçevesinde kaynakların etkili, ekonomik ve verimli değerlendirilmesi esastır. 2015 yılı enflasyon oranının yüzde 8,81 olarak gerçekleĢtiği dikkate alınırsa, TÜBĠTAK banka hesaplarında bulunan paraların değeri geçen yılın aynı ayına göre %8,81 oranında değer kaybetmesi sonucunu doğurmaktadır. Para düzeyinin yılın 7 ayında sürekli olarak 4.5 milyon TL’nin üzerinde olması ve diğer aylarda ise ortalama 4 milyon düzeyinde gerçekleĢmesi kayıplarında büyük tutarlarda olmasına neden olmaktadır. Ġhtiyaç fazlası nakdin, değerlendirilmeyerek elde edilecek faiz gelirlerinden mahrum kalınması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun çeĢitli hükümleri doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli değerlendirilmemesi sonucunu doğurmaktadır. TÜBĠTAK tarafından projelerin desteklenmesi için gönderilen bu paraların enflasyon sonucu erimesini önlemek amacıyla harcamaların bir plan içine sokulması ve tıpkı diğer banka hesapları gibi harcama planlamasına göre günlük, 7 günlük veya aylık vadeli hesaplarda değerlendirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 6: Mülkiyeti Üniversiteye Ait TaĢınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Mülkiyeti Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine idari bina, hizmet binası, spor kompleksleri, yemekhane vs binalar yapılmasına rağmen bunların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” baĢlıklı 10'uncu maddesinde: “1) Kamu idareleri; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir. Bu düzenleme ile cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢtir. Öncelik taĢınmazların muhasebe birimlerince kaydının mevcut kullanım Ģekliyle yapılarak mali tablolarda gösterilmesi, daha sonra tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemlerinin yapılmasıdır. Sonuç olarak üniversite mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin tapu kayıtları ile mevcut kullanım Ģeklinin birbirine uyumlu olması için yapılacak cins tashihi tapu iĢlemlerine baĢlanılması ve bu iĢlemlerin bitmesi beklenilmeden de bunların mevcut kullanım Ģekilleri (bina, yerüstü düzeni vb) itibariyle ilgili taĢınmaz hesaplarına kaydedilmeleri gerekirdi. Söz konusu muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle Bilançoda TaĢınmaz hesaplarının gerçeği yansıtmamasına neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Mülkiyeti Üniversitemize ait arazi ve arsaların üzerine idari bina, hizmet binası, spor kompleksleri, yemekhane vs. binaların cins tashihlerinin yapılması konusunda, Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığınca Erzurum Milli Emlak Müdürlüğüne 29/04/2016 tarih ve 1600105088 sayılı yazı yazılmıĢ olup, ilgili Müdürlükten gelen bilgiye göre iĢlem tesis edilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, mülkiyeti Üniversiteye ait taĢınmazların ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 7: Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması Kamu idaresi tarafından, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 55., 56. ve 57’nci maddeleri ile hüküm altına alınan “Ġç Kontrol Sistemi” kapsamında yapılması gereken çalıĢmalar, Üniversite üst yöneticisinin yayınladığı genelge ile baĢlatılmıĢ ve 2009 yılında Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmıĢtır. Ancak daha sonra revize edilen bu planda yer alan eylemlerin hâlihazırda tamamlanmadığı, Kamu Ġç Kontrol Standartları ve bu bağlamda Ġç Kontrol Sistemi ile Risk Yönetim bileĢenlerinin tam olarak yapılandırılmadığı tespit edilmiĢtir. A) Atatürk Üniversitesi tarafından gerçekleĢtirilen iç kontrol sistemi yapılandırma çalıĢmaları incelendiğinde; Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı’nın 30.06.2009 tarihi itibariyle hazırlanıp Maliye Bakanlığına gönderildiği, söz konusu Eylem Planı’nın Maliye Bakanlığınca 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı Genel Yazı ekinde yayımlanan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi’nde belirlenen esaslara uygun olarak hazırlandığı görülmüĢtür. Bununla beraber, iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına iliĢkin olarak;  Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından kurumda mücadele edilecek riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin uygulanacağı konusunda herhangi bir çalıĢma yapılmadığı,  Eylem planları ve iĢ süreçleri hazırlanmıĢ olup iĢ süreçlerinde çalıĢan personelin risk değerlendirmesi kapsamında odak grupları/atölye çalıĢmalarının yapılmayarak risklerin ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği,  Kurumda hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimlerde uygulanacağını ve sorumluların belirlendiğini gösteren “Sorumlu Birim/Personel-Risk ĠliĢkisi” kurulmadığı,  Ġç denetim birimi tarafından iç kontrol sistemine iliĢkin denetim çalıĢmalarının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 planlanmadığı görülmüĢtür. Ġç kontrol sisteminin değerlendirilmesine iliĢkin olarak;  Kurumda yürütülen iç kontrol faaliyetlerinin takibi ve uygulanmasından sorumlu birim ve personelince en az yılda bir düzenlenmesi gereken değerlendirme raporlarının düzenlenmediği,  Ġç denetim biriminin, iç kontrol sisteminin yeterliliği, etkinliği ve iĢleyiĢiyle ilgili olarak yönetime bilgi sağlamak, değerlendirme yapmak ve öneride bulunmak için raporlama yapmadığı,  Strateji GeliĢtirme Birimi tarafından iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesi sonucu hazırlanması gereken Ġç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunun hazırlanmadığı görülmüĢtür. B) Üniversiteye 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sekiz adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen sadece üç tanesine atama yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun “Üst Yöneticiler” baĢlıklı 11’inci maddesinin son bendinde; “Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir. “Ġç Denetim” baĢlıklı 63’üncü maddesinde ise; “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir.” hükmüne yer verilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önüne alındığında iç denetimin mali kontrolün çok önemli ve tamamlayıcı bir fonksiyonu olduğu açıktır. Ġç kontrol sisteminin temel unsuru olan ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir Ģekilde iĢleyip iĢlemediği hususlarında değerlendirme ve önerilerde bulunan iç denetim, idarelerde üst yöneticilerin yönetim ve hesap verme sorumluluklarının yerine getirilmesinde önemli bir yardımcıdır. Ġç denetim biriminin iç

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 denetime iliĢkin planlama yapması ve hazırlayacağı raporlarla üst yönetime öneri ve danıĢmanlık hizmeti yapması gerekmektedir. Bu itibarla iç kontrol sisteminin daha etkin iĢlemesini sağlamak ve iç denetim fonksiyonunun bir an önce sağlanması için boĢ olan iç denetçi kadrolarına atama yapılması gerekmektedir. C) Üniversite üst yöneticisine bağlı olan Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün iç kontrol sisteminin yapılandırılması amacıyla Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü için eylemler hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kurumun, Kamu Ġç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluĢturmak üzere; yapması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem planını oluĢturması, gerekli prosedür ve düzenlemelerini hazırlarken Döner Sermaye ĠĢletmesini de kapsayacak Ģekilde belirlemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Ġç kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından yapılması gereken iĢlemlerle ilgili olarak kurulun daha aktif çalıĢması sağlanacaktır. Bu konuda yapılması gereken atölye çalıĢmalarına kurul tarafından en kısa zamanda baĢlanılacaktır. Ġç Denetim Birimi de iç kontrol çalıĢmalarına aktif olarak dahil edilerek daha etkin ve verimli bir sistem kurulmaya çalıĢılacaktır. Birimlerin düzenlemesi gereken yıllık raporlar konusunda daha hassas davranılacak olup bu konuların izlenilmesi ve kontrolü konusunda gereken hassasiyet gösterilecektir. Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca yıllık olarak hazırlanması gereken Ġç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu her yıl hazırlanmakta olup 2015 yılına ait rapor ise kanuni süresi olan Haziran ayı sonuna kadar hazırlanarak ilgili kurumlara gönderilecektir. Ġç denetim Biriminin iç kontrol sistemi içinde daha aktif bir rol alması sağlanacak olup bu konuda gerekli çalıĢmalar yapılacaktır. Kurumumuzda Ģu anda 3 iç denetçi çalıĢmakta olup boĢ iç denetçi kadrolarına atama yapılması konusu değerlendirilecektir. Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü Maliye Bakanlığına bağlı bir kuruluĢ olduğundan Saymanlık Müdürlüğü ile ilgili iç kontrol çalıĢması yapılmamıĢ olup Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğüne ait ise hususi bir Ġç kontrol çalıĢması yapılmamıĢtır. Bundan sonra yapılacak çalıĢmalar Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünü’de kapsayacak Ģekilde yapılacaktır” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda yer alan tüm hususlar kabul edilmiĢ olup daha etkin bir iç kontrol sisteminin iĢlemesini sağlamak için gerekli yapılandırma çalıĢmalarına baĢlanılacağı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLANÇOSU 31.12.2015 AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 141.720.812,79 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 83.115.242,25 100 Kasa Hesabı 477,28 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 1.247.446,97 102 Banka Hesabı 50.617.757,33 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 1.034.245,29 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 21.360.462,16 333 Emanetler Hesabı 76.694.658,38 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 1.425,00 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 3.601.572,57 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 19.325,06 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 524.119,66 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 1.371.422,90 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 13.199,38 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 2.488.216,43 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 56.066,58 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 65.861.726,63 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 56.066,58 2 Duran Varlıklar 233.222.987,22 5 Öz Kaynaklar 291.772.491,18 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 21.651,12 500 Net Değer Hesabı 25.976.463,67 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 16.695.971,98 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 217.778.724,61 252 Binalar Hesabı 84.530.031,58 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 48.017.302,90 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 136.395.563,18
254 TaĢıtlar Hesabı 3.559.680,68
255 DemirbaĢlar Hesabı 70.445.662,85
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -128.893.437,23
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 46.195.669,39
260 Haklar Hesabı 5.437.841,98
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -2.089.923,94

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 5.693.096,27
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -4.768.820,64
BORÇ TOPLAMI: 374.943.800,01 ALACAK TOPLAMI: 374.943.800,01 Bilanço Dipnotları 910 Teminat Mektupları Hesabı 12.216.098,08 911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 12.216.098,08 920 Gider Taahhütleri Hesabı 9.675.414,72 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 9.675.414,72 948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 8.083.977,42 949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 8.083.977,42 962 Bilimsel Projeler Hesabı 2.979.439,13 963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı 2.979.439,13 964 Kamu Ġdarelerine Tahsisli Binalar ve Araziler Hesabı 0,77 965 Kamu Ġdarelerine Tahsisli Binalar ve Araziler KarĢılığı Hesabı 0,77

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2013-2014-2015 YILLARI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 210.384.966 71 234.933.531 41 273.982.708 65 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 32.424.025 4 36.548.492 53 38.780.449 98 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 57.128.580 29 67.261.257 94 76.637.978 59 630 5 Cari Transferler 4.744.826 83 5.326.427 94 7.068.257 04 630 7 Sermaye Transferleri 20.503.369 83 19.921.072 86 18.881.039 67 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 00 0 00 00 0 00 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 1.333.806 85 151201 96 833.443 79 630 13 Amortisman Giderleri 11.403.727 74 10.014.459 21 17.665.439 08 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 4.402.739 53 6.702.744 89 4.492.628 49 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 0 0 0 0 73.127 75 630 25 Kamu Ġd. Bedelsiz Olarak Devr Mali Olmayan Var Kay Gid. 0 0 0 0 5.375 19 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0 0 1.398.056 54 0 0 630 99 Diğer Giderler 8.084 26 40.862 31 140 38 GĠDERLER TOPLAMI (A) 342.334.127 8 382.298.107 36 438.420.588 61

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL Kr TL TL Kr TL 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 37.835.539 52 36.737.823 3 36.404.739 21 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 336.783.479 18 354.075.025 92 411.516.276 34 600 05 Diğer Gelirler 33.719.033 12 41.499.548 47 38.516.875 96 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 0 0 0 0 0 0
GELĠRLER TOPLAMI (B) 408.338.051 82 432.312.397 42 486.437.891 51
FAALĠYET SONUCU [B-A] 66.003.924 74 50.014.290 6 48.017.302 90

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 32
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 33
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 33
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 33
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 35
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 38
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 39
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 42

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı Bilançosunda sermayesi 155.899.530,06 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 177.624.092,74 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 316.741.401,78 TL, gider toplamı 302.953.727,64 TL olup, Gelir Tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı 13.787.674,14 TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Gelir tablosu,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  SatıĢların maliyeti tablosu,  Sermaye hareketleri tablosu,  Nakit akım tablosu,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Envanter defteri,  ĠĢletme bütçesi. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilgisayar Yazılımı Alımlarının 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabına Kaydedilmemesi ĠĢletme tarafından gerçekleĢtirilen bilgisayar yazılımı alımlarının, 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 224’üncü maddesinde; “Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mezkur Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” baĢlıklı 225’inci maddesinde ise; “(1) Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Diğer maddi olmayan duran varlıklar maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5 inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
3. Yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedilir.” hükmüne yer verilmiĢtir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı, bedeli karĢılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taĢıyan harcamalar dıĢında bilgisayar yazılım programları gibi diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılmaktadır. Yönetmeliğin belirtilen hükümlerinin aksine Kurum tarafından satın alınan bilgisayar yazılımı alımlarının, 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı ile aktifleĢtirilmeden 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile doğrudan giderleĢtirildiği, bu durumun da mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği görülmüĢtür. Yapılan kayıt sonucunda 2015 yılı Bilanço ve Gelir Tablosunda toplamda 1.946.449,85 TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “2015 yılı içerisinde alımı yapılan yazılımların miktarları tespit edilip gerekli düzeltmeler yapılmıĢtır. Bundan sonraki süreçte yapılacak iĢlemler titizlikle takip edilip, bahse konu hesaba kaydedilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının Kullanılmaması ĠĢletme tarafından peĢin olarak yatırılan ve gelecek yılları kapsayan kira ödemelerinin muhasebeleĢtirilmesinde 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı bölümünün “ Hesabın niteliği” baĢlıklı 240’ıncı maddesinde; “(1) Gelecek yıllara ait giderler hesabı, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken gelecek yıllara ait giderlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 242’nci maddesinde ise; (1) Gelecek yıllara ait giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. İçinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gereken peşin ödenmiş giderler bu hesaba ve ilgili diğer hesaplara borç, toplam tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Bu hesapta kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemde gider hesaplarına yansıtılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına borç kaydedilir.” hükmüne yer verilmiĢtir. Dönemsellik ilkesi gereği bu tip giderlerin öncelikle ilgili dönemin hesabına (180 ve 280 nolu hesaplara) kaydedilmesi, zamanı geldiğinde de gider hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Üniversite ile Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı arasında 03.08.2015 tarihinde kira protokolü imzalanmıĢ ve 5 yılllık kira bedeli olan 450.000 TL peĢin ödenmiĢtir. Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine göre; Açıköğretim ĠletiĢim Bürosu kira karĢılığı olan ve peĢin olarak ödenen toplam 450.000,00 TL’nin 2015 yılına ait olan 5 aylık kısmı (toplam vergi dahil) 41.766,00 TL’nin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç, kalan 408.234,00 TL’nin de 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç, öte yandan 445.734,00 TL’nin 320 Satıcılar Hesabına alacak, Damga Vergisi tutarı 4.266,00 TL’nin ise 360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar Hesabına alacak kaydedilmesi ve 450.000,00 TL’nin 830 Bütçe Giderleri Hesabına yansıtılması, 31.12.2015 dönem sonunda ise 280 nolu Hesapta kayıtlı tutardan 2016 yılına ait olan kira tutarının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına aktarılması gerekmektedir. Anılan Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan kayıt sonucu, 2015 yılı Bilançosunda ve Gelir Tablosunda 408.234,00 TL hataya neden olunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 Kamu idaresi cevabında; “Gelecek yıllara ait giderler hesabıyla ilgili muhasebe kayıtları düzeltilmiĢ olup ilgili M.Ġ.F’ler ekte sunulmuĢtur” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, peĢin olarak yatırılan ve gelecek yılları kapsayan kira ödemelerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Maddi Olmayan Duran Varlıklar (267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı), Gelecek Aylara/Yıllara Ait Giderler (180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı), Faaliyet Giderleri (632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı) ve Genel Yönetim Giderleri (770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kıdem Tazminatı KarĢılıklarının Ayrılmaması ĠĢletme bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için mevzuat gereğince ayrılması gereken kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği, bu durumun da mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 354’üncü maddesinde; “(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mezkur Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 355’inci maddesinde ise; “(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak

1. Faaliyet dönemini aşan bir süreyle ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
2. Bu hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
3. Konusu kalmayan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat gereği kurum bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmelidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 Kamu idaresi cevabında; “Kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılmaması durumunun incelenmesi neticesinde, idaremizce bundan sonraki kıdem tazminatı ödemeleri belirtilen hesapta çalıĢtırılacaktır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, istihdam edilen iĢçiler için mevzuat gereğince ayrılması gereken kıdem tazminatı karĢılıklarının ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Bir Yıldan Daha Uzun Süreli Doğalgaz Güvence Bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip Edilmemesi Kurum tarafından doğalgaz aboneliği için ödenen bir yıldan daha uzun süreli depozito bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesine göre; 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, iĢletmece üçüncü kiĢilere karĢı bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak geri alınmak üzere verilen bir yıldan uzun süreli depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne aykırı olarak, doğalgaz aboneliği için 2013 yılında ödenen toplam 21.127.99 TL depozitonun, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Bir yıldan daha uzun süreli doğalgaz güvence bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmemesi ile ilgili düzeltme kayıtları yapılarak kayıtlara iliĢkin M.Ġ.F ekte sunulmuĢtur” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, bir yıldan daha uzun süreli doğalgaz güvence bedellerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ MÜDÜRLÜĞÜ BĠLANÇOSU 31.12.2015 Aktif (TL) Pasif (TL) 1 DÖNEN VARLIKLAR 172.404.921,03 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 21.724.562,68 10 HAZIR DEĞERLER 90.173.419,35 32 TĠCARĠ BORÇLAR 13.930.973,62 100 KASA HESABI 0,00 320 SATICILAR HESABI 13.191.039,64 102 BANKALAR HESABI 90.167.591,06 326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 739.933,98 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) -8.778,71 33 DĠĞER BORÇLAR 1.337.690,73 108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 14.607,00 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 117.720,67 12 TĠCARĠ ALACAKLAR 69.802.757,21 336 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 1.219.970,06 120 ALICILAR HESABI 67.356.254,56 34 ALINAN AVANSLAR 2.416,00 121 ALACAK SENETLERĠ HESABI 21.839,04 340 ALINAN SĠPARĠġ AVANSLARI HESABI 2.416,00 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 21.127,99 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 6.453.482,33 128 ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR HESABI 2.403.535,62 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 4.306.846,55 13 DĠĞER ALACAKLAR 384.222,44 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 71.931,79 136 DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR HESABI 384.222,44 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERĠ HESABI 1.520.718,30 15 STOKLAR 4.103.228,03 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 550.760,14 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 2.286.525,00 369 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 3.225,55 151 YARI MAMULLER - ÜRETĠM HESABI 996.893,92 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 152 MAMULLER HESABI 819.809,11 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 18 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER VE GELĠR TAHAKKUKLARI 160.229,80 5 ÖZ KAYNAKLAR 155.899.530,06 180 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER HESABI 160.229,80 50 ÖDENMĠġ SERMAYE 57,90 19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 7.781.064,20 500 SERMAYE HESABI 57,90 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 7.410.871,79 57 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 143.878.012,38 191 ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 3.552,00 570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI HESABI 143.878.012,38 195 Ġġ AVANSLARI HESABI 366.640,41 58 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI -1.766.214,36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 196 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 580 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -1.766.214,36 2 DURAN VARLIKLAR 5.219.171,71 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI 13.787.674,14 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 5.219.171,71 590 DÖNEM NET KARI HESABI 13.926.015,06 248 DĠĞER MALĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 5.219.171,71 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -138.340,92 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 0,00
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 0,00
254 TAġITLAR HESABI 0,00
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 473.886,45
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -473.886,45
Genel Toplam 177.624.092,74 Genel Toplam 177.624.092,74

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI GELĠR TABLOSU (TL) 60 BRÜT SATIġLAR 310.583.253,94 600 YURTĠÇĠ SATIġLAR HESABI 298.349.534,33 602 DĠĞER GELĠRLER 12.233.719,61 61 SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 1.785.249,95 610 SATIġTAN ĠADELER HESABI (-) 1.785.249,95 NET SATIġLAR 308.798.003,99 62 SATIġLARIN MALĠYETĠ(-) 116.555.311,80 620 SATILAN MAMULLER MALĠYETĠ HESABI (-) 1.961.532,11 622 SATILAN HĠZMET MALĠYETĠ HESABI (-) 114.593.779,69 BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 192.242.692,19 63 FAALĠYET GĠDERLERĠ(-) 186.398.415,84 632 GENEL YÖNETĠM GĠDERLERĠ HESABI 186.398.415,84 FAALĠYET KARI ZARARI 5.844.276,35 64 DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 7.397.344,29 642 FAĠZ GELĠRLERĠ HESABI 6.623.911,80 649 DĠĞER OLAĞAN GELĠR VE KARLAR HESABI 773.432,49 OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 13.241.620,64 67 OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 546.053,50 679 DĠĞER OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR HESABI 546.053,50 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 13.787.674,14 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 13.787.674,14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL TESĠS 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 46
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 46
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 47
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 47
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 49
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 55
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 56
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 59

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis ĠĢletmesi, Üniversite Senatosunun 13.05.2011 tarih ve 72 sayılı kararı ile kurulmuĢtur. ĠĢletmeye bağlı bulunan birimler; Konukevi 1, Konukevi 2, Konukevi 3, Ankara Konukevi, Fıtnıss Merkezi, Bowling & Bilardo Salonu, Erzurum Evi, Personel Lokali, Açık-Kapalı Kortlar ve Kafeler ile Kapalı Otopark’tır. Muhasebe iĢlemleri bilanço esasına göre yürütülmektedir. 2015 yılı Bilançosunda toplam aktif büyüklüğü 1.539.241,90 TL’dir. ĠĢletmenin gelir toplamı 4.226.892,70 TL, gider toplamı ise 4.612.031,89 TL olup, Bilançoda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 385.139,19 TL ancak Gelir Tablosunda ise yıl sonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 381.281,67 TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Geçici ve Kesin Mizan,  Bilanço,  Gelir Tablosu, Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan Bilanço ve Gelir Tablosuna verilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Maddi Duran Varlık Hesaplarının Kullanılmaması Kurum mizan cetveli ile buna dayanak teĢkil eden yevmiye defteri ve ödeme emirleri incelenmiĢ ve bu inceleme sonucunda satın alınan ve Maddi Duran Varlıklar hesap grubunda izlenmesi gereken bazı taĢınırların doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirildiği, bunun da mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği tespit edilmiĢtir. Kamu Kurum Ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap planının genel yapısı” baĢlıklı 25’inci maddesinde yer alan 25 Maddi Duran Varlıklar baĢlıklı hesap grubu; 25 Maddi Duran Varlıklar 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 255 DemirbaĢlar Hesabı 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) hesaplarından oluĢmaktadır. Söz konusu duran varlıklar için yapılan ödemelerin muhasebeleĢtirilmesinde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile birlikte yukarıdaki hesap kodları yerine 630 Giderler Hesabı kullanılmıĢtır. Dolayısıyla kurum tarafından yapılan maddi duran varlık alımları ilgili Esas ve Usullerin 25’inci maddesindeki hesap planının aksine, yukarıdaki alt hesaplardan takip edilememektedir. Kaldı ki sosyal tesisler, taĢınırların kullanımı, muhafazası, devri, giriĢ-çıkıĢı ve kaydı gibi iĢlemlerinde TaĢınır Mal Yönetmeliği kapsamında olduğundan gerek anılan Yönetmelikte gerekse Muhasebe Yönetmeliğinde yer alan taĢınır kodlarını kullanmak ve her iki sisteme uyumlu kayıt yapmak zorundadırlar. Buna göre muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaĢılabilir olması, yapılan harcamaların ilgili bulunduğu hesaba kaydı ile mümkün olduğundan, Maddi Duran Varlıklar içinde yer alması gereken taĢınırlarının aktifleĢtirilmek suretiyle söz konusu hesaplara

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 kaydedilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabı ile muhasebeleĢtirilmesi nedeniyle Bilançoda 25 Maddi Duran Varlıklar grubunun olması gerekenden daha düĢük, Gelir Tablosunda ise 630 Giderler Hesabının olması gerekenden daha yüksek gösterilmesi sonuncunda anılan tablolarda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak öncelikle Sosyal Tesislerin elinde bulunan Maddi Duran Varlıklar tespit edilerek demirbaĢ defterine kaydı yapılmıĢ olup, bilahare yeni satın alınan muhasebe programı çerçevesinde uygun hesap kodlarına göre kaydı yapılarak muhasebeleĢtirilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, maddi duran varlıkların ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik düzeltme kayıtlarının yapıldığı anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Stok Hesaplarının Kullanılmaması Kurum mizan cetveli ile buna dayanak teĢkil eden yevmiye defteri ve ödeme emirleri incelenmiĢ ve bu inceleme sonucunda satın alınan ve Stok Hesaplarında izlenmesi gereken bazı tüketim malzemelerinin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirildiği, bunun da mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği tespit edilmiĢtir. Kamu Kurum Ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas Ve Usuller’in “Hesap planının genel yapısı” baĢlıklı 25’inci maddesinde yer alan 15 Stoklar baĢlıklı hesap grubu; 15 Stoklar 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 153 Ticari Mallar Hesabı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 157 Diğer Stoklar Hesabı hesaplarından oluĢmaktadır. Söz konusu stoklar için yapılan ödemelerin muhasebeleĢtirilmesinde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile birlikte yukarıdaki hesap kodları yerine 630 Giderler Hesabı kullanılmıĢtır. Dolayısıyla kurum tarafından yapılan stok malzemeleri alımları ilgili Esas ve Usullerin 25’inci maddesindeki hesap planının aksine, yukarıdaki alt hesaplardan takip edilememektedir. Kaldı ki sosyal tesisler, taĢınırların kullanımı, muhafazası, devri, giriĢ-çıkıĢı ve kaydı gibi iĢlemlerinde TaĢınır Mal Yönetmeliği kapsamında olduğundan gerek anılan Yönetmelikte gerekse Muhasebe Yönetmeliğinde yer alan taĢınır kodlarını kullanmak ve her iki sisteme uyumlu kayıt yapmak zorundadırlar. Buna göre muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaĢılabilir olması, yapılan harcamaların ilgili bulunduğu hesaba kaydı ile mümkün olduğundan, Dönen Varlıklar içinde yer alması gereken taĢınırlarının aktifleĢtirilmek suretiyle söz konusu hesaplara kaydedilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabı ile muhasebeleĢtirilmesi nedeniyle Bilançoda 15 Stoklar Grubunun olması gerekenden daha düĢük, Gelir Tablosunda ise 630 Giderler Hesabının olması gerekenden daha yüksek gösterilmesi sonuncunda anılan tablolarda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaĢılır olabilir olması için yeni satın alınan muhasebe programında stok malzemeleri alımları (15) Stok Hesap Kodları altında izlenmekte ve kaydedilmektedir. denilmektedir.” Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, Stok Hesaplarında izlenmesi gereken tüketim malzemelerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmakla beraber 2016 yılı öncesindeki tüketilmeyen stokların da envanterinin yapılarak hesaplara alınması gerekir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 BULGU 3: Muhasebe Ġlkelerine Aykırı Bir Muhasebe ĠĢleminin Yapılması Sonucunda 630 Giderler Hesabı ve 500 Sermaye Hesabının Gerçeği Yansıtmamasına Neden Olunması Üniversite Sosyal Tesis ĠĢletmesince, 31.12.2015 tarihinde 4908 numaralı muhasebe kaydı ile muhasebe kural ve yönetmeliklerine aykırı olarak gerçekte bir gider oluĢmadığı halde bir gider yapılmıĢ gibi gösterildiği ve herhangi bir sermaye artırımı yapılmadığı halde 500 Sermaye Hesabının artırıldığı tespit edilmiĢtir. Tablo 1: 4908 Yevmiye Numaralı Muhasebe Kaydı Yevmiye No:4908 Tarihi:31.12.2015 Borç Alacak 500 1.9 Diğer Denge Kayıtları 6.592.127,84 6.592.127,84
500 1.1 Ġlk Yıl Denge Kaydı 51.050,45 1.122.046,18 630 3.7.1.90 Diğer Dayanıklı Mal ve Malzeme Giderleri 1.070.995,73
830 3.7.1.90 Diğer Dayanıklı Mal ve Malzeme Giderleri 1.070.995,73
835 GĠDER YANSITMA HESAPARI 1.070.995,73
905 Menkul Mal Gayrimenkul Hak Alım, Bakım 1.070.995,73
900 Menkul Mal Gayrimenkul Hak Alım, Bakım 1.070.995,73 Söz konusu kayıtta 500 Sermaye Hesabının hem borcuna hem de alacağına aynı anda bir değer girilmesi muhasebe kurallarına aykırıdır. Diğer yandan “Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin” 41 ve 48’inci maddelerinde 630 Giderler Hesabı ile 500 Sermaye Hesabının ne Ģekilde çalıĢtırılacağı gösterilmiĢtir. Ġlgili yevmiye kaydında gerçekte 1.070.995,73 TL tutarında herhangi bir gider yapılmadığı halde Gelir Tablosuna gider olarak yansımıĢ ve Sosyal Tesis gerçekte kar ederken, zarar etmiĢ gibi gösterilmesine neden olunmuĢtur. Bunun yanında yapılan kayıt sonucu, herhangi bir sermaye artırımı olmamasına rağmen Bilançoda, 500 Sermaye Hesabının 1.070.995,73 TL olduğundan fazla görünmesine neden olunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 Muhasebenin temel ilkelerinden biri olan “Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı” ilkesine göre muhasebede yapılan tüm iĢlemlerin belgelendirilmesi ve kayıtların belgeye dayanması gerekir. Belgeler usulüne uygun düzenlenmeli ve gerçeği yansıtmalıdır. KiĢilerin beyanına göre değil, fatura, senet, makbuz gibi belgelere dayanarak kayıt yapılmalıdır. Ancak düzeltme adı altında fiktif bir muhasebe iĢlem fiĢi ile giderler ve sermaye hesaplarının olduğundan fazla görülmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Sosyal Tesisler Müdürlüğünce 31.12.2015 tarihinde 4908 numaralı muhasebe kaydı ile muhasebe kural ve yönetmeliklerine aykırı olarak gerçekte bir gider oluĢmadığı halde bir gider yapılmıĢ gibi gösterildiği ve herhangi bir sermaye artırımı yapılmadığı halde 500 Sermaye Hesabının arttırıldığı tespit edilmiĢtir. Önceki yıllarda yapılan yanlıĢ kayıtlar nedeni ile 500.01.09 nolu Denge Kaydı Hesabı bakiye verdiğinden dolayı, süregelen bu yanlıĢlığın düzeltilmesi için yıl sonunda 4908 numaralı muhasebe iĢlem fiĢi ile hesap bakiyesinin düzeltilmesine imkan tanınmıĢtır. Yeni satın alınan muhasebe programı ile bu türden yapılacak yanlıĢlıkların önüne geçilmesi sağlanmıĢ ve hesap bilgilerinin bundan böyle gerçeği yansıtması ve muhasebe Esas ve Usullerine uygun olarak kaydedilmesi ve izlenmesi için büyük titizlik gösterilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, muhasebe ilke ve kurallarına aykırı olarak yapılan 2015 mali yılına ait 4908 numaralı muhasebe kaydında yapılan hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemine iliĢkin herhangi bir düzeltme yapılmadığı anlaĢılmaktadır. Cevapta önceki yıllarda ne tür yanlıĢ kayıtlar yapıldığına iliĢkin herhangi bir bilgi verilmeksizin 500.1.9 nolu Diğer Denge Kaydı Hesabının bakiye vermesini engellemek için böyle bir kaydın yapıldığı ifade edilmiĢtir. Ancak 4908 numaralı muhasebe kaydında bulunan bulgu konusu hatalı iĢlem bu hesap ile ilgili olmayıp bilakis 500.1.1 nolu Ġlk Yıl Denge Kaydı hesabına iliĢkindir. Bilanço aktifinde bulunan değerlerde herhangi bir artıĢ olmaksızın sermaye artırılmıĢ ve bunun karĢılığında hiç bir somut mali olaya ve/veya belgeye dayanmaksızın 630 Giderler ve 830 Bütçe Giderleri hesabı olduğundan fazla gösterilmiĢ ve tesis gerçekte kar ederken zarar etmiĢ gibi gösterilmesine sebebiyet vermiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54 Bu durum 2015 yılı dönem sonu mali tabloların önemli ölçüde hata içermesi ve mali tabloların gerçeği yansıtmamasına neden olmuĢtur. BULGU 4: 2015 Yılı Gelir Tablosunun Gerçeği Yansıtmaması Üniversite Sosyal Tesis ĠĢletmesinin, 2015 yılı Gelir Tablosunun gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı Gelir Tablosunda Dönem Net Zararı 381.281,67 TL olarak gösterilmiĢtir. 2015 yılına ait yevmiye defterinden yeniden hesaplama yöntemine göre çıkarılan gelir ve gider sonuç hesap bakiyelerinin sırası ile 4.226.892,70 ve 4.612.031,89 TL olduğu görülmüĢtür. Bu yevmiye defteri kayıtları sonucuna göre 591 Dönem Net Zararının 385.139,19 TL olması gerekmektedir. Ancak bu rakam Gelir Tablosunda hatalı olarak 381.281,67 TL olarak gösterilmiĢtir. Tablo 2: Yeniden Hesaplama Yöntemi Ġle Çıkarılan 2015 Yılı Gelir Gider Bakiyeleri HES_KOD HESAP ADI BAKĠYE (TL) 600 Gelirler Hesabı 4.226.892,70 630 Giderler Hesabı 4.612.031,89 Toplam 385.139,19 Öte yandan 31.12.2015 tarihi itibari ile Sosyal Tesis Bilançosunda 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı 385.139,19 TL’dir. Dolayısıyla sunulan Gelir Tablosu, Bilanço ile de uyumlu değildir. Kamu idaresi cevabında; “Mevcut durumun nedeni araĢtırılarak gerekli düzeltme iĢlemi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, gerekli düzeltme iĢleminin yapılacağı anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında düzeltme iĢleminin yapılacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin mali rapor ve tablolarının “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı doğru ve güvenilir bilgi içermediği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Alınan Depozito Ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması Kurum mizan cetveli ile buna dayanak teĢkil eden yevmiye defteri ve muhasebe iĢlem fiĢleri incelenmiĢ ve bu inceleme sonucunda yüzme havuzu ve fitness kart depozito ücretlerinin doğrudan 600 Gelirler Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Emanet Yabancı Kaynaklar” baĢlıklı 37’nci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce yürütülen herhangi bir iş dolayısıyla veya mevzuat gereğince depozito veya teminat olarak yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılır. Bu grup 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabından oluşur. 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır. Sosyal tesislerce, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda teminat olarak kabul edilebileceği belirtilen değerler teminat olarak kabul edilir. Teminat olarak kabul edilen değerlerin zamanaşımı ve gelir kaydedilmesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 ve 50 nci maddelerine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır.” denilmektedir. Yapılan incelemede gelir kapsamında olmayan sonradan iade edilecek olan söz konusu kart depozito ücretlerinin, 100 Kasa Hesabı ile birlikte 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken doğrudan 600 Gelirler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiĢtir. Muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaĢılabilir olması, yapılan iĢlemlerin ilgili bulunduğu hesaba kaydı ile mümkün olduğundan, kurumun Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları içinde yer alması gereken depozito ücreti gelirlerinin, 600 Gelirler Hesabı altında muhasebeleĢtirilmesi nedeniyle Bilançoda 330 Hesabının olması gerekenden daha düĢük, Gelir Tablosunda ise Gelirler Hesabının olması gerekenden daha yüksek gösterilmesi sonucunda anılan tablolarda hataya neden olunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak yeni satın alınan muhasebe programı çerçevesinde yüzme havuzu ve fıtness kart depozito ücretleri 330 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabında izlenmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlanıldığı anlaĢılmıĢtır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Bakım Onarım Payının Ayrılmaması Yapılan incelemelerde, tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılması için ayrı bir hesap açmak suretiyle mevzuatta öngörülen oranda pay ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Sosyal Tesislerine ĠliĢkin Tebliğ'in (Sayı: 2015-2) V-Ortak Hususlar bölümünün 1'inci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır.” denilmektedir. Yukarıda yer verilen Tebliğ hükmüne göre, söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının %5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarların, ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için bu hesaptan harcanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58 Kamu idaresi cevabında; “Sosyal Tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılması için yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının %5' inden az olmamak üzere ayrılacak tutarın yatırılacağı bir hesap Vakıfbank Üniversite ġubesi nezdinde açılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Sosyal Tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılması için Vakıfbank Üniversite ġubesi nezdinde hesap açıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususa iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesisler Müdürlüğü Bilançosu 31.12.2015 AKTĠF HESAPLAR (TL) PASĠF HESAPLAR (TL) 1 Dönen Varlıklar 1.539.241,90 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 18.009,32 10 Hazır Değerler 1.535.599,56 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 18.009,32 100 Kasa Hesabı 2.809,82 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 18.009,32 102 Banka Hesabı 100.641,58 5 Öz Kaynaklar 1.521.232,58 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 1.432.148,16 50 Net Değer 1.842.342,48 16 Ön Ödemeler 3.492,34 500 Net Değer Hesabı 1.842.342,48 160 ĠĢ Avans ve Kredileri Hesabı 3.492,34 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 64.029,29 19 Diğer Dönen Varlıklar 150 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 64.029,29 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı 150 59 Dönem Faaliyet Sonuçları -385.139,19
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-) -385.139,19 BORÇ TOPLAMI : 1.539.241,90 ALACAK TOPLAMI : 1.539.241,90
Bilanço Dipnotları 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı 2.048.252,32 901 Bütçe Ödenekleri Hesabı 2.048.252,32 Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesisler Müdürlüğü 2015 Yılı Gelir Tablosu HES_KOD HESAP ADI BAKĠYE 600 Gelirler Hesabı 4.233.058,22 630 Giderler Hesabı -4.614.339,89
Toplam -381.281,67

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 61
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 62
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 62
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 62
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 64
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 65

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 61

1. ÖZET Bu rapor, Atatürk Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Atatürk Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetim sonucunda; 1- Raporlama gerekliliklerine uygunluk, zamanlılık, mevcudiyet ve sunum kriterlerine göre değerlendirilmiĢ olup; Stratejik Planın söz konusu kriterleri sağladığı; Performans Programının sadece sunum kriterini sağlamadığı; Faaliyet Raporunun ise zamanlılık ve mevcudiyet kriterlerini sağladığı, sunum kriterini ise sağlamadığı, 2- Stratejik Plan ve Performans Programındaki performans bilgisinin ölçülebilirlik, ilgililik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi sonucunda; Stratejik Planın ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerini sağladığı, ilgililik kriterini kısmen sağladığı; Performans Programının ölçülebilirlik ve ilgililik kriterlerini sağladığı, iyi tanımlanma kriterini kısmen sağladığı; 3- Doğruluk, tutarlılık ve ikna edicilik kriterleri çerçevesinde değerlendirilen Faaliyet Raporunda; performans bilgisine yer verilmemesinden dolayı bu kriterleri sağlamadığı sonucuna varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 62 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 63 Denetim, kamu idaresinin Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Atatürk Üniversitesinin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 64 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Atatürk Üniversitesinin yayımladığı 2014- 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda Atatürk Üniversitesinin 2014-2018 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak, mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun Ģekilde yayımladığı görülmüĢtür. Üniversite, misyon ve vizyonunu geçekleĢtirmek üzere 7 adet amaç, bu amaçların altında 7 adet hedef ve bu hedeflere yönelik 13 adet gösterge belirlemiĢtir. Üniversite, Stratejik Planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Stratejik Plana iliĢkin yapılan incelemelerde 2 adet göstergenin ilgililik kriterini sağlamadığı görülmüĢtür. Ġlgililik kriterini sağlamayan göstergelere iliĢkin açıklamalar denetim bulgularında yer almaktadır. 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde zamanında ve mevzuatta belirtilen kapsam ve içeriğe kısmen uygun olarak yayınlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı için kurumun 4 adet performans hedefi ve 4 adet performans göstergesi bulunmaktadır. Performans Programına iliĢkin yapılan incelemelerde 2 adet göstergenin iyi tanımlanma kriterini sağlamadığı görülmüĢtür. Ġyi tanımlanma kriterini sağlamayan göstergelere iliĢkin açıklamalar denetim bulgularında yer almaktadır. 2015 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde; Üniversitenin Performans Programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu raporlanmamıĢtır. Dolayısıyla raporlanan hedef ve gösterge gerçeklemelerinin kurumun son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olmadığı görülmüĢtür. Faaliyet Raporunun yasal süreler içinde yayımlandığı ve bazı sunum kriterlerini ise sağlamadığı değerlendirilmiĢtir. Atatürk Üniversitesinin performans bilgisini değerlendirmek için kullandığı faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine iliĢkin veri kayıt sistemleri incelendiğinde, verilerin tek bir merkezden takibini sağlayacak otomasyon sisteminin olmadığı ve bu verilerin güvenirliğine iliĢkin risklerin olduğu tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 65 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Yer Alan Ġki Adet Göstergenin Ġlgililik Kriterini Sağlamaması Devlet Planlama TeĢkilatı tarafından 2006 yılında yayınlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda; performans göstergelerinin gerçekleĢen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaĢıldığının ortaya konulmasında kullanılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre, performans göstergesinin hedefe ne ölçüde ulaĢıldığını ortaya koyabilmesi için, söz konusu stratejik hedefle doğrudan ilgili olması gerekmektedir. Stratejik Planda yer alan 12 adet performans göstergesinden 10 adedinin stratejik hedefle ilgililik kriterini sağladığı tespit edilmiĢtir. Kalan 2 adet göstergenin ait olduğu stratejik hedefle ilgili olmadığı düĢünülmektedir. Tablo 1: Stratejik Hedefle Ġlgisiz Olduğu Değerlendirilen Göstergeler Stratejik Hedef Gösterge Değerlendirme Hedef 5.1 Program dönemi boyunca nitelikli öğrencilerin Üniversitemizi seçmeleri için çalıĢma yapılacaktır. Mezun olduktan sonra iĢ bulan veya iĢini kuran öğrenci sayısı. Öğrenci kulüp sayısı “Mezun olduktan sonra iĢ bulan veya iĢini kuran öğrenci sayısı ve Öğrenci kulüp sayısı göstergeleri” hedefle ilgili değildir. Hedef 6.1 2016 yılı sonuna kadar Üniversitemiz Hastanesinin röntgen cihazı ve tıbbi cihaz ihtiyacı karĢılanacaktır. Poliklinik muayene sayısı Tarama sonrası çağrı yapılma oranları. “Poliklinik muayene sayısı ve tarama sonrası çağrı yapılma oranları” hedefle ilgili değildir. Kamu idaresi cevabında; “Yeni hazırlanacak Stratejik Planda bu iki hatalı göstergenin yeniden tanımlanması suretiyle düzeltilmesi yoluna gidilecektir. denilmektedir.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 66 Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda belirtilen hususları kabul etmiĢ olup söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri kapsamında izleyen denetimlerde göz önünde bulundurulacaktır B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Performans Hedefi Tablosu ve Faaliyet Maliyetleri Tablosunda Açıklamalar Kısmına Yer Verilmemesi Atatürk Üniversitesi 2015 yılı Performans Programında, Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirlenen tablolarda açıklama kısmının yer almadığı tespit edilmiĢtir. Atatürk Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı, 2009 yılında Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Performans Programı Hazırlama Rehberi’nde belirlenen Ģekle uygun olarak hazırlanmıĢ ve temel baĢlıklara yer verilmiĢtir. Performans Programında Tablo 1 “Performans Hedefi Tablosu” ve Tablo 2 “Faaliyet Maliyetleri Tablosu” nda yer alması gereken “Açıklamalar” kısmına yer verilmemiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberi’ne göre, performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine kısaca değinileceği; faaliyet maliyetleri tablosunun açıklama kısmında ise ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplamasına iliĢkin hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir. Atatürk Üniversitesi 2015 yılı Performans Programında bu iki tablodaki açıklama kısmının yer almadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz 2015 yılı Performans Programında yer alan Tablo 1 “Performans Hedefi Tablosu” ve Tablo 2 “Faaliyet Maliyetleri Tablosu” nda yer alması gereken “Açıklamalar” kısmı ilgili yıl için Performans Programının güncellenmesi yoluyla düzeltilmiĢ olup; 2016 Yılı Performans Programında da raporda belirtildiği Ģekilde “Açıklamalar” kısmına yer verilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda belirtilen hususları kabul etmiĢ olup söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri kapsamında izleyen denetimlerde göz önünde bulundurulacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 67 BULGU 3: Performans Programında Yer Alan Bir Göstergenin Ġyi Tanımlanma Kriterini Sağlamaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması esastır. “Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Performans Programında ilgili ve ölçülebilir olduğu düĢünülen hedef ve göstergeler iyi tanımlanma kriteri açısından değerlendirmeye tabi tutulduğunda, bir adet göstergenin iyi tanımlanmadığı görülmüĢtür. Tablo 2: Ġyi Tanımlanma Kriterini Sağlamadığı Değerlendirilen Göstergeler HEDEF 4- 2015 yılı sonuna kadar Üniversitemiz Hastanesinin röntgen cihazı ve tıbbi cihaz ihtiyacı karĢılanacaktır. Performans Hedefi Gösterge Çıktı/ Sonuç Odaklılık Değerlendirme 2015 yılı sonuna kadar Üniversitemiz hastanesinin tıbbi cihaz potansiyelini artırmak. GerçekleĢme Oranı Performans hedefi çıktı odaklıdır. Göstergede belirtilen gerçekleĢme oranı ifadesi iyi tanımlanmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Bu bulguyla ilgili olarak 2015 yılı Performans programı güncellenerek gösterge tanımlanması yeniden yapılmıĢtır. 2016 yılı Performans Programındaki tanımlamalar da yeniden gözden geçirilecektir.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 68 Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda belirtilen hususları kabul etmiĢ olup söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri kapsamında izleyen denetimlerde göz önünde bulundurulacaktır. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Faaliyet Raporunda Bulunması Gereken Bazı Bölümlere Yer Verilmemesi 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, faaliyet raporlarında yer verilecek bilgilere yönelik ilkeleri ve bu raporların hazırlanmasında izlenecek süreçleri ortaya koymaktadır. Ġdare Faaliyet Raporuna iliĢkin yapılan incelemelerde raporda yer alması gereken; “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi”, “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi” bölümlerinin hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Faaliyet raporlarının hazırlanmasında ve yayımlanmasında yasal mevzuatlara uyulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bu bulguda yer alan eksiklikler 2016 yılı Faaliyet Raporunun güncellenmesi suretiyle giderilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda belirtilen hususları kabul etmiĢ olup söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri kapsamında izleyen denetimlerde göz önünde bulundurulacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 69 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Stratejik Plan ve Performans Programında Belirlenen Performans Hedef Ve Göstergelerin GerçekleĢme Değerlerinin Faaliyet Raporunda Ġzlenmemesi Atatürk Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı ve Faaliyet Raporu üzerinde yapılan incelemelerde, Performans Programında belirlenen göstergelerden hiçbirinin gerçekleĢme durumunun izlenmediği tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” hükmü yer almaktadır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin (c) fıkrasının 2’nci bendinde ise; “Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilerek Kurum tarafından hazırlanacak olan Faaliyet Raporlarında, Stratejik Plan ve Performans Programında belirlenen performans hedef ve göstergelerinin ölçülerek raporlanacağı açıkça belirtilmiĢtir. Ayrıca Devlet Planlama TeĢkilatı tarafından 2006 yılında yayınlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu’nun “Ġzleme ve Değerlendirme” bölümü, “Performansın izlenmesi, izleme faaliyetinin temelidir. Bunun için performans göstergeleri ile ilgili veriler düzenli olarak toplanmalı ve değerlendirilmedir.” Ģeklindedir. Yine aynı bölümde; “İzleme ve değerlendirme süreci kurumsal öğrenmeyi ve buna bağlı olarak faaliyetlerin sürekli olarak iyileştirilmesini sağlar. Ayrıca, hesap verme sorumluluğunun oluşturulmasına katkıda bulunur. Stratejik planın izleme ve değerlendirmeye

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 70 tabi tutulması şarttır. Aksi takdirde, gerek planın uygulanmasında gerekse ilgililerin hesap verme sorumluluğu ilkesinin hayata geçirilmesinde zorluklarla karşılaşılacaktır.” denilmek suretiyle, izleme ile hesap verme sorumluluğu arasında bağlantı kurulmuĢtur. Stratejik Plan ve Performans Programında Üniversite tarafından belirlenen performans hedef ve göstergelerin gerçekleĢme değerlerinin 2015 yılı Atatürk Üniversitesi Faaliyet Raporunda izlenmediği, takiplerinin yapılamadığı, hiçbir veri doğrulamasının olmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen konu ile ilgili olarak gerek Stratejik Planın gerekse Performans Programının performans hedefleri ve göstergelerinin gerçekleĢme değerlerine Üniversitemiz 2016 yılı Faaliyet Raporu düzenlenirken yer verilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda belirtilen hususları kabul etmiĢ olup söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri kapsamında izleyen denetimlerde göz önünde bulundurulacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Atatürk Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 71 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr