2015 - ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ.pdf
ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 14
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 15
- EKLER ........................................................................................................................................................ 30
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Artvin Çoruh Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 62.955.000,00 16.642.606,32 4.831.750,00 74.765.856,32 65.655.402,74 87,81 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 62.955.000,00 70.430.917,02 111,88 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 74.768.201,52 62.423.844,71 12.344.356,81
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, Üniversitenin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: TaĢınmazların Muhasebe Kayıtlarında Ġzlenmemesi Üniversitenin kampüs alanı içerisinde mülkiyeti kendine ait 21.702.502,00 TL tutarında ki taĢınmazın muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüĢtür. 02/10/2006 tarih ve 26307 no'lu Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerinin TaĢınmazlarının Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin "Kayıt ve Kontrol" iĢlemleri baĢlıklı 5 inci maddesinde; "Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır." denilmiĢtir. Buradan anlaĢılacağı üzere hangi yolla olursa olsun üniversitenin elde ettiği ve kullandığı taĢınmazların kayıt altına alınması gerekmektedir. Söz konusu taĢınmazlar aynı yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinde de;“ Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır” denilmek suretiyle taĢınmazların maliyet veya rayiç değerleri üzerinden kayda alınması gerektiği belirtilmiĢtir. Diğer yandan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 175 inci maddesinde, 252 Binalar hesabının niteliğinden bahsedilmiĢ ve “…Eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır” denilmiĢtir. 176’ıncı maddesinde ise “Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan binalardan envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilir." denilmek suretiyle muhasebe kaydının nasıl yapılacağı düzenlenmiĢtir. Üniversitenin yapılan envanter sayımı sonucunda kendi mülkiyetinde olan ve daha önce kayda alınmayan toplam 21.702.502,00 TL rayiç değeri ile binalarının olduğu ve bunların 252.01 Binalar Hesabına borç, 500.02.03 Net Değer Hesabına alacak kaydedilmesi gerekirken kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak üniversitenin kendi mülkiyetinde olan ve muhasebe kaydına almadığı rayiç değeri 21.702.502,00 TL olan binalarının 252.01 Binalar Hesabına borç, 500.02.03 Net Değer Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
Kamu idaresi cevabında; “02.10.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Kamu
Ġdarelerine ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik” ve 19.06.2014 tarihli Resmi
Gazete’de yayınlanan “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte
DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”e istinaden Üniversitemizin her türlü taĢınmazına
ait envanterin çıkarılması çalıĢmalarına 2015 yılının baĢında baĢlanmıĢ olup, çalıĢmalarda
sona gelinmiĢtir.
TaĢınmaz envanter çalıĢmalarının devam etmesi nedeniyle Üniversitemizin
kuruluĢunda tahsis edilen taĢınmazların muhasebe kaydı yapılamamıĢtı.
Mezkur bulguya istinaden Üniversitemizin kuruluĢ aĢamasında devredilen binaların
muhasebe giriĢ kayıtları tahsisli/tapulu durumuna göre yapılmıĢtır.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda, üniversitenin her
türlü taĢınmazına ait envanterin çıkarılması çalıĢmalarına 2015 yılının baĢında baĢlandığı ve
çalıĢmalarda sona gelindiği ifade edilmiĢtir.
Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının
yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem
sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
BULGU 2: Geçici Kabul Yapıldığı Halde Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında
Ġzlenen Maddi Duran Varlıkların Ġlgili Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması
Üniversitenin 2015 yılı kesin mizanı incelendiğinde geçici kabulü yapıldığı halde ilgili
duran varlık hesaplarına aktarılmayarak 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı da izlenmeye
devam edilen 19.740.312,58 TL tutarında maddi duran varlık olduğu görülmüĢtür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar
Hesabı” baĢlıklı 187 inci maddesinde; “Kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran
varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve
kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece
onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği
tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır"
denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yine aynı maddenin “hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı kısmında ise "Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir." denilmiĢtir. Buna göre adı geçen hesap, geçici kabulün yapıldığı tarihe kadar yapılmakta olan yatırımların izlenmesinde kullanılan bir hesap olup bu hesabın borcun da yer alan tutarlardan tamamlanıp geçici kabulü yapılanlara ait olan toplam 19.740.312,58 TL tutarındaki maddi duran varlığın bu hesabın alacağına ve ilgili maddi duran varlıklar hesaplarının da borcuna kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz büyüme aĢamasında olduğundan hızlı bir yapılanma süreci geçirmektedir. Bu süreçte tamamlanan yapım/onarım iĢlerinde iĢin bittiğine dair bilgilerin muhasebe birimimize ulaĢmasında gecikmeler yaĢanmıĢtır. Konuyla alakalı ilgili birimler uyarılmıĢ ve gerekli tedbirler alınmıĢtır. Bu bağlamda, 258 hesabında yer alan ve geçici kabulü yapılmıĢ iĢlerle ilgili bilgiler Yapı ĠĢleri Teknik Daire BaĢkanlığından temin edilmiĢ, bulguda geçenlerle birlikte yeni tamamlanan iĢlerin de muhasebe kayıtları yapılarak ilgili hesaplara alınmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda, bulguda belirtilenlerle birlikte yeni tamamlanan iĢlerin de muhasebe kayıtları yapılarak ilgili hesaplara alındığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Erasmus Programı Kapsamında Ödenen Katkı Bedellerinin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Üniversite tarafından Erasmus Programı Kapsamında ödenen katkı bedellerinin hatalı muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. 2015 yılında uygulanan “Erasmus Programı Yüksek Öğretimde Öğrenci ve Personel Hareketliliği 2014 dönemi Yükseköğretim Kurumları Ġçin El Kitabı”na göre Avrupa
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Komisyonu hibeleri kapsamında Erasmus programına göre yurtdıĢına öğrenim hareketliliği ve staj hareketliliği için gönderilen öğrencilere yurtdıĢında geçirdikleri faaliyet süreleri boyunca yurtdıĢında olmalarından kaynaklanan ilave masraflarına yardımcı olmak üzere ülkelere göre verilen aylık hibe miktarlarının 27 Kasım 2007 tarih ve 26713 sayılı Avrupa Birliği ve Uluslararası KuruluĢların Kaynaklarından Kamu Ġdarelerine Proje KarĢılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve MuhasebeleĢtirilmesi ĠĢlem Yönergesinin “Proje KarĢılığı Hibelerin MuhasebeleĢtirilmesi” baĢlıklı 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının b) bendi kapsamında; 630 Giderler Hesabında muhasebeleĢtirilmesi gerekirken, 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabında muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Yönetmelik hükmüne göre; “Proje kapsamında yapılacak ödemeler, banka hesabı üzerine düzenlenecek döviz gönderme emri veya banka çekiyle yapılır. Ġlgilisine ödenmek veya gönderilmek üzere döviz gönderme emri veya çek düzenlendiğinde, 630 Giderler Hesabı veya varlığa dönüĢtürülecek bir kullanım ise ilgili varlık hesabına borç, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabına alacak; bankadan alınacak günlük hesap özet cetvelinden ilgilisine ödendiği veya gönderildiği anlaĢılan tutarlar ise 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir” denilmektedir. Yukarıda adı geçen Erasmus Uygulama El Kitabında da bahsedildiği üzere, öğrenim ve staj hareketliliği için yapılan ödemeler, öğrencilere yurtdıĢında geçirdikleri faaliyet süreleri boyunca masraflarına katkı niteliğinde aylık olarak ödenmekte olup, avans niteliğinde yapılan bir ödeme değildir. Yapılan incelemelerde, her ne kadar bu ödemeler 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabına borç kaydedilerek muhasebeleĢtirilmiĢ ise de, avans iĢlemlerinin yıl sonlarında belge olmadan kapatıldığı da görülmüĢtür. Bu iĢlem hem avans hesabının niteliğine hem de yukarıda belirtilen muhasebe iĢlem yönergesine aykırılık teĢkil etmektedir. Açıklanan nedenlerle Erasmus programı kapsamında öğrencilere sürelerine göre aylık katkı bedeli olarak ödenen toplam 96.419,42 TL’nin 630 Giderler Hesabı yerine 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabında takip edilmesi sonucu Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; Özetle, Erasmus programı kapsamında öğrenim ve staj hareketliliği için yurtdıĢına gönderilen öğrencilere yurtdıĢında geçirdikleri faaliyet süreleri boyunca kullanılmak üzere yapılan ve ülkelere göre değiĢen hibe miktarlarının hatalı muhasebeleĢtirilmesinin, yürürlükteki mevzuatların yanlıĢ yorumlanmasından kaynaklandığı,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
ancak 2016 mali yılından itibaren söz konusu ödemelerin bütçe dıĢı avans olarak değil, 630
Giderler Hesabından yapılmaya baĢlandığı ifade edilmiĢtir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; Erasmus
programı kapsamında öğrenim ve staj hareketliliği için yurtdıĢına gönderilen öğrencilere,
yurtdıĢında geçirdikleri faaliyet süreleri boyunca kullanılmak üzere yapılan ve ülkelere göre
değiĢen hibe miktarlarının hatalı muhasebeleĢtirilmesinin, yürürlükteki mevzuatların yanlıĢ
yorumlanmasından kaynaklandığı, ancak 2016 mali yılından itibaren söz konusu ödemelerin
bütçe dıĢı avans olarak değil, 630 Giderler Hesabından yapılmaya baĢlandığı belirtilmiĢtir.
Kamu idaresi tarafından yapılan olan düzeltmeler 2015 yılı mali tablolarını
etkilememektedir. Bu nedenle, üniversitenin 2015 yılında Erasmus Programı kapsamında
yapılan hibelerin 630 Giderler Hesabında izlenmemesi sonucu mali tablolarda 96.419,42 TL
TL'lik bir hata oluĢmuĢtur.
BULGU 4: Bilimsel AraĢtırma Projeleri (BAP) Özel Hesabından Avrupa Birliği
Proje Hesabına Bütçe DıĢı Avans Olarak Para Aktarılması
Bilimsel AraĢtırma Projelerine (BAP) iliĢkin olarak 22.4.2015 tarih ve 2110 ile 2115
no’lu muhasebe iĢlem fiĢleri ve banka hesabı kayıtlarının incelenmesi sonucunda, 30.000,00
Euro’ya karĢılık gelen 86.880,00 TL’nin Artvin Çoruh Üniversitesinin 06.03.2015 tarih ve
2015/6 sayılı yönetim kurulu kararı ile Avrupa Birliği Projesinin %20’lik kısmında
kullanılmak üzere Avrupa Birliği Proje Hesabına avans olarak aktarıldığı tespit edilmiĢtir.
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun Ek 28 inci maddesi hükmüne dayanılarak
hazırlanan Yüksek Öğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik
Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel
Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerin, “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesi ile “Özel
hesap”; Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araĢtırma hizmetleri için
öz gelir ve hazine yardımı karĢılığı olarak tefrik edilen bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin
ödeneklerin, ilgili bütçe tertiplerinden tahakkuka bağlanmak suretiyle aktarıldığı kamu
bankalarının birinde açtırılan proje özel hesabını ifade eder Ģeklinde tanımlanmıĢtır. “Genel
Ġlkeler” baĢlıklı 4’ üncü maddesinin d) bendinde, özel hesaba aktarılan tutarların
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 yükseköğretim kurumlarının Strateji GeliĢtirme Birimlerince açılmıĢ bulunan diğer banka hesapları ile iliĢkilendirilemeyeceği hükme bağlanmıĢtır. Aynı maddenin b) bendinde özel hesaba aktarılan tutarlar ve projelere iliĢkin giderlerin yükseköğretim kurumları bütçe ve faaliyet gelir-giderleriyle iliĢkilendirilmeksizin emanet hesaplarda izleneceği belirtilmiĢtir. Esas ve Usullerin “Sorumluluk” baĢlıklı 12 nci maddesinde ise Yükseköğretim Kurumu üst yöneticisinin bu esas ve usuller çerçevesinde özel hesabın iĢleyiĢinden sorumlu olduğu, harcama yetkilisi, gerçekleĢtirme görevlisi, muhasebe yetkilisi, proje yöneticisi ile bunların dıĢında kalan ihale komisyonu, muayene ve kabul komisyonu gibi komisyonlarda görevli diğer personelin ise YÖK mevzuatı ve 5018 sayılı kanun ile ilgili diğer mevzuat çerçevesinde sorumlu olduğu belirtilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine rağmen BAP hesabından AB proje hesabına bütçe dıĢı avans verme suretiyle aktarım yapılarak muhasebe biriminde açılmıĢ bulunan diğer banka hesabı ile iliĢki kurulduğu bunun sonucu olarak BAP proje özel hesabının tutulduğu banka hesabının 2015 yılı mali tablolarında 86.880,00 TL eksik görünmesine ve 162 Bilimsel AraĢtırma Projeleri Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabının mali tabloda tam ve doğru olarak yer almamasına neden olmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇĠOĞLU’nun yürütücüsü olduğu “Orman Yangınlarıyla Mücadele de Yeni Teknolojilerin Kullanımı” konulu Avrupa Birliği Hibe Destekli Projenin sözleĢmesinde; projenin %20’lik son kısmı olan 30.926,02 Euro’nun proje sonuçlandıktan sonra, 45 gün içinde serbest bırakılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Bu çerçevede, proje yürütücüsü Aydın TÜFEKÇĠOĞLU, projesinin kamu yararı güden bir proje olduğu ve projeyi sonuçlandırmaları için alması gereken makine-teçhizat ile diğer giderler için 30,000 Euro’ya ihtiyacı olduğunu ve bu tutarın kurum tarafından karĢılanması talebiyle Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığına ve Bilimsel AraĢtırma Projeleri koordinatörlüğüne baĢvurmuĢtur. Taleple ilgili yapılan inceleme ve araĢtırmalar sonucunda; yürürlükteki mali mevzuatın buna imkan vermediği ancak, projeye destek olunması amacıyla birden fazla projenin olduğu üniversitelerde talebin oluĢturulan havuzdan karĢılandığı, bu imkanın bulunmadığı üniversiteler de ise yönetim tarafından bir Ģekilde destek olma uğraĢı içerisine girilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
Konu Üniversite Yönetim Kurulunun gündemine gelmiĢ ve talebin BAP özel
hesabından kredi verilerek karĢılanmasına oy birliği ile karar verilmiĢtir.
Ancak, proje dört ayrı ülkeden dört ayrı üniversitenin koordineli olarak yürüttüğü bir
proje olduğundan, projeye diğer yürütücülerin talebiyle 8 aylık ek süre verilmiĢ ve proje 2015
yılında tamamlanamamıĢtır.
Bu nedenle, ilgili proje için BAP özel hesabından açılmıĢ kredi 2015 yılı sonunda
yürütücü Aydın TÜFEKÇĠOĞLU adına kiĢi borcuna alınmıĢtır. Mayıs 2016 itibariyle ilgili
proje sonlandırılacak ve kiĢi borcu kapatılacaktır.
Bilgilerinize arz ederim.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta BAP hesabından AB proje
hesabına bütçe dıĢı avans verme suretiyle yapılan aktarımın mali mevzuatta yerinin olmadığı,
kamu yararı gayesiyle yapıldığı ve BAP özel hesabından açılan kredinin proje yürütücüsü
Aydın TÜFEKÇĠOĞLU adına 31.12.2015 tarih ve 8274 no'lu muhasebe iĢlem fiĢi ile
140.2.1.0.0 hesabına kiĢi borcu olarak kaydedildiği belirtilmiĢtir.
Ancak yapılan iĢlem sadece 162 Bilimsel AraĢtırma Projeleri Bütçe DıĢı Avans ve
Krediler Hesabının 2015 yılı mali tablolarında düzeltilmesini sağlamıĢ olup, 102.8.3.0.0 BAP
özel hesabına iliĢkin Banka Hesabına düzeltici bir etkisi olmamıĢtır.
BAP özel hesabına iliĢkin Banka Hesabı ile ilgili olarak 2015 yılı mali tablolarında
86.880,00 TL'lik hataya sebep olmuĢtur.
BULGU 5: Haklar Ġçin Ayrılan BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının Gerçeği
Yansıtmaması
Üniversite tarafından satın alınan ve 260 Haklar Hesabında izlenen lisanslar için 268
BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile ayrılan amortisman tutarlarının gerçeği yansıtmadığı
görülmüĢtür.
ġöyle ki, Üniversiteye ait 2015 yılına ait kesin mizanın incelenmesi sonucunda 260
hesabında yer alan 1.509.517,31 TL lik haklar için 268 hesabı ile 402.132,26 TL amortisman
ayrıldığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
04/11/2015 Tarih ve 29522 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Amortisman ve
Tükenme Payları konulu Muhasebat Genel Tebliğinin (Sıra No:47) Amortisman ve Tükenme
Payına Tabi duran varlıklar baĢılıklı 3 üncü maddesinde Mali hakların amortismana tabi
olduğu belirtilmiĢtir. Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları baĢlıklı 6 ncı maddesinde;
".....Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında
izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Buradan da anlaĢılacağı
üzere söz konusu lisans ve yazılımlar için yıl sonunda maliyet bedeli üzerinden %100
oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.
Sonuç olarak 260 Haklar Hesabın borcun da bulunan 1.509.517,31 TL tutar için %100
oranında 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ve 630.13.02 Giderler Hesabı ile amortisman
ayrılması gerekirken amortisman ayrılmayan aradaki 1.107.385,05 fark tutarı kadar Bilanço
ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin kuruluĢundan bu yana 260 haklar
hesabına kayıtlı hiçbir alıma amortisman ayırma iĢlemi sehven uygulanmamıĢtır. 2015 yılı
SayıĢtay Denetimi sürecinde konu gündeme geldiğinde mali yılın sonunda gereğinin
yapılacağı beyan edilmiĢtir.
2015 Mali Yılı sonunda 260 haklar hesabında kayıtlı tutarlara %100 amortisman
ayırma iĢlemi uygulanmıĢtır. Yapılan iĢlem sonucunda say2000 sistemi hata raporu vermiĢtir.
Yapılan kontrollerde 2008 ve 2009 yılında ilgili hesaba alınan 1.107.385,05-TL kadar hata
bakiyesi olduğu tespit edilmiĢ ve 38.0.0.0.000 kodunda gözüktüğü görülmüĢtür. Bunun nedeni
ise 2010 yılından itibaren Özel Bütçeli Ġdarelerde torba bütçeye geçilmesi nedeniyle birim
kodlarının değiĢmiĢ olmasından kaynaklanmıĢtır.
2015 yıl sonu iĢlemlerinde, sorunun muhasebe kayıtlarıyla düzeltilerek %100
amortisman ayırma iĢleminin yapılması gerektiği düĢünülmüĢ olsa da mali iĢlemlerin 2016
yılına devri ve mali raporların zamanında üretilerek gecikmeye mahal vermeden
yapılıp/yapılamayacağı öngörülemediğinden düzeltme yoluna gidilmemiĢtir.
2016 yılında gerekli düzeltmeler yapılarak, yılsonu iĢlemlerinde %100 amortisman
ayırma iĢlemi yapılacaktır.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda, 2016 yılında gerekli düzeltmeler yapılarak yıl sonu iĢlemlerinde %100 amortisman ayırma iĢlemi yapılacağı ifade edilmiĢtir. Kamu idaresi tarafından yapılan olan düzeltmeler 2015 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Bu nedenle, üniversitenin 2015 yılı mali tablolarında 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında 1.107.385,05 TL'lik bir hata oluĢmuĢtur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Artvin Çoruh Üniversitesinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Hazır Değerler (102.8 Banka Hesabı), Ön Ödemeler (162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (252.01 Binalar Hesabı, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı), Maddi Olmayan Duran Varlıklar (268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı) ve Faaliyet (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kiraya Verilen TaĢınmazlar ile TaĢınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Artvin Çoruh Üniversitesi tarafından kiraya verilen taĢınmazlara iliĢkin iĢlemlerin mevzuata uygun olarak muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre; kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990,993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Yapılan incelemede Üniversite’nin kiraladığı yerler için kiralama itibariyle toplam kira gelirleri ve taĢınmaz kayıtlı değerleri için yukarıda belirtilen nazım hesapların kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak, taĢınmaz kiralamalarına iliĢkin olarak kiralanan yer ve kira gelirlerinin, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgi verme ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplar ile muhasebeleĢtirilmemesi nedeniyle 993 nolu hesabın borç toplamı 444.243,62 TL alacak toplamı 160.829,63 TL ve 999 nolu hesapta da tersi iĢlemle aynı tutarda, taĢınmazların idarece tespiti henüz yapılamayan kayıtlı değeri itibariyle de 990 ve 999 nolu hesaplarda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Maliye Bakanlığının Mühasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarih ve 13278 sayılı genel yazısının EK- 1’de verilen örneklerde kiraya verilen taĢınmazın kayıtlı değer üzerinden 990-Kiraya Verilen
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesapları KarĢılığı Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmekte. Ancak, bu örnekler binanın tamamının kiraya verilmesi neticesinde yapılmıĢ örnek kayıtlardır. Üniversitemizin kiraya verdiği taĢınmazlar ise binanın küçük bir kısmını (kantin) kapsamaktadır. Bu nedenle maliye Bakanlığının da görüĢü alınarak 990 ve 999 hesaplar çalıĢtırılmamıĢtır. 2016 yılı itibariyle sözleĢmesi devam eden ve önümüzdeki yılları da kapsayan kiralama iĢlemleri için ise; 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak hakkı Gelirleri Hesabı borç, 999-Diğer Nazım Hesapları KarĢılığı Hesabına alacak çalıĢtırılarak ilgili hesaplarda izlenmeye baĢlanmıĢtır. Yeni yapılacak kiralama iĢlemleri için de ilgili hesaplar çalıĢtırılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, toplam kira gelirlerinin (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 nolu hesa borç, 999 nolu hesaba alacak çalıĢtırılarak ilgili hesaplarda izlenmeye baĢlandığı anlaĢılmıĢtır. Ancak söz konusu iĢlemlerin 2016 yılı içinde baĢlanması ve 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmaması nedeniyle 993 nolu hesabın borç toplamında 444.243,62 TL, alacak toplamında 160.829,63 TL, 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabının borç toplamında 160.829,63 TL, alacak toplamında 444.243,62 TL hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında 990-Kiraya Verilen Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Hesabı ile 999-Diğer Nazım Hesapları KarĢılığı Hesabının Maliye Bakanlığından alınan görüĢ doğrultusunda binanın tamamının kiraya verilmesi durumunda gteçerli olduğu ileri sürülerek çalıĢtırılmadığı belirtilmiĢtir. Ancak kamu idaresi cevabında herhangi bir yazılı görüĢ sunmamıĢ olması ve kiralanan taĢınmazın değerinin metrekare üzerinden tespitinin mümkün olması nedeniyle yerinde görülmemiĢtir. Açıklanan nedenle taĢınmazların idarece tespiti yapılamayan kayıtlı değeri itibariyle de 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında 990 ve 999 nolu hesaplarda hataya sebep olunmuĢtur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 2: PeĢin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinden Gelecek Faaliyet Dönemlerine Ait Olanların 480 Gelecek yıllara Ait Gelirler Hesabında Ġzlenmemesi Üniversite kira gelirlerine iliĢkin yapılan inceleme sonucunda peĢin tahsil edilen kira gelirlerinden gelecek faaliyet dönemine ait olan tutarların 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 347 inci maddesinde “480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı” dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek gelirlerin izlenmesi için kullanılacak bir hesap olarak tanımlanmıĢtır. Yönetmeliğin 349 uncu maddesinde ise peĢin tahsil edilen gelirlerin içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip edenlerin ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izleneceği tahsil edilen tutarın tamamının ise 100 veya 102 nolu ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği, 480 nolu hesapta izlenen tutarlardan vadesi bir yılın altına düĢenlerin ise dönem sonunda 380 nolu hesaba aktarılacağı, geçici 2 inci maddesinde ise gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirlerin aylık muhasebeleĢtirilmesine iliĢkin hükümlerin 01.01.2016 tarihine kadar yıllık dönem olarak uygulanacağı belirtilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla da 480 no’lu ilgili hesabın faaliyet dönemini takip eden aylara iliĢkin olarak yapılan peĢin tahsilatlarda çalıĢtırılacağı ayrıca belirtilmiĢtir. Üniversitede taĢınmaz kiralarının 3’er aylık peĢin tahsilatlar halinde yapıldığı ancak bu tahsilatlardan 2015 yılında tahsil edilip gelecek faaliyet dönemini ilgilendiren toplam 6.188,81 TL’nin 480.03.06 no’lu ilgili hesapta muhasebeleĢtirilmesi gerekirken 600.03.06 Gelirler Hesabında muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda dönemsellik ilkesi gereği peĢin tahsil edilen kira tutarlarından gelecek faaliyet dönemini (2016) ilgilendirdiği tespit edilen toplam 6.188,81 TL’nin, 480.03.06 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında (dönem sonu 380 nolu hesap) muhasebeleĢtirilmesi gerekirken yılı geliri gibi 600.03.06. Gelirler Hesabında muhasebeleĢtirilmesi sonucunda 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Bilançosunda bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
tutar kadar hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz genelinde altı kantin, bir market ile üç
bankamatik alanı kiraya verilmiĢtir. Ġki bankamatik alanı için imzalanan sözleĢmelerin süresi
2016 yılında biteceğinden bunlar için bir iĢlem yapılmamıĢtır. Yine bir market ve bir kantinin
kiralama süresi bu yıl için de bitecektir. Bunlar içinde bir iĢlem yapılmamıĢtır.
Geriye kalan beĢ kantinin kiraları üçer aylık dönemler halinde tahsil edilmekte olup,
sonraki iki ay için 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı çalıĢtırılmaktadır.
Yeni yapılacak kiralama iĢlemlerinde de ilgisine göre 380/480 hesaplar çalıĢtırılarak
izlenecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan tahsil edilen kira
gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler
Hesabında izlenmeye baĢladığı anlaĢılmıĢtır.
Ancak söz konusu iĢlemlerin 2016 yılı içinde yapılmaya baĢlandığı gönderilen
muhasebe iĢlem kayıtlarından anlaĢılmaktadır. 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtları ilgili
yıl denetiminde dikkate alınacaktır.
BULGU 3: Üniversiteye Ait TaĢınmazlardan Cins Tashihinin Yapılmaması
Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine idari bina, hizmet binası, lojman v.s. binalar
yapılmasına rağmen bunların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüĢtür.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Ġdarelerine Ait
TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” baĢlıklı 10 uncu
maddesinde:
“1) Kamu idareleri; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan
taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda,
taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri cins tashihinin
yapılması için gerekli işlemleri yaparlar.
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir. Bu düzenleme ile cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢtir. Öncelik taĢınmazların muhasebe birimlerince kaydının mevcut kullanım Ģekliyle yapılarak mali tablolarda gösterilmesi, daha sonra tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemlerinin yapılmasıdır. Sonuç olarak üniversite mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin tapu kayıtları ile mevcut kullanım Ģeklinin birbirine uyumlu olması için yapılacak cins tashihi tapu iĢlemlerine baĢlanılması ve bu iĢlemlerin bitmesi beklenilmeden de bunların mevcut kullanım Ģekilleri (bina, yerüstü düzeni vb) itibariyle ilgili taĢınmaz hesaplarına kaydedilmeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Konuyla ilgili olarak Üniversitemiz Yapı ĠĢleri Teknik Daire BaĢkanlığına bir yazı yazılarak, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10’uncu maddesine istinaden üzerine bina yapılan ve hali hazırda arsa olarak gözüken YerleĢkelerimizin cins tashihlerinin yapılarak muhasebe birimine iletilmesi istenmiĢtir. Hali hazırda muhasebe kayıtlarında arsa olarak gözüken yerleĢkelerimizin cins tashihi yapıldıktan sonra kayıtlı değerleri üzerinden binaların değerlerine eklenecektir. Diğer yandan binalar da kullanım Ģekline göre muhasebe kayıtlarına alınmıĢ olup, tapu kayıtları da buna uygun hale getirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda, muhasebe kayıtlarında arsa olarak gözüken yerleĢkelerin cins tashihi yapıldıktan sonra kayıtlı değerleri üzerinden binaların değerlerine ekleneceği, diğer yandan binalar da kullanım Ģekline göre muhasebe kayıtlarına alındığı, tapu kayıtları da buna uygun hale getiriliceği ifade edilmiĢtir. Bulgu konusu olan binaların kullanım Ģekline göre muhasebe düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 BULGU 4: Hizmet Alımı Suretiyle ÇalıĢtırılan ĠĢçiler Ġçin Kıdem Tazminatı KarĢılıklarının Ayrılmaması Üniversitenin hizmet alımı suretiyle istihdam edilen iĢçileri için kıdem tazminatı karĢılığı ayırmadığı ve ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirmediği görülmüĢtür. 08.02.2015 tarih ve 29261 sayılı R.G. de yayımlanan Kamu Ġhale Kanununa Göre Ġhale Edilen Personel ÇalıĢtırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında Ġstihdam Edilen ĠĢçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinde, hizmet alımı suretiyle alt iĢveren tarafından çalıĢtırılan iĢçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere iliĢkin kıdem tazminatlarının doğrudan iĢçinin banka hesabına yapılacağı belirtilmiĢtir. Diğer taraftan, Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 331’inci maddesinde ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre; faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karĢılıklar bu hesaba alacak, 630 hesaba borç, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karĢılıkları dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına alacak kaydedilmesi, akabinde ödenen kıdem tazminatı tutarlarının ise anılan yönetmeliğin 284’ üncü maddesi gereği bir taraftan 372 hesaba borç, 103 hesaba veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi gerekirdi. Bu husus, 2014 yılı SayıĢtay Denetim Raporu ile birlikte “2015 yılı Denetiminde Ġzlenecek Hususlar” baĢlığı altında Üniversiteye gönderilmiĢtir. Yapılan incelemede bu hususun 2015 yılında da devam ettiği görülmüĢtür. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanununun 62 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında istihdam edilen iĢçiler için anılan muhasebe yönetmeliği düzenlemelerine göre muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bilindiği üzere, 11 Eylül 2014 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan ĠĢ Kanunu Ġle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğiĢiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8. maddesine
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
istinaden, personel çalıĢtırmaya dayalı hizmet alımlarında istihdam edilen personel için kıdem
tazminatı ödenmesi gündeme gelmiĢtir.
Yine 08.02.2015 tarihli Resmi Gazete de Kamu Ġhale Kanununa Göre Ġhale Edilen
Personel ÇalıĢtırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında Ġstihdam Edilen ĠĢçilerin
Kıdem Tazminatı Ödenmesine Dair Yönetmelik yayınlanmıĢtır.
Bu kapsamda kıdem tazminatı ile ilgili mevzuatın yeni olması uygulamanın nasıl
olacağı tereddüdünü beraberinde getirmiĢtir. Maliye Bakanlığı’nda da yakın zamana kadar
tam bir görüĢ birliği de oluĢmamıĢtır.
Konu ile ilgili olarak Üniversitemiz Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığına bir yazı
yazılarak personel çalıĢtırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen iĢçilerin
kıdem tazminatının hesaplanması istenmiĢtir.
Bu kapsamda çalıĢan personelin kıdem tazminatı hesaplandıktan sonra Üniversitemiz
Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca gerekli muhasebe kayıtları yapılacaktır.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda; kıdem tazminatıyla
ilgili mevzuatın yeni olması nedeniyle uygulamanın nasıl olacağı hususunda tereddüt
oluĢtuğu, Maliye Bakanlığı tarafında da tam bir görüĢ birliği oluĢmadığı, ancak konu ile ilgili
olarak personel çalıĢtırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen iĢçilerin
kıdem tazminatının hesaplanmasına devam edildiği, bu personellere ait kıdem tazminatı
hesaplandıktan sonra Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca gerekli muhasebe kayıtları
yapılacağı belirtilmiĢtir.
Yapılan değerlendirmede, 2015 yılında bulgumuzda yer alan hususlarla ilgili herhangi
bir kaydın yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Ġhtiyatlık ilkesine uygun olarak muhtemel risk ve
olaylara karĢı 372 ile 472 Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarının çalıĢtırılmasının
kurumun mali yapısının daha net ortaya konması açısından daha uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 5: PTT ve Bankalara ait Bankamatik (ATM) Yerlerinin Ġhalesiz Olarak Kiralanması Artvin Çoruh Üniversitesi Seyitler yerleĢkesinde bulunan Halk Bankası, Ziraat Bankası ve PTT’ye ait ATM yerleri ile Hopa yerleĢkesinde bulunan Ziraat Bankasına ait ATM yerinin ihalesiz olarak kiraya verildiği tespit edilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun kapsam baĢlıklı 1 inci maddesinde genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taĢıma iĢlerinin bu kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunda değiĢiklik yapan 5436 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin son fıkrasında, ilgili mevzuatında gerekli düzenleme yapılıncaya kadar mevzuatta katma bütçeli idarelere yapılan atıfların, katma bütçeli idare iken 5018 sayılı Kanunla özel bütçeli idareler kapsamına alınan kamu idareleri bakımından, ilgisine göre bu idarelere yapılmıĢ sayılacağı hükmüne yer verilmiĢtir. 2886 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde, ihale usulleri, kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık usulü ve yarıĢma usulü olarak sayılmıĢ ancak kanunda sayılan istisnalar dıĢında tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklifin esas olduğu belirtilmiĢtir. Bu nedenle üniversite mülkiyetinde bulunan taĢınmazlar için 2886 sayılı sayılı kanun hükümlerinin uygulaması esas bulunmaktadır. Kamu idaresine hazine tarafından tahsis edilmiĢ bulunan taĢınmazlar bakımından ise 2886 sayılı kanunun 51-g) maddesinde belirtilen “KullanıĢlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taĢınır ve taĢınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi” hükmü uyarınca pazarlık usulü kiralama yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır. 19 Haziran 2007 tarih ve 26557 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkındaki Yönetmelik’in 4 üncü maddesinde “Hazine” genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kiĢiliği olarak ve “Hazine taĢınmazı” ise Hazine’nin özel mülkiyetindeki taĢınmazlar ile Devlet’in hüküm ve tasarrufu altındaki yerler olarak tanımlanmıĢlardır. Aynı yönetmeliğin 67 inci
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
maddesinin b) fıkrasında belirtilen tahsisli taĢınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel
bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taĢınmazların ticari amaçla kullanılması
mümkün olan bölümleri ile ç) fıkrasında belirtilen para çekme makineleri için kullanılacak
yerlerin bankalara kiraya verilmesi iĢlemlerinin idarelere yararlı olup olmadığı hususunun
Bakanlıkça belirlenmesine gerek görülmeden 2886 sayılı kanunun 51 inci maddesinin g)
bendi gereğince pazarlık usulü ile kiraya verilebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca kanun ve
yönetmelikte 3 yıldan fazla süreli yapılacak kiralama iĢlemlerinde kiralama iĢlemlerinde
üniversiteler için bağlı bulunulan bakanlıktan izin alınması hükmünü içermektedir.
Yukarıdaki hükümler değerlendirildiğinde Üniversite mülkiyetinde bulunan yerler için
2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu hükümlerinin, hazine tahsisli taĢınmazların ihalesinde ise
2886 sayılı kanun ile birlikte Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkındaki Yönetmelik
hükümlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Kiralanan yerin Hazine tahsisli yada
Üniversite mülkiyetinde bulunduğuna iliĢkin net bilgi elde edilememiĢtir.
Her iki taĢınmaz türüne ait hükümler incelendiğinde 2886 sayılı kanunda belirtilen
ihale usullerinden birinin Ģartlara göre uygulanması gerekmekte olup, ihale usulüne tabi
tutulmadan doğrudan sözleĢme yapmak suretiyle kiralama yapılması mümkün
bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede bankalara ait ATM yerlerinin kiralamasında Ġhale usulü
uygulanmadan protokol ve kira sözleĢmeleri düzenlenerek kira iĢleminin gerçekleĢtiği ayrıca
Seyitler yerleĢkesinde bulunan ATM yerinin Ziraat Bankasına ilgili bakanlıktan izin
gerektirmesine rağmen 5 yıl süre için kiralandığı görülmüĢtür. PTT’ye ait ATM yerinin ise
doğrudan buna iliĢkin bir kira sözleĢmesi düzenlenmeyerek konusu Üniversite Rektörlüğü ile
bağlı birim ve fakültelerce gönderilecek resmi gönderiler ile Üniversite personeli ve
öğrencilerin gönderilerine %50 indirim uygulaması olan sözleĢmeler ihale usulü
uygulanmadan kiraya verildiği tespit edilmiĢtir.
Sonuç olarak yapılan uygulama yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olup,
taĢınmazların ilgisine göre mevzuatta belirtilen ihale usulleri kullanılarak kiraya verilmesinin
gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Artvin’in Ģartları göz önüne alındığında Üniversitemiz
Ģehir ve seyitler yerleĢkesi olmak üzere iki farklı yerleĢkede kurulmuĢtur. Seyitler
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
yerleĢkesinin merkezden uzak olması dolayısıyla kampüs içinde ATM’lere ihtiyaç
duyulmuĢtur. Seyitler kampüsünde çalıĢan personel ve öğrenci sayısının az olması ayrıca bu
kiĢilerden baĢka kullanıcının olmaması nedeniyle bankamatiklerin kurulması bankalara cazip
gelmemiĢtir. Bu sorunun çözümü için Üniversitemiz bankalara yer temin edip ATM talebinde
bulunmuĢtur. Bu kapsamda imzalanan protokollerle bankalardan kira ücreti alınmaktadır.
Ziraat Bankasına ait Seyitler YerleĢkesindeki ATM yeri için 2014 yılında 5 yıllık
sözleĢme imzalanmıĢtır. Mezkur bulguya istinaden yapılan iĢlemin hatalı olduğu
anlaĢıldığından Mayıs 2016 itibariyle ihale yapılmak üzere sözleĢmenin feshedildiği ilgili
bankaya bildirilmiĢtir.
Hopa YerleĢkemizde bulunan Ziraat Bankası ATM’sinin protokolü Haziran 2016 da
biteceğinden bu tarihten sonra ihale süreci baĢlatılacaktır.
Seyitler YerleĢkemizde bulunan Halk Bankası’na ait ATM’nin protokolü de Eylül
2016 da biteceğinden bu tarihten sonra ilgili bankamatik yeri için ihale süreci baĢlatılacaktır.
Yine Seyitler YerleĢkesindeki PTT’ye ait ATM yeri için süreç baĢlatılmıĢtır.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda tespit edilen
hususlara iliĢkin olarak gerekli iĢlemlerin yapıldığı ve yapılmaya devam ettiği
belirtilmektedir.
Söz konusu hatanın düzeltilip düzeltilmediğine iliĢkin kontrol iĢlemlerine, denetim
sonuçlarını inceleme faaliyetleri sırasında devam edilecek ve gerekli değerlendirmeler
yapılacaktır.
BULGU 6: AraĢtırma Projelerinden Desteklenen Bilimsel Projelerin Nazım
Hesaplarda Ġzlenmemesi
Üniversite tarafından yürütülen bilimsel araĢtırma projelerinin, 962 Bilimsel Projeler
Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabında izlenmediği görülmüĢtür.
Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesinde; “Diğer Nazım Hesaplar” baĢlığı
altında 962 Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesapları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 düzenlenmiĢtir. Yönergenin 297 inci maddesinde yer alan; “Bu hesap grubu, 2547 sayılı yasanın 58 inci maddesine göre (Değişik: 21.9.2004- 5234 2/d maddesi)Üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projelerin, …. izlenmesi için kullanılır. Bilimsel Projeler hesapları, ….. niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 962 Bilimsel Projeler Hesabı 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı…” ifadesinden sonra 298- 302 nci maddelerinde söz konusu hesapların niteliği, hesaplara iliĢkin iĢlemler ile borç ve alacak kayıtları ayrıntılı olarak gösterilmiĢtir. Yükseköğretim kurumları detaylı hesap planına göre de üniversitelerde araĢtırma projelerinden desteklenen projelerin, her biri için ayrılan ödenek tutarlarının proje bazında açılan alt hesaplarda, desteklenen proje bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödenekler ile bu projeler için yapılan harcamaların, izlenmesi için 962 ve 963 nolu Nazım hesapların kullanılması gerekmektedir. Sonuç olarak araĢtırma projelerinden desteklenen bilimsel projelerin, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan dip not niteliğindeki söz konusu nazım hesaplarda izlenmemesi sonucunda 2015 yılı Bilançosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz de Tübitak projelerine ait iĢlemlerde nazım hesaplar kullanılmakta iken Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait iĢlemlerde nazım hesapların kaydı sehven yapılmamıĢtır. Ancak söz konusu SayıĢtay bulgusundan sonra 962 Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesapları 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlanmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait iĢlemlerde nazım hesapların sehven kullanılamadığı, ancak 2016 yılından itibaren bu hesapların da kullanılmaya baĢlandığı belirtilmiĢtir. Kamu idaresi tarafından yapılan olan düzeltmeler 2015 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Bu nedenle üniversitenin 2015 yılında Bilimsel AraĢtırma Projelerine
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 iliĢkin iĢ ve iĢlemlerin 962 Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesaplarında izlenmemesi sonucu mali tablolarda hata oluĢmuĢtur. BULGU 7: Ġç Kontrol Sisteminin Yapılandırılmasına Yönelik ÇalıĢmaların BaĢlatılmaması A) Artvin Çoruh Üniversitesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili ikincil düzenlemeler gereğince yapılandırılması gereken Ġç Kontrol Sistemi çalıĢmalarının baĢlatılmadığı tespit edilmiĢtir. Adı geçen Kanunun “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55 inci maddesinde (DeğiĢik birinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) aynen: “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” hükmü yer almaktadır. Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve 01.01.2006 da yürürlüğe giren Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esasların “Ġç Kontrol Standartları” baĢlıklı 5 inci maddesinde ise; “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereği Maliye Bakanlığı, Kamu Ġdarelerinde iç kontrol sisteminin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel Ģartları belirlemiĢ ve “Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayınlamıĢtır. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idareleri tarafından iç kontrol
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 sistemlerinin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalıĢmalar için eylem planı oluĢturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalıĢmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalıĢmaların etkili bir Ģekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması istenmiĢtir. Yine Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 02.12.2013 tarihli ve 10775 sayılı Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesinin 12 inci maddesinde; Eylem planlarını Maliye Bakanlığına göndermeyen kamu idareleri ile eylem planlarını yeniden hazırlayacak kamu idarelerinin genelgede yer alan açıklamalar doğrultusunda en geç 31.12.2014 tarihine kadar Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde hazırlayacakları Eylem Planlarını üst yöneticinin onayını müteakip on iĢ günü içinde Bakanlığa göndermeleri istenmiĢtir. Artvin Çoruh Üniversitesinde iç kontrol sistemine yönelik olarak yapılan incelemede:
- ĠĢ süreçlerine yönelik risk belirlemelerinin yapılmadığı ve Kamu Ġç Kontrol standartları tebliği gereğince her yıl yapılması gereken risk analiz ve değerlendirmelerinin yapılmadığı,
- ĠĢ akıĢ süreçleri adı altında sadece bazı birimlere yönelik iĢ tanımları yapıldığı iĢ akım Ģemalarının ise olmadığı,
- Birimlerde riskleri belirlemeye yönelik odak grupları oluĢturulmadığı, dolayısıyla Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kuruluna risk değerlendirme raporlaması yapılamadığı,
- Etik sözleĢmesinin sadece 2013 yılından sonra KPSS ile açıktan atanan personele yönelik olarak uygulandığı, gibi iç kontrole yönelik temel yasal çalıĢmaların yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gerekse bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslarda; Ġç kontrol sistemi ile ilgili yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢtır. Buna göre; -Üst yöneticiler, yukarıda bahsedilen iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, -Harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢinden,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 -Strateji GeliĢtirme birimi ise iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliĢtirilmesinden, Ġç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sistemi iĢleyiĢinin yöneticilerin görüĢü, kiĢi ve/veya idarelerin talep ve Ģikâyetleri ile iç ve dıĢ denetim sonucunda düzenlenen raporları dikkate alarak en yılda bir olmak üzere düzenli olarak izlenmesi, değerlendirilmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlanmasından sorumludur. B) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereğince oluĢturulması gereken Ġç Denetim Birimi OluĢturulmamıĢtır 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda iç denetim, iç kontrol sisteminin bir unsuru olarak düzenlenmiĢtir. Bu Kanun' un 63 üncü maddesinde "Ġç denetim", 64 üncü "Ġç denetçinin görevleri" düzenlenmiĢtir. Ayrıca Ġç Kontrol Ve Ön Malî Kontrole ĠliĢkin Usul Ve Esaslarda iç kontrol, idarenin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluĢturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü olarak tanımlanmıĢtır. Kurumlarda iç denetim birimi oluĢturulmadan iç kontrol sisteminin olması gerektiği Ģekilde iĢlerlik kazanması mümkün değildir. Kuruma 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas olunmuĢ ancak hiç bir atama yapılmamıĢtır. Mevzuatın öngördüğü Ģekilde, boĢ olan iç denetçi kadrolarına atama yapılması, iç denetim biriminin oluĢturulması ve iç denetim faaliyetlerine baĢlanılması gerekmektedir. Sonuç olarak Artvin Çoruh Üniversitesinde üst yönetici sorumluluk ve gözetiminde, iç kontrol sisteminin 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılandırması ve bu sistemin önemli bir unsuru olan iç denetim biriminin oluĢturulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizde Ġç Kontrol çalıĢmaları 2013 yılında baĢlatılmıĢ olup, 2014 yılında Artvin Çoruh Üniversitesi Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu ÇalıĢma Esas ve Usulleri Hakkında Yönerge yayınlanmıĢ, Artvin Çoruh Üniversitesi Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu oluĢturulmuĢtur. Bu çalıĢmalar neticesinde 2014 yılı sonunda Artvin Çoruh Üniversitesi Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29
hazırlanarak yürürlüğe konulmuĢtur.
Ġç Kontrolün Merkezinde insan kaynakları yer almaktadır. Artvin ve Üniversitemiz
için alanında uzman, nitelikli personel bulma güçlüğü yaĢanmaktadır. Bunların baĢında da
sertifikalı denetçi bulma sıkıntısı gelmektedir. Kurum içinde iç denetçi sertifikası olan
personel bulunmamaktadır. DıĢardan yapılan baĢvurular titizlikle değerlendirilmekte, uygun
baĢvuru olduğunda değerlendirilmeye alınacaktır. Bu konuda çalıĢmalarımız halen devam
etmektedir.
Kurumun hali hazırda mevcut bir kontrol sistemi vardır. KuĢkusuz bunu standartlara
uygun hale getirmek üst yönetici olarak bizim görevimizdir. Ancak, kurul üyelerinin
değiĢmesi ve yetkin personel sıkıntısı burada da kendini göstermekte bu da çalıĢmanın yavaĢ
ilerlemesine neden olmaktadır.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda tespit edilen
hususlara iliĢkin olarak çalıĢmalara devam edildiğini belirtmektedir.
Ġç kontrol sisteminin kurulması ve iç denetim birimin oluĢturulmasına yönelik
çalıĢmaların tamamlanması baĢta 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde bir
zorunluluktur. Bu nedenle, kamu idaresi tarafından yapılan çalıĢmalara iliĢkin kontrol
iĢlemlerine denetim sonuçlarını inceleme faaliyetleri sırasında devam edilecek ve gerekli
değerlendirmeler yapılacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU
AKTĠF HESAPLAR N Yılı 2015 PASĠF HESAPLAR N Yılı 2015
1 DÖNEN VARLIKLAR 20.573.229,90 3. KISA VADELĠ YABANCI
KAYNAKLAR
3.712.972,32
10 HAZIR DEĞERLER 11.142.042,21 32 FAALĠYET BORÇLARI 190.414,26
100 KASA HESABI 0,00 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 190.414,26
102 BANKA HESABI 10.929.111,18
103VERĠLEN ÇEKLER VE
GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI () 0,00
104 PROJE ÖZEL HESABI 212.931,03
33 EMANET YABANCI
KAYNAKLAR
2.796.917,69
330 ALINAN DEPOZĠTO VE
TEMĠNATLAR HESABI 274.115,51
12 FAALĠYET ALACAKLARI 7.217.729,35 333 EMANETLER HESABI 2.522.802,18
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR
HESABI 7.193.000,00 36 ÖDENECEK DĠĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 725.640,37
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ
ALACAKLAR HESABI
24.729,35 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR
HESABI
725.640,37
361 ÖDENECEK SOSYAL
GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 0,00
362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU
ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN
TAHSĠLAT HESABI
0,00
14 DĠĞER ALACAKLAR 86.880,00
4 UZUN VADELĠ YABANCI
KAYNAKLAR 0,00
43 DĠĞER BORÇLAR 0,00
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR
HESABI 86.880,00 430 ALINAN DEPOZĠTO VE
TEMĠNATLAR HESABI 0,00
15 STOKLAR 788.276,61 5 ÖZ KAYNAKLAR 143.126.143,05
150 ĠLK MADDE VE MALZEME
HESABI 788.276,61 50 NET DEĞER 69.400.943,36
16 ÖN ÖDEMELER 1.338.301,80 500 NET DEĞER HESABI 69.400.943,36
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ
HESABI 0,00 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU
FAALĠYET SONUÇLARI 61.380.842,88
161 PERSONEL AVANSLARI
HESABI 0,00 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU
FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 61.380.842,88
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE
KREDĠLER HESABI 1.338.301,80 59 DÖNEM FAALĠYET
SONUÇLARI 12.344.356,81
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET
SONUCU HESABI 12.344.356,81
2 DURAN VARLIKLAR 126.265.885,40
22 FAALĠYET ALACAKLARI 0,00
220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR
HESABI 0,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 125.081.403,07
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 33.830.222,33
251 YERALTI VE YERÜSTÜ
DÜZENLERĠ HESABI 1.883.075,49
252 BĠNALAR HESABI 69.763.747,71
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR
HESABI 8.594.367,39
254 TAġITLAR HESABI 1.475.298,04
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 15.385.957,86
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR
HESABI ( - ) -26.499.627,90
258 YAPILMAKTA OLAN
YATIRIMLAR HESABI
20.648.362,15
259 YATIRIM AVANSLARI HESABI 0,00
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR
1.106.800,60
260 HAKLAR HESABI 1.508.932,86
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR
HESABI ( - ) -402.132,2
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 77.681,73
294 ELDEN ÇIKARILACAK
STOKLAR VE MADDĠ DURAN
VARLIKLAR HESABI
614.614,64
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR
HESABI ( - ) -536.932,91
AKTĠF TOPLAMI 146.839.115,37 PASĠF TOPLAMI 146.839.115,37
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
Bilanço Dipnotları
900 GÖNDERĠLECEK BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
901 BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
902 BÜTÇE ÖDENEK HAREKETLERĠ HESABI 0,00
903 KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 0,00
904 ÖDENEKLER HESABI 0,00
905 ÖDENEKLĠ GĠDERLER HESABI 0,00
910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 3.873.990,71
911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 3.873.990,71
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 6.625.808,18
921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 6.625.808,18
948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 708.923,80
949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ
HESABI 708.923,80
962 BĠLĠMSEL PROJELER HESABI 195.784,82
963 BĠLĠMSEL PROJELER KARġILIĞI HESABI 195.784,82
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yard.
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 20.732.242 94 25.670.469 93 32.497.085 93
630 02 Sos.Güv.Kurumlarına.
DevletPrimiGid. 2.744.068 06 3.506.747 06 3.991.810 59
630 03 Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 6.553.772 39 9.291.240 08 10.213.664 34
630 05 Cari Transferler 459.355 93 617.594 36 781.620 47
630 11 Değer ve Miktar
DeğiĢ.Giderleri 11.702 84 53.246 34 40.160 22
630 12
Gelirlerin Ret ve
Ġadesinden Kaynak.
Giderler
52.701 58 53.792 62 89.758 33
632 13 Amortisman Giderleri 265.889 46 5.760.967 35 9.186.290 79
630 14 Ġlk Madde ve
Malzeme Giderleri 734.796 62 710.412 20 1.026.120 75
630 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Giderler 3.116.195 04 6.039.981 95 4.555.389 86
630 99 Diğer Giderler 20.408 86 0 26 41.943 43
GĠDERLER TOPLAMI (A) 34.691.133 72 51.704.452 15 62.423.844 71
Hesap
Kodu
Yard.
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 2.001.845 37 2.168.596 32 2.207.988 97
600 04
Alınan BağıĢ ve
Yardımlar Ġle Özel
Gelirler
50.636.092 14 57.435.852 84 70.220.673 90
600 05 Diğer Gelirler 2.115.038 40 1.863.240 50 2.292.050 38
600 11 Değer ve Miktar
DeğiĢimleri Gelirleri 49.099 50 38.710 03 47.488 27
GELĠRLER TOPLAMI (B) 54.805.075 41 61.506.399 69 74.768.201 52
FAALĠYET SONUCU (B-A) 20.113.941 69 9.801.947 54 12.344.356 81
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Artvin Çoruh Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr