2015 - ANKARA ÜNİVERSİTESİ.pdf
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇERĠK ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 17 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM VE DĠNLENME TESĠSĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 39 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 51
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 6
- EKLER ........................................................................................................................................................ 14
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Ankara Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539‟uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Ankara Üniversitenin 2015 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 619.003.000,00 TL‟dir. Yıl içerisinde 122.969.108,01 TL aktarma/ekleme yapılmıĢ ve 12.380.919,00 TL düĢülmüĢtür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 729.591.189,01 TL olmuĢtur. Bu tutarın 697.523.043,58 TL'si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 95,6'dır. Bütçede 619.003.000,00 TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 655.572.302,20 TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı %105,91 olmuĢtur. Ankara Üniversitesinin 2015 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1 – 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı ( % ) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 619.003.000,00 729.591.189,01 697.523.043,58 95,6 Tablo 2 – 2015 Yılı Bütçe Gelir GerçekleĢmeleri(TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 619.003.000,00 655.572.302,20 105,91
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurumun 2015 yılı gerçekleĢen faaliyet gelirleri toplamı 763.490.499,38 TL, faaliyet giderleri toplamı 708.486.878,34 TL'dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ in 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtay‟a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Ankara Üniversitesinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Banka Hesapları ile Muhasebe Kayıtları Arasında Tutarsızlık Olması TÜBĠTAK kaynaklarından genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelere belirlenen projeler karĢılığında kullanılmak üzere kaynak gönderilmektedir. TÜBĠTAK tarafından özel bir hesaba transfer edilen miktarlar ve projelere iliĢkin giderler, kurum gelir ve gider hesabına yansıtılmaksızın proje bazında emanet hesaplarda izlenmektedir. Ankara Üniversitesi tarafından da TÜBĠTAK kaynaklı projeler gerçekleĢtirilmekte, projelere iliĢkin TÜBĠTAK tarafından tutarlar emanet hesaplarda izlenmektedir. 31.12.2015 tarihi itibariyle Vakıflar Bankası Maltepe ġubesi TÜBĠTAK proje banka hesabındaki tutar 11.506.085,73 TL, yılsonu itibariyle muhasebe kayıtlara göre bankada bulunması gereken tutar ise 11.517.174,13 TL‟dir. Diğer bir ifadeyle, bankadaki tutar muhasebe kayıtlarına göre 11.088,40 TL eksik vermektedir. Kamu idaresi cevabında; “Ġlgi bulguda bahsedildiği üzere TÜBĠTAK proje hesabındaki kayıtlı miktar ile banka mevcudu arasındaki tutarsızlık 2014 yılı bulgusunda da tespit edildiğinden dolayı nedenlerinin tespit edilerek gerekli iĢlemlerin yapılabilmesi için 2015 yılında Strateji GeliĢtirme Dire BaĢkanlığı personelinden oluĢan bir komisyon kurularak çalıĢma baĢlatılmıĢtır. Yapılan çalıĢmalar neticesinde 2014 yılsonu itibariyle mevcut fark, kayıt hataları düzeltilmek suretiyle SayıĢtay Denetçisine de sunularak 11.088,40TL‟ye düĢürülmüĢtür. 2016 Yılında da kalan farkın sebebinin tespiti ve gerekli iĢlemlerin yapılabilmesi için çalıĢmaların devamı sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, söz konusu bulguya iliĢkin hususlar kabul edilmiĢ olup, 11.088,40 TL tutarında bankada bulunan eksikliğin sebebinin tespiti için çalıĢmaların sürdüğü belirtilmektedir. Ġzleyen mali yıl denetiminde konu takip edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 BULGU 2: Haklar Hesabında Ġzlenmesi Gereken Maddi Olmayan Duran Varlıkların GiderleĢtirilerek Kayıtlara Alınması Kurum tarafından alımı yapılan fiziksel olmayan varlıkların “26 Maddi Olmayan Duran Varlık” grubunda izlenmesi ve yıl sonunda amortisman ayrılması gerekirken, ilgili hesapların kullanılmayarak doğrudan giderleĢtirme yapıldığı tespit edilmiĢtir. 27/12/2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Maddi Olmayan Duran Varlık” baĢlıklı 192'nci maddesinin ilk iki fıkrasında; "(1) Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kapsama dâhil kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır. (2) Maddi olmayan duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. a) 260 Haklar Hesabı b) 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı c) 264 Özel Maliyetler Hesabı ç) 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı d) 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” denilerek Kurum tarafından yararlanılmak üzere temin edinilen veya hukuken himaye gören hakların "26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar" grubunda izlenmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesap Grubuna ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı 193'üncü maddesinin 3‟ üncü fıkrasının “a” ve “c” bendlerinde ise; “1) Edinilen maddi olmayan duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınır. Bağış veya hibe olarak edinilenler değerlemesi yapıldıktan sonra hesaplara alınır. 2) Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları da kullanılır. 3) Maddi olmayan duran varlıkların kayıtlardan çıkarılmasını gerektiren bir durum
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 ortaya çıktığında ilgili kamu idaresince muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimlerince kayıtlar güncellenir. 4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi olmayan duran varlıklardan envanter ve değerlemesi yapılanlar harcama birimi tarafından bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Henüz kayıtlara alınmamış olan maddi olmayan duran varlıklardan herhangi bir nedenle elden çıkarılanlar, öncelikle elden çıkarma değerleriyle ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. 5) Maddi olmayan duran varlıkların satış işlemleri sırasında; amortisman ve yeniden değerlemeye tabi olanlarda net değeri, diğerlerinde ise kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında fark olması durumunda, oluşan olumlu veya olumsuz fark, ilgilisine göre faaliyet gelir veya gider hesaplarının değer ve miktar değişimleri yardımcı hesaplarına kaydedilerek muhasebeleştirilir. c) Maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemleri;
- Amortisman ayrılması, bir maddi olmayan duran varlığın maliyetinin, öngörülen hizmet süresi boyunca dönemlere dağıtılmasıdır.
- Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleştirilir. Maddi olmayan duran varlıkların ilk defa amortisman uygulamasına esas alınacak değeri kayıtlı bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Maddi olmayan duran varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.
- Bir maddi olmayan duran varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiş tutarı, varlığın defterde kayıtlı değerinin altında eksi değer olarak gösterilir.
- Amortisman süresi, maddi olmayan duran varlığın muhasebe kayıtlarına girdiği yıldan başlar. Uygulanacak amortisman süresi, yöntemi ve oranları maddi olmayan duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir” denilerek alımı yapılan hak veya lisansların ilgili hesapta izlenmesi ve yıl sonunda amortisman ayrılması gerektiği belirtilmiĢtir. Kurum tarafından alımı yapılan maddi olmayan duran varlıkların ilgili hesaba alınarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 izlenmesi ve yıl sonunda amortisman ayrılması gerekirken, doğrudan giderleĢtirme yapılarak kayıtlara alındığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “ Bulguda bahsi geçen alımlara iliĢkin kayıtlar gerçekleĢtirilirken Maliye Bakanlığı Say2000Ġ sisteminde 630- Giderler Hesabı ile 830- Bütçe Giderleri Hesabında karĢılığı bulunduğundan dolayı ayrıca 260- Haklar Hesabı Kaydı yapılırken ilgili kaleme yansıtma yapılmasına sistemin izin vermemesi nedeniyle gider kayıtlarında izlenmiĢtir. Bakanlık yetkilileri ile konuyla ilgili Ģifahi görüĢmeler sonucunda sistem üzerinden düzenleme yapılmıĢ kaydın gerçekleĢtirilmesine imkân sağlandığı yapılan kontrollerde teyit edilmiĢtir. Yapılan iĢlem sonucunda 2016 yılında Üniversitemiz tüm harcama birimlerine yazılı olarak bildirilmek suretiyle kaydın sorgu maddesinde belirtildiği üzere 260- Haklar Hesabında izlenmesi sağlanmıĢtır. Harcama Birimlerine yazılı olarak bildirilmiĢtir. denilmektedir. Sonuç olarak Bulgumuzda, Haklar Hesabında izlenmesi gereken Maddi Olmayan Duran Varlıkların giderleĢtirilerek kayıtlara alınmasının gerekçesi sorulmuĢtur. Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmekte olup, ilgili hesap kodunun kullanılacağı belirtilmektedir. BULGU 3: Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Kullanılmaması Kurum tarafından tahsilatı yapılan ve gelecek yılları kapsayan kira gelirlerinin muhasebeleĢtirilmesinde 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmadığı, yapılan kira tahsilatlarının tamamının doğrudan gelir olarak muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. 27/12/2014 tarih ve 29218 sayılı sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı” baĢlıklı 347‟ncı maddesinde; “Gelecek yıllara ait gelirler hesabı, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Mezkur Yönetmeliğin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 349‟uncu maddesi ise; “a) Alacak
- Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 gerekenler bu hesaba alacak, tahsil edilen tutarın tamamı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamı 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
- Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilir” Ģeklindedir. Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, kira gelirlerinden içinde bulunulan aya iliĢkin olanların gelir hesabına alınması geriye kalan aylara iliĢkin turların ise 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Mali yılı takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gereken kira tahsilatlarının ise 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilerek izlemesi gerekmektedir. Kurum tarafından peĢin olarak tahsilatı yapılan tutarların tamamının gelir kaydı yapılarak muhasebeleĢtirildiği, gelecek döneme ait kira gelirlerinin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği görülmektedir Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından tahsilatı yapılan ve gelecek yılları kapsayan kira gelirlerinin muhasebeleĢtirilmesinde 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı , gelecek ayları kapsayan kira gelirleri için ise 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı kullanılarak muhasebeleĢtirilmesi sağlanacaktır. 2016 Yılı gelecek yılları kapsayan muhasebeleĢtirme iĢlemi ise mali yılsonu itibariyle gerçekleĢtirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgumuzda, ilgili iĢlemlerde Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmamasının gerekçesi sorulmuĢtur. Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmekte olup, ilgili hesap kodunun kullanılacağı belirtilmektedir. BULGU 4: Güvence Bedellerinin Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Ġzlenmemesi Üniversite tarafından elektrik, su, doğalgaz abonelikleri için ödenen depozito niteliğindeki güvence bedellerinin 126- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 60‟ıncı maddesinde verilen depozito ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 teminatlar hesabının, kamu idarelerince bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak diğer kamu idarelerine veya kiĢilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Yönetmeliğin 61‟inci maddesinde hesabın iĢleyiĢi belirtilmiĢtir. Buna göre; Bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 100- Kasa Hesabı veya 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830- Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 -Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Bütçeye gider kaydı suretiyle verilen depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bir taraftan bu hesaba alacak, 100- Kasa Hesabı veya 102 -Bankalar Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan geri alınan tutarlar 800- Bütçe Gelirleri Hesabınaalacak, 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde idarece ödenmiĢ olan ve geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kiĢilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerden doğan tutarların 126 nolu hesapta izlenmediği, doğrudan giderleĢtirildiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda Üniversitemiz tarafından elektrik, su, doğalgaz abonelikleri için ödenen depozito niteliğindeki güvence bedellerinin 126 -Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan gider olarak kaydedildiğinin tespit edildiği bildirilmiĢtir. AĢağıda ilgili maddeleri gösterilen 2014-2016 dönemi bütçe hazırlıklarında esas alınacak olan "Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ĠliĢkin Rehber" de söz konusu giderlere iliĢkin abone ve güvence bedellerinin ilgili bölüme gider kaydedilmesi gerektiği bildirildiğinden: Üniversitemizce yapılan kayıtlar ilgili mevzuat doğrultusunda gerçekleĢtirilmiĢtir. Ancak; 126- Verilen Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilmesi doğrultusunda 2016 Yılında Üniversitemiz tüm harcama birimlerine yazılı bildirimde bulunulmuĢtur.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından söz konusu bulguya iliĢkin hususların 2016 yılında uygulanmak üzere birimlere iletildiği belirtilmiĢtir. Söz konusu hesaba iliĢkin muasebe kayıtları izleyen yıl denetimlerinde dikkate alınacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
BULGU 5: Sosyal Tesisler Bütçesinde Ġzlenmesi Gereken Gelir ve Giderlerin
Üniversite Özel Bütçesi Üzerinde Ġzlenmesi
Sosyal tesislerin gelir ve giderlerine iliĢkin iĢlemlerin bu tesislere özgü ayrı bir
muhasebe hesabında izlenmesi gerekirken, Üniversite bünyesinde kurulan sosyal tesis
mahiyetindeki kuruluĢların gelir ve giderlerinin özel bütçe üzerinden izlendiği tespit
edilmiĢtir.
Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen
Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “Tanımlar” baĢlıklı
4‟üncü maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşu: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli
I, II, III ve IV sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile mahalli idareleri ve bunlara bağlı
veya bunların kurdukları veyahut üye oldukları birlik ve idareleri,
Sosyal tesis: Kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve
dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal
tesisleri” denilerek Bakanlık tarafından çıkarılan Usul ve Esasların hangi kurumları kapsadığı
ve sosyal tesislerin mahiyeti hakkında açıklamada bulunulmuĢtur.
Yüzme havuzları sosyal tesisler bünyesinde bulunması gereken spor tesisleridir. Bu
tesise iliĢkin gelir ve gider kayıtlarının sosyal tesisler bünyesinde izlenmesi gerekirken,
Üniversite özel bütçesi üzerinden ilgili iĢlemlerin yapıldığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Dayanağını 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanun‟la
değiĢik 46 ve 47‟nci maddelerinden alan Yükseköğretim Kurumları Mediko Sosyal Sağlık
Kültür ve Spor ĠĢleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğinin amacı üniversitemizdeki 68.000‟den
fazla öğrencinin boĢ zamanlarını değerlendirmek ve ilgi alanları kazanmalarına imkan
sağlamak, sosyal durumlarının iyileĢmesine ve kiĢiliklerinin sağlıklı bir Ģekilde geliĢmesine
imkan verecek hizmetler sunmak ve bedensel sağlıklarına özen gösteren bireyler olarak
yetiĢtirmek, dinlenme ve eğlenme alıĢkanlıkları kazandırmaktır.
Söz konusu olimpik yüzme havuzu sadece yüzme havuzu olarak değil çok amaçlı spor
salonu kompleksi olarak kullanılmaktadır. Öğrencilerden alınan ücretler Strateji GeliĢtirme
Daire BaĢkanlığının ilgili hesabına yatırılmaktadır. Bu ücretler ödenekleri gelir karĢılığı tahsis
edilen Sağlık Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığı bütçesinin bir bölümünü oluĢturmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Bunun yanı sıra üniversitemiz dıĢı öğrenci ve personelin üniversitemiz havuzu ve spor salonundan yararlanmaları Ankara Üniversitesi Sosyal ve Ticari Tesis Ġktisadi ĠĢletmesi üzerinden yapılmakta olup muhasebe kayıtları ve mizanı iktisadi iĢletme tarafından tutulmaktadır. Üniversitemiz yüzme havuzunun büyük bakım onarımları için Kalkınma Bakanlığı tarafından eğitim sektörü kapsamında ödenek tahsis edilmekte olup bu ödenek yüzme havuzunun büyük bakım onarımı için Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı tarafından kullanılmaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalar ıĢığında yüzme havuzunun sosyal tesis kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği düĢünülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından söz konusu bulguya iliĢkin olarak verilen cevapta olimpik yüzme havuzunun çok amaçlı spor salonu olarak kullanıldığı ve Üniversite öğrencilerinden alınan ücretin Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığına yatırılarak ödenekleri gelir karĢılığı tahsis edilerek Sağlık Kültür Spor Dairesi BaĢkanlığının bütçesine yatırıldığı, Üniversite dıĢı öğrenci ve personelin spor tesisinden faydalanması durumunda alınan ücretlerin ise Sosyal ve Ticari Tesis Ġktisadi ĠĢletmesi üzerinden yapıldığı belirtilmiĢtir. Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller de sosyal tesislerin tanımı yapılmıĢtır. Kapsama dahil kamu kurum ve kuruluĢlarınca iĢletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreĢ, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesislerin gelir ve gider iĢlemlerinin esas ve usullerde belirtildiği üzere sosyal tesisler bünyesinde izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu spor tesislerinden üniversite öğrencilerinin faydalanması sonucu alınan ücretlerin Üniversite özel bütçe hesabında, dıĢarıdan faydalananlar için alınan ücretlerin ise sosyal tesislere iliĢkin hesaplarda izlenmesi doğru bir uygulama değildir. Yüzme havuzları sosyal tesisler bünyesinde bulunması gereken spor tesisleridir. Bu tesise iliĢkin gelir ve gider kayıtlarının tamamının sosyal tesisler bünyesinde izlenmesi gerekir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ..................... 147
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 18
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 18
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 19
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 20
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 28
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 29
- EKLER ........................................................................................................................................................ 36
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 565 ve 573‟üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 50,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 67.097.454,72 TL‟dir. Döner sermaye gelir toplamı 424.851.861,53 TL, gider toplamı 453.959.757,70 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 29.107.896,17 TL'dir. Döner Sermaye ĠĢletmesinin zarar etmesinin nedeni bünyesinde bulunan Ġbni Sina Hastanesidir. Hastanede kullanılan ilaç ve tıbbi sarf malzemelerin maliyetinin yıldan yıla artmasına rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından SUT fiyatlarında artıĢa gidilmemiĢtir. Bu durum, sağlık hizmeti üretme maliyetinin altındaki değerlerde Hastaneye geri ödeme yapılmasına bağlı olarak zarara neden olmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı SatıĢların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
Envanter defteri
ĠĢletme bütçesi
Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna
verilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve
tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
sorumludur.
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU
SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin
gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve
doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle
sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Ticari Alacakların 659 - Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı Kullanılarak Kapatılması Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan Ġbni Sina Hastanesi biriminin açılıĢ kayıtlarında “12 Ticari Alacaklar” hesap grubu içinde yer alan ve geçmiĢ dönemlerden devreden alacakların 659 -Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı kullanılarak kapatıldığı tespit edilmiĢtir. 05.07.1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini 659- Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı baĢlıklı 441‟inci maddesinde; “Diğer olağan gider ve zararlar hesabı, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen diğer olağan faaliyetlerle ilgili gider ve zararların izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 442‟nci maddesinde; “(1) Diğer olağan gider ve zararlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
- Tahsil edilebilme niteliğini kaybetmiş işletme alacakları bir taraftan bu hesaba borç, ilgili alacaklar hesabına alacak; diğer taraftan sorumluları adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- İşletmenin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle geri alma imkânı sona eren depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak; diğer taraftan sorumluları adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Karşılık ayrılmamış şüpheli alacaklardan tahsil edilebilme niteliğini kaybetmiş olanlar bir taraftan bu hesaba borç, ilgili şüpheli alacaklar hesabına alacak; diğer taraftan sorumluları adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Sayım sonucunda ortaya çıkan noksanlıklardan nedeni tespit edilemeyen tutarlar bir taraftan kayıtlı değerleri ile bu hesaba borç, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabına alacak; diğer taraftan rayiç değerleri ile sorumluları adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 b) Alacak
- Dönem sonlarında hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabına borç kaydedilir” denilmektedir. Kurumun “12 Ticari Alacaklar Hesap Grubu” içinde yer alan 18.887.151,96 TL tutarındaki alacağı, 659 -Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı kullanılarak kapatılmıĢtır. Hesaba iliĢkin yukarıda yer alan açıklamalara bakıldığında, alacakların olağan gider ve zarar hesabı ile kapatılabilmesi için tahsil niteliğini kaybetmiĢ olması gerekmektedir. Alacağın tahsil niteliğini kaybetmiĢ olması alacaklarla ilgili hukuki sürecin sonunda verilebilecek bir karardır. Kurum alacaklarına bakıldığında 12 nolu hesap gurubunda bulunan ticari alacaklardan tahsilatı noktasında problemi olanların öncelikle 128- ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabına alınması ve hesaba alınan tutar içinde karĢılık ayrılması gerekmektedir. Ġlgili hesaba baktığımızda alacaklar için herhangi bir karĢılık ayırma iĢleminin ve hukuki süreçle ilgili aĢamaları iĢletmediği görülmektedir. Bu durum alacakların tahsili noktasında kiĢilerin sorumluluğu durumunu ortaya çıkarmaktadır. Yönetmeliğin ilk fıkrasında, alacakların tahsilinde ortaya çıkan sıkıntılarda kiĢilerin sorumluğu varsa, ilgili alacağa iliĢkin tutarın 135 - Personelden Alacaklar hesabına alınacağı belirtilmektedir. Tahsil edilemeyen alacaklara iliĢkin herhangi bir hukuki süreç iĢletilmeden, alacakların kayıttan düĢülmesi hukuken mümkün değildir. Öncelikle, alacakların tahsil niteliğini yitirip yitirmediği hususunda hukuki sürecin iĢletilip, ortaya çıkacak duruma göre iĢlem yapılması gerekmektedir. Ayrıca, alacağın tahsil niteliğini yitirmesine sebep olan kamu görevlilerin olması durumun da, ilgili tutarın kiĢi borcuna alınması gerekmektedir. 31.08.2015 tarih ve 24441 nolu muhasebe iĢlem fiĢiyle “Tahsil Edilebilir Niteliği Kalmayan Alacaklar” adlı hesapla kapatılan ticari alacaklara iliĢkin baĢta alacak kayıtlarının yapıldığı muhasebe iĢlem fiĢlerinin, varsa ilgili firmalardan ödemelerin yapıldığını gösteren banka hesap ekstrelerinin veyahut hukuki süreç sonunda tahsilatın yapılamadığını gösteren ilamların detayları ile ortaya konulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2014 mali Yılı Denetim Raporunun 3 üncü bulgusunda "120 kodlu Alıcılar" hesabında yıllar itibariyle devreden alacakların bulunduğu, ilgili alacakların tahsilatının yapılmadığı ve tahsilatı yapılmayanların ise 128- ġüpheli Alacaklar Hesabına aktarılmasının yapılmadığı tespitinde bulunduğu ifade edilmiĢtir. Buna karĢılık olarak aĢağıda belirtilen cevap verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletmesi, 25.12.1998 tarih ve 23564 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58‟ maddesine göre Döner Sermaye ĠĢletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ĠliĢkin Yönetmelikte DeğiĢiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin Geçici 2‟ nci maddesinde yer alan ''Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri bünyesinde mevcut döner sermaye iĢletmelerinin bütün mal varlığı ve personeli bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak kurulacak döner sermaye iĢletmesine baĢkaca bir iĢleme gerek kalmadan devredilir." Amir hükmü doğrultusunda 02.11.1999 tarih ve 23864 sayılı Resmi Gazete‟de "Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliği" yayımlanarak o tarihle Üniversitemizde faaliyet gösteren Eczacılık Fakültesi, Tıp Fakültesi, Ziraat Fakültesi, Tömer Dil Öğretim Merkezi, DiĢ Hekimliği Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Avrupa Topluluğu AraĢtırma ve Uygulama Merkezi, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Döner Sermaye ĠĢletmeleri tek çatı altında birleĢerek Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi adını almıĢtır. Bu birleĢme esnasında fesh edilen iĢletmelerin tüm hesapları konsolide edilerek 120 kodlu Alıcılar hesabı da dahil olmak üzere tüm hesaplar yeni kurulan iĢletmeye devredilmiĢtir. Diğer taraftan Döner sermayelerin malî iĢleri ile muhasebe iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından atanan personeli tarafından yürütülmekte olup Döner Sermaye ĠĢletmesi tarafından gerek kamu kurumlarına gerekse de üçüncü Ģahıslara verilen hizmetler sırasında gelirin peĢin tahsil edilmediği durumlarda 120 kodlu Alıcılar hesabı kullanılarak gelir kaydedilmektedir. Bazı zamanlarda bu hizmete iliĢkin tahsilat gerçekleĢtiğinden 120 kodlu hesap yerine sehven gelir hesabı kullanılmakta yada farklı birimlerin hesaplarına kayıt edildiğinden 120 -Alıcılar hesabı bakiyesi hep devredile gelmiĢtir. Ankara Üniversitesine bağlı Döner Sermaye ĠĢletmelerinin ilk kuruluĢ yılının 1984 tarihi olması ve bu iĢletmeler tek çatı altında birleĢtirilmesi sonrasında hesapların devredildiği o dönemlere iliĢkin bilgi yönetim sisteminin olmaması, kayıtların defterlere iĢlenmesi bu defterlere bilgi ve belgelere ulaĢmasının zor olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde alacakların detaylandırılmasının kolay olmayacağı ortadadır, Kaldı ki hesaplarda var olan devirler ve tutarların zamanında tahsil edildiği ancak sehven hatalı hesap kullanılmasına bağlı olarak halen hesaplarda bulunduğu gerçeği göz önüne alındığından detaylara girmektense, Ģu an itibariyle mevcut alacakların tespit edilerek hesapların düzeltilmesinin doğru olacağı kanaatini taĢımaktayız. Bu bağlamda Döner Sermaye ye bağlı tüm birimlerin bu yönden araĢtırma ve incelenmesi yapılacak olup bu konuda önccllikle Tıp Fakültesi Birimi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Faturalama Bölümü ile yazıĢmalar gerçekleĢtirilmiĢ ve anılan birim çalıĢmalara baĢlamıĢ bulunmaktadır. Bu itibarla Tıp Fakültesi Biriminde 31.08.2015 tarih ve 24441 nolu muhasebe iĢlem fiĢi ile 120 kodlu hesaplar düzeltme yoluna gidilmiĢtir. Bu düzeltme yapılırken geçmiĢ yıllarda 120 kodlu hesapta bulunan alacaklar tahsil edildiği, 120 kod yerine 600 kodlu hesap numarası kullanıldığı, Birim alacakları tahsil edilmiĢ olmasına karĢın hesaplarda sanki tahsil edilmemiĢ olduğunun tespiti yapıldıktan sonra 659 - Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı kullanılmıĢtır. Zira tahsil edilen bir alacağın ikinci bir tahsili olamayacağı diğer bir deyiĢle tahsil niteliğini kaybetmiĢ olduğu ortadadır. Bu düzeltmeler yapılırken Tıp Fakültesi Birimimiz tarafından borç alacak takibini yapmıĢ olan Faturalama Biriminden alınan mevcut alacaklarımız baz alınarak düzeltme yoluna gidilmiĢtir. Bu itibarla Tıp Fakültesi Biriminin kalmayan alacağının tahsil edilmesi mevzusu yapılamayacağı gibi bu alacaklar için hukuki bir sürecin varlığından da bahis edilemez. Konuya Örnek olarak ekteki muhasebe iĢlem fiĢinde görüleceği üzere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından mutabakat sonrası kesinti yaptığı dönemlerde, mutabakat kesintisi kadar fazla ödeme olduğuna hükmettiğinden ayrıca alacaklarımızdan faiz kesintisine gidilmiĢtir. Bir baĢka deyiĢle 120 kodlu hesaplarda bulunan tutan ödememiĢtir. Yapılan itiraz sonralarında Sosyal Güvenlik Kurumu geçmiĢ dönemlerde alacaklarımızdan faiz olarak kesmiĢ olduğu tutarları iade etmiĢtir. Ancak kayıtlarda 120 kodlu hesap yerine sehven 642 kodlu hesap kullanılmıĢtır. Ayrıca SGK ile yapılan mutabakatlarda Hastanemiz tarafından temin edilmeyen malzeme ve Ġlaç bedelleri veya SUT ta yer alan basit sıhhi sarf malzeme ya da paket olarak sunulan hizmetlerde kullanılan tıbbi sarf malzeme bedelleri de kesintiye konu edilerek 120'li hesaba alınan tutardan daha eksik ödeme yapılmaktadır. (EK) Sonuç olarak Bulgumuzda, Ġbni Sina Hastanesinin “12 Ticari Alacaklar” hesap grubu içinde yer alan ve geçmiĢ dönemlerden devreden alacakların “Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabı” kullanılarak kapatılmasına dayanak teĢkil eden açıklayıcı belgeler sorulmuĢtur. Kurum tarafından gönderilen cevapta, Alıcılar Hesabında yıllar itibariyle devreden tutarların bulunması üç hususa dayandırılmıĢtır. Ġlk olarak, hizmete iliĢkin tahsilat gerçekleĢtikten sonra Alıcılar Hesabı yerine sehven
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
gelir hesabı kullanılmasına bağlı olarak 120 kodlu Alıcılar Hesabının alacak bakiyesi verdiği
belirtilmektedir.
Tahsilatın yapılmasına rağmen, 120- Alıcılar Hesabının kapatılmaması neticesinde
ilgili hesap devir veriyorsa, yapılan tahsilatlara iliĢkin kayıtların geçmiĢe dönük incelenmesi
ve hatalı kayıtların tespit edilerek düzeltme iĢleminin yapılması gerekmektedir. Tahsilata
iliĢkin bir dayanak olmadan, Alıcılar Hesabında bulunan tutarın “Diğer Olağan Gider ve
Zararlar Hesabı” kullanılarak kapatılması doğru değildir.
Ġkinci olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Üniversite Döner Sermayesine
fazla ödeme yapıldığında, yapılan fazla ödemeye ilĢkin faiz kesintisi uygulandığı
belirtilmekte, yapılan faiz kesintilerine itiraz edildiğinde ise Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından iade iĢlemlerinin yapıldığı belirtilmektedir. Bu uygulama sırasında, yapılan iadelere
iliĢkin Alıcılar Hesabının sehven kapatılmamıĢ olabileceği belirtilmektedir.
Kurum tarafından savunmayla birlikte gönderilen eklerde, faiz kesintisi sonrasında
SGK tarafından iade iĢlemi yapılan 5.080.360,24 TL tutara iliĢkin muhasebe iĢlem fiĢi
bulunmaktadır. Bununla birlikte, SGK tarafından faiz kesintisi nedeniyle eksik olarak yapılan
ödemelerde, eksik yatırılan tutarın 120- Alıcılar Hesabına alınıp alınmadığına iliĢkin yevmiye
fiĢi gönderilmemiĢtir.
Son olarak, Döner Sermaye ĠĢletmesinin tek çatı altında birleĢtirilmesi neticesinde
hesapların devredildiği belirtilmektedir. Ġlgili döneme iliĢkin bilgi yönetim sisteminin
olmaması, kayıtların defterlere iĢlenmesi, bu defterlere ait bilgi ve belgelere ulaĢmasının zor
olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde alacakların detaylandırılmasının kolay
olmayacağı belirtilmektedir.
Savunmada belirtildiği üzere geçmiĢte kayıt tutma açısından çeĢitli zorluklar ve
sıkıntılar bulunmaktadır. Fakat yapılan iĢlemler sorumlu bir Ģekilde yerine getirilip, kayıtlarda
bulunan tutarlar zamanında araĢtırılsaydı, ilgili hesapların detayı hakkında sağlıklı bilgi sahibi
olunabilirdi
Sonuç olarak, 12- Ticari Alacaklar Hesap Grubu içinde yer alan ve Diğer Olağan
Gider ve Zararlar Hesabı ile kayıttan düĢürülen 18.887.151,96 TL tutarındaki alacağın kimden
olduğunu gösteren detaylı muhasebe iĢlem fiĢleri bulunmamakta ve dolayısıyla tahsilatın
yapıldığına dair kanıtlayıcı belgelerede ulaĢılamamıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 BULGU 2: Diğer Alacaklar Hesap Grubunda Önceki Yıllardan Devreden Tahsilatı Yapılmayan Alacaklar Bulunmaktadır Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren birimlerin açılıĢ kayıtlarında ve konsolide olarak çıkarılan kesin mizanda 135- Personelden Alacaklar Hesabında, 136- Diğer ÇeĢitli Alacaklar Hesabında ve 138- ġüpheli Diğer Alacaklar hesabında yıllar itibariyle tahsilat yapılmadan devreden alacakların bulunduğu tespit edilmiĢtir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Döner Sermaye ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 135- Personelden Alacaklar baĢlıklı 117‟nci maddesinde; “Personelden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç
- Personelin ücret iptali sonucunda işletmeye doğan borçları bu hesaba, ücret tahakkuk ettirilmesi nedeniyle yapılan vergi, sosyal güvenlik ve diğer kesintiler ilgili hesaplara borç, daha önce hangi gider hesabına borç yazılmış ise o hesaba alacak kaydedilir.
- Personelden alacaklara yürütülen faizler bu hesaba borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Personelin işletmeden kredili olarak ticari faaliyet konusu dışında bir kıymet alması, lojman, misafirhane, dinlenme kampı vb. işletmenin tesislerinden yararlanması gibi nedenlerle ortaya çıkan borçları bu hesaba borç, ilgili gelir hesaplarına alacak kaydedilir.
- Sayım sonucunda noksan çıkan nakit, menkul kıymet, stok ve duran varlıklardan sorumluları tespit edilenlere ilişkin tutarlar ilgilileri adına bu hesaba borç, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
- Personelden nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
- İşletmeden ayrılan personelin borcu bu hesaba alacak, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir” denilmektedir. "Diğer Alacaklar" hesap grubunda tahsilatı yapılmayan geçmiĢ yıllardan devreden alacaklar bulunmaktadır. Ġlgili hesaplarda devreden alacakların detayının belirlenerek, tahsilata iliĢkin gerekli iĢlemlerin yapılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
Kamu idaresi cevabında; Diğer Alacaklar hesap grubunda yer alan tahsilatı
yapılmayan alacakların detayları ekte bulunan Cari Kartla gönderilmiĢ olup, tahsilata iliĢkin
yazıĢmalar Ankara Üniversitesi Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığı ile yapılmıĢ, Hukuk
MüĢavirliğinden gelen yazılardan, bazı alacak dosyalarının yargıya intikal ettiği anlaĢılmıĢtır.
Sonuç olarak Bulgumuzda, Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü
bünyesinde faaliyet gösteren birimlerin açılıĢ kayıtlarında ve konsolide olarak çıkarılan kesin
mizanda 135- Personelden Alacaklar Hesabında, 136- Diğer ÇeĢitli Alacaklar Hesabında ve
138- ġüpheli Diğer Alacaklar hesabında yıllar itibariyle tahsilat yapılmadan devreden
alacakların bulunduğu, ilgili alacakların tahsiline iliĢkin iĢlemlerin baĢlatılması gerektiği
belirtilmiĢtir.
Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta, ilgili hesap grubunda yer alan
tahsilatı yapılmayan alacakların detayları ekte sunulmuĢ olup, bazı alacak dosyalarının
yargıya intikal ettiği belirtilmektedir. Tahsilatı yapılmayan alacaklara iliĢkin Kurum
tarafından yapılan iĢlemler izleyen mali yıl içinde izlenecektir.
BULGU 3: GeçmiĢ Yıllardan Devreden Alacakların 610 - SatıĢtan Ġadeler Hesabı
Kullanılarak Kapatılması
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan ĠĢletme Müdürlüğü
biriminin açılıĢ kayıtlarında “12 nolu Ticari Alacaklar” hesap grubu içinde yer alan ve geçmiĢ
dönemlerden devreden alacakların 610 -Hizmet SatıĢlarından Ġadeler Hesabı kullanılarak
kapatıldığı tespit edilmiĢtir
05.07.1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli
ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini “610 -SatıĢlarından Ġadeler” baĢlıklı 398‟nci
maddesinde;
“1) Satılan mallardan yapılan iadeler satış bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba, bu
değer üzerinden hesaplanan katma değer vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi
Hesabına borç, geri alınan malların bedeli ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak;
diğer taraftan geri alınan mallar, maliyet değerleri ile ilgili stok hesabına borç, 62 Satışların
Maliyeti hesap grubundaki ilgili hesaba alacak kaydedilir.
b) Alacak
- Dönem sonlarında hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabına borç kaydedilir” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
12 nolu Ticari Alacalar hesap grubu içinde yer alan 37.825,49 TL tutarın, "610 -
Hizmet SatıĢlarından Ġadeler Hesabı" ile alacaklandırılıp kapatılmasına dayanak teĢkil edecek
kanıtlayıcı belgelerin detaylı biçimde sunulması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Ġkinci bulguda değinildiği gibi, Ankara Üniversitesine bağlı
Döner Sermaye ĠĢletmelerinin ilk kuruluĢ yılının 1984 tarihi olması ve bu iĢletmeler tek çatı
altında birleĢtirilmesi sonrasında hesapların devredildiği, hesaplarda var olan devirler ve
tutarların geçmiĢte tahsil edildiği halde sehven hatalı hesap kullanılmasına bağlı olarak halen
hesaplarda bulunduğu ve bunlardan tespit edilenler 120 kodlu hesaplardan çıkarılırken 610
kodlu hesap kullanılarak bu iĢlem gerçekleĢtirilmiĢtir. Hesapta yer alan 9.990,00 TL nin,
01.12.2014 tarihinde tahsil edildiği, 3.304,00 TL nin Ayhan KarakuĢ' a ait olduğu ve bu kiĢiye
ait tüm tahsilatların yapıldığı, 15.011,78 TL ise Emeklilik Gözetim A.ġ. ye ait olduğu buna
iliĢkin tüm alacakların 2009 ve 2010 yılında tahsil edildiği, Kamu kurumlarına ait tahsilatların
çeĢitli tarihlerde yapıldığı tespit edilmiĢtir. 8.555,48 TL ise tahsili Ģüpheli hale geldiğinden
Ģüpheli alacak hesabına kaydedilmiĢtir. (EK)
Sonuç olarak Bulgumuzda Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan ĠĢletme
Müdürlüğü biriminin “12 Ticari Alacaklar” hesap grubu içinde yer alan, geçmiĢ dönemlerden
devreden alacakların 610- Hizmet SatıĢlarından Ġadeler Hesabı kullanılarak kapatılmasına
dayanak teĢkil eden belgeler istenmiĢtir
Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, hesaplarda var olan devirler ve tutarların
geçmiĢte tahsil edildiği halde sehven hatalı hesap kullanılmasına bağlı olarak halen kayıtlarda
göründüğü, bunlardan tespit edilenlerin hizmet satıĢlarından iadeler hesabı kullanılarak
kapatıldığı belirtilmektedir.
Kurum tarafından savunmaya ekli belgeler incelendiğinde, 12 Ticari Alacaklar
Hesabının detayını gösteren muhasebe iĢlem fiĢleri bulunamamıĢtır. Dolayısıyla, 37.825,49
TL alacağın kayıtlardan düĢürülmesine iliĢkin detaylı bilgiye ulaĢılamamıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28
6. DENETĠM GÖRÜġÜ
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda
belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları”
bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 12 Ticari Alacaklar(120- Alıcılar Hesabı,128 -
ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabı), 13 Diğer Alacaklar(135- Personelden Alacaklar Hesabı,136
-Diğer ÇeĢitli Alacaklar, 138- ġüpheli Diğer Alacaklar),61 SatıĢ Ġndirimleri(610- SatıĢtan
Ġadeler Hesabı), 65 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar(659- Diğer Olağan Gider
ve Zararlar Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi
içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde faaliyet gösteren Sürekli
Eğitim Merkezi biriminin uzun vadeli depozito ve tutarlarını, 226- Verilen Depozito ve
Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken, ilgili hesap yerine faaliyet dönemi içinde geri
alınacak olanların izlendiği 126- Verilen Depozito ve Teminatlar hesabında takip ettiği tespit
edilmiĢtir.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Döner
Sermaye ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Verilen Depozito ve Teminatlar
Hesabı” baĢlıklı 178‟inci maddesinde;
“Verilen depozito ve teminatlar hesabı, işletmece üçüncü kişilere karşı bir işin
yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri
alınmak üzere verilen bir yıldan uzun süreli depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin
izlenmesi için kullanılır.
Bu hesaba sadece nakit olarak verilen depozito ve teminatlar kaydedilir” denilerek bir
yıldan uzun süreli depozito ve teminat mahiyetindeki değerlerin bu hesapta izlenmesi
gerektiği belirtilmiĢtir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 179‟uncu maddesinde;
"(1) Verilen depozito ve teminatlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
- Verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
- Envanter dönemlerinde yabancı para birimi olarak verilen depozito ve teminatların değerlemesi sonucunda oluşan değer artışları bu hesaba borç, 646 Kambiyo Kârları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
- Verilen depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
- İşletmenin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle geri alma imkânı sona eren uzun vadeli depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba alacak, 659 Diğer Olağan Gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30
Zararlar Hesabına borç; diğer taraftan varsa sorumlulukları saptanan personel adına 135
Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak
kaydedilir.
3) Envanter dönemlerinde yabancı para birimi olarak verilen uzun vadeli depozito ve
teminatların değerlemesi sonucunda oluşan değer azalışları bu hesaba alacak, 656 Kambiyo
Zararları Hesabına borç kaydedilir” denilerek hesabın iĢleyiĢine iliĢkin açıklamalarda
bulunulmuĢtur.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, bir yıldan uzun süreli
veya faaliyet dönemini aĢan depozito veya teminatların 226- Verilen Depozito ve Teminatlar
Hesabına alınarak izlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde
faaliyet gösteren Sürekli Eğitim Merkezi birimince 126-Verilen Depozito ve Teminatlar
Hesabında kayıtlı Türk Patent Enstitüsü'ne ödenmek üzere Meral ġĠRVAN adına iki ayrı
avans açılarak 09/09/2013 tarih 504 nolu yevmiye (EK) ve 22/05/2013 tarih 292 nolu
yevmiye (EK) ile mahsup kayıtları yapılmıĢtır.
Verilen depozito tutarı Türk Patent Enstitüsü tarafından 29/04/2014 tarih ve 297 nolu
yevmiye (EK) ile geri ödenmiĢ ancak; sehven 326-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına
kayıt yapılarak 26/06/2015 tarih ve 463 nolu yevmiye ile de (EK) uzun vadeli yabancı
kaynaklara aktarma kaydı yapılmıĢtır. 25/03/2016 tarih ve 174 nolu yevmiye (EK) kaydı ile
düzeltme iĢlemi yapılarak verilen depozito ve teminatlar hesabının kapatma iĢlemi yapılmıĢtır.
Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta, 25/03/2016 tarih ve
174 nolu yevmiye kaydı ile düzeltme iĢlemi yapılarak verilen depozito ve teminatlar
hesabının kapatma iĢlemi yapıldığı belirtilmektedir. Kurum tarafından gönderilen ekler
incelendiğinde 126- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında bekleyen ve yıllar itibariyle
devreden tutarlara iliĢkin gerekli düzeltmelerin yapıldığı görülmektedir.
BULGU 2: AçılıĢ Yevmiyesinde Görünen GeçmiĢ Yıllara ĠliĢkin "Alınan
Depozito ve Teminatlar Hesabının" Detayı Belirlenememektedir
326 -Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 426 -Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabında nakden ve mahsuben tahsil edilip kaydı yapılan tutarların kim tarafından ve zaman
verildiğine iliĢkin detaylı bir çalıĢma yapılarak, ilgili hesap gurubunda bulunan tutarların
netliğe kavuĢturulma gerekliliği tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Alınan Depozito ve Teminatlar” baĢlıklı 266‟ncı maddesinde; “Alınan depozito ve teminatlar hesabı, üçüncü kişilerin belli bir işi yapmalarını, aldıkları bir değeri geri vermelerini sağlamak amacıyla ve belli sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır” denilerek hesabın mahiyeti tanımlanmıĢtır. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 267‟nci maddesinde; “Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak
- Alınan depozito ve teminatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir. b) Borç
- Geri verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
- Gelir kaydedilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Herhangi bir alacağa karşılık mahsup edilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir” denilerek hesabın iĢleyiĢi hakkında bilgi verilmiĢtir. Nakden veya mahsuben tahsil edilen teminatlardan zamanaĢımı süresi geçenlerin yukarıda belirtildiği üzere 679 -Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar Hesabına alınarak irat kaydedilmesi gerekmektedir. Oysaki, depozito ve teminat olarak alınan ve ilgili hesaba kaydedilen tutarlardan 2013 yılı öncesine ait olanların detayına ulaĢılamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; 326- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 426 -Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında nakden ve mahsuben tahsil edilip kaydı yapılan tutarların kim tarafından ve ne zaman verildiğini gösteren Cari Kart dökümleri (Ek) ile gönderilmiĢ olup zamanaĢımı süresi geçen teminatlarla ilgili olarak gerekli araĢtırmalar yapılarak gelir kayıtları yapılacaktır. Sonuç olarak Bulgumuzda, 326 -Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 426 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında nakden ve mahsuben tahsil edilip kaydı yapılan tutarların kim tarafından ve zaman verildiğine iliĢkin detaylı bir çalıĢma yapılarak, ilgili hesap gurubunda bulunan tutarların netliğe kavuĢturulmasının gerekliliği belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta, 326 -Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabı ile 426- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında nakden ve mahsuben tahsil edilen
tutarlardan zamanaĢımı süresi geçen teminatlarla ilgili olarak gerekli araĢtırmaların yapılarak
izleyen mali yıl içinde gelir kayıtlarının yapılacağı belirtilmektedir. Kurum tarafından
gönderilen cari kartların bulgumuzda belirtildiği üzere geçmiĢ dönük olarak hazırlanması
gerekmektedir. Ġzleyen mali yıl içinde Kurum tarafından gerekli iĢlemlerin yapılıp
yapılmayacağı izlenecektir.
BULGU 3: Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının 681- Önceki Dönem Gider
ve Zararları Hesabı Kullanılarak Kapatılması
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan ĠĢletme Müdürlüğü
Birimi ve Avrupa Toplulukları AraĢtırma ve Uygulama Biriminin açılıĢ iĢlem fiĢinde yer alan
126- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının, 681- Önceki Dönem Gider ve Zararları
Hesabı kullanılarak kapatıldığı tespit edilmiĢtir.
05.07.1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli
ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini 681- Önceki Dönem Gider ve Zararları Hesabı
baĢlıklı 451‟nci maddesinde;
"(1) Önceki dönem gider ve zararları hesabı, cari dönemden önceki dönemlere ait
olan ve bu dönemlerin malî tablolarına hata ya da başka nedenlerle yansıtılamayan veya
sonradan ortaya çıkan gider ve zararların izlenmesi için kullanılır” denilmektedir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 452‟nci maddesinde;
“(1) Önceki dönem gider ve zararları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
- Önceki döneme ait gider ve zararlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
- Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yapan işletmelerde kesin kabul sırasında ortaya çıkan giderlerden önceki döneme ait olanlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
- Dönem sonlarında hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabına borç kaydedilir” denilerek hesabın iĢleyiĢine iliĢkin bilgi verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Yönetmelikte belirtildiği üzere 681- Önceki Dönem Gider ve Zararları Hesabının kullanılabilmesi için cari dönemden önce meydana gelmiĢ gider veya zararın ilgili mali hesap döneminde hesaplara yansıtılamamıĢ olması gerekmektedir. Yapılan muhasebe iĢlemine dayanak teĢkil edecek kanıtlayıcı belgelerin detaylı biçimde sunulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kapatılması ile ilgili olarak Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi ve Avrupa Toplulukları AraĢtırma ve Uygulama birimlerince hazırlanarak Döner Sermaye Saymanlığı Müdürlüğüne gönderilmiĢ 3038 ve 298 yevmiye numaralı Muhasebe ĠĢlem FiĢleri ve eki belgelerin suretleri (EK) ile gönderilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda, Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan ĠĢletme Müdürlüğü Birimi ve Avrupa Toplulukları AraĢtırma ve Uygulama Biriminin açılıĢ iĢlem fiĢinde yer alan 126- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının, 681- Önceki Dönem Gider ve Zararları Hesabı kullanarak kapatılmasına iliĢkin açıklayıcı belge istenmiĢtir. Kurum tarafından bulgumuza gönderilen muhasebe iĢlem fiĢinde, 2014 bütçe yılı içinde 12.900 TL tutarında Verilen Depozito ve Teminatlar Ģeklinde banka çıkıĢı yapıldığı görülmekte, 2015 yılı içinde ise Kurum aktifinde yer alan tutarın "Önceki Dönem Gider ve Zararlar Hesabı" kullanılarak aktiften düĢürüldüğü görülmektedir. Ġlgili muhasebe iĢlem fiĢleri, Kurum aktifinde yer alan depozito ve teminatların aktiften düĢürülmesini açıklayıcı mahiyette değildir. BULGU 4: Döner Sermaye ĠĢletmelerinde Satılan Mal ve Hizmetlerin SatıĢ Fiyatların Piyasa Rayici Üzerinden Belirlenmemesi Döner sermaye iĢletmesi birimlerinde üretilen mal veya hizmetlerin satıĢ fiyatının üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmesi, belirleme yapılırken de piyasa fiyatlarının göz önünde tutulması gerekmektedir. Oysa ki, Veterinerlik birimi tarafından yapılan satıĢlarda piyasa fiyatının altında belirlemelerin olduğu tespit edilmiĢtir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58‟ maddesine göre Döner Sermaye ĠĢletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ĠliĢkin Yönetmelik‟in “Fiyatların Tespiti” baĢlıklı 5‟ inci maddesinde;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34
“Bu işletmelerde üretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının tespitinde piyasa fiyatları göz
önünde tutulur. Ancak sosyal içerikli hizmetlerin fiyatlandırılmasında, piyasa fiyatları
yanında özellikle kamu yararı dikkate alınır. Mal ve hizmetlerin fiyatları üniversite yönetim
kurulunca tespit edilir. Fiyat tespitinde diğer üniversitelerde uygulanan fiyatlar ile üretim ve
hizmetin niteliği ve çevre şartları da göz önünde tutularak gerekli koordinasyon
Yükseköğretim Kurulu tarafından sağlanır” denilmektedir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Yönetim” baĢlıklı 10‟ uncu maddesinde;
“Döner sermaye işletmesinin yönetim kurulu, üniversite yönetim kuruludur. İta
amiri Rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya
enstitü, yüksekokul ve araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir.
(Ek:RG-19/9/1999-23821) Üniversite Yönetim Kurulu, yetkilerini uygun gördüğü
ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme kurulu, Üniversite Yönetim
Kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü
de olabilir) ve bir sayman olmak üzere beş kişiden oluşur.
Yükseköğretim üst kuruluşlarında döner sermayenin yönetim kurulu yükseköğretim üst
kuruluşları tarafından kendi kurul üyeleri dışında oluşturulur ve ita amirliği üst kuruluş
başkanı veya onun yetkili kılacağı kişi tarafından yapılır” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaĢılacağı üzere, döner sermaye iĢletmesi
bünyesinde satılacak mal veya hizmetlerin Üniversite Yönetim Kurulunca veya
yetkilendireceği yürütme kurulu tarafından piyasa fiyatları göz edilerek belirlenmesi
gerekmektedir. Veterinerlik birimi tarafından yapılan canlı hayvan satıĢlarında, ilgili Fakülte
tarafından değer tespit tutanağı düzenlenmektedir. Tutanakta, bazı büyükbaĢ havyan satıĢları
için belirlenen fiyatların piyasa rayiç bedellerini altında olduğu düĢünülmektedir. Örneğin, 3
nolu değer tespit tutanağında, TR06743683 ve TR06745947 kodlu büyükbaĢların canlı
hayvan satıĢ fiyatının 5.30 TL olarak belirlendiği görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Bulguda Veterinerlik Fakültesi tarafından yapılan canlı
hayvan satıĢlarında bazı büyükbaĢ hayvan satıĢları için belirlenen fiyatların piyasa fiyat
bedellerinin altında olduğunun belirlenmesi üzerine konu Veterinerlik Fakültesine sorulmuĢ
olup gelen cevabi yazıda aynen "Fakültemiz Eğitim-AraĢtırma ve Uygulama Çiftliğinde
öğrenci uygulamalarında kullanılmak üzere üretilen canlı demirbaĢların damızlık özelliklerini
kaybetmeleri ve hastalanmaları nedeniyle piyasa koĢulları tespit edilerek satıĢları
yapılmaktadır. Ancak yazınızın ekinde 4 Nolu bulguda belirtilen TR 06743683 / TR 06
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 745947 Nohı Canlı DemirbaĢların kondisyonlarının zayıf ve karkas randımanlarının düĢük olması (diĢi olmaları, sistematik bir enfeksiyon sonrasında kaĢektik ve döl verim Özelliklerini kaybetmeleri) nedeniyle Kg fiyatı 5.30 TL'den değer tespiti yapılmıĢ olup ancak tespit değerinin üzerinde 6.50 TL'den satıĢı uygun görülerek yapılmıĢtır.) denilmiĢtir. Bundan böyle Yönetim Kurulu veya yetkilendireceği Yürütme Kurulu kararı alınması hakkında ilgili birime yazı yazılmıĢtır. Sonuç olarak Döner sermaye iĢletmesi bünyesinde üretilen mal veya hizmetlerin satıĢ fiyatının üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmesi, belirleme yapılırken de piyasa fiyatlarının göz önünde tutulması gerekmektedir. Oysa ki, veterinerlik birimi tarafından yapılan canlı hayvan satıĢlarında piyasa fiyatının altında fiyat belirlemelerin olduğu görülmüĢ konu hakkında açıklama istenmiĢtir. Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta, Eğitim-AraĢtırma ve Uygulama Çiftliğinde öğrenci uygulamalarında kullanılmak üzere üretilen canlı demirbaĢların damızlık özelliklerini kaybetmeleri ve hastalanmaları nedeniyle piyasa koĢulları tespit edilerek satıĢların yapıldığı belirtilmektedir. Konuya iliĢkin gönderilen değer tespit tutanaklarında, satıĢ fiyatının düĢük olmasının gerekçesi belirtilmemiĢtir. Diğer bir ifadeyle, yapılan satıĢların piyasa fiyatı niteliğinde olduğunu gösterir açıklayıcı belgelerin bulunmadığı görülmektedir. Örneğin, TR06743683 ve TR06745947 kodlu büyükbaĢların canlı hayvan satıĢ fiyatının 5.30 TL olarak belirlenmesine dayanak teĢkil edecek kanıtlayıcı belgelerin değer tespit tutanağına eklenmesi, fiyat tespitinin de, üniversite yönetim kurulunca veya yetkilendireceği yürütme kurulu tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Benzer Ģekilde Ġbni Sina Hastanesinin SUT fiyatları dıĢındaki hizmetlerin fiyatlarının tespitine iliĢkin Yönetim Kurulu Kararı bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM VE DĠNLENME TESĠSĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 39
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 39
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 40
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 40
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 41
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 46
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 47
- EKLER ........................................................................................................................................................ 48
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI
HAKKINDA BĠLGĠ
Ankara Üniversitesi Eğitim ve Dinlenme Tesislerinin, hesap ve iĢlemlerinin
muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen
Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ‟in 54‟üncü ve 55'inci
maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır.
2015 yılı bilançosunda sermayesi 0,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 2.494.149,19
TL‟dir. Eğitim ve Dinlenme Tesislerinin gelir toplamı 3.415.687,73 TL, gider toplamı
3.286.297,33 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı
129.390,40 TL.
Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5‟inci maddesi gereğince hesap
dönemi sonunda SayıĢtay‟a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer
alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer
alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.
Geçici ve kesin mizan
Bilanço
Gelir tablosu
Banka mevcudu tespit tutanağı
Teminat mektupları sayım tutanağı
Envanter defteri
Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. - DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi,
belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
oluĢturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: DemirbaĢlar Hesabının Kullanılmaması
Kurum tarafından alımı yapılan dayanıklı taĢınır niteliğinde olan bazı varlıkların “255
DemirbaĢlar” hesabına alınıp burada izlenmesi ve yıl sonunda amortisman ayrılması
gerekirken, bu varlıkların alım iĢlemi ile birlikte doğrudan giderleĢtirildiği tespit edilmiĢtir.
30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Kurum ve
KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin
“2 Duran Varlık” baĢlıklı 33'üncü maddesinde ve “25 Maddi Duran Varlıklar” baĢlıklı
34‟üncü maddesinde;
“Bu ana hesap grubu, bir yıldan veya normal faaliyet döneminden daha uzun
sürelerle, sosyal tesis faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve
ilke olarak normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen
varlıkları kapsar.
255 Demirbaşlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde
kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve
cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların
izlenmesi için kullanılır.
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-): Bu hesap maddi duran varlık bedellerinin
giderleştirilmesi için kullanılır. Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça amortismanlar maddi
duran varlığın edinildiği dönemin sonunda ve % 100 oranında uygulanır” denilerek normal
faaliyet döneminden daha uzun süre kullanılmak üzere edinilen dayanıklı taĢınırların 255
DemirbaĢlar Hesabında izlenmesi ve yıl sonunda kayıtlı tutarlar üzerinden amortisman
ayrılması gerektiği belirtilmektedir. Oysa ki, sosyal tesislerde kullanılmak üzere edinilen
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 masa, sandalye veya güneĢlik alımlarının ilgili hesaplara alınmadan doğrudan giderleĢtirilerek kaydedildiği görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2015 yılında Manavgat ÖRSEM tesisine alman 4 adet klima 255- DemirbaĢlar Hesabına kaydedilmiĢ olup, 2016 yılında alınacak olan dayanıklı taĢınır niteliğinde olan varlıklar 255- DemirbaĢlar Hesabına alınıp burada izlenecek ve yıl sonunda ise 257- Amortisman Hesabına alınarak amortisman ayrımı yapılacaktır. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta, bulgumuzda belirtilen dayanaklı taĢınır mahiyetindeki harcamaların doğrudan giderleĢtirilerek kayıtlara alındığı kabul edilmekte olup, 2016 yılında yapılacak benzer nitelikli harcamaların 255- DemirbaĢlar Hesabına alınarak izleneceği ifade edilmektedir. BULGU 2: Banka Kredi Kartından Alacaklar Hesabının Kullanılmaması Sosyal tesislerden yararlananların kredi kartı ile yaptıkları ödemelerin “109 Banka Kredi Kartından Alacaklar Hesabına" kaydedilerek muhasebeleĢtirilmesi gerekirken, yapılan tahsilatların ilgili hesap çalıĢtırılmadan doğrudan 102- Bankalar Hesabına alındığı tespit edilmiĢtir. Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “10 Hazır Değerler” baĢlıklı 27‟nci maddesinde; Bu hesap grubu, nakit olarak elde veya bankada tutulan değerler ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilme imkanı bulunan varlıkları kapsar. Hazır değerler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 100 Kasa Hesabı 101 Alınan Çekler Hesabı 102 Banka Hesabı 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı: Bu hesap, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır. Bakanlığın döner sermayeli işletmelerin banka kredi kartlarıyla yapacakları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 tahsilata ilişkin düzenlemesi, sosyal tesislerin banka kredi kartlarıyla yapacakları tahsilatlarda da uygulanır” denilerek bakanlık döner sermayelerinde ilgili hesabının çalıĢmasına iliĢkin uygulamaların, sosyal tesislerde de geçerli olduğu belirtilmiĢtir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler ve Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Hesabın “ĠĢleyiĢi baĢlıklı” baĢlıklı 104‟üncü maddesinde; (1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
- Mal veya hizmet satış bedeli olarak banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlar bu hesaba borç, hesaplanan katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına, kalan tutar ise 600 Yurtiçi Satışlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Avans olarak banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlar bu hesaba borç, 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
- Banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, 102 Bankalar Hesabına borç kaydedilir.
- Avans olarak banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlardan iptal edilenlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabına borç kaydedilir” denilerek hesabın iĢleyiĢine iliĢkin bilgi verilmiĢtir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde belirtildiği üzere, kredi kartı ile yapılan ödemelerin izlenmesinde öncelikli olarak 109 -Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması gerekirken, ilgili hesabın Kurum tarafından kullanılmadığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Tesisten günlük kredi kartı ödeme bilgisi alınarak 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına kaydedilerek muhasebeleĢtirilmesi yapılacaktır. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta, kredi kartı kullanılarak yapılan tahsilatlarda 109- Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmadığı kabul edilmekte olup, izleyen mali yıl içinde ilgili hesabın kullanılacağı belirtilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44
BULGU 3: Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması
Sosyal Tesisler bünyesinde yer alan binalar ile bunların her türlü eklentilerinin, Maliye
Bakanlığı tarafından çıkarılan Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve
Usullere göre 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına kaydedilmesi, sosyal tesislere iliĢkin
yapılan bakım, onarım ve yenileme çalıĢmalarından maddi duran varlığın değerini arttırıcı
nitelikte olanların ise varlık bedeline dahil edilmesi gerekirken, 2015 yılına ait konsolide
bilançoda ilgili muhasebe kodunun kullanılmadığı ve varlık değerini arttırıcı nitelikteki
yatırımların da doğrudan giderleĢtirildiği tespit edilmiĢtir.
Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına
Dair Esas ve Usullerin “25 Maddi Duran Varlıklar” baĢlıklı 34‟üncü maddesinde;
“Bu hesap grubu, sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen fiziki
varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.
Maddi duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin
yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar
ile bunların eklentilerinin izlenmesi için kullanılır.
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-): Bu hesap maddi duran varlık bedellerinin
giderleştirilmesi için kullanılır. Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça amortismanlar maddi
duran varlığın edinildiği dönemin sonunda ve % 100 oranında uygulanır” denilerek ilgili
hesaba iliĢkin açıklamada bulunulmuĢtur.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünden anlaĢılacağı üzere, Sosyal Tesisler
bünyesinde kullanılan tesislerin bedel tespitinin yapılarak ilgili muhasebe kayıtlarında
izlenmesi gerekirken, Kurum tarafından ilgili kayıtlar yapılmamıĢtır.
Diğer taraftan, Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe
Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin "25 Maddi Duran Varlıklar" baĢlıklı 34‟üncü
maddesinde;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 “Bu hesap grubu, sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen fiziki varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. Maddi duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Kurum tarafından sosyal tesisler bünyesinde bulunan binaların asansör sisteminin değiĢimi yapılmıĢtır. Yapılan harcamaların, 253- Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, ilgili hesap kodunun kullanılmamasına bağlı olarak yapılan harcamalar doğrudan giderleĢtirilerek kayıtlara alınmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; TaĢınmazların bedel tespitlerinin yapılması amacıyla Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığından gerekli bilgi ve belgeler yazı ile istenmiĢ olup gelen bilgi ve belgeler doğrultusunda bedel tespiti için Milli Emlak Genel Müdürlüğü ile gerekli yazıĢmalar yapılacaktır. Tüm bu iĢlemlerin tamamlanması sonucunda muhasebe kayıtlarında gerekli düzenlemeler yapılacaktır. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta, sosyal tesislere iliĢkin taĢınmaz kayıtlarının olmadığı kabul edilmekte olup, Milli Emlak Genel Müdürlüğü ile gerekli yazıĢmalar yapılıp, bedel tespiti tamamlandıktan sonra gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46
6. DENETĠM GÖRÜġÜ
Ankara Üniversitesi Eğitim ve Dinlenme Tesisinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda
belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları”
bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 10 Hazır Değerler (102- Bankalar Hesabı, 109 -
Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı) ve 25 Maddi Duran Varlıklar ( 253 -Tesis,
Makine ve Cihazlar Hesabı ,255- DemirbaĢlar Hesabı, 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı)
hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine
varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının Kullanılmaması
Personel hizmet alımına iliĢin hakediĢ ödemelerinden yapılan KDV tevkifatların 360 -
Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında izlenip, ilgili hesap üzerinden ödemelerin
gerçekleĢtirilmesi gerekirken, Kurum tarafından yapılan iĢlemlerde ilgili muhasebe kodunun
hiç kullanılmadığı tespit edilmiĢtir.
Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına
Dair Esas ve Usullerin “36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler” baĢlıklı 38‟nci maddesinde;
“Bu hesap grubu, sosyal tesislerce ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri
borçlar ile sosyal güvenlik kesintilerinin izlenmesi için kullanılır. Ödenecek diğer
yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilip,
ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken vergi ve benzeri tutarların izlenmesi için kullanılır”
denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaĢılacağı üzere, sorumlu sıfatıyla
ücretlerden, hakediĢ ödemelerinden ve diğer iĢlemlerden yapılan vergi ve fon kesintilerinin bu
hesaba alınarak izlenmesi ve yapılan ödeme sonrasında alacak kaydı ile hesabın kapatılması
gerekmektedir. Oysaki Kurum tarafından yapılan iĢlemlerde, tevkifata iliĢkin yapılan
kesintilerin ilgili muhasebe kodunda izlenmediği görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Sosyal tesislerce ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve
benzeri borçlar ile sosyal güvenlik kesintilerinin 360 -Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında
izlenmesi için gerekli düzeltmeler 2016 yılı baĢı itibarı ile yapılmıĢtır.
Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta, vergi ve benzeri
ödemelerde 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının kullanılmadığı kabul edilmekte olup,
izleyen mali yılda ilgili hesabın kullanılmaya baĢlanacağı belirtilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 51
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 52
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 52
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 52
- GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 53
- DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 54
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51
- ÖZET Bu rapor, Ankara Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun‟un 36‟ ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Ankara Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir: 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı, Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. 2015 yılı Faaliyet Raporu mevzuatta belirtilen yasal süre içerisinde yayımlanmadığı için denetim dönemi içerisinde değerlendirilememiĢtir. Ankara Üniversitesinin 2015 yılı performans denetimi kapsamında yapılan denetimler sonucunda; 2014-2018 Stratejik Planın mevcut olduğu ancak mevzuatta belirlenen yasal süre içerisinde hazırlanıp yayımlanmadığı Stratejik planın Rehberde belirlenen tüm baĢlıkları genel olarak taĢıdığı 2015 yılı performans programının mevcut olduğu Performans hedef ve göstergelerin ölçümüne yönelik bir veri kayıt sisteminin mevcut olmadığı, 2015 yılı idare faaliyet raporunun ġubat sonu itibariyle hazırlanıp yayımlanması gerekirken yayımlanmadığı ve bu çerçevede denetim dönemi içerisinde değerlendirmelerde bulunulamadığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 53 Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Ankara Üniversitesinin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı incelenmiĢtir. 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Ankara Üniversitesinin yayımladığı 2014- 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. 2014-2018 dönemine iliĢkin Stratejik Planın performans denetim kriterleri kapsamında değerlendirilmesi sonucunda; mevcudiyet kriterini sağladığı ancak zamanlılık kriteri çerçevesinde mevzuatta belirtilen yasal süre içerinde hazırlanarak yayımlanmadığı, sunum kriteri açısından Rehber çerçevesinde genel olarak tüm baĢlıkları kapsadığı düĢünülmektedir. Planda belirlenen amaç ve hedeflerin ilgililik kriteri kapsamında değerlendirilmiĢ amaç ve hedeflerin ilgili olduğu, hedef ve göstergelerin ölçülebilirliği sağladığı ve iyi tanımlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı performans programının denetim kriterleri kapsamında mevcudiyet, zamanlılık kriterini sağladığı sunum kriteri açısından ise Performans Programı Hazırlama Rehberini tam anlamıyla karĢılamadığı görülmüĢtür. Hedef ve performans göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterlerini karĢıladığı görülmüĢtür. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik veri kayıt sistemlerinin ölçülmesine yönelik olarak faaliyet dönemi içerisindeki verilerin toplanması, izlenmesi ve analizine yönelik riskleri tespit edecek, yıl içindeki değiĢiklikleri takip ederek kontrolünü sağlayacak belgelenmiĢ prosedürleri olan sorumluların ve sorumluluklarının belirlendiği üst yönetim tarafından onaylanmıĢ performans bilgisi sistemi kurulmamıĢtır. 2015 yılı faaliyet raporunun yasal süre içerisinde hazırlanarak yayımlanmadığı bu kapsamda denetim dönemi içerisinde değerlendirmelerde bulunulamamıĢtır
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 54 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planın Mevzuat Düzenlemelerine Uygun Olarak Yasal Süre Ġçerisinde Hazırlanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun „Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme‟ baĢlıklı 9‟ uncu maddesinde; “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. ” denilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un 9‟ uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin kapsam maddesinde hangi kurumların Stratejik Plan hazırlayacakları belirtilmiĢtir. Bu kapsamda 5018 sayılı Kanun‟a ekli II sayılı cetvelde yer alan Üniversiteler Stratejik Plan hazırlamakla yükümlü tutulmuĢlardır. Mezkûr Yönetmeliğe göre stratejik plana iliĢkin hazırlık çalıĢmalarının üst yönetici tarafından bir iç genelge ile baĢlatılacağı, planların kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın Ocak ayında Kalkınma Bakanlığı‟na gönderileceği ve Bakanlığın hazırlanan Stratejik Planı inceleyip değerlendirme raporunu ilgili idareye 3 ay içerisinde göndereceği ve ilgili idarenin de değerlendirme raporunu dikkate alarak rapora son Ģeklini verip sunulmaya hazır hale getireceği belirtilmiĢtir. Bu kapsamda son Ģekli verilen stratejik planın en üst yöneticinin onayına müteakip performans programı ve bütçe hazırlıklarında esas alınmak üzere Maliye Bakanlığı ve Kalkınma Bakanlığına gönderileceği, bir nüshasının da TBMM ve SayıĢtaya gönderileceği ve son olarak stratejik planların kamuoyuna duyurulup, kamu idarelerinin internet sitelerinde yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Ankara Üniversitesinin 2014-2018 dönemini kapsaması gereken stratejik planın, Mezkur Yönetmeliğin 13‟ üncü maddesi gereğince değerlendirilmek üzere belirtilen yasal süreler içerisinde hazırlanıp Kalkınma Bakanlığına gönderilmediği tespit edilmiĢtir. 2014-
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 55 2018 dönemi stratejik planının, 2013 yılı Ocak ayında Kalkınma Bakanlığına iletilmiĢ olması gerekmektedir. Ancak Üniversitenin taslak stratejik planı gecikmeli olarak 17.12.2013 tarihinde Bakanlığa gönderilmiĢtir. Bakanlıkta söz konusu taslak plana iliĢkin değerlendirmelerini planın uygulama dönemi olan 20.02.2014 tarihinde göndermiĢtir. Bu durum, henüz nihai hale gelmeyen Üniversite stratejik planının uygulandığı izlenimini doğurmakta olup mevzuata aykırı husus olmaktadır. 2014-2018 dönemine iliĢkin stratejik planın Ocak 2014 itibariyle uygulanacağı düĢünüldüğünde, Ocak 2014 tarihi itibariyle yayımlanması ve uygulanması gerekmekte iken stratejik plan ancak Mart 2014 tarihi itibariyle yayımlanmıĢtır. Mevzuatta belirtilen yasal sürelere riayet edilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9‟ uncu maddesine ve ekli II sayılı cetvelde yer alan hüküm kapsamında Üniversitemizin ilk Stratejik Planı 2008-2012 dönemini kapsayacak Ģekilde hazırlanmıĢtır. Ġkinci Stratejik Plan çalıĢmaları (2013-2017), 2011 yılı içerisinde baĢlatılmıĢ olup, Mart 2012 tarihinde büyük bir aĢama kaydedilmiĢtir. Ancak, 2012 yılı Haziran ayında Rektörlük seçimlerinin olması dolayısıyla Stratejik Plan Ekibi Üyelerinin ve Üst Yönetimin katılımı kesintiye uğramıĢtır. Bu nedenle 2013-2017 Stratejik Plan çalıĢmaları tamamlanamamıĢ ve 2013 yılı geçiĢ yılı olarak kabul edilmiĢtir. 2014-2018 Stratejik Planı çalıĢmaları da Rektörlük seçimi ve Rektör ataması sürecinin 2012 Haziran-Ağustos dönemlerine tekabül etmesi ile 2014-2018 Stratejik Planının taslak halinde Kalkınma Bakanlığına gönderilmesine yaklaĢık 2 ay gibi bir süre olan Kasım 2012'de Stratejik Plan çalıĢmalarına baĢlanılabilmiĢtir. Stratejik Plan çalıĢmaları yoğun ve tam katılımcı olarak bir takvim döneminde yürütülmüĢ ve yaklaĢık 10 ay süren 2014-2018 Stratejik Plan çalıĢmalarının tamamlanması ile taslak plan ancak 2013 yılsonunda Kalkınma Bakanlığına gönderilebilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Söz konusu bulguya iliĢkin olarak kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta Stratejik Planlama Ekibi Üyelerinin Rektörlük seçimleri dolayısıyla hazırlık çalıĢmalarına katılamaması nedeniyle süreçte kesintiler yaĢandığı sürenin bu nedenle aĢıldığı belirtilmiĢtir. Ġkinci Stratejik Planın normalde 2013-2017 dönemini kapsaması gerekirken Rektörlük seçimleri dolayısıyla bir yıl ertelenerek 2013 yılı geçiĢ yılı olarak öngörülmüĢ ve 2014-2018 Stratejik Plan hazırlıklarına baĢlandığı belirtilmiĢtir. Bir yıllık geçiĢ süreci de düĢünüldüğünde söz konusu planın hazırlanması için yeterli bir süre olmasına rağmen mevzuatta belirtilen düzenlemelere uyulmamıĢtır. Bir sonraki Stratejik Planda bu sürelere uyulup uyulmadığının kontrolü sağlanacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 56 BULGU 2: Stratejik Planlama Ekibinin Kılavuzda Belirlenen Sayıdan Fazla Olması Kalkınma Bakanlığınca kamu idarelerine stratejik planların hazırlanmasında yol gösterici nitelikte olmak üzere hazırlanan Kamu Ġdarelerince Stratejik Planlama Kılavuzunun „Hazırlık ÇalıĢmaları‟ baĢlıklı 3 üncü bölümünde „Planlama ÇalıĢmalarının Organizasyonu‟ kısmında Stratejik Planlama Ekibinin nasıl oluĢturulacağına, üyelerde bulunması gereken özelliklere iliĢkin hükümlere yer verilmiĢtir. En üst yöneticiden en alt kademedeki personelin sürece dahil edilmesini öngören katılımcı planlama yaklaĢımı çerçevesinde, planın hazırlanması için görevli ekip üyelerinin seçimi önem kazanmaktadır. Hem yeterli nitelikte personelin ekibe dahil edilmesi hem de yeterli sayıda kiĢinin bu süreçte yer alması planın baĢarısını artıracaktır. Kılavuzda belirtildiği gibi söz konusu plan hazırlık sürecinde ekip üye sayısının birlikte karar almayı imkansız hale getirecek kadar çok olmaması, farklı fikir ve birimlerin temsiline imkan vermeyecek kadar da az olmaması gerekir. Bu kapsamda üye sayısının 8-16 arasında olması gerektiği belirtilmiĢtir. Ankara Üniversitesi Stratejik Planlama Ekibi üye sayısının 20 kiĢiden oluĢtuğu görülmüĢtür. Söz konusu stratejik plan hazırlık çalıĢmalarından istenilen etkin sonucun alınabilmesi, karar alma süreçlerinin hızlı sağlanması, söz konusu planın amacına hizmet edebilmesi ve farklı kesimlerin temsiline azami derece de imkan verecek Ģekilde kılavuzda belirtilen sayıda oluĢturulması kanaatimizce daha uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; “Ankara Üniversitesi, 7'si Ģehir merkezinde, 7'si de ilçelerde olmak üzere toplam 14 yerleĢkeye yayılmıĢ, gerek akademik gerekse de idari birimleri, ayrıca sağlık hizmeti sunan hastaneleri ile birlikte büyük bir üniversite yapısına sahiptir. Bu kapsamda, 2014-2018 Stratejik Plan çalıĢmalarında Stratejik Planlama Ekibi, ana hizmet birimlerinin yeterince temsil edilebilmesi, farklı kademelerde görev yapan yönetici ile farklı uzmanlık alanlarına sahip kiĢilerin de yer alması ile birlikte katılımcı bir planlama yaklaĢımı oluĢturmak üzere; farklı fikir ve birimlerin temsiline izin vermeyecek kadar az, birlikte karar almayı imkânsız hale getirecek kadar çok sayıda tutulmamıĢ olup; belirtilen nedenlerden dolayı birim ve kampüs temsilinin sağlanabilmesi Ġçin stratejik planlama ekibinin sayısının küçük tutulması mümkün olmamıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Söz konusu bulguya iliĢkin olarak kamu idaresi tarafından verilen cevapta Üniversitenin geniĢ bir alana yayılmıĢ olması, temsil kabiliyetinin genele yayılması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 57 amacıyla 20 kiĢiden oluĢan bir ekibin oluĢturulduğu belirtilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Stratejik Plan hazırlama sürecinde yol göstermek amacıyla hazırlanan Stratejik Planlama Kılavuzunda söz konusu Planı hazırlayacak idarelere Stratejik Planlama Ekibinin birlikte karar almayı imkansız hale getirmeyi engelleyecek kadar fazla kiĢiden oluĢmaması gerektiği belirtilmiĢtir. Bu sayının da en fazla 16 kiĢi olması gerektiği düzenlenmiĢtir. Her ne kadar savunmada karar almayı engelleyecek kadar çok kiĢinin ekip üyesi olmadığı belirtilse de Kılavuzda belirtilen sayıya riayet edilmesi gerekmektedir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: 2014 Yılı Faaliyet Raporu ile 2015 Yılı Performans Programı Arasında Uyumsuzluk Olması Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin ekinde hangi tabloların hazırlanacağı belirtilmiĢtir. Buna göre hazırlanacak tablolardan birisi de Performans Hedefi Tablosudur. Bu tabloda performans göstergelerine iliĢkin kısımda söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verilir ve bir önceki yıl gerçekleĢme verileri söz konusu tabloda gösterilir. Kurumun 2015 yılı performans programı incelendiğinde, performans göstergelerinin 2014 yılı gerçekleĢmeleri sütununda 2014 yılı gerçek verilerinin yer almadığı görülmüĢtür. 2014 yılı faaliyet raporunda yer alan gerçekleĢmeler ile 2015 yılı performans programında bir önceki yıl gerçekleĢme verilerinin birçok gösterge için tutarlı olmadığı görülmüĢtür. Buna göre performans hedefi tablosunda 2014 yılı gerçekleĢmeleri sütununda gerçek verilerinin beyan edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin Ġdare Performans Programının Ġlgili Ġdarelere Gönderilmesi ve Kamuoyuna Açıklanmasına iliĢkin 7 nci maddesi uyarınca; Üniversitemiz performans programı ocak ayı içerisinde üst yönetici tarafından kamuoyuna duyurulmakta ve en geç Ģubat ayının on beĢine kadar Maliye ve Kalkınma Bakanlığına gönderilmektedir. Diğer taraftan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğinde 2014 yılında yapılan son değiĢikle birlikte; birim faaliyet raporlarının Ocak ayı sonuna kadar üst yöneticiye sunulması ve idare faaliyet raporunun ise en geç ġubat ayı sonuna kadar kamuoyuna duyurulması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 58 Bu doğrultuda bulguda belirtilen 2014 yılı faaliyet raporu ile 2015 yılı performans programı arasındaki uyumsuzluklar, her iki raporun çıkıĢ tarihi arasındaki farklılıklar ve elektronik veri kayıt sisteminin yokluğundan kaynaklanmaktadır. Performans programında yer verilen 2014 yılı gösterge gerçekleĢmeleri harcama birimlerinden toplanmıĢtır. Diğer taraftan idare faaliyet raporunda değerlendirmeye alman birim faaliyet raporlarında belirtilen gösterge gerçekleĢmeleri ile performans programında yer verilen gösterge gerçekleĢmeleri arasındaki tutarsızlıklar harcama birimlerinden elde edilen verilerin farklı olmasından yani veri güvensizliğinden kaynaklanmaktadır. Üniversitemiz performans programı hazırlık çalıĢmaları sırasında performans göstergelerinin belirlenmesi, faaliyetlerin maliyetlendirilmesi ve faaliyet raporu kapsamında yapılan izleme ve değerlendirmelerde harcama birimlerinden gelen veriler, birim faaliyet raporları, Üniversitemiz tarafından kullanılan Öğrenci bilgi sistemi, personel bilgi sistemi, taĢınır kayıt sistemi, say2000i sistemi ve e-bütçe sistemlerinden faydalanılmaktadır. Ancak yönetim bilgi sistemi yani kapsamlı bir elektronik veri kayıt sisteminin mevcut olmaması sebebi ile söz konusu tutarsızlıklar yaĢanabilmektedir. Ancak söz konusu uyumsuzluğun giderilmesi konusunda gerekli çalıĢmalar yapılmıĢ olup; Üniversitemiz 2015 Yılı Faaliyet Raporu ve 2016 Yılı Performans Programı arasında tam bir uyum sağlanmıĢtır. Bundan sonraki yıllarda da iki rapor arası uyumun sağlanmasına yönelik azami dikkat gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Söz konusu bulguya iliĢkin olarak kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta belirtilen hususlar kabul edilmiĢ olup uyumsuzluğun giderilmesi konusunda gerekli çalıĢmaların yapıldığı belirtilmiĢtir. 2016 yılı denetimlerinde 2015 yılı Faaliyet Raporu ile 2016 Performans Programı arasındaki uyum kontrol edilecektir. BULGU 4: Faaliyet Maliyetleri Tablosunun Altında Açıklamalar Kısmının Yer Almaması Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin ekinde hangi tabloların hazırlanacağı belirtilmiĢtir. Bu kapsamda hazırlanacak tablolardan birisi de Faaliyet maliyetleri tablosudur. Faaliyet maliyetleri tablosu performans programı hazırlık çalıĢmalarında üst yönetici ve harcama yetkilileri tarafından belirlenen her bir faaliyet için sorumlu birimler tarafından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 59 ayrı ayrı doldurulacaktır. Aynı faaliyetten sorumlu birden fazla harcama birimi olması halinde her harcama birimince bu tablo ayrı ayrı doldurulacak olup mali hizmetler birimlerince bu tablolar konsolide edilerek tek bir tablo haline getirilecektir. Açıklamalar bölümünde ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplanmasına iliĢkin hususlara yer verilecektir. Performans Programında yer alan faaliyet maliyetleri tablosunun altında Rehbere uygun olarak açıklamalar kısmına yer verilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz performans programlan hazırlanırken Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberi dikkate alınmaktadır. Ancak performans programında yer alan tablolarda faaliyet maliyetleri tablosunun formatında rehber ekinde yer alan tablodan farklı olarak açıklama sütununa yer verilmediği bulgu konusu edilmiĢtir. Bu doğrultuda Üniversitemiz performans programlarının formatının Performans Programı Hazırlama Rehberi ekinde yer alan faaliyet maliyetleri tablosu ile uyumlu olması konusunda gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta söz konusu bulguya iliĢkin olarak belirtilen hususlar kabul edilmiĢ olup izleyen yıl denetimlerinde söz konusu husus izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Faaliyet Raporunun Denetim Dönemi Ġçerisinde Yayımlanmaması Nedeniyle Değerlendirme Yapılamaması 5018 sayılı Kanun‟un 41‟ inci maddesine göre; “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştay’a ve Maliye Bakanlığına gönderir.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 60 Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11‟ inci maddesine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarını ilgili mali yıla iliĢkin faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç ġubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği de aynı süre içerisinde SayıĢtaya ve Bakanlığa gönderilir denilmiĢtir. 2015 yılı denetimlerine iliĢkin olarak denetim dönemi içerisinde Ankara Üniversitesi 2015 faaliyet raporu yasal süre içeriĢinde hazırlanarak yayımlanmamıĢtır. Bu kapsamda değerlendirme yapılamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin, gerek harcama birimleri, gerekse de faaliyet raporunda yıl içerisinde yapılan faaliyetlerine yer verilmesine ihtiyaç duyulan diğer merkez ve birimleri oldukça fazla olup, Rapor için yaklaĢık 120 birimden veri temin edilmektedir. Faaliyet raporu Ġçin kullanılan bir veri kayıt sistemi mevcut olmamakla birlikte Üniversitemiz Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı bünyesinde geliĢtirilen web tabanlı, Üniversitenin tüm birimlerince veri giriĢinin sağlanabildiği, birim faaliyet raporlarının direkt olarak alınabildiği, bununla birlikte Ġdare Faaliyet Raporuna esas teĢkil edecek bilgi ve verilerin teminine olanak sağlayan, ayrıca performans hedefi tablolarının da birim olarak alınabildiği bir yapı kullanılmaktadır. Ancak birimlerin sistem içerisindeki kontroller dıĢında hatalı, eksik bilgiler ile tablolarını düzenlemesi veya zamanında sisteme yüklememeleri, gelen bilgilerin ayrıca konsolide edilmesi gerekliliği ve bu süreçte çıkan eksik-hatalı veri/bilgiler nedeniyle geri dönüĢlerin birimler ile fazlaca yaĢanması gibi sorunlarla karĢılaĢılmaktadır. Yukarıda değinilen Üniversitemizin birim sayısının fazlalığı, veri kayıt sisteminin olmaması, faaliyet raporu bilgilerinin yanı sıra performans hedefi tablolarının da bu süreçte alınması dolayısıyla birimlerin bu tabloları hazırlamalarındaki zaman yetersizliği Ġle tüm bu veri/bilgilerin birimlerce zamanında gönderilememesi veya eksik-hatalı veri/bilgi göndermeleri, gelen bilgilerin ayrıca konsolidesinin yapılması gerekliliği ile bu süreçte birimlere yapılan geri dönüĢlerin fazlalığı ayrıca Ġdare Faaliyet Raporunu hazırlayan ġubede görevli personel sayısının yetersiz olması da Raporun denetim dönemi içerisinde yayımlanmamasına neden olmuĢtur. Üniversitemiz 2015 Yılı Ġdare Faaliyet Raporu 14.03.2016 tarihi itibariyle Kurumumuzun web sayfasından yayınlanarak kamuoyuna duyurulmuĢtur. Ayrıca kitap, basımının akabinde SayıĢtay ve Maliye Bakanlığına gönderilmiĢtir.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 61 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta 2015 yılı Faaliyet Raporunun savunmada belirtilen nedenlerle yasal süresi içerisinde yayımlanamadığı kabul edilmiĢtir. 2016 yılı denetimlerinde söz konusu yasal süreye riayet edilmesi hususu izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 6: Veri Kayıt Sisteminin Mevcut Olmaması Veri kayıt sistemi, bir performans hedefi veya göstergesine yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, üretildiği, performans yönetim sistemi uygulamasının sistematik olarak takip edildiği ve raporlandığı sürecin tamamını ifade eder. Veri kaynağı ise veri kayıt sistemine bilgi sağlayan unsurları içerir. Herhangi bir performans hedefi veya göstergesine iliĢkin gerçekleĢmenin ölçülebilmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün ne Ģekilde yapılacağının belirlenmiĢ olması gerekir. Veri kayıt sistemi performansın ölçümüne yönelik belirlenmiĢ bir yazıĢma süreci olabileceği gibi, ilgili göstergeye yönelik gerçekleĢme sonuçlarını gösteren detaylı bir biliĢim programı da olabilir. Veri kayıt sistemi; kamu idaresi tarafından yılı performans programında belirlenen hedef ve göstergelerdeki ilerlemeyi izlemek ve gerçekleĢmeleri ölçmek için kullanılan veri kaynakları arasında iyi bir uyum olacak Ģekilde tasarlanmalı, kurulmalı ve kullanılmalıdır. Veri kayıt sisteminin iĢleyiĢine yönelik görev ve sorumluluklar belirlenmiĢ olmalı ve veri güvenilirliğini sağlamak üzere riskleri azaltıcı kontrolleri kapsamalıdır. Ayrıca veri kayıt sisteminin iĢleyiĢ, izleme ve kontrol fonksiyonlarının birbirinden ayrılması gereklidir. Ankara Üniversitesi 2015 yılı denetimleri sırasında idare tarafından performans programına yönelik bir veri kayıt sistemi mevcut olmamakla birlikte birimler aracılığıyla verilerin çekildiği belirtilmiĢtir. Birimler kanalıyla bilgilerin aktarıldığı söz konusu verilerin kaynağının ne kadar güvenilir olduğu, ölçümlerin ne Ģekilde yapıldığı belirsizdir. Bu kapsamda söz konusu veri kayıt sisteminin mevcut olmaması nedeniyle değerlendirme yapılamamıĢtır. Performans bilgisinin raporlanmasında kullanılan sistemlerin değerlendirmesinde bu sistemlerin tam ve doğru veri üretip üretmediği, veri sistemlerinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 62 güvenilirliği, veri sistemleri üzerinde etkin ve risklere uygun iç kontroller oluĢturup oluĢturmadığı denetlenememiĢtir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz performans programı hazırlık çalıĢmaları kapsamında yazıĢma süreci ile harcama birimlerinden elde edilen veriler, birim faaliyet raporları, öğrenci bilgi sistemi, personel bilgi sistemi, taĢınır kayıt sistemi, say2000i sistemi, e-bütçe sisteminden faydalanılmaktadır. Diğer taraftan bütün veri kaynaklarının toplandığı ve giriĢ yapıldığı bir veri kayıt sisteminin mevcut olmaması sebebi ile veri güvenilirliği konusunda bir takım sorunlar yaĢanabilmektedir. Diğer taraftan Kalkınma Bakanlığı ile yapılan yatırım teklifi görüĢmelerini takiben Üniversitemiz 2016 yılı yatırım programına Üniversite Bilgi Yönetim Sistemi adı altında yeni bir proje 2016-2017 yıllarına sari olarak kabul edilmiĢtir. Söz konusu proje kapsamında Üniversitemiz yönetim bilgi sistemi kurulması planlanmakta olup; bu doğrultuda elektro nik veri kayıt sisteminin oluĢturulması hedeflenmektedir. Tüm veri kaynaklarının giriĢinin sağlandığı ve veri güvenilirliği tam olan bir veri kayıt sisteminin oluĢturulmasına yönelik çalıĢmalar baĢlatılmıĢtır. Bulgu konusu sistemin en kısa zamanda oluĢturulması planlanmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta söz konusu bulguya iliĢkin hususlar kabul edilmiĢ olup tüm veri kaynaklarının giriĢinin sağlandığı ve veri güvenilirliği tam olan bir veri kayıt sisteminin oluĢturulmasına iliĢkin olarak çalıĢmaların baĢlatıldığı belirtilmiĢtir. Ġzleyen yıl denetimlerinde veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti ve güvenilirliğine iliĢkin hususlar takip edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ankara Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 63 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr