AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇERĠK AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 28
AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tahsisli TaĢınmazlara ĠliĢkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması TaĢınmaz iĢlemlerinin incelenmesi neticesinde; tahsisli taĢınmazlara iliĢkin muhasebe kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin, “Amaç ve kapsam” baĢlıklı 1'nci maddesi, “Tahsis yetkisi” baĢlıklı 42‟üncü maddesi, “Tahsis veya devir talebinin yapılması” baĢlıklı 14'üncü maddesi hükümleri ile Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkında Yönetmeliğin, “Tespit” baĢlıklı 84'üncü maddesinde yer alan; “ (1) Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir. (Ek iki cümle: RG–10.4.2011–27901) Taşınmazların tespitleri yılda en az bir defa yapılır, ancak tespit programlarının süresi beş yıldan fazla olamaz. Bu tespitlerin yapılması konusunda illerde defterdarlar, ilçelerde ise malmüdürleri veya varsa milli emlak müdürleri gerekli tedbirleri alırlar. Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecri misil takip ve tahsilâtı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır. (2) Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında (Ek–8); işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecri misil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir.” hükmü gerekleri yerine getirilerek söz konusu Tahsisli TaĢınmazların ilgili muhasebe yönergesi doğrultusunda izlenmesi gerekmektedir. Ayrıca Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 170, 172, 174, 176 ve 186 ncı maddelerinde konuyla ilgili gerekli düzenlemeler yapılmıĢtır. Yapılan incelemelerde önceki dönemlerde üniversite mülkiyetinde olduğu kabul edilen ve bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınan taĢınmazların sonradan tahsisli olduklarının anlaĢılması üzerine; yıl içinde 251.3 ve 252.3 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar Hesaplarına borç, 251.1 ve 252.1-Kamu Ġdaresinin Mülkiyetinde Olan TaĢınmazlar Hesabına alacak kaydı ile tahsisli taĢınmazlar hesap kodu altına kaydedildiği görülmüĢtür. Ancak daha sonradan bu kayıtların 630.13-Amortisman Giderler Hesabına borç, 251.3 ve 252.3 Tahsisli Kullanılan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
TaĢınmazlar Hesabına alacak kaydı yapılarak tamamen veya kısmen hesaplardan çıkarıldığı
tespit edilmiĢtir. Yıl içinde yapılan söz konusu muhasebe iĢlemleri nedeniyle tahsisli
taĢınmazlara iliĢkin kayıtlar dönem sonunda Ģu Ģekilde ortaya çıkmaktadır:
Tablo 4: Tahsisli TaĢınmazlara ĠliĢkin Kayıtlar
HKOD EKOD HESAP ADI BORC ALACAK FARK
251 3.20.1.0 Meydanlar 19.706,00 19.706,00 0
251 3.20.2.0 Parklar ve YeĢil Alanlar 515.040,39 476.064,99 38.975,40
251 3.20.4.0 Rekreasyon Alanları 66.788,00 38.342,92 28.445,08
252 3.1.1.1 Hizmet Binaları 8.697.628,70 685.562,32 8.012.066,38
252 3.1.1.99 Diğer 74.930,00 56.050,00 18.880,00
252 3.1.2.4 Üniversite, Akademi, Enstitü ve
Yüksek Okul Binaları 26.343.859,53 26.343.859,53 0
252 3.1.2.5 Mesleki Eğitim Merkezleri 17.328,30 17.328,30 0
252 3.1.2.99 Diğer 18.654.830,82 0 18.654.830,82
252 3.1.4.4 Misafirhaneler 505.733,51 505.733,51 0
252 3.1.4.8 Sinema, Tiyatro ve Opera vb.
Salonları ve Stüdyoları 3.695.292,83 3.695.292,83 0
252 3.1.5.1 Spor Sahaları 1.248.372,15 1.028.841,00 219.531,15
252 3.1.5.2 Spor Salonları 4.412.552,21 0 4.412.552,21
252 3.1.9.99 Diğer 496.198,98 156.302,78 339.896,20
252 3.2.2.4 Üniversite, Akademi, Enstitü ve
Yüksek Okul Binaları 38.940,00 38.940,00 0
TOPLAM 64.787.201,42 33.062.024,18
Anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak tahsisli taĢınmazlarla ilgili hatalı Ģekilde
yapılan kayıtlar nedeniyle ortaya çıkan 33.062.024,18 TL‟lik fark kadar 251.3 ve 252.3
Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar Hesabının olması gerekenden eksik, diğer taraftan bu
hesaplarla ilgili fazladan amortisman ayrılması nedeniyle 630.13-Amortisman Giderler
Hesabının olması gerekenden fazla gösterilmesi sonucunda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları
Tablosunda hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “TaĢınmaz iĢlemlerimizin incelenmesi neticesinde; tahsisli
taĢınmazlara iliĢkin muhasebe kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı yönündeki denetçi
görüĢüne katılmaktayız. Üniversitemiz Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün
25/07/2014 tarih ve 8189 sayılı taĢınmaz envanteri konulu yazıları gereği Yapı ĠĢleri ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Teknik Daire BaĢkanlığımız aracılığı ile Üniversitemizin kullanımında bulunan taĢınmazlara iliĢkin envanter çalıĢması yapılmıĢ ve bahse konu taĢınmazların bir kısmı Üniversitemiz mülkiyetinde kabul edilerek 251.1 ve 252.1 hesap koduyla muhasebe kayıtlarımıza alınmıĢtır. Ancak daha sonra asıl mahiyette olduğu kabul edilen bazı taĢınmazların tahsisli olduğu anlaĢıldığından 251.1 ve 252.1 hesap koduyla kayıtlarımızda bulunan tutarlar çıkıĢ yapılarak düzeltme kaydıyla 251.3 ve 252.3 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar Hesabına alınmıĢtır. Ancak yaptığımız incelemede düzeltme iĢlemiyle 251.3 ve 252.3 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar Hesabına alınan tutarlar için sehven 630.13-Amortisman Giderleri hesabı kullanılarak ilgili taĢınmazlar için amortisman gideri yapılmıĢtır. Yıl sonunda ise KBS sisteminin otomatik olarak aynı taĢınmazlar için amortisman ayırması nedeniyle aynı taĢınmazlar için mükerrer Amortisman ayrılmasına ve dolayısıyla bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Sonuç olarak taĢınmazlara yönelik kayıt hataları ekte sunulan 2016 yılına ait 2903 nolu yevmiye ile düzeltme kaydı yapılarak düzeltilmiĢtir. Bundan sonraki süreçte ilgili taĢınmazlara iliĢkin kayıt hatalarının oluĢmaması için gerekli önlemler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, amortisman hesapları ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Maddi Olmayan Duran Varlıklara ĠliĢkin Ayrılan Amortisman Tutarının Gerçeği Yansıtmaması Üniversite kesin mizan kayıtlarının incelenmesi sonucunda maddi olmayan duran varlıkların hesaplara alındığı ilgili yılsonlarında tamamen amorti edilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 192‟nci maddesinde aynen; “Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kapsama dâhil kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören
haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için
kullanılır” denilmekte olup Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı tutarlar
için aynı yönetmeliğin 202 ve 203‟ncü maddelerine göre de 268 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesabının kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Amortisman ve
Tükenme Payları” baĢlıklı 47 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin
“Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” baĢlıklı 6‟ıncı maddesinin 2‟nci fıkrasında;
“Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı
taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin
Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına
bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap
gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir
ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın
sonunda tamamen amorti edilir.” denilmektedir.
Üniversitenin 2015 yılı Bilançosu incelendiğinde 260-Haklar Hesabında kayıtlı maddi
olmayan duran varlıklar için anılan düzenlemelere aykırı olarak aĢağıdaki tabloda ayrıntısı
verilen 367.202,24 TL tutar için %100 oranında 630.13.02 Giderler Hesabı ile amortisman
ayrılmadığı tespit edilmiĢtir.
Tablo 5: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Tablosu
Hesap
Kodu Ekod Hesap Adı Maddi Olmayan
Varlığın Bedeli
AyrılmıĢ Olan
Amortisman
Tutarı
Ġlave Ayrılması
Gereken
Amortisman
Tutarı
260 1.0.0.0 Bilgisayar Yazılımları 444.177,44 TL 81.245,20 TL 362.482,24 TL
260 3.0.0.0 Lisanslar 4.720,00 TL - 4.720,00 TL
TOPLAM 367.202,24 TL
Yılı içinde satın alınmıĢ maddi olmayan duran varlıkların tamamı için yıl sonunda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 amortisman ayrılmaması sonucu Bilançonun ilgili varlık ve amortisman hesaplarında ayrıca Faaliyet Sonuçları Tablosu Giderler Hesabında 367.202,24 TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversite Kesin Mizan kayıtlarının incelenmesi sonucunda maddi olmayan duran varlıkların hesaplara alındığı yılsonlarında tamamen amorti edilmediği yönünde denetçi görüĢüne katılmaktayız. Ancak yapmıĢ olduğumuz inceleme neticesinde 2015 yılı içinde maddi olmayan duran varlıklar kaleminden alınan duran varlıklara iliĢkin amortismanlar yılsonunda tamamen ayrılmıĢtır. Hata olarak karĢımıza çıkan bahse konu olan ve tabloda yerini bulan tutarlar ise önceki yıllardan gelen ve KBS modülüne geçiĢ döneminde hatalı olarak merkezden aktarılan ve birim kodlarının iĢlenmemesi nedeniyle sisteme doğrudan 38.69.00.00.000 Ģeklinde aktarılan ve sonrasında ise düzeltilemeyen iĢlemlerden oluĢmaktadır. Kurumsal kodun 000 olarak iĢlenmesi nedeniyle düzeltme iĢlemi de yapılamamıĢtır. Bu konu da Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün ilgili birimleriyle görüĢ alıĢveriĢinde bulunulmuĢ fakat henüz bir sonuç alınamamıĢtır. Ġlgili hata raporuna ait belge ekte sunulmuĢtur.( EK-1 Hata raporu) Kurumsal kodun düzeltilme iĢlemi gerçekleĢtirildiğinde Maddi duran varlıklara ayrılan amortismanlara iliĢkin düzeltme kayıtları yapılarak hatalı iĢlem giderilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, maddi olmayan duran varlıkların hesaplara alındığı yılsonlarında tamamen amorti edilmesine yönelik olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce kurumsal kodun düzeltilmesi iĢlemi gerçekleĢtirildiğinde söz konusu hataya iliĢkin düzeltme kayıtlarının yapılacağı belirtilmiĢtir. Bulguda belirtilen gerekçeler nedeniyle maddi olmayan duran varlıklara iliĢkin ayrılan amortisman tutarının gerçeği yansıtmadığı düĢünülmektedir. Ayrıca 2016 yılında yapılacak olan düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 BULGU 3: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Amasya Üniversitesine ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden bazı faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19‟uncu maddesi 8 inci fıkrasında faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102-Banka Hesabına, tevkifat tutarlarının 630- Giderler Hesabına borç, brüt faiz tutarı 600-Gelirler Hesabına alacak (181-Gelir tahakkukları hesabı yönetmelik gereği 2016 da kullanılacaktır), banka hesabına aktarılan tutarın tamamının ise aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde; net faiz geliri tutarının 600-Gelirler Hesabı ve Bütçe Gelirleri hesaplarına kaydedilmiĢ olduğu, tevkifat yapılan 36.372,66 TL‟lik vergi tutarının ise 630- Giderler Hesabına kaydedilmeyerek yukarıya alınan mezkûr yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemi yapıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda 630-Giderler Hesabına kaydedilmeyen (aynı zamanda 600-Gelirler Hesabına eksik kaydedilen brüt faiz geliri tutarı olan) 36.372,66 TL‟lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemize ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden bazı faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi Tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı yönündeki denetçi görüĢüne kısmen katılmaktayız. YapmıĢ olduğumuz incelemeler neticesinde vadeli mevduat faiz gelirlerinden yapılan stopajlarla ilgili muhasebe iĢlemlerinin yapılmasına Gecelik Vadeli Mevduat için 30/04/2015 tarih ve 3138 no‟lu yevmiye (EK-1) ve 32 Gün Vadeli Mevduat için ise ilk vade bitim tarihi olan 11/05/2015 tarih ve 3398 no‟lu yevmiye (EK-2) ile baĢlanmıĢ ve o tarihten önce elde edilen vadeli mevduat faizlerinden kesilen stopajlara iliĢkin geçmiĢe dönük muhasebe kaydı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 yapılmamıĢtır. GeçmiĢe dönük iĢlem yapılmadığından faaliyet sonuçları tablosunda 36.372,66.-TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Ancak bu hata geliri düĢürmeyip sadece stopajın kayıtlarda görülmemesi sonucunu doğurmuĢtur. Bundan sonraki süreçte de hataya sebebiyet verilmemesi için mevzuat hükümlerine göre kaydedilmeye baĢlanan vadeli mevduat faiz gelirlerinden kesilen stopajların muhasebeleĢtirilmesi ile ilgili muhasebe kayıtlarının yapılmasına devam edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, vadeli hesap faiz gelirlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Takibe Alınan Alacakların Muhasebe Sisteminde Ġzlenmemesi Yapılan incelemelerde takipteki alacaklar için 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ile 140-KiĢilerden Alacaklar Hesabının kullanılmadığı; dolayısıyla takipteki alacakların mali tablolara yansıtılmadığı görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 54'üncü maddesinde; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı kullanılması gerektiği belirtilmektedir. Yine aynı yönetmeliğin 82‟nci maddesine göre faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için 140- KiĢilerden Alacaklar Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiĢtir. Her iki hesabın karĢılığında da 600-Gelirler Hesabına kayıt yapılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde; geçmiĢ dönemlerde bir Ģirkete ait kantin kiralarının tahakkuk aĢamasında önce 120-Gelirleden Alacaklar Hesabına alınarak sonrasında takibe alınması durumunda ise 121 nolu hesaba aktarılmadığı, kantine ait elektrik-su-doğalgaz alacaklarının ise 140 nolu hesaba kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Hukuk MüĢavirliği tarafından takip edilen bu alacağın toplam tutarının ise 43.462,79 TL olduğu görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri karĢısında, 43.462,79 TL
tutarındaki alacağın ilgisine göre 121-Gelirden Takipli Alacaklar Hesabı ve 140- KiĢilerden
Alacaklar Hesabında izlenmemesi nedeniyle 2015 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları
Tablosunda hataya neden olunmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; “Yapılan incelemeler neticesinde üniversitemizde Eğitim
Fakültesi Kantin Kirası SözleĢmesinden kaynaklı zamanında tahsil edilemeyip takibe alınan
… ġirketi‟ne ait olmak üzere yalnızca bir dosya bulunmakta olup, Hukuk MüĢavirliğimize
intikal eden bu dosya Hukuk MüĢavirliğimizce muhasebe birimimize zamanında
iletilmediğinden Kantin kiralarının tahakkuk aĢamasında önce 120-Gelirlerden Alacaklar
Hesabına ve sonrasında ise 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar ve 140-KiĢilerden Alacaklar
Hesabında izlenememiĢtir. Ancak ilgili birimle yapılan yazıĢmalar sonucu muhasebe
birimimize gelen bilgi doğrultusunda ilgili muhasebe kayıtları yapılmıĢtır. Yönetmelik gereği
yapılan muhasebe kayıtlarına iliĢkin Muhasebe ĠĢlem FiĢleri ekte sunulmuĢtur.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, takipli alacakların
muhasebe kayıtlarına kaydedildiği belirtilmiĢtir.
Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının
yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem
sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
BULGU 5: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Ġçin Yıl
Sonunda Amortisman Ayrılmaması
Diğer duran varlıklar hesap grubuna iliĢkin iĢlemlerin incelenmesi neticesinde; 294-
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ
amortisman tutarı arasındaki farka yıl sonunda amortisman ayrılmadığı görülmüĢtür.
2015 yılı kesin mizanına göre; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 1.312.670,99 TL iken, buna denk olması gereken 299-
BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 1.312.370,99 TL olarak görülmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 219‟uncu maddesinin a-2 bendine göre;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki farkın, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekir. Ġlgili hüküm çerçevesinde, dönem sonunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolayısıyla bu hesaplarının eĢitlenmesi gerekirdi. Ġlgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan iĢlemler nedeniyle anılan iki hesap arasında oluĢan 300,00 TL‟lik fark kadar 294 nolu hesabın olması gerekenden fazla, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında 630.13.03.02 Giderler hesabına kaydedileceğinden bu hesabın da olması gerekenden eksik gösterilmesi sonucunda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Diğer duran varlıklar hesap grubuna iliĢkin iĢlemlerin incelenmesi neticesine 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki farka yıl sonunda amortisman ayrılmadığı yönünde denetçi görüĢüne katılmaktayız. 28/10/2015 tarih ve 7765 nolu yevmiye ile yapılan iĢlem de görüleceği üzere 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç ilgili demirbaĢa alacak kaydı yapılması ve aynı zamanda 294-Elden Çıkarılacak Varlıklar Hesabına Borç ve 299-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına alacak kaydı yapılması gerekirken sehven 294-Elden Çıkarılacak Varlıklar Hesabına borç ve 255-DemirbaĢlar Hesabına alacak kaydı yapılarak hataya düĢülmüĢtür. Ġlgili iĢleme iliĢkin 19/04/2016 tarih ve 2946 nolu yevmiye ile düzeltme kaydı yapılarak ekte sunulmuĢtur. Bundan sonraki süreçte hataya sebebiyet verilmemesi için gerekli önlemler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, amortisman hesapları ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 6: TaĢınır ĠĢlemlerinin Mevzuatına Uygun Yapılmaması Üniversitede taĢınır iĢlemlerine iliĢkin yapılan incelemeler sonucunda taĢınır iĢlemlerinin mevzuata uygun Ģekilde yürütülmediği tespit edilmiĢtir. a) Taşınır Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması TaĢınır Mal Yönetmeliği'nin 13‟üncü maddesi, idareye alınan mal veya malzemelerin kaydı ve tüketimi sırasında takip edilmesi gereken prosedürleri belirlemiĢtir. Söz konusu hükümler çerçevesinde bazı birimlerde yapılan fiziki denetimlerde; Bazı taĢınırların ambardan tüketime veya kullanıma verilmesine rağmen çıkıĢ kaydının yapılmadığı ve zimmet fiĢlerinin düzenlenmediği, Ambardan çıkıĢ kaydı yapıldığı halde fiilen çıkıĢı yapılmayan dolayısı ile ambarda muhafaza edilmeye devam edilen taĢınırların bulunduğu, Yapım iĢi kapsamına dâhil olan ve yüklenici tarafından idareye teslim edilen taĢınırların bulunduğu ve bu taĢınırların taĢınır sistemine kaydedilmediği dolayısı ile taĢınır sistemine dâhil edilmeyen ve gerçekte yerinde olmasına rağmen kayıtlarda gözükmeyen söz konusu taĢınırların bu nedenle zimmete verilme iĢlemlerinin de yapılamadığı görülmüĢtür. TaĢınır kayıt yetkilileri, ambarda muhafaza edilen taĢınırları, çıkıĢ kaydı yapmadan ve zimmet iĢlemlerini tamamlamadan kullanıma vermemelidir. Ayrıca kullanımda bulunan dayanıklı taĢınırları bulundukları yerde kontrol etmeli ve sayımlarını yapmalıdır. TaĢır iĢlemlerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmaması sonucunda yılsonu taĢınır cetvelleri ve sayım tutanaklarının gerçeği yansıtmamasına ve bilançoda yer alan taĢınır hesaplarının doğru ve güvenilir bilgi üretmemesine neden olunmuĢtur. b) Mal ve Malzeme Alımlarında Taşınır Geçici Alındısı Kullanılmaması TaĢınır Mal Yönetmeliği'nin “Belge ve cetveller” baĢlıklı 10‟uncu maddesinin d bendinde, “TaĢınır Geçici Alındısı” tanımlanmıĢ olup muayene ve kabul iĢlemi derhal yapılamayan hallerde, taĢınırların geçici olarak teslim alınmasında bu belge düzenleneceği hüküm altına alınmıĢtır. Üniversitenin çeĢitli birimlerinin ihtiyacı için yapılan mal ve malzeme alımlarında
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 muayene ve kabul iĢlemlerinin malın teslim süresinden daha sonraki tarihlerde yapıldığı ancak malın tesliminin zamanında yapıldığına iliĢkin herhangi bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Yüklenici tarafından mal ve malzemenin idareye tesliminde, taĢınır birimince TaĢınır Geçici Alındısı düzenlenmesi gerekmektedir. c) Taşınır Yönetimine İlişkin Bilgilerin Sayıştay’a Gönderilmemesi Üniversite tarafından harcama birimlerinin ve bunlara bağlı ambarların kod numaralarının, açık adreslerinin, bu ambarlardan sorumlu taĢınır kayıt ve kontrol yetkililerinin ad, soyad ve unvanlarının gösterildiği listelerin SayıĢtay‟a gönderilmediği görülmüĢtür. TaĢınır Mal Yönetmeliği‟nin “Harcama birimi ve ambarların kodlanması ve SayıĢtay‟a bildirilmesi‟‟ baĢlıklı 38'inci maddesinde kamu idarelerinin mali yılbaĢından önce hangi bilgi ve listeleri SayıĢtay‟a göndereceği hüküm alına alınmıĢtır. Yapılan denetimler sırasında üniversitenin 2015 yılına iliĢkin olarak ilgili mali yılbaĢından önce SayıĢtay‟a herhangi bir bildirimde bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre üniversite harcama birimleri ve bunlara bağlı ambarlara ait söz konusu bilgileri içeren listelerin her mali yılbaĢından önce SayıĢtay‟a gönderilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “TaĢınır Mal Yönetmeliğinin 13‟üncü maddesi idareye alınan mal ve malzemelerin kayıt zamanı, kayıt değeri ve tüketimi sırasında takip edilmesi gereken prosedürleri belirlemiĢtir. Söz konusu hükümler doğrultusunda taĢınır iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmesi gerektiği, birimlerimiz ile görüĢülerek gerekli hassasiyetin sağlaması istenmiĢ olup, konuya iliĢkin olarak tüm birimlerimizin mevzuata uygun bir Ģekilde iĢlem yapması için gerekli takip yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, taĢınır iĢlemlerinin mevzuatına uygun yapılmasına yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Amasya Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı), Diğer Alacaklar (140-KiĢilerden Alacaklar Hesabı), Stoklar (150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabı), Maddi Olmayan Duran Varlıklar (268-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (299-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Faaliyet (600-Gelirler Hesabı, 630-Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması Kurumda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükmü ve ilgili mevzuat gereğince; A) Ġç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi yönünde, yürürlükteki iç kontrol mevzuatı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun 11‟inci maddesinde, Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 8‟inci maddesinde ve Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliğinde belirtildiği gibi; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, iĢleyiĢinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıĢtır. Ġç kontrol sisteminin yapılandırılması ve iĢleyiĢi konusunda sorumluluk üst yöneticiye yani Rektör‟e aittir. Kurumun iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalıĢmalar değerlendirildiğinde; Kurumsal risk yönetimi çalıĢmalarında Risk Ġzleme ve Değerlendirme Grubunun oluĢturulduğu, Risk yönetimine iliĢkin politika ve prosedürlerin bu grup tarafından yürütüldüğü, ancak Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulunun iç kontrol sistemi ve risk yönetimine iliĢkin maliyet etkinlik analizlerine dayalı olarak hangi risklerle mücadele edileceği ve hangi kontrol faaliyetlerinin uygulanacağını değerlendirerek üst yönetici onayına sunmadığı, 2009 yılı Eylem Planı doğrultusunda yürütülen risk çalıĢmasında birimler tarafından riskler ve kontrol faaliyetlerinin amaca uygun bir Ģekilde tespit edilemediği, bu nedenle 2013 yılında revize edilen eylem planı doğrultusunda daha etkin bir kurumsal risk yönetimi için Risk Ġzleme ve Değerlendirme Grubu kurulduğu ancak grubun etkinliğinin sağlanamadığı, bu durumun risk yönetimi çalıĢmasının eylem planında belirlenen takvime uygun olarak gerçekleĢmesine engel olduğu,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Üniversitenin hazırladığı Uyum Eylem Planında Üniversitenin bir birimi olan Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulmasına iliĢkin eylemlere yer verilmediği, hususları tespit edilmiĢtir. Üniversitede iç kontrol sisteminin yapılandırılması konusunda hesap verme sorumluluğu üst yönetici olan Rektör‟e aittir. Bulgumuzda belirtildiği gibi Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planının revize edilerek iç kontrol sisteminin Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünü de kapsayacak Ģekilde yapılandırılması gerekmektedir. B) Ġç kontrol sisteminin Kontrol Ortamı gereklerinden olan iç denetçi atamasının yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Üst Yöneticiler” baĢlıklı 11 inci maddesinde; “Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55 inci maddesinde; “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” “Ġç Denetim” baĢlıklı 63 üncü maddesinde;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. (Düzenleme ikinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır. (Ek cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Kamu idarelerinin yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle, İç Denetim Koordinasyon Kurulunun uygun görüşü üzerine, doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi başkanlıkları kurulabilir.” denilmektedir. Buna göre, iç denetim, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin önemli bir unsurudur. Dolayısıyla amaçlarından biri mali kontrolü düzenlemek olan ve 2003 yılında yayınlanarak 2006 yılından itibaren bütün hükümleriyle yürürlüğe giren 5018 sayılı Kanun, iç denetimi bu amacına ulaĢmak bakımından önemli bir unsur olarak görmek suretiyle ayrıca düzenlemiĢ ve kamu idarelerinde iç denetçi çalıĢtırılmasını zorunlu tutmuĢtur. Yukarıda yer verilen hükümlere göre üniversiteye 2013/4625 sayılı Kararname ile 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği ancak 2015 yılı itibariyle söz konusu iç denetçi kadrolarına kanuni zorunluğa rağmen hiç atama yapılmadığı tespit edilmiĢ olup Kanunda da belirtildiği gibi iç denetim çalıĢmalarının yapılması için iç denetçi kadrosuna atama yapılması ve iç denetim biriminin kurulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “A- 02.12.2013 tarihli ve 10775 sayılı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Kamu Ġç kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi uyarınca; 25.06.2009 tarihinde hazırlanmıĢ olan Üniversitemiz Eylem Planında revize çalıĢması yapılması gündeme gelmiĢtir. Bu doğrultuda revize çalıĢmaları öncesinde Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Ġç Kontrol Sisteminin değerlendirilmesi ve mevcut durumun tespiti için Ġç Kontrol Sistemi Ġzleme Formu hazırlanmıĢ ve birimler tarafından cevaplandırılmıĢtır. Formun değerlendirilmesi sonucunda Üniversitemizde Kontrol Ortamı Unsurunda eksiklikler görüldüğü anlaĢılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Bilindiği üzere Kontrol Ortamı BileĢeni iç kontrol sistemindeki diğer bileĢenlere temel teĢkil etmektedir. Bununla birlikte Kurumsal Risk Yönetimi çalıĢmalarına; operasyonel ve stratejik risklerin belirlenmesine altyapı oluĢturmak için güçlü bir Kontrol Ortamına sahip olunması gerekmektedir. Bu doğrultuda risk çalıĢmalarına baĢlamadan önce kontrol ortamı unsurunu sağlayan genel Ģartların tamamlanmasına öncelik verilmiĢtir. 2014 yılında revize edilen eylem planı doğrultusunda Risk Ġzleme ve Değerlendirme Grubu oluĢturulması öngörülmüĢ ve 2015 yılı Haziran ayında grup kurulmuĢtur. Risk yönetimine iliĢkin politika ve prosedürlerin yürütülmesi görevi bu gruba verilmiĢ ancak risk yönetimine iliĢkin çalıĢmalara baĢlanamamıĢtır. Risk yönetimi çalıĢmalarına baĢlandığında Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu risk yönetimine iliĢkin maliyet etkinlik analizlerine dayalı olarak mücadele edilecek riskler ve uygulanacak kontrol faaliyetlerinin değerlendirmesini yaparak üst yönetici onayına sunacaktır. Revize edilen Eylem Planı doğrultusunda daha etkin bir kurumsal risk yönetimi için 2015 yılında Risk Ġzleme ve Değerlendirme Grubu kurulmuĢtur. Risk yönetimine iliĢkin yöntem belirlenmesinde yaĢanan güçlükler ve grubun etkiliğinin sağlanamaması risk yönetimi çalıĢmasının eylem planında belirlenen takvime uygun olarak gerçekleĢmesine engel olmuĢtur. Bununla birlikte Maliye Bakanlığı tarafından kamu idarelerinde kullanılmak üzere Kurumsal Risk Yönetimi Programı hazırlanmakta ve programın 2017 yılı sonunda tamamlanması planlanmaktadır. Üniversitemiz risk yönetimi için temel teĢkil edecek bu programın hazırlanmakta olması risk yönetimi çalıĢmasının eylem planında belirlenen takvime uygun olarak gerçekleĢmesine engel olan bir diğer unsurdur. Üniversitemiz Eylem Planı Maliye Bakanlığı risk çalıĢması takvimine uygun olarak revize edilecektir. Risk yönetiminde etkinliğin sağlanması adına gerek görüldüğü takdirde Risk Ġzleme ve Değerlendirme Grubu revize edilerek grubun etkinliğinin sağlanarak, risk yönetimi çalıĢması yapılacaktır. Üniversitemiz Uyum Eylem Planı Döner Sermeye ĠĢletme Müdürlüğünü de kapsayacak Ģekilde revize edilerek iç kontrol sistemi tüm birimlerimizde uygulanacak Ģekilde yeniden yapılandırılacaktır. B- Ġç Kontrol Sisteminin Kontrol ortamının oluĢturulabilmesi için gerekli olan Ġç Denetçi kadrolarına 2013/4625 sayılı kararname ile 3 adet Ġç Denetçi kadrosu ihdas edilmiĢ olmakla birlikte atama yapılamamıĢtır. Ġç denetim biriminin kurulabilmesi için, Ġç Denetçi olarak atanmak isteyenlerin dilekçeleri değerlendirilip uygun bulunan müracaatlar dikkate alınacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 Ġç Kontrol‟ ün baĢında insan kaynağı yer almaktadır. Üniversitemiz için alanında uzman nitelikli personel bulma güçlüğü gelmektedir. Sertifikalı denetçi bulma sıkıntılı bir süreç olarak değerlendirilmekte, konu ile ilgili baĢvurular titizlikle incelenmekte ve çalıĢmalar devam etmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, hem iç kontrol sisteminin uygulanmasına hem de iç denetçi alımına iliĢkin çalıĢmalara devam edildiği belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 18.965.850,61 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 4.550.857,49 10 Hazır Değerler 5.832.664,55 32 Faaliyet Borçları 734.602,76 100 Kasa Hesabı 519,14 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 734.602,76 102 Banka Hesabı 5.663.506,42 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 3.025.292,78 104 Proje Özel Hesabı 168.638,99 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 114.163,43 12 Faaliyet Alacakları 11.174.419,38 333 Emanetler Hesabı 2.911.129,35 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 11.071.698,00 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 785.257,33 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 102.721,38 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 777.660,11 14 Diğer Alacaklar 4.763,83 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 7.423,90 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 4.763,83 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 173,32 15 Stoklar 518.352,51 39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 5.704,62 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 518.352,51 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları Hesabı 5.704,62 16 Ön Ödemeler 1.435.650,34 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 127.503,83 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 1.435.650,34 47 Borç ve Gider KarĢılıkları 127.503,83 2 Duran Varlıklar 74.106.528,32 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı 127.503,83 25 Maddi Duran Varlıklar 72.677.935,55 5 Öz Kaynaklar 88.394.017,61 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 27.440.081,60 50 Net Değer 203.022.177,32
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 134.840,96 500 Net Değer Hesabı 203.022.177,32
252 Binalar Hesabı 63.323.006,52 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 41.951.000,65
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 8.810.584,96 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 41.951.000,65
254 TaĢıtlar Hesabı 1.864.739,02 58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -50.589.770,19
255 DemirbaĢlar Hesabı 17.766.382,25 580 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -50.589.770,19
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -50.601.119,74 59 Dönem Faaliyet Sonuçları -105.989.390,17
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 3.939.419,98 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-) -105.989.390,17
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 367.652,24
260 Haklar Hesabı 934.587,59
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -566.935,35
29 Diğer Duran Varlıklar 1.060.940,53
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabı 1.310.595,59
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -249.655,06
BORÇ TOPLAMI: 93.072.378,93 ALACAK TOPLAMI: 93.072.378,93
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
Bilanço Dipnotları
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı 89.654.162,48
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı 89.654.162,48
910 Teminat Mektupları Hesabı 3.650.431,14
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 3.650.431,14
920 Gider Taahhütleri Hesabı 5.950.633,32
921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 5.950.633,32
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar
Hesabı 976.006,22
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak
Emanetleri Hesabı 976.006,22
962 Bilimsel Projeler Hesabı 739.071,97
963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı 739.071,97
993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı
Gelirleri 20.972,81
999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı 20.972,81
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 22.355.567 03 27.009.843 30 34.120.076 31
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 3.442.333 46 4.255.608 51 4.842.849 00
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 8.779.877 29 11.074.765 88 12.785.903 29
630 05 Cari Transferler 1.213.533 18 1.282.187 02 1.037.872 67
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 10.121 86 73.017 22 142.968 83
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 42.933 40 62.854 50 40.648 30
630 13 Amortisman Giderleri 70.834.943 62 20.752.486 74 134.930.331 57
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 1.892.045 90 2.278.028 62 2.135.026 80
630 15 KarĢılık Giderleri 127.503 83
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 3.359 98
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.000.000 0 279.549 31 737.529 76
630 99 Diğer Giderler 341.998 59 602.162 16 383.757 96
GĠDERLER TOPLAMI (A) 109.916.714 31 67.670.503 26 191.284.468 32
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.064.223 97 3.602.434 18 3.720.210 63
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 52.835.789 05 66.358.642 66 76.959.678 18
600 05 Diğer Gelirler 3.387.192 48 4.313.566 33 4.436.098 96
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 39.738 62 9.570.206 81 179.090 38
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 59.326.944 12 83.844.849 98 85.295.078 15
FAALĠYET SONUCU [B-A] (+ / -) -50.589.770 19 16.174.346 72 -105.989.390 17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.t
AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Amasya Üniversitesinin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir. 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Amasya Üniversitesinin yayımladığı 2015- 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda Amasya Üniversitesinin 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak, denetim bulgularında yer verilen hususlar dıĢında ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun Ģekilde yayımladığı görülmüĢtür. Amasya Üniversitesi, kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Aynı zamanda amaç ve hedeflerin ölçülebilir ve iyi tanımlanmıĢ olduğu değerlendirilmiĢtir. Amasya Üniversitesinin 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planı değerlendirildiğinde programın zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüĢtür. 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planında Amasya Üniversitesi, 5 amacına yönelik stratejik hedefler belirlemiĢtir. Yapılan denetim sonucunda 21 adet stratejik hedefin ve bunlara iliĢkin belirlenen 142 adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu tespit edilmiĢtir. Ayrıca, ilgili olduğu tespit edilen göstergelerden tümünün ölçülebilir olduğu değerlendirilmiĢtir. Bununla birlikte ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen hedef ve göstergelerden 140 adedinin iyi tanımlandığı, 2 adedinin ise iyi tanımlanmadığı tespit edilmiĢtir. Ġyi tanımlanmamıĢ olduğu düĢünülen hedef ve göstergelere iliĢkin açıklamalar denetim bulgularında yer almaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 Amasya Üniversitesinin 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde programın zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programında Amasya Üniversitesi, 5 amacına yönelik yıllık hedefler belirlemiĢtir. 2015 yılı için kurumun 21 performans hedefi ve 142 performans göstergesi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda 21 adet performans hedefinin ve bunlara iliĢkin belirlenen 142 adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu tespit edilmiĢtir. Ayrıca, ilgili olduğu tespit edilen hedef ve göstergelerden tümünün ölçülebilir olduğu değerlendirilmiĢtir. Bununla birlikte ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen hedef ve göstergelerden 140 adedinin iyi tanımlandığı, 2 adedinin ise iyi tanımlanmadığı tespit edilmiĢtir. Ġyi tanımlanmamıĢ olduğu düĢünülen hedef ve göstergelere iliĢkin açıklamalar denetim bulgularında yer almaktadır. Amasya Üniversitesinin 2015 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde raporun zamanında yayımlanmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresinin Performans Programında yer verdiği ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerinin tümüne faaliyet raporunda da tutarlı bir Ģekilde yer verdiği görülmüĢtür. Tutarlı olarak raporlanan hedef ve gösterge gerçekleĢmelerine ise raporda yer verilmediği görülmüĢtür. Bu hususta yapılan değerlendirmelere denetim bulgularında yer verilmiĢtir. Amasya Üniversitesinin ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen tüm performans göstergelerine iliĢkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla düzenli bir veri kayıt sistemi kurmadığı tespit edilmiĢtir. Mevzuatta belirtilen anlamda kurulan bir veri kayıt sistemi olmadığı için sistemin ürettiği bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin bir değerlendirme yapılamamıĢtır. Yapılan performans denetimi sonucunda Amasya Üniversitesinin performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu, ancak belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmelere iliĢkin ölçüm yapmadığı değerlendirilmiĢtir. Amasya Üniversitesi, stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla faaliyet raporunun performans programı ile ilgisinin kurulması ve hedeflere yönelik gerçekleĢtirilen faaliyetlerin sonuçlarının tümünün ölçülmesi ve raporlanması, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesine katkı sağlayacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Yer Alan 2 Adet Göstergenin Ġyi Tanımlanma Kriterini TaĢımaması Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda, hedeflerin yeterince açık ve anlaĢılabilir ayrıntıda olması ve zaman çerçevesinin belli olması gerektiği ifade edilmiĢtir. Ġyi tanımlanma kriteri, göstergenin açık ve net bir tanımının olmasını gerektirir. Stratejik Planda ilgili ve/veya ölçülebilir olduğu düĢünülen hedef ve göstergeler iyi tanımlanma kriteri açısından değerlendirmeye tabi tutulduğunda, aĢağıda listelenen hedef ve göstergelerin iyi tanımlanmadığı görülmüĢtür. Tablo 1: Ġyi Tanımlanma Kriterini Sağlamadığı Değerlendirilen Göstergeler Stratejik Amaç Stratejik Hedef Gösterge Değerlendirme
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz 2015-2019 Stratejik Plan Taslağı 13/01/2014 tarihli senato toplantısında Kalkınma Bakanlığına gönderilmek üzere kabul edilerek, Taslak Plan 09/04/2014 Tarih ve 1549 sayılı yazının ekinde gönderilen 2015-2019 Taslak stratejik plan doğrultusunda üst yönetimin desteği iç ve dıĢ paydaĢlarımızın katılımı ile revize edilmiĢ ve Stratejik Plana son Ģekli verilmiĢtir. Bulguda bahsi geçen göstergedeki “eğitim öğretim amaçlı tesislerin fiziki durumunun iyileşme oranı" göstergesinde yer alan “fiziki durum” ibaresinden stratejik amaca uygun belirlenen Stratejik hedefe hizmet edecek mevcut ve yeni yerleĢke alanlarına yapılacak yatırımlardaki artıĢların “iyileĢme oranı” nın tanımlanması anlamı taĢıdığı düĢünülmektedir. Örnek ifade ile bir önceki yıldaki mevcut altyapı ve kaynakların bir sonraki yıldaki “iyileĢme oranı” olarak düĢünülmelidir, kanaati taĢımaktayız. Açılan Eğitim Öğretim programlarının ülkesel ve bölgesel ihtiyacı karşılama düzeyi göstergesi ile tanımlanmak istenilen stratejik amaca hizmet etmek için hedefe uygun “Çevreye duyarlı bir yönetim anlayışı geliştirerek bölgenin kalkınmasına katkı sağlamak” amacı ile göstergede yer aldığı gibi “mevcut ve açılacak eğitim-öğretim programlarının” Ülkesel ve bölgesel ihtiyacı karĢılama düzeyindeki geliĢmeyi bir önceki yıla göre hesaplama yapılarak “ihtiyaç” ile “karĢılanabilen” arasında istatistiksel veri olarak değerlendirilmelidir. Örneğin bölgede sanayi-Üniversite iĢbirliği içerisinde “Tekstil" alanında 500 kiĢiye ihtiyaç var olsun. Biz Üniversite olarak bu alanda 30 mezun veriyor isek 500/30= 16,67 II. Öğretimde “Tekstil” programı açarak 30 öğrenci daha mezun edersek 500/60= 8,33 olarak ihtiyacı oransal olarak düĢünebiliriz. Üniversitemiz Stratejik Plandaki Göstergeler stratejik hedefe uygun oran ve düzeyler olarak tanımlandığı düĢünülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hedeflerin yeterince açık ve anlaĢılır olması gerekmektedir. “Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir hedefler hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini stratejik planda veya idare tarafından hazırlanacak baĢka bir belgede açıkça tanımlamalıdır. Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta “fiziki iyileşme oranı” ve “ihtiyacı karşılama oranı” Ģeklindeki göstergeler için çeĢitli açıklamalar yapılmıĢtır. Ancak bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 göstergelerle ilgili yapılan açıklamalara (hangi yatırım ve harcamaların fiziki iyileĢme kapsamında değerlendirileceği, hangi bölümlerin hangi sektörlerin ihtiyacı ile iliĢkilendirileceği) ne stratejik planda ne de idare tarafından herhangi bir belgede yer verilmemiĢtir. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Çünkü birimlerde bu göstergelerle ilgili performans bilgisini toplamakla görevli personelin bu göstergelerin kapsamına giren/girmeyen faaliyetleri net bir Ģekilde bilmediği durumlarda, performans sonuçlarının hatalı ölçülmesi sorunu ortaya çıkacaktır. Bu nedenle; bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin hedeflerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Performans Programında Yer Alan 2 Adet Göstergenin Ġyi Tanımlanma Kriterini TaĢımaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması esastır. “Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Performans programında ilgili ve ölçülebilir olduğu düĢünülen hedef ve göstergeler iyi tanımlanma kriteri açısından değerlendirmeye tabi tutulduğunda, bazı göstergelerin iyi tanımlanmadığı görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 Tablo 2: Performans Programında Ġyi Tanımlanma Kriterini Sağlamadığı Değerlendirilen Göstergeler Stratejik Amaç Stratejik Hedef Performans Hedefi Gösterge Değerlendirme
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Örnek ifade ile bir önceki yıldaki mevcut altyapı ve kaynakların bir sonraki yıldaki “iyileĢme oranı” olarak düĢünülmelidir, kanaati taĢımaktayız. Açılan Eğitim Öğretim programlarının ülkesel ve bölgesel ihtiyacı karĢılama düzeyi göstergesi ile tanımlanmak istenilen Stratejik amaca hizmet etmek için hedefe uygun “çevreye duyarlı bir yönetim anlayışı geliştirerek bölgenin kalkınmasına katkı sağlamak” amacı ile göstergede yer aldığı gibi “mevcut ve açılacak eğitim-öğretim programlarının” Ülkesel ve bölgesel ihtiyacı karĢılama düzeyindeki geliĢmeyi bir önceki yıla göre hesaplama yapılarak “ihtiyaç” ile “karşılanabilen” arasında istatistiksel veri olarak değerlendirilmelidir. Örneğin bölgede sanayi-üniversite iĢbirliği içerisinde “Tekstil” alanında ilanlarda 500 kiĢiye ihtiyaç var olsun. Biz Üniversite olarak bu alanda 30 mezun veriyor isek 500/30= 16,67 II. Öğretim açarak 30 öğrenci daha mezun edersek 50/60= 8,33 olarak ihtiyacı oransal olarak düĢünebiliriz. Üniversitemiz Performans Programında yeralan göstergeler stratejik hedefe uygun oran ve düzeyler olarak tanımlandığı düĢünülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması esastır. “Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir hedefler hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini stratejik planda veya idare tarafından hazırlanacak baĢka bir belgede açıkça tanımlamalıdır. Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta “fiziki iyileşme oranı” ve “ihtiyacı karşılama oranı” Ģeklindeki göstergeler için çeĢitli açıklamalar yapılmıĢtır. Ancak bu göstergelerle ilgili yapılan açıklamalara (hangi yatırım ve harcamaların fiziki iyileĢme kapsamında değerlendirileceği, hangi bölümlerin hangi sektörlerin ihtiyacı ile iliĢkilendirileceği) ne stratejik planda ne de idare tarafından herhangi bir belgede yer verilmemiĢtir. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Çünkü birimlerde bu göstergelerle ilgili performans bilgisini toplamakla görevli personelin bu göstergelerin kapsamına giren/girmeyen faaliyetleri net bir Ģekilde bilmediği durumlarda, performans sonuçlarının hatalı ölçülmesi sorunu ortaya
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 çıkacaktır. Bu nedenle; bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin hedeflerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: Ġdare Faaliyet Raporunda Performans Sonuçlarının Yayınlanmaması Üniversitede performans sonuçlarının ölçülmediği ve idare faaliyet raporunda yer verilmediği tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 41 „inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in 18 „inci maddesinde ise; “Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Üniversiteye ait 2015 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesi neticesinde performans sonuçlarının ölçülmesi ve raporlanmasına iliĢkin bir çalıĢma yapılmadığı görülmüĢtür. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda performans sonuçlarının ölçülmesi ve sapma gerçekleĢmesi halinde nedenleriyle birlikte faaliyet raporunda yayınlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Maliye Bakanlığının 02.07.2010 tarihinde yayınladığı “Performans programının izleme ve değerlendirmesine iliĢkin duyuru “ ve 08.04.2014 tarih ve 3082 sayılı “Performans esaslı bütçelemeye iliĢkin Genelge “ uyarınca
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 performans islemelerini Maliye Bakanlığına ait olan e-bütçe sistemi üzerinden takip etmektedir. Performans hedefleri ilgili sorumlu birimlerimizce mayıs ayında yayınlanmaktadır. Ancak bazı performans hedeflerinin sorumlu birimler tarafından sistem üzerinden ölçmek için personelin ilgili hedeflere vakıf olmaması ile veri toplama, veri iĢleme ve analizinin karmaĢık olması gibi nedenler ile faaliyet sonuçlarını ölçen ve kayıt sistemi güvenilir veri üretmemektedir. Maliye Bakanlığı e-bütçe sistemi içinde yer alan performans izleme ve değerlendirme modülünden kaynaklanan sorunlara ise müdahale edilememektedir. Üniversitemiz veri kayıt sistemini daha güvenilir hale getirmek ve gerçekleĢmeleri faaliyet raporunda yayınlamak, performans göstergelerinin ölçümlerinin daha sağlıklı bir Ģekilde oluĢturulabilmesi için 2016 yılından itibaren e-bütçe sistemi ile gerçekleĢtirmeye baĢlamıĢ olup, konunun sağlıklı iĢlemesi için gerekli çalıĢmalara baĢlamıĢtır. Güvenilir veri üretebilecek, sağlıklı ölçümler yapabilecek sistemler araĢtırılmaktadır. Ġdare Faaliyet Raporunda performans sonuçlarının yayınlanmasına baĢlanacak olup, çalıĢma yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Veri Kayıt Sistemlerinin Yeterli Seviyede OluĢturulmaması Üniversitede yapılan incelemeler neticesinde performans programında yer alan performans göstergelerine iliĢkin ölçümlerin yapılabilmesi için yeterli düzeyde bir veri kayıt sisteminin bulunmadığı görülmüĢtür. Birimlerden sadece idari amaçlarla belirli dönemlerde bilgiler toplandığı ve sadece kurum içinde raporlandığı görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 9„uncu maddesinde; “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.” hükümleri yer almaktadır. Bu hüküm gereğince idarelerin performanslarını önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla güvenilir veri kayıt sistemleri oluĢturmaları gerekmektedir. Sonuç olarak üniversitede veri kayıt sistemi güvenilir veri üretememektedir. Faaliyet raporunda göstergelerle ilgili gerçekleĢmeler raporlanmadığı için verilerin doğru olup olmadığına iliĢkin herhangi bir inceleme yapılamamıĢtır. Üniversitede veri kayıt sisteminin oluĢturularak performans göstergelerinin ölçümlerinin sağlıklı Ģekilde yapılmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Maliye Bakanlığının 02/07/2010 tarihinde yayınladığı “ Performans programının izleme ve değerlendirmesine iliĢkin duyuru “ ve 08/04/2014 tarih ve 3082 sayılı “Performans esaslı bütçelemeye iliĢkin Genelge “ uyarınca performans islemelerini Maliye Bakanlığına ait olan e-bütçe sistemi üzerinden takip etmektedir. Performans hedefleri ilgili sorumlu birimlerimizce mayıs ayında yayınlanmaktadır. Ancak bazı performans hedeflerinin sorumlu birimler tarafından sistem üzerinden ölçmek için personelin ilgili hedeflere vakıf olmaması ile veri toplama, veri iĢleme ve analizinin karmaĢık olması gibi nedenler ile faaliyet sonuçlarını ölçen ve kayıt sistemi güvenilir veri üretmemektedir. Maliye Bakanlığı e-bütçe sistemi içinde yer alan performans izleme ve değerlendirme modülünden kaynaklanan sorunlara ise müdahale edilememektedir. Üniversitemiz veri kayıt sistemini daha güvenilir hale getirmek ve gerçekleĢmeleri faaliyet raporunda yayınlamak, performans göstergelerinin ölçümlerinin daha sağlıklı bir Ģekilde oluĢturulabilmesi için 2016 yılından itibaren e-bütçe sistemine giriĢler yapılarak gerçekleĢtirilmektedir. Konunun sağlıklı iĢlemesi için gerekli çalıĢmalara baĢlamıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Güvenilir veri üretebilecek, sağlıklı ölçümler yapabilecek sistemler araĢtırılmaktadır.Veri kayıt sisteminin yeterli seviyede oluĢturulması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr