2015 - AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ.pdf

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Temmuz 2016

İÇERİK AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 17 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 45

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 7
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 8
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Akdeniz Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluştur. Akdeniz Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim muhasebe yönetmeliğine göre yapılmaktadır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2015 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 336.593.000,00 -TL’dir. Yıl içerisinde 68.912.854,00-TL ekleme yapılmıştır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 405.505.854,00-TL olmuştur. Bu tutarın 373.075.996,23-TL'si harcanmıştır. Kullanılabilir ödeneğe göre bütçe gerçekleşme oranı % 92 olmuştur. Bütçede 336.593.000,00-TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 387.581.501,09 -TL gelir elde edilmiştir. Bütçe gelir tahminine göre gelir gerçekleşme oranı % 115 olmuştur. Akdeniz Üniversitesinin 2015 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. 2015 YILI BÜTÇE GİDER GERÇEKLEŞMELERİ AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı ( % ) Bütçe Giderleri 336.593.000,00 405.505.854,00 373.075.996,23 %92

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2015 YILI BÜTÇE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) Bütçe Gelirleri 336.593.000,00 387.581.501,09 %115 Üniversitenin 2015 yılında gerçekleşen faaliyet gideri toplamı 355.494.134,02-TL faaliyet geliri toplamı 425.672.514,77-TL olduğu görülmüştür. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taahhüt Hesaplarının Güncel Durumu Yansıtmaması Yıl içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllar için geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerde 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının eksik kullanıldığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nde 920-Gider Taahhütleri Hesabının, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllar için geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Görüleceği üzere, 920 ve 921 No’lu hesapların kullanılması idare tarafından girişilen taahhütlerin takibi ile bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Söz konusu hesapların eksik kullanılması, hem Muhasebe Yönetmeliğine aykırılık teşkil etmekte, hem de İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde takip edilmesine engel olmaktadır. Yapılan tespitlere göre 2015 yılına ilişkin 920- Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı bakiyesinin 75.212.133-TL olması gerekirken bilançoda 2.216.280,52-TL olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile 920- Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı mali tablolarda 72.995.852,48-TL tutarında noksan görünmektedir. SIRA NO İŞİN ADI SÖZLEŞME BEDELİ (KDV HARİÇ) SÖZLEŞME BEDELİNE GÖRE ÖDEME (BUGÜNE KADAR) (KDV HARİÇ) GİDER TAAHHÜTLERİ HESABINDA YER ALMASI GEREKEN TUTAR 1 İLETİŞİM FAKÜLTESİ 22.950.000,00 16.302.174,50 6.647.825,50 2 İLAHİYAT FAKÜLTESİ 11.265.000,00 9.433.408,50 1.831.591,50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 3 YABANCI DİLLER Y.O. 16.728.000,00 4.608.513,55 12.119.486,40 4 ONKOLOJİ HASTANESİ 39.265.766,00 27.559.679,66 11.706.086,33 5 DİŞ HASTANESİ 22.450.000,00 5.573.238,13 16.876.761,86 6 MORFOLOJİ- TIP FAK. 15.888.000,00 0 15.888.000 7 ELEKTRİK ALTYAPI 6.074.271,00 547.532,20 5.526.738,80 8 MERKEZ LAB. l. BLOK 4.165.000,00 62.407,62 4.102.592,37 9 VENLO MODEL SERA 1.418.000,00 904.950 513.050 TOPLAM 144.084.037,00 64.991.904 75.212.133 •Tüm ödeme değerleri (TL)'dir. Kamu idaresi cevabında; "Geçmiş kayıtlar incelenmiş olup, yıl içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıla veya yıllar için geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlere ilişkin tutarların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri gereğince 920-Gider Taahhütleri Hesabına kaydı işlemleri Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca gerçekleştirilecek olup İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde takip edilmesi sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, taahhüt hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarların ilgili hesaba kaydedilerek mali tabloların doğru ve gerçek bilgileri içermesine yönelik çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak 2015 yılına ilişkin mali tablolardaki 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı halen doğru ve gerçek bilgileri içermemektedir. İzleyen yıl denetimlerinde hesabın kullanılıp kullanılmadığına ilişkin kontrollere devam edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı “920-Gider Taahhütleri Hesabı” ile “921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı” hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmadığı, bunların mevcut kullanım şekline göre kayıtlara alınmadığı ve cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’ncu maddesinde; “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” Hükümleri ile, Aynı Yönetmeliğin “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’nci maddesinde de; “Kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edilir. Terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kayıt kapatılır. Taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamalar, taşınmazın değerine eklenir. Bu madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen değişiklikler en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilir.” Hükümlerine yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bu hükümler uyarınca Akdeniz Üniversitesinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, bunların mevcut kullanım şekline göre kayıtlara alınması ve cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Cins değişikliğine yönelik olarak Konyaaltı Belediyesiyle yapılan görüşmelerde imar planı ile Kadastrol durum arasında uyumsuzluğun kampüs alanı bütününde İmar Kanunu 15. ve 16. Madde uygulaması (İfraz, tevhit, yola terk işlemi) ile düzeltilmesi istenilmiştir. Kampusun güneyindeki imar çalışmaları devam etmektedir. İmar planı Konyaaltı Belediye Başkanlığınca askıdan indirilmiş, Antalya Kadastro Müdürlüğünde çalışmaları devam etmektedir. Kampüs içindeki parsellerden Arapsuyu mahallesi 1186 parselin (Antalya 3.Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/521) mülkiyet davası devam etmektedir. Teknokent arazisi 2010/844 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak ilan edilmiştir. Hürriyet caddesi Teknokent alanı içinde kalmaktadır. Yola terk İşlemi sadece üniversitenin inisiyatifinde değildir. Yukarıda bahsedilen sebeplerden dolayı Cins değişikliği işlemi zaman alacağı açıktır. Bu aşamada kampüs parsellerinin tevhit ve yola terk yapılması yakın vadede mümkün olmamakla birlikte süreç itinayla takip edilmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, üniversiteye ait taşınmazların tashih işlemlerinin devam ettiği ifade edilmiştir. Söz konusu taşınmazların tashih işlemlerinin yapılıp yapılmadığı hususu, sonraki yıl denetimlerinde takip edilecektir. BULGU 2: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin İlgili Olduğu Dönemlerde Muhasebeleştirilmemesi Üniversitenin önceki yıllara ait olup peşin tahsil ettiği kira gelirlerinin tahsil edildiği dönemde muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı” ile ilgili 289'uncu maddesinde gelecek aylara ait gelirler hesabının; uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkûr yönetmeliğin ‘’Hesabın işleyişi’’ başlıklı 291'inci maddesinde de; Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı tutarlardan, takip eden dönemde gelirler hesabına aktarılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç, Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili dönemde gelir olarak tahakkuk ettirilen tutarlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. 380 ve 480 gelecek aylara/yıllara ait gelirler hesaplarının incelenmesi sonucu 887.415,00-TL tutarında kira alacağının tahsil edildiği dönemde gelir yazıldığı görülmüştür. Hâlbuki 3 yıla varan kira dönemlerini ilgilendiren kira alacaklarının ilgili olduğu ayda/yılda gelir kaydedilmesi ve bu amaçla 380 ve 480-Gelecek Aylara/Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri gereğince 380-480 Gelecek Aylara/Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarına kaydedilerek izlenmesine ilişkin muhasebe kaydı işlemleri Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca yapılmakta olup, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin tahsil edildiği dönemde muhasebeleştirilmesi sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Üniversiteye ait olan ve bir yılı aşan süreleri kapsayan sözleşmelere dayalı kira gelirlerinin, 380-Gelecek Aylara Gelirler Ait Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilerek mali tabloların doğru ve gerçek bilgileri içermesine yönelik çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir. Ancak düzeltme işlemi 2016 yılında yapıldığından 2015 yılına ilişkin mali tablolardaki "380-Gelecek Aylara Gelirler Hesabı" ve "480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı" halen doğru ve gerçek bilgileri içermemektedir. İzleyen yıl denetimlerinde, hesabın kullanılıp kullanılmadığına ilişkin kontrollere devam edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 2015 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap Kodu Yardımcı Hesap Giderin Türü Tutar 630 Giderler Hesabı 355.494.134,02 630 1 Personel Giderleri 218.248.913,56 630 2 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Pirimi Giderleri 35.118.128,98 630 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 44.952.086,69 630 5 Cari Transferler 7.321.948,53 630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 306.883,34 630 12 Gelirlerin Red ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 889.144,81 630 13 Amortisman Giderleri 31.541.364,90 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 9.437.777,47 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 7.650.891,60 630 99 Diğer Giderler 26.994,14
Hesap Kodu Yardımcı Hesap Gelirin Türü Tutar 600 Gelirler Hesabı 425.672.514,77 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 24.287.316,44 600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar İle Özel Gelirler 365.862.799,30 600 5 Diğer Gelirler 35.166.550,86 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 327.580,09 600 25 Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan Elde Edilen Gelirler 28.268,08
Giderler Toplamı 355.494.134,02
Gelirler Toplamı 425.672.514,77
Faaliyet Sonucu 70.178.380,75

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 17
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 18
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 18
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 18
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 20
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 21
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 22
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 41

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2015 yılı muhasebe, hesap ve işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu bağlamda döner sermeye işlemlerinin sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 565 ve 573’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Döner sermayenin muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe yetkilisince Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 10.673.692,70-TL olup, toplam aktif büyüklüğü 76.856.936,08-TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 241.112.746,39-TL, gider toplamı 284.622.539,81-TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 43.509.793,42 –TL olarak gerçekleşmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Yevmiye defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Envanter Defteri  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gider Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin yıl içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler için Gider Taahhütleri hesaplarını kullanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 11’inci maddesi ve Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 597’nci maddesine istinaden hazırlanan ve 29 Eylül 2010 tarih ve 27714 sayılı resmi gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği’nin (Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı) (Sıra No: 1) “Yeni açılan nazım hesaplar” başlıklı 5’inci maddesine göre; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı’nın kullanılması gerekmektedir. Söz konusu hesapların kullanılmaması, hem Muhasebe Yönetmeliğine aykırılık teşkil etmekte, hem de İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde takip edilmesine engel olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Sözleşmelere dayanılarak girilen taahhütler için mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler, bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmasına başlanacak ve takibi sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin takip ve izleme denetim ekibince yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı “980-Gider Taahhütleri Hesabı” ile “981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı” hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Akdeniz Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinde Gelir-Gider Dengesinin Gözetilmemesi Akdeniz Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin 2015 yılı gelir tablosu incelendiğinde giderlerin gelirlerden yüksek sonuçlandığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58'inci maddesinin (i) fıkrasında; "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." Ayrıca Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Genel ilkeler ve Dağıtım Esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin 5’inci fıkrasında; “Yapılacak ödemelerde gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılır” Denilmektedir. Döner sermaye işletmesinin 2015 yılı gelir tablosuna göre işletmenin dönem net zararı 43.509.793,42-TL şeklinde gerçekleşmiştir. Oysa bir önceki yıl söz konusu rakamın 6.842.889,67-TL olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle gelir gider dengesizliğinin bir önceki yıla göre yaklaşık olarak % 630 arttığı tespit edilmiştir. Akdeniz Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin temel mali sorunu olan bu yapının oluşmasında “kısır bir döngünün” etken olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki, İşletmenin gelir gider dengesizliği, işletmenin borçlarını (Satıcılara) zamanında ödeyememesine neden olmaktadır. Bu durumda işletmeye tıbbi cihaz, ilaç, malzeme vb. ürün satan satıcılar, ilgili ihalelerde tespit edilen ortalama yaklaşık maliyetin, piyasa rayicinin üzerinde oluşmasını sağlamak amacıyla fiyat tekliflerini yüksek tutmaktadırlar. Bunun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 sonucunda işletme, mal ve hizmet alım ihalelerinde piyasa rayicinin üzerinde bir fiyattan alımı gerçekleştirmekte durumunda kalmaktadır. Nihayetinde giderler, olması gerekenden daha yüksek bir rakama ulaşmakta, bu rakam da gelir gider dengesizliğine sebebiyet vermektedir. Bu menfi sonucun en temel nedeni döner sermaye işletmesinin gelir gider dengesizliğidir. 2547 sayılı Kanun çerçevesinde gelir gider dengesinin gözetilmesi zorunluluğu ortadayken, işletmenin giderlerinde artışa neden olacak şekilde kendi personeline artan oranda döner sermaye katkı payı ödemesine devam etmesi, söz konusu mali tabloyu daha da olumsuz bir hale getirmiştir. Oysa gerek katkı paylarının bölüştürülmesinde, gerek diğer gider kalemlerinin ödenmesinde işletmenin finansman durumu dikkate alınmalı ve Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 22’nci maddesi doğrultusunda işletmenin devamlılığı için gerekli ödemelere öncelik verilmelidir. İşletmenin karlılığının temini ya da zarar etmemesi için gelir gider dengesinin gözetilmesi bir zorunluluktur. İşletmenin devamlılığı veya gelir durumu gözetilmeden yapılan harcamalar, özellikle üniversite hastanelerinin faaliyetlerini yürütmelerinde gelecekte sıkıntılara neden olabilecektir. Dolayısıyla gelir-gider dengesizliğinin çözülmesi adına gerekli tedbirlerin alınması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Akdeniz Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi anayasal olarak düzenlenmiş olan sağlık hizmetlerini, zamanında, sürekli ve kamu mali kaynaklarını tasarruf ilkelerine dikkat ederek vermekle sorumludur. Yani Üniversite hastanesi olarak Anayasa'nın 56. "Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler" gereğince öncelikli olarak sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamaktır. Bunun yanı sıra 10.9.1982 tarih ve 8/5319 no'lu Bakanlar Kurulu kararı ile Yataklı Tedavi Kurumları yönetmeliğine göre üniversite hastanelerinin yönetimi, “sağlık hizmetlerinin uygulama esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve modern çağın icaplarına ve memleket gerçeklerine uygun, süratli, kaliteli, ekonomik bir hastane işletmeciliği sağlamak" ile yükümlüdür. Ayrıca Sağlık Uygulama Tebliği'ne göre 3. basamak sağlık kuruluşu olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 tanımlanan Üniversite hastaneleri hem araştırma ve eğitim faaliyetleri ile birlikte, bütün aşamaları geçtikten sonra hasta sevklerinin yapıldığı ve son aşamadaki sağlık kuruluşudur. Yani, sağlık hizmetlerinin ve tıp eğitimi faaliyetlerini yürütme zorunluluğu, gelir-gider dengesini gözetmekten öncelikli tanımlanmıştır. Hastanelerin gelir gider dengesizliğinin giderilmesi iki türlü işleme bağlıdır. Bunlar;

1. Hastane gelirlerinin artırılması ile giderlerin göreceli olarak azaltılması,
2. Giderlerden tasarruf edilmesi ile giderlerin azaltılması sonucunda gelir gider dengesizliği azaltılması Hastane gelirlerinin artırılması İle gelir-gider dengesizliğinin giderilmesi için hastanedeki üretilen sağlık hizmetlerinin sayısının artışının sağlanması gerekir. Bu nedenle hastanemiz poliklinik, yatan hasta ve ameliyat sayılarını artırmıştır. Tablo 1. 2015 Yılı Üretilen Sağlık Hizmetleri ve Artış Oranları Üretilen Sağlık Hizmetleri 2014 _____ 2015 _________ Değişim % Poliklinik Sayısı 881093 906476 25383 2,88
   Yatan Hasta Sayısı 47.820 50.830 3010 6,29
   Ameliyat Sayısı 30970 33372 2402 7,76 Poliklinik sayısı, 25383 işlem, yatan hasta sayısı, 3010 kişi ve ameliyat sayısı 2402 kişi artmıştır (Tablo 1). Bu artışa rağmen hastane gelirleri bir önceki yılın altında kalmıştır. Çünkü sağlık hizmetlerinin fiyatlandırılması Sağlık Uygulama Tebliği'ne göre ve 3359 no'lu sağlık hizmetleri temel kanunun 3. maddesi c bendine göre, '"Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir." denilmektedir. Yani hastanemiz sağlık hizmet sayılarının artırılmasına rağmen, kanuni sınırlamalar nedeniyle sağlık hizmetleri gelirleri arttırılamamaktadır. Bu durum, SUT fiyatlarının 2008 yılından bu yana güncellenmemesinin de bir sonucudur. Yani bir döner sermaye işletmesi olarak kurum, çalışma kapasitesini ve sağlık hizmetlerinin sayısını artırmasına rağmen, gelirini hukuki sınırlamalar nedeniyle arttıramama sorunuyla karşı karşıyadır. Ayrıca hastanenin sağlık hizmetlerini arttırma çalışmaları gelirlerin artışını sağlamadığı gibi sağlıkla ilgili giderlerin artmasına neden olmuştur. Özelikle sağlık hizmet giderlerinin gelirlere oranı 2014 yılında %66,3 seviyesindeyken, 2015 yılında %77,3 oranına çıkmıştır. Özetle hastanenin sağlık hizmetlerinin artması, sağlık giderlerini daha hızlı artırmakta ve bunun fiyatlandırılması mümkün olmamaktadır. Hastane yönetimi, hastaneden elde ettiği gelirleri kanunlar, kanunlardaki öncelikler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 ve sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması için kullanmaktadır. Döner Sermaye İşletmelerinin 22. maddesinde belirtildiği şekliyle nakit mevcutları ödemeleri karşılayamayan işletmeler aşağıdaki sıralamaya göre ödemeleri yapmaktadır. Yani 22. madde 1.fıkrasında sayıldığı gibi, özlük hakkı ödemeleri, resmi ödemeler, 3.000 TL'nin altındaki ödemeler, ihalesi yapılan hizmet ödemeleri ve personel ek ödeme ile katkı payı ödemeleri yapıldıktan sonra, 2. fıkrasında belirtilen şekilde firma ödemeleri yapılmaktadır. Hastanemizin hizmet sayı ve kalitesinin korunması ve hatta arttırılabilmesi ancak öğretim üyelerimizin ve yardımcılarının kurum içerisinde yoğun çalışmaya devam etmesiyle mümkün olabilir. Ancak birçok öğretim üyesi mevcut katkı payı ödemelerine rağmen özel sağlık kuruluşlarında çok daha yüksek gelirlere sahip olabildiklerinden kurum dışı çalışma olanaklarını değerlendirmektedirler. Hem yönetmelikte belirtilen sıralama gereğince hem de sağlık hizmetlerinin sürekli, kaliteli ve daha fazla hastaya hizmet verecek şekilde yürütülmesi için öğretim üyesi ödemelerinin de devam etmesi gerekmektedir, Hastanemizde Antalya ili ve çevresinde yaşayan yaklaşık 5 milyon nüfusa özellikli ve nitelikli sağlık hizmetinin kaliteli bir şekilde verilebilmesi üniversite hastanesindeki öğretim üyelerinin hastane hizmetinde çalıştırılabilmesi ile mümkündür. Ayrıca 2015 yılında hastanemiz, Özel sektör işletmelerine 137.749.414,83- TL net ödeme yapmıştır. Yani yıllık gelirin %56,8'i kadar özel sektör firmalarına ödeme yapılmıştır. Bu anlamda hastane, zamanında ödeme yapılamamasından kaynaklanan maliyet artışlarıyla karşılaşmasına rağmen, medikal malzeme ve ilaç temini sürekli yapabilmekte yani kamu hizmeti olan sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini aksatmamaktadır. Bunu özel firmalara ödemeye devam etmesi ve sağlık hizmetini sürdüren öğretim üyeleri ve personele yaptığı teşvik ödemeleri ile sağlayabilmektedir. Ayrıca hukuki sınırlamalara riayet ederek yükümlülüklerini de yerine getirmektedir. 2016 yılındaki uygulamalarda hastane yönetimi gelir gider dengesizliğini gidermek için aşağıdaki önlemleri almayı ve iyileşme sağlayacak düzenlemeleri yapmayı planlamaktadır:

1. Hastane öğretim üyeleri ve yardımcılarına yapılan performans ödemeleri için hastane gelir artışını azaltmayacak kalite ve verimlik esaslı tasarrufa yönelik önlemler alınacaktır.
2. Maliye Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurumu tarafından Üniversite Hastaneleri Mali Sorunlarının çözümlenmesine yönelik yapılan toplantıda taşeron işçilerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 maliyetlerinin özel bütçeye aktarılması, BAP ve Hazine payının kaldırılmasına dönük çalışmalar yapıldığının belirtilmesi ile aylık ortalama 3 milyon ve yıllık 36 milyon TL'lik tasarruf sağlanacağı tahmin edilmektedir. 3. Hastane enerji kullanım maliyetleri ile ilgili olarak %20'lik tasarruf yapılması planlanmaktadır. 4. Medikal malzeme ve ilaç kullanımında hizmet alımları ile sarf malzemenin birleştirilmesine yönelik çalışmalarla medikal malzeme masraflarının azaltılması planlanmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta özetle, Üniversite hastaneleri döner sermaye giderlerinin gelirlerinden fazla olmasının nedeni olarak 2008 yılından itibaren Sağlık Uygulama Tebliğinde belirtilen fiyatların sabit kalması gösterilmiştir. Buna ilave olarak 666 Kanun Hükmünde Kararnamede personel için öngörülen denge tazminatının döner sermayeden ödenmesi ve Bilimsel Araştırma Projeleri ile Hazine payı ödemelerinin döner sermaye gelirlerinden karşılanması vb. giderlerin sebep olduğu beyan edilmiştir. Üniversite hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetine ilişkin fiyatların Sosyal Güvenlik Kurumunca tespit edildiği anlaşıldığından öncelikle anılan kurumun Sağlık Uygulama Tebliği ile belirlediği fiyatları her yıl güncellenmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca, döner sermaye gelirine katkısı bulunmayan personel için döner sermayeden ödeme yapılmaması, döner sermaye faaliyeti ile ilgisi olmayan denge tazminatının döner sermayeden ödenmesine son verilmesi, yine döner sermaye gelirlerinden ayrılan Bilimsel Araştırma Projeleri ve Hazine payının asgari seviyeye indirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
BULGU 2: Satıcılar Hesabına Alınan Borçların Muhasebe Kayıtlarına Alınış Sırasına Göre Ödenmemesi Yapılan tespitlerde nakit yetersizliğinden dolayı 320- Satıcılar hesabına kaydedilerek ödenecek olan giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre değil Başhekimlik makamının göndermiş olduğu listeye göre ödendiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Ödenemeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 “…Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir…” Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Ödemelerin Yapılmasında Öncelik” başlıklı 21’inci maddesinde de; “İşletmelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, bu ödemelerin yapılmasında sırasıyla; a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere, b) Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, c) Çeşidine bakılmaksızın Bakanlıkça belirlenen tutarın altındaki giderlere ilişkin ödemelere, ç) İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere, d) Mevzuatları gereği döner sermaye gelirlerinden; personele yapılacak ek ödeme, katkı payı gibi ödemelere, öncelik verilir. (2) İşletmelerin nakit mevcudunun yeterli olması durumunda ödemeler, ödeme emri belgelerinin muhasebe biriminin kayıtlarına giriş sırasına göre yapılır. Ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde Yönetmeliğin 20 nci maddesine göre yapılan kontroller sonucunda noksanlığı tespit edilerek tamamlanmak üzere işletmelerin ilgili birimine iade edilen ödeme emri belgelerindeki tutar, noksanlık tamamlanarak muhasebe birimi kayıtlarına alınır ve yeni giriş sırasına göre ödenir.” Hükümleri yer almaktadır. Bu hükümlere istinaden, sayılan istisnalar dışında yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınış sırasına göre ödenmesinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Kamu idaresi cevabında; "Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (Hastane) yapmış olduğu mal ve hizmet alımlarını 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun da belirtilen alım usullerine göre yapmaktadır. İhale sonuçlandıktan sonra İsteklilerle 4735 sayılı Kamu Sözleşme Kanununa göre sözleşmeler yapılmaktadır. Bu sözleşmelerde alınan mal ve hizmetin ödeme süreleri belirtilmektedir. Bu süreler mal ve hizmetin önemine göre 360, 180, 150, 90, 60 gün olmaktadır ve vade tarihleri muayene kabul tarihinden itibaren başlamaktadır. Mal ve hizmet alımları sözleşme yapıldıktan sonra İdarece belirlenen miktarda sipariş verilerek kısım kısım alınmaktadır. Her alım sonucunda gider belgeleri düzenlenerek muhasebe kaydına alınmak üzere Saymanlık Müdürlüğüne gönderilmektedir. Ödemelerin muhasebe kaydına alınış sırasına göre ödenmesi halinde sözleşmelerde yazılan vade tarihleri hiçbir anlam ifade etmeyecektir. Örneğin, aynı tarihte muayene kabul işlemleri yapılan 360 gün vadeyle alınan bir mala ait ödeme belgesi 25 Nisan 2016 tarihinde Muhasebe kaydına alınıyor, 90 gün vadeyle alınan mala ait ödeme belgesi 27 Nisan 2016 tarihinde muhasebe kaydına alınmaktadır. Eğer ödeme muhasebe kaydına alınış sırasına göre yapılırsa 360 gün vadeyle alınan malın ödemesi yapıldığı halde 90 gün vadeyle alınan malın vadesi geçtiği halde ödemesi yapılamamaktadır. Bu şekildeki bir işlem vadesinden önce ödemeden dolayı kamu zararına neden olabilir. Ödeme listeleri yapılırken Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 22.maddesi ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 18.02.2009 Tarih ve 115-2277 Sayılı "Nakit sıkıntısı bulunan Döner Sermaye Saymanlıklarında Ödemelerde Öncelik sırası" konulu genel yazıda belirtilen hususlar dikkate alınmaktadır. İlgili yazının "2 - Ödeme Planı Yapılırken başlıklı paragrafında; a) Elektrik, su ve doğalgaz giderleri ile işletmelerin birbirlerinden yapacakları mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler, Yönetmeliğin 22.maddesinin (b) bendi kapsamında değerlendirilecektir. b) Hastane Döner Sermayelerinde tedavi hizmetleri, diğerlerinde ana hizmet faaliyetlerinden kesintisiz ve ertelenemez nitelikte olduğuna idarelerce karar verilen mal ve hizmet alımları ile hizmete yönelik kira giderleri, tüp gaz, oksijen gazı alımları ile tıbbi görüntüleme ve laboratuvar hizmetleri, Yönetmeliğin (ç) bendi kapsamında değerlendirilecektir" denilmektedir. Hastane Başhekimliği tarafından yapılan ödeme listesinde yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre liste oluşturulmakta zorunlu ödemeler belirlendikten sonra kalan tutar vade tarihine göre ödenmektedir. Vade

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 tarihine göre yapılan ödemeler en önce vadesi geçen ödemelerden başlandığı için bu ödemeler genellikle muhasebe kaydına alınış sırasını da takip etmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin göndermiş olduğu cevapta, sözleşmelere bağlı ödemeleri örnek verilerek ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınış sırasına göre ödenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Oysa bulgu konumuz sözleşme dışı borçların ödenme sırası ile ilgilidir. Diğer bir ifadeyle sözleşmeye bağlı ödemeler bulgu konumuzun istisnasını oluşturmaktadır. Sonuç olarak kamu idaresinin verdiği cevaptan sözleşmeye bağlı borçlar dışında kalan ödemelerde muhasebe kaydına alınış sırasına dikkat edildiği anlaşılmış olup, sonraki yıl denetimlerinde konunun takip edilmesi sağlanacaktır. BULGU 3: Döner Sermaye Bünyesinde Bulunan Tüm Demirbaş, Makine ve Cihazların Özel Bütçeye Devredilmesi 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci Maddesine dayanarak Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in (Kuruluş Yönetmeliği) 6’ncı maddesine göre öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan gelirlerle alınan demirbaş, makine ve cihazların özel bütçeye aktarılması gerekirken, tüm demirbaşların özel bütçeye aktarıldığı tespit edilmiştir. Kuruluş Yönetmeliğinin 6'ncı maddesinde; “Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir.” denilmektedir. Bu ifadeden anlaşılan, öğretim üyelerinin katkısına dayanmayan gelirlerle alınan yani döner sermaye işletmesine özel bütçeden veya diğer kaynaklar ile alımı yapılan demirbaşların Üniversite özel bütçesinin ilgili birimine devredilmesidir. Bu haliyle maddenin uygulaması, döner sermaye işletmelerinin kendi gelirleri ile alınan demirbaşlar kendi bünyesinde, diğer veya dıştan elde edilen gelirlerle alınan demirbaşlar Üniversite taşınırı olarak muhafaza edilmesi şeklinde olmalıdır. Bunun aksine, döner sermaye işletmelerinin elde ettiği gelirler ile alınan tüm demirbaşların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 Üniversite taşınırına devredilmesi yönetmelik ve uygulama açısından uygun gözükmemektedir. Kuruluş Yönetmeliğinin bir uygulaması olarak, döner sermaye işletmelerinin tüm demirbaşlarını devretmesi hâlihazırdaki mevzuatla da çelişmektedir. 05.07.1983 yılında yürürlüğe giren Kuruluş yönetmeliğinin bahse konu 6’ncı maddesinde geçen ifade 25.12.1998 tarihinde değişikliğe uğramıştır. Bu tarihten sonra, ayniyat mevzuatı büyük ölçüde değişmiş; özellikle 2006 yılında 5018 Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nu ve bir alt norm olarak Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri taşınır sisteminin temel mevzuatları haline gelmiştir. 5018 sayılı Kanunu’nun Yürürlükten kaldırılan hükümler başlıklı 81’inci Maddesinin (f) bendine “Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır” denilmektedir. Yani, 5018 sayılı Kanun’un kendisi ve taşınır işlemleri ile ilgili alt düzenlemesi olan Taşınır Mal Yönetmeliğine aykırılık teşkil eden hükümler yürürlükten kaldırılmıştır. Bu minvalde, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin sorumluluk, kayıt ve izlenmeye dair genel hükümleri ile Kuruluş Yönetmeliğinde geçen demirbaşların devri hususu çelişmektedir. Sorumluluk hususunda, hem 5018 hem de Taşınır Mal Yönetmeliğinde, harcama yetkilileri ve taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin sorumluluğu esası vardır. Kuruluş Yönetmeliğine göre demirbaşlar özel bütçeye devredilmekte ancak kullanımı hala döner sermaye birimi tarafından devam etmektedir. Yani, demirbaş kayıt olarak özel bütçeye geçmekte, kullanım ise döner sermaye işletmesinde kalmaktadır. Haliyle bu durum, ayrı bütçe, gelir ve muhasebe sistemleri olan döner sermaye ve özel bütçede sorumluk tayinini zorlaştırmaktadır. Ayrıca bu nedenle 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255- Demirbaşlar Hesabına amortisman ayrılamamaktadır. Böyle bir uygulama doğru olsa idi DMİS (Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi)’nde amortisman ayırmaya ilişkin işlemlerin olmaması gerekirdi. Halbuki DMİS programında 253 ve 255 No’lu hesaplara ilişkin amortisman ayırma işlemleri yer almaktadır. Özetle, Taşınır Mal ve Kuruluş Yönetmeliğinin öğretim üyelerinin katkılarına dayanan demirbaşların döner sermaye işletmesi taşınır hesabında kalması konusunda bir çelişki mevcut değildir. Bahse konu çelişki, tüm demirbaşların katkıya dayanan veya dayanmayan şeklinde bir ayrım yapılmaksızın Üniversite taşınır hesabına devredilmesidir. Dolayısıyla, hem Kuruluş Yönetmeliğinde geçen ifadeye göre hem de 5018 Sayılı Kanun ve Taşınır Mal Yönetmeliğine göre Akdeniz Üniversitesi tarafından 2015 yılı içinde alınan ve geçmiş yıllardan devir suretiyle gelmesi gereken demirbaşların Üniversite bütçesine aktarılmasının uygun olmadığı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Kamu idaresi cevabında; "2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 58. Maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında uyulacak esaslara ilişkin yönetmeliğinin 6.maddesinde "Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç-gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir." denilmektedir. Fakat hastanenin gider bütçesi oluşturulurken gelirler ayrımı öğretim üyeleri gelirleri ayrı tanımlanmadığı için öyle bir ayrıma gidilememektedir. Döner Sermaye bütçesinden alınan demirbaşlar 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kanununun gerektirdiği şekilde muhasebe kayıtlarına alınacaktır. Bu konuda Muhasebat Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) eğitimine 17-22 Nisan tarihinde Hastane personeli gönderilerek bu tip kayıt hatalarının düzeltilmesine öncelik verilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 4: Mevduattan Alınan Faiz Gelirlerinin Net Tutarlar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi Bankalara değerlendirilmek üzere yatırılan mevduatlara işletilen faizler üzerinden kesilen vergilerin muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, döner sermayeli kuruluşlarca bankaya yatırılan mevduata yürütülen faizlerden kaynağında yapılan vergi kesintisinin “193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar” Hesabında izlenmesini öngörmüştür. Bu hesabın peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların dönem sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen kullanılan bir hesap olduğu Yönetmelik hükümlerinden anlaşılmaktadır. Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün yayınladığı Döner Sermaye Hesapları Uygulama Rehberi’nde konuyla ilgili olarak bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin; vergi mükellefi olan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 işletmelerde 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında, diğer işletmelerde ise “61 Satış İndirimleri” hesap grubunun ilgili hesabında takip edilmesi öngörülmüştür. Bu hükme göre bankalardaki mevduatlara işletilen faizler üzerinden kesilen vergi niteliğindeki bütün tutarların durumlarına göre vergi mükellefi olan işletmelerde “193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında”, diğer işletmelerde ise “61 Satış İndirimleri” hesap grubunun ilgili hesabında takip edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Bankalara değerlendirilmek üzere yatırılan mevduatlara işletilen faizler üzerinden kesilen vergilerin muhasebeleştirilmediği belirtilmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 158. Maddesinde hesabın niteliği "193 Peşin ödenen vergiler ve fonlar hesabı, mevzuat gereğince peşin ödenen kurumlar vergisi ve diğer vergiler ile fonların izlenmesi için kullanılır denilmektedir." Ayrıca Muhasebat Genel Müdürlüğünce yayınlanan Döner Sermaye Hesaplan Uygulama Rehberinde "bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin; vergi mükellefi olan işletmelerde 193 Peşin ödenen vergi ve fonlar hesabında, diğer işletmelerde ise "61 Satış İndirimleri" hesap gurubunda takip edilmesi belirtilmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin "61 Satış indirimleri bölümünde 610 Satışlardan İadeler ve 611 Satışlardan Iskontolar hesabı bulunmaktadır. Ayrıca Muhasebat Genel Müdürlüğünce uygulamaya konulan DMİS muhasebe programında da 61 Hesap gurubunda faizlerin takip edileceği bir hesap bulunmamaktadır. Bu nedenle mevduata uygulanan faizler banka tarafından net tutar olarak hesaplara intikal ettirilerek saymanlık tarafından net tutar üzerinden muhasebe kaydına alınmaktadır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında, mevduatlara işletilen faiz tutarlarından kesilen gelir vergilerinin "61 Satış İndirimleri" hesap grubunda kaydedilebileceği bir alt hesap bulunmadığı ifade edilmiştir. Konunun çözümü noktasında söz konusu hususun Maliye Bakanlığına yazılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 BULGU 5: Özel Durumlar İçin Kullanılması Gereken Pazarlık Usulünün Süreklilik Arz Etmesi Yapılan incelemeler neticesinde Akdeniz Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi için yapılan hizmet alımlarında özel durumlar için kullanılması gereken Pazarlık yönteminin süreklilik arz ettiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur …
Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir. …” denilmektedir. Aynı Kanunun "Uygulanacak İhale Usuller" başlıklı 18’inci maddesinde de, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanacak ihale usulleri;
“a) Açık ihale usulü.
b) Belli istekliler arasında ihale usulü.
c) Pazarlık usulü.” şeklinde sıralanmıştır. Aynı Kanunun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin (b) bendinde de; “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir: … b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması. …” hükümlerine yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda 10.9.2014 tarihinde 6552 sayılı Torba Yasa ile yapılan düzenlemede Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında olan işlerden sürekli nitelikte olanlara ilişkin hizmet alımlarında, yüklenme süresi üç yıl olup, işin niteliğinden veya süresinden kaynaklanan zorunlu hâllerde bu süre gerekçesi gösterilmek şartıyla üst yöneticinin onayıyla kısaltılabileceği hükme bağlanmıştır. Görüleceği üzere, 4734 sayılı Kanuna göre açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usuller olup, pazarlık usulü belli koşulların gerçekleşmesi halinde kullanılabilmektedir. İdarenin dayanak olarak gösterdiği Kamu İhale Kanununun 21-b maddesinin gereği herhangi doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayın ortaya çıkması durumu söz konusu değildir. Mevcut ihalenin bitmesine en az 5 ay kalmasından itibaren gerekli hazırlık süreçlerinin başlatılması gerektiği ve birimler arasındaki koordinasyonsuzluktan kaynaklanan bu problemlerin çözülmesi adına gerekli adımların atılması gerektiği düşünülmektedir. İşin Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi İhale Yöntemi İhaleye Çıkılan Kişi Sayısı (1027)Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Ve Bölümleri Temizlik Hizmeti (3 Ay) Alımı 01.01.2015 31.03.2015 Pazarlık Usulü 734 (1050) Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.04.2015 31.07.2015 Pazarlık Usulü 734 (2897) Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.08.2015 30.11.2015 Pazarlık Usulü 734 (4545)Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (1 Aylık) 01.12.2015 31.12.2015 Pazarlık Usulü 734 (4883) Temizlik Ve Diğer Yardımcı 01.01.2016 31.01.2016 Pazarlık Usulü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 Destek Hizmet Alımı (1 Aylık) 734 (252)Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (3 Aylık) 01.02.2016 30.04.2016 Pazarlık Usulü 734 İşin Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi İhale Yöntemi İhaleye Çıkılan Kişi Sayısı 42033 (Hasta, Hasta Yakını, Ziyaretçi Yönlendirme Hizmeti 12ay ) 01.09.2014 31.08.2015 Açık İhale Usulü 63 (3289) Hasta, Hasta Yakını, Ziyaretçi Yönlendirme Hizmeti (4 Aylık) 01.09.2015 31.12.2015 Pazarlık Usulü 63 İşin Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi İhale Yöntemi İhaleye Çıkılan Kişi Sayısı (948) Sağlık Ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (3 Ay) 01.01.2015 31.03.2015 Pazarlık Usulü 330 (925) Sağlık Ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.04.2015 31.07.2015 Pazarlık Usulü 330 (1646) Sağlık Ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (12 Aylık) 01.08.2015 31.07.2016 Açık İhale Usulü 330 İşin Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi İhale Yöntemi İhaleye Çıkılan Kişi Sayısı (41621) Bilgisayar Veri İşlem Ve 01.07.2014 30.06.2015 Açık İhale

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 Hasta Kabul Hizmeti (12 Ay) Usulü 382 (2351) Bilgisayar Veri İşlem Ve Hasta Kabul Hizmeti Alımı (4 Aylık) 01.07.2015 31.10.2015 Pazarlık Usulü 382 (3191) Bilgisayar Veri İşlem Ve Hasta Kabul Hizmeti Alımı (4 01.11.2015 29.02.2016 Pazarlık Usulü 382 Kamu idaresi cevabında; İşin Adı Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi İhale Yöntemi İhaleye Çıkılan Kışı Sayısı Açıklama (1027) Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Ve Bölümleri Temizlik Hizmeti (3 Ay) Alımı 01.01.2015 31.03.2015 Pazarlık Usulü 734 Kamu ihale Kurumunda ihale yönelik başvurular hakkında yönetmenliği 16. Maddesi gereğince incelemede olması nedeniyle, (1050) Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.04.2015 31.07.2015 Pazarlık Usulü 734 (406) AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ VE BÖLÜMLERİ TEMİZLİK HİZMETİ (36 AY) ALIMI ihalesi "2015/UH.I-39 Kamu İhale Kurulu Kararı" ile iptal edilmesi nedeniyle. (2897) Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.08.2015 30.11.2015 Pazarlık Usulü 734 İhaleye katılan firmalardan birinin Kamu İhale Kurumuna itirazı üzerine ihale dosyasının incelemede olması. (4545)Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (1 Aylık) 01.12.2015 31.12.2015 Pazarlık Usulü 734 Baz ücret ve ücret artışlarına temel olacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışmalarının tamamlanmamış olması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 (4883) Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (1 Aylık) 01.01.2016 31.01.2016 Pazarlık Usulü 734 Hastane hizmet birimleri arasında iş akitlerinin uyumlaştırılmasını sağlamak için kısa süreli ihaleye çıkılmıştır. (252)Temizlik Ve Diğer Yardımcı Destek Hizmet Alımı (3 Aylık), 01.02.2016 30.04.2016 Pazarlık Usulü 734 Taşeron firmalardan çalışanların özlük hakları ile ilgili kamu otoritesi tarafından düzenleme yapılacak olması nedeniyle kısa sureli ihaleye çıkılmıştır. (3289) Hasta, Hasta Yakını, Ziyaretçi Yönlendirme Hizmeti (4 Aylık) 01.09.2015 31.12.2015 Pazarlık Usulü 63 Yeni poliklinik yapılanmasında iş gücü ihtiyacının artacak olması nedeniyle ihale sayılarında artış yapılacağına ilişkin mevzuat değişikliğinin yeni yıl başında çıkma ihtimalinin olması, 2016 yıl t başından itibaren asgari ücretlerde artış yapılacak olmasının yeni şartname hazırlanması gerekeceği gerekçesi ile 4 aylık olarak hizmet alımı yapılmıştır. (948) Sağlık Ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (3 Ay) 01.01.2015 31.03.2015 Pazarlık Usulü 330 Kazanan firmaya diğer bir firma tarafından yetki belgesi ile ilgili itiraz nedeniyle, ihalenin sonuçlanmamış olması (925) Sağlık Ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (4 Aylık) 01.04.2015 31.07,2015 Pazarlık Usulü 330 (290) Sağlık ve Sağlık Destek Hizmet Alımı (36

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 ay) ihalesi 2015/UH.III.395 Kamu İhale Kurulu kararı ile iptal edilmesi nedeniyle (2351) Bilgisayar Veri İşlem Ve Hasta Kabul Hizmeti Alımı (4 Aylık) 01.07.2015 31.10.201 5 Pazarlık Usulü 382 (1238)BİLGİSAYAR VERİ İŞLEM VE HASTA KABUL HİZMETİ ALIMI (12 AYLIK) ihalesi 29.05.2015 tarihinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 16.maddesi gereği iptal edildiğinden. (3191) Bilgisayar Veri İşlem Ve Hasta Kabul Hizmeti Alımı (4 aylık) 01.11.2015 29.02.201 6 Pazarlık Usulü 382 2351) BİLGİSAYAR VERİ İŞLEM VE HASTA KABUL HİZMETİ ALIMI (4 AYLIK). Yeni poliklinik yapılanmasında iş gücü ihtiyacının artacak olması nedeniyle ihale sayılarında artış yapılacağına ilişkin mevzuat değişikliğinin yeni yılbaşında çıkma ihtimalinin olması, 2016 yılı başından itibaren asgari ücretlerde artış yapılacak olmasının yeni şartname hazırlanması gerekeceği gerekçesi ile 4 aylık olarak hizmet alımı yapılmıştır. Yukarıda sayılan nedenlerden ve Asgari Ücret tutarının 2015 yılı sonunda kamuoyunda net yaklaşık 1.300,00 TL olarak açıklanmasından dolayı kurumumuzun ödenek yetersizliğinden doğan herhangi bir kamu zararına yol açmaması adına hizmet ihaleleri 4734 sayılı kanunun 21/b maddesine göre yapılmıştır. Bu konuda birimler arası koordinasyon etkili olarak sağlanacak olup bu hususta daha dikkatli planlamalar yapılarak hizmet ihalelerinin Açık İhale olarak yapılması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında, bulgu konusunun hizmet ihalelerinde açık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 ihale usulünün kullanılması ve birimler arası koordinasyonun daha etkin sağlanması ile çözüme kavuşturulacağı ifade edilmiştir. Sonraki yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 6: Hizmet Alımı İle Çalıştırılan Personel ve Üniversitenin Sürekli İşçileri İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması A-) Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin, 11.09.2014 tarih ve 29116(Mükerrer) sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan İş Kanunu ile Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8’inci maddesi kapsamında 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları için tahakkuk kaydı yapmadığı görülmüştür. Yapılan değişiklik ile Kamu kurumlarında Temizlik, Güvenlik, Yemek vb. işlerde istihdam edilen hizmet alımı personellerin kamu idareleri tarafından kıdem tazminatı tahakkuk kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Hizmet Alımı yolu ile yapmış olduğu ihaleler kapsamında çalışan personelin son maaşı üzerinden kıdem tazminatını hesaplayarak 472- Kıdem Tazminatları hesabına kaydetmesi, kıdem tazminatına hak kazanarak iş yerinden ayrılan personel için ise 372- Kıdem Tazminatları Hesabını çalıştırması gerekmektedir. B-) Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 354’üncü ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 355’inci maddelerinde kıdem tazminatı karşılığının ne şekilde kaydedileceği açıklanmıştır. Kıdem tazminatı uzun bir dönemi kapsadığından bu tutarın tamamının ödemenin gerçekleştiği dönemde muhasebeleştirilmesi, mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır. Oysa genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden “Dönemsellik ilkesi” gereğince her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca “İhtiyatlılık ilkesi” gereğince muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayrılması gerekir. Bu açıklamalara göre birden fazla faaliyet dönemi ile ilişkili olan kıdem tazminatının sadece ödemenin yapıldığı dönemde değil de, her faaliyet döneminde ayrı ayrı hesaplanarak giderleştirilmesi ve karşılık ayrılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 Kamu idaresi cevabında; "Faaliyet dönemi içerisinde veya uzun vadede ödenecek kıdem tazminatlarının karşılıklarının izlenmesi için kullanılan 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesaplarının; Üniversitemiz bünyesinde işçi çalıştıran Harcama Birimleri ile gerekli koordinasyon sağlanarak 2016 yılından itibaren "ihtiyatlılık ilkesi" gereğince muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılması ve muhasebe kayıtlarında yer alması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi arafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 45
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 46
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 46
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 46
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 48
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 45

1. ÖZET Bu rapor, Akdeniz Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Akdeniz Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Denetim sonucunda tespit edilen temel hususlar aşağıda yer almaktadır:  2013-2017 yıllarına ait taslak stratejik planın zamanında Kalkınma Bakanlığına gönderilmediği,  Stratejik Planın izlenmesini güçleştirecek sayıda çok fazla hedef ve faaliyet belirlendiği,  Stratejik Planda yer alan bazı hedef ve göstergelerin ölçülemez olduğu,  Stratejik Planda 2015 yılıyla ilişkilendirildiği halde 2015 yılı Performans Programında yer almayan hedeflerin yer aldığı,  Stratejik Planda 2015 yılı ile ilişkilendirilmeyen bazı performans hedeflerinin 2015 yılı performans programında yer aldığı,  Faaliyet raporunda hedeflenen sonuçlara ulaşılamaması durumunda yapılan açıklamaların yeterli olmadığı, Tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 46 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Bu çerçevede, Akdeniz Üniversitenin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 48 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Akdeniz Üniversitesinin yayımladığı 2013- 2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Akdeniz Üniversitesinin 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan en geç 2012 yılı Ocak ayında Kalkınma Bakanlığına gönderilmesi gereken taslak Stratejik Planının 2012 yılı Ağustos ayında gönderildiği görülmüştür. Akdeniz Üniversitesinin 2015 yılı için Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, ilgili mevzuatında belirtilen süreler ve tanımlamalara uygun hazırlandığı ve kamuya sunulduğu, dolayısıyla kurumun raporlama gereklilikleri açısından görevini yerine getirdiği anlaşılmıştır. Akdeniz Üniversitesi’nin hazırlamış olduğu Performans Programı ve Faaliyet Raporundaki performans bilgisi içeriğinin bulgu konusu yapılan hususlar dışında düzenlemelere uygun olduğu düşünülmektedir. Faaliyet sonuçlarının sağlıklı bir biçimde ölçülmesini sağlayacak veri kayıt sisteminin kurulduğu, veri kayıt sisteminin faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsadığı, sistemin geliştirilmesine ve sistemde kullanım kolaylığı sağlanmasına yönelik iyileştirmeler yapıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 49 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: 2013-2017 Yıllarına Ait Taslak Stratejik Planın Kalkınma Bakanlığına Zamanında Gönderilmemesi Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte “Mahalli idareler dışındaki kamu idareleri stratejik planlarının değerlendirilmek üzere stratejik planın kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın Ocak ayında Bakanlığa gönderir.” ifadesi yer almaktadır Yapılan incelemeler sonucunda en geç 2012 yılı Ocak ayında Kalkınma Bakanlığına gönderilmesi gereken taslak Stratejik Planın 2012 yılı Ağustos ayında gönderildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte "Mahalli İdareler dışındaki kamu idareleri stratejik planlarının değerlendirilmek üzere stratejik planın kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın Ocak ayında Bakanlığa gönderir," ifadesi yer almaktadır. 2012 yılı Ocak ayında Kalkınma Bakanlığına gönderilmesi gereken taslak stratejik plantn 2012 Ağustos ayında gönderildiği incelemeler sonucu görülmüş olup hazırlık çalışmalarına başlanan 2018-2022 stratejik planı 2017 yılının Ocak ayında Kalkınma Bakanlığına gönderilecektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 2: Stratejik Plandaki Bazı Göstergelerin Ölçülemez Olması Stratejik Planlama Kılavuzu’na göre stratejik hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ölçülebilir olması gerekmektedir. Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilmediği durumlarda ise stratejik planda hedefe yönelik miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ölçülebilir performans göstergelerine yer verilmesi gereklidir. Stratejik planda Üniversitenin performans göstergelerine yer verdiği ancak ölçülebilir olmadığı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50 Stratejik Plan incelendiğinde amaçlar için belirlenen hedeflerin birçoğu için 2017 yılı sonu hedefi konulmuştur. Ancak hangi yıl hangi hedef veya göstergenin ne kadarının gerçekleşeceğine dair sayısal bir bilgi yer almamaktadır. Bu nedenle belirtilen hedef ve göstergelerin ölçülebilmesinin imkânı bulunmadığı düşünülmektedir. Örneğin; aşağıda bazılarını açıkladığımız örnek hedeflerin 2017 yılı sonuna kadar belirlenen miktar veya yüzdelerde tamamlanacağı belirtilmiş, ancak 2013-2014-2015 ve 2016 yıllarında herhangi bir miktar veya yüzde belirlenmediğinden diğer yıllar için ölçüm yapılabilmesi mümkün görünmemektedir. Örneğin; Hedef No Hedef 1.1. Eğitim öğretim kalitesinin geliştirilmesi için 2017 yılı sonuna kadar eğitim- öğretim donanımının %50 oranında iyileştirilmesi. 2.1. Yurtdışı seçkin Yükseköğretim kurumlarından üniversitemize kazandırılan bilim insanlarının 2017 yılı sonuna kadar %100 artırılması. 3.2. Teknoloji üretimini kolaylaştıracak altyapının 2017 yılına kadar %75'inin tamamlanması. 4.4. Kurumsal Performans Değerlendirme Sistemi'nin 2017 yılı sonuna kadar oluşturulması 6.1. Çalışanların ve öğrencilerin üniversiteye ve birimlerine olan bağlılıklarının 2017 yılına kadar %20 artırılması Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Planlama Kılavuzu'na göre stratejik hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ölçülebilir olması gerekmektedir. Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilmediği durumlarda ise stratejik planda hedefe yönelik miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ölçülebilir performans göstergelerine yer verilmesi gerekmektedir. Üniversitemizin 2013-2017 Stratejik Planında yer alan performans göstergeleri genellikle miktar, sayı ve oran cinsinden belirlenmiştir. Belirlenen göstergelerin ölçülebilir olacağı öngörülmüştür. Ancak temel sorun belirlenen göstergelerin ölçülebilirliğinden ziyade

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 üniversitenin ve/veya üniversitelerin ürettiği kamusal mal ve hizmetlerin performans esasına göre değerlendirilmesinde yaşanan güçlüktür. Yine de Stratejik Plan İzleme ve Değerlendirme süreci ile plan izlenebilmiş ve yılda iki kez olmak üzere İzleme ve Değerlendirme Raporları üretilebilmiştir. Kurumumuzun amacı 2018-2022 yıllarını kapsayacak olan stratejik planında geçmiş yıl deneyimlerinden maksimum derecede faydalanmak ve daha gerçekçi, izlenebilir ve ölçülebilir hedef ve faaliyetler belirlemektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulgumuza iştirak etmekte olup 2018-2022 yıllarını kapsayacak olan stratejik planda belirtilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir. İzleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince gerekli takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 3: Stratejik Planın İzlenmesini Güçleştirecek Sayıda Çok Fazla Hedef ve Faaliyet Belirlenmesi. Stratejik Planlama Kılavuzunda hedeflerin amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik alt amaçlar olduğu ve bir amacı gerçekleştirmeye yönelik birden fazla hedefe yer verilebileceği ifade edilmektedir. Stratejik Plan incelendiğinde amaçları gerçekleştirme adına 50 hedef ve 332 faaliyet belirlendiği görülmüştür. Ancak bu kadar çok sayıda hedef ve faaliyetin uygulanmasının ve izlenmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Planlama Kılavuzunda hedeflerin ve amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik alt amaçlar olabileceği ve bir amacı gerçekleştirmeye yönelik birden fazla hedefe yer verilebileceği ifade edilmektedir. Üniversitenin stratejik amaçlarına ulaşmak için çok fazla hedef ve faaliyet belirlenmiştir. Kurumumuzun amacı 2018-2022 yıllarını kapsayacak olan stratejik planında geçmiş yıl deneyimlerinden maksimum derecede faydalanmak ve daha az sayıda, izlenebilir ve ölçülebilir hedef ve faaliyetler belirlemektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak etmekte olup, 2018-2022 yıllarını kapsayacak olan stratejik planda belirtilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir. İzleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince gerekli takip ve izleme yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 4: Stratejik Planda 2015 Yılı ile İlişkilendirilmeyen Bazı Performans Hedeflerinin 2015 Yılı Performans Programı ile İlişkilendirilmesi Stratejik planın incelenmesi sonucunda 2015 yılı ile ilişkilendirilmediği halde 2015 yılı Performans programında yer alan performans hedefleri aşağıdaki gibidir;  Hedef 1.4.3- “2014 yılı içerisinde web sayfasının öğrenciye tanıtım amaçlı bölümünün öğrenci dostu ve kolay erişilebilir şekilde yeniden tasarlanması” hedefi 2014 yılıyla ilişkilendirildiği halde 2015 Performans Programında yer almıştır.  Hedef 3.1.2- “Finike Meslek Yüksekokulu çevre düzenlemesi ve güvenlik duvarının 2013 yılı sonuna kadar yapılması” hedefi 2013 yılıyla ilişkilendirildiği halde 2015 Performans Programında yer almıştır.  Hedef 3.1.9- “Üniversite Hastanesi G blok inşaatının 2014 yılı sonuna kadar tamamlanarak hizmete alınması” hedefi 2014 yılıyla ilişkilendirildiği halde 2015 Performans Programında yer almıştır. 
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Performans Programı, 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik Plan baz alınarak her yıl hazırlanmaktadır. Stratejik Planda yer alan Performans hedeflerinin belirtildiği yılda tamamlanması gerekmektedir fakat o yılda gerçekleşme ihtimali olmayan Performans Hedefleri birimlerce ertesi yılda da seçilebilmektedir. Bu kapsamda Stratejik Planda belirtilen yılda gerçekleşmeyen Performans hedeflerinin, daha sağlıklı ve izlenebilir olması için hedefin bağlı olduğu yılda seçilmesi sağlanacaktır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup, izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 53 BULGU 5: Stratejik Planda Yer Alan ve 2015 Yılı İle İlişkilendirilen Hedeflerin Performans Programında Yer Almaması Stratejik planın incelenmesi sonucunda 2015 yılı ile direkt ilişkilendirilen ya da 2015 yılı hedefleri arasında yer alan aşağıdaki faaliyetlerin 2015 yılı Performans Programına konulmadığı tespit edilmiştir.  Faaliyet 1.4.7- “Liselere yönelik temel alanlarda ulusal düzeyde ödüllü her yıl en az 1 yarışma düzenlenmesi” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır.  Faaliyet 1.6.7- “Doktoralı Öğretim elemanlarının bilgi ve deneyimini arttırmak için 3 aya kadar süreyle her yıl en az 10 kişinin yurtdışında görevlendirilmesi” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır.  Faaliyet 1.7.2- “Uluslararası ortak diploma programlarındaki öğrenciler ile üniversitemiz öğrencilerinin her yıl en az 2 adet ortak proje vb. etkinliklerde bulunmalarının desteklenmesi” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır.  Faaliyet 1.7.3- “Uluslararası ortak diploma programı açma potansiyeli olan birimlerde her yıl en az bir defa arama toplantısı yapılması” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır.  Faaliyet 2.2.3- “Araştırma altyapısı odaklı Kalkınma Bakanlığı, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Avrupa Birliği Çerçeve Programları ve diğer kaynaklardan desteklenen projeler için yılda en az iki bilgilendirme toplantısı yapılarak öğretim elemanlarının söz konusu kurumlara sunduğu proje başvurularının ödüllendirilmesi” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır.  Faaliyet 2.2.4- “Üniversitemizle özel sektörün işbirliği içinde yılda en az bir AR-GE projesinin desteklenmesi” her yıl gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olduğu halde 2015 yılı Performans Programına alınmamıştır. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Performans Programı, 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik Plan baz alınarak her yıl hazırlanmaktadır. Performans Programının hazırlanacağı yıla ait Performans Hedefleri ve Maliyetleri Üniversitemiz harcama birimlerince belirlenmektedir. Stratejik Planda yer aldığı halde Performans Programının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 54 hazırlandığı yılda seçilmeyen Performans Hedeflerinin harcama birimlerince seçilmesi hususunda gerekli önlemler alınacaktır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza ilişkin hususa dikkat edileceği bildirilmiş olup, izleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 6: Hedeflenen Sonuçlara Ulaşılamaması Durumunda Yapılan Açıklamaların Yeterli Olmaması Stratejik Plan ile yapılacağı taahhüt edilen ve 2015 yılı performans programıyla sayısal olarak hedeflenen performans hedeflerden sapma olması durumunda Üniversitenin bu sapmaların nedenini açıklaması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde bazı performans hedefleri gerçekleştirilemediği halde ya hiç açıklama yapılmadığı ya da açıklamaların yetersiz kaldığı görülmüştür. No Performans Hedefi Hedef Gerçekleşen Hedefi Gerçekleştirememe Nedeni 1.1.8 Öğretim elemanı başına düşen öğrenci sayısının AB standartlarına uygun hale getirilmesi 60 25 31.12.2015 tarihi itibarıyla Öğretim elemanı sayımız 2.439, Öğrenci sayımız ise 60.626'dir. 1.3.4 Tüm birimlerde ders dışında öğrenci kullanımına açık bilgisayar sayısının 2017 yılı sonuna kadar %100 artırılması %42 %2.5 2013 yılında Eğitim öğretim kapsamında öğrencilerin kullanımına açık bilgisayar sayısı 2.050 adet, 2014 yılında 1.841 Adet iken 2015 yılında 1.891 adet olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 55 1.4.6 2014 yılından itibaren Akdeniz Üniversitesi proje pazarı, proje günleri, bilim ve sanat olimpiyatları içerikli Tanıtım Günleri’nin düzenlenmesi ve gelenekselleşmesinin sağlanması 15 1 Akdeniz Üniversitesi proje pazarı, proje günleri, bilim ve sanat olimpiyatları içerikli Tanıtım Günleri'nin düzenlenmesi ve gelenekselleşmesi Sağlık Kültür ve Spor D. Bşk. tarafından gerçekleşen faaliyetlerle sağlanmaktadır. 1.5.11 Yabancı dilde yürütülen lisansüstü programlarının 2017 yılı sonuna kadar %100 artırılması %100 %0 Açıklama yapılmamıştır. 1.7.1 Uluslararası ortak diploma programlarını seçen öğrenci sayısının 2017 yılı sonuna kadar % 100 artırılması 15 0 Açıklama yapılmamıştır. 1.7.4 Uluslararası ortak diploma programlarının yürütüldüğü yabancı dillerde programlara başvurmaya yönelik yoğun dil kurslarının 2013 yılından itibaren açılması 2 0 Açıklama yapılmamıştır. 2.1.5 Yurtdışı araştırma projeleri kapsamında yurt dışına gidecek bilim insanlarının 2017 yılı sonuna kadar %100 artırılması 114 50 Açıklama yapılmamıştır. 2.4.7 Her yıl düzenli olarak İngilizce yazım ve konuşma teknikleri konusunda örgün ve uzaktan eğitim kurslarının açılması 1 0 Açıklama yapılmamıştır. 3.9.2 Özel Gereksinimli Bireyler Özel Eğitim Merkezi uygulama biriminin 2017 yılı sonuna kadar oluşturulması 1 0 Açıklama yapılmamıştır. 4.1.1 Kurumsallaşma düzeyi göstergelerinin 2014 yılı içerisinde belirlenmesi ve her yıl ölçülmesi 3 0 Açıklama yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 56 4.1.5 Özel uzmanlık isteyen dava dosyalarında üniversitenin daha etkili temsili için avukatlık ve danışmanlık hizmeti satın alınması 1 0 Açıklama yapılmamıştır. 4.2.7 Paydaş geri beslemelerinin 2014 yılı sonuna kadar “Anket Yönetim Sistemi” yazılımı ile düzenli olarak toplanarak iyileştirme faaliyet ve projelerine yansıtılması 5 0 Açıklama yapılmamıştır. 4.11.1 Her yıl tatmin anketleri uygulanarak personelin kurumdan beklentilerinin, taleplerinin ve memnuniyet düzeylerinin tespit edilerek gerekli iyileştirmelerin yapılması 2 0 Açıklama yapılmamıştır. 5.3.5 Piyasanın ihtiyaç duyduğu kamuoyu, piyasa araştırması, sektör Ar-Ge, danışmanlık, projelendirme vb. işlerin üniversitemiz tarafından gerçekleştirilerek bu yolla elde edilen döner sermaye gelirlerinin %50 artırılması 200.000-TL 17.500-TL 2015 yılı birinci dönem verileri ile üniversitemizde gerçekleştirilen kamuoyu araştırma geliri hedefine ulaşılamamıştır. 6.2.11 Tercih yapacak öğrenciler için dergilerde Akdeniz Üniversitesi’nin tanıtılması 4 10.250 Akdeniz Üniversitesini tercih edecek öğrencilere kapsamlı› bir tanıtım çalışması Final Dershanesinin web sitesinde yer almaktadır. Üniversitemizin tanınırlığını artıracak güncel haberler yayınlanmaktadır. 6.3.7 2017 yılı sonuna kadar uluslararası online eğitim programlarının ve ders programlarının açılması 1 0 Açıklama yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 57 6.3.13 Eğitim öğretim araştırma, yayın ve inovasyon faaliyetlerini içeren üniversite tanıtım materyali hazırlanması 15 61.600 Üniversitemiz tanıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere 61.600 adet materyal kullanılmıştır. Yukarıdaki örneklerde görüldüğü üzere hedeften sapmaların nedenleri ya hiç açıklanmamış ya da yapılan açıklamalar hedefe ulaşılamama gerekçesini içermemektedir. Ayrıca hedefe ulaşamama yanında hedefin aşılması durumunda da açıklama yapılması gerekmektedir. Aksi durumda hedeflerin gerçekçi belirlenmediği söylenebilir. Kamu idaresi cevabında; “İdare Faaliyet raporu plan ve programa göre yürütülmesi gereken faaliyetlerin belirlenmiş performans göstergelerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile sapmaların nedenlerini açıklayacak şekilde hazırlanmalıdır. 2015 yılı Faaliyet raporu performans bölümü, 3 Aylık Performans Programı İzleme Raporu, 2015 yılı 1. Dönem Stratejik Plan İzleme Değerlendirme Raporu ve 2015 yılı birim faaliyet raporları konsolide edilerek hazırlanmıştır. İdare Faaliyet raporlarının Performans bölümünün hazırlanması konusunda izlenen bu yöntem ve içeriğin yetersizliği ile bilginin toplanması ve raporlanması aşamalarında kullanılmak üzere yönetim bilgi sisteminin oluşturulması ile ilgili teknik bir çalışma yapılması hususu gündemimizde bulunmaktadır. 06.09.2013 Tarih ve 837 Sayılı Rektörlük Olur'u ile Eylem Planı belirlenmiş olup konu ayrıca 2018-2022 Stratejik Plan hazırlık çalışma programında da yer alacaktır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak etmekte olup, 2018-2022 yıllarını kapsayacak olan stratejik planda belirtilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir. İzleyen yıl denetimlerinde konuya ilişkin denetim ekibince gerekli takip ve izleme yapılacaktır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 58 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr