2014 - ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ.pdf
ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 27 ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 36
ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 6
- EKLER ........................................................................................................................................................ 21
KISALTMALAR KDV Katma Değer Vergisi ODTÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi TÜBĠTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluĢtur. Orta Doğu Teknik Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim muhasebe yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 510 ve 514‟üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2014 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 336.810.000,00-TL‟dir. Yıl içerisinde 38.270.566,95-TL aktarma/ekleme yapılmıĢ ve 9.119.863,33-TL düĢülmüĢtür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 365.960.703,62-TL olmuĢtur. Bu tutarın 349.963.140,75-TL si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 95,63‟tür. Bütçede 317.423.000,00 TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 344.920.375,30 TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı %108,66 olmuĢtur. Orta Doğu Teknik Üniversitesinin 2014 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GĠDER GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekle Ģme Oranı (% ) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 336.810.000,00 365.960.703,62 349.963.140,75 95,63
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2014 YILI BÜTÇE GELĠR GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 317.423.000,00 344.920.375,30 108,66 Üniversitenin gerçekleĢen faaliyet giderleri toplamının 376.683.817,23-TL ve faaliyet gelirleri toplamının 386.382.620,92-TL olduğu görülmüĢtür. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. · BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. · Geçici ve kesin mizan. · Bilanço. · Kasa sayım tutanağı, · Banka mevcudu tespit tutanağı, · Alınan çekler sayım tutanağı, · Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, · Teminat mektupları sayım tutanağı, · Değerli kağıtlar sayım tutanağı, · TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. · Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, · Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, ·Faaliyet sonuçları tablosu.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Ġç Denetim Biriminin Mevzuatta Öngörülen Ġç Kontrol, Ġç Denetim, Hesap Ve ĠĢlemleri Kontrol Etme Görevlerini Yerine Getirmemesi Ve Denetim Programı Ġle Raporunun Düzenlememesi. Üniversite Ġç denetim biriminin mevzuatta öngörülen iç kontrol, iç denetim, hesap ve iĢlemleri kontrol etme görevlerini yerine getirmediği ve denetim programı ile raporunu düzenlemediği görülmüĢtür. Ġç Denetçiler ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin; 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, iç denetim yönergesinin, iç denetim birimleri tarafından hazırlanacağı ve üst yönetici tarafından yürürlüğe konulacağı, 40 ıncı maddesinde, iç denetim planıyla uyumlu bir iç denetim programı hazırlanacağı ve üst yönetici tarafından onaylanacağı, 41 nci maddesinde, denetimlerin hazırlanacak çalıĢma planına göre yürütüleceği, 43 üncü maddesinde de, denetim faaliyetinin sonuçlarının düzenlenecek raporla kayıt altına alınacağı, Hüküm altına alınmıĢtır. 2006/ 10809 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Orta Doğu Teknik Üniversitesine tahsis edilmiĢ olan beĢ iç denetçi kadrosuna 11.12.2006 tarihi itibariyle iki denetçi atanmıĢ olup iç denetim faaliyetleri bu denetçiler tarafından yürütülmektedir. Ancak, 2011 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda da konu edilmesine rağmen bu zamana kadar söz konusu iç denetçiler tarafından hazırlanıp, üst yönetici tarafından yürürlüğe konulmuĢ “Ġç Denetim Yönergesi‟‟ ve yine iç denetçi tarafından hazırlanmıĢ ve üst yönetici tarafından onaylanmıĢ “Yıllık Ġç Denetim Programı” ve “Ġç Denetim Raporu”nun bulunmadığı ve Ġç Denetim Koordinasyon Kurulu‟na gönderilmediği görülmüĢtür. Bu itibarla, anılan Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, iç denetçiler tarafından iç denetim programı ve raporu hazırlanması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "...2011 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da konu edilmesine rağmen bu zamana kadar söz konusu iç denetçiler tarafından hazırlanıp, üst yönetici tarafından yürürlüğe konulmuş " İç Denetim Yönergesi" ve yine iç denetçi tarafından hazırlanmış ve üst yönetici tarafından onaylanmış "Yıllık İç Denetim Programı" ve "İç Denetim Raporu" nun bulunmadığı ve İç Denetim Koordinasyon Kurulu 'na gönderilmediği görülmüştür. " denilmektedir. Üniversitemiz Ġç Denetim Birimi, 2006 yılının Aralık ayında oluĢturulmuĢtur. Ġç Denetim Birimi tarafından hazırlanan Ġç Denetim Birim Yönergesi, Üniversite Rektörü ve iç denetçiler tarafından imzalanarak, onaylanmak üzere Üniversite Senatosu'na sunulmuĢtur. Senato'nun 24 Mart 2009 tarih, 2009/6 sayılı karan ile onaylanıp yürürlüğe girmiĢtir. Onaylanan Yönerge, 2 Nisan 2009 tarih, 2009/ 4 sayılı Rektörlük Oluru ile Maliye Bakanlığı Ġç Denetim Koordinasyon Kurulu'na gönderilmiĢtir. Ġç Denetim Birimi kurulduğu günden itibaren Özellikle üst yönetimin riskli gördüğü alanlarda denetim ve danıĢmanlık faaliyeti yürütmüĢtür. Ġdari ve akademik birimlerde satın alma ve taĢınır süreçlerinin denetimi ile Döner Sermaye ĠĢletmesinin faaliyetleri, TaĢıt ĠĢletme Müdürlüğü, Genel Atölyeler Müdürlüğü, Isı ĠĢletme Müdürlüğü gibi birimlerin faaliyetlerinin; mali, uygunluk, sistem denetimleri ile kurum içi mevzuatın hazırlanması ve gerekli görülen diğer alanlarda bir çok danıĢmanlık faaliyeti gerçekleĢtirilmiĢ ve sonucunda denetim, danıĢmanlık raporları hazırlanmıĢtır. Ayrıca kurumun iç kontrol sisteminin tasarımı amacıyla oluĢturulan komisyonlarda Ġç Denetim Birimi de görev almıĢtır. Üniversitemiz Ġç Denetim Biriminde iki iç denetçi görev almaktadır. Esasında iç denetçiler ile üst yönetim, denetim ve danıĢmanlık faaliyetlerinin yürütülmesinde koordinasyon ve planlamaya önem vermektedir. Üst yönetimin riskli gördüğü alanlara öncelik vermek suretiyle, denetimlerin bu alanlarda yürütülmesi Öngörülmektedir. Ancak önerileriniz doğrultusunda denetim faaliyetlerinin yazılı plan ve programlar çerçevesinde yürütülmesinin sağlanması konusunda 2015 yılı içinde çalıĢma yapılması planlanmaktadır.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak Üst yönetici tarfından gönderilen cevapta, Ġç Denetim Birim Yönergesinin 2009 yılında çıktığı ve Ġç Denetim Biriminin kurulduğu günden itibaren üst yönetimin riskli gördüğü alanlarda denetim ve danıĢmanlık faaliyetini yürüttüğü belirtilmiĢ ise de, 2011 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda da konu edilmesine rağmen 2014 yılı için hazırlanmıĢ iç denetim planı ve programı bulunmamakta ve bugüne kadar “Ġç Denetim
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
Raporu” hazırlanmamıĢtır. Bu itibarla, iç denetçiler tarafından Üniversite de yeterli ve etkin
bir iç denetim faaliyeti yapılmadığı gibi idarenin de bunu sağlamadığı görülmüĢtür.
BULGU 2: ODTÜ Mezunlar Derneği Tarafından ĠĢletilmekte Olan Tesisten
Üçüncü KiĢilerin Faydalanması Nedeniyle Dernekten Sosyal Tesis Bina Kullanım
Bedelinin Alınmaması.
ODTÜ Mezunlar Derneği tarafından iĢletilmekte olan tesisten üçüncü kiĢilerin
faydalanmasına rağmen sosyal tesis bina kullanım bedelinin alınmadığı görülmüĢtür.
Mülkiyeti Üniversiteye ait ODTÜ Kampüsünün doğusunda yer alan ViĢnelik
bölgesinin, ODTÜ Mezunlar Derneğine, “ODTÜ Mezunlar Derneği Sosyal ve Spor
Tesisleri„‟ yapmak, iĢletmek ve akabinde Üniversiteye tüm müĢtemilatı ile birlikte devir
etmek üzere Üniversite Yönetim Kurulunun 28.03.1995 tarih ve 1995/12 toplantı ve 9 nolu
kararı ile uygun bulunarak gerekli protokolün imzalanması için Rektöre yetki verilmiĢ ve
Rektör tarafından alınan bu yetki doğrultusunda ODTÜ Mezunlar Derneği ile “ODTÜ
Mezunlar Derneği Sosyal ve Spor Tesisler Alanı Tahsis Protokolü‟‟ imzalamıĢtır.
Bu Protokol ile söz konusu yerin üst hakkı kullanımı 49 yıllığına ODTÜ Mezunlar
Derneğine verilmiĢtir. Düzenlenen üst hakkı sözleĢmesi gereğince, Mezunlar Derneğinin arsa
üzerinde yatırım yaparak, yatırım karĢılığı söz konusu yeri 49 yıl kullandıktan sonra araziyi
tüm müĢtemilatı ile birlikte herhangi bir bedel talep etmeksizin Üniversiteye devir etmesi
gerekmektedir.
Ancak, ODTÜ Mezunlar Derneği tarafından iĢletilmekte olan tesisten öğrenciler,
öğretim üyeleri ve mezunların yanında dıĢarıdan üçüncü kiĢilerinde faydalandığı görülmüĢtür.
Bu itibarla, tesislere dıĢarıdan üçüncü kiĢilere giriĢ imkanı tanınması ve belli bir
gelirin elde edilmesi hususları dikkate alındığında üniversite menfaatlerinin korunması
amacıyla, ODTÜ Mezunlar Derneğinden sosyal tesis bina kullanım bedelinin alınması
gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda,
"ODTÜ Mezunlar Derneği tarafından işletilmekte olan tesisten öğrenciler, öğretim üyeleri ve
mezunların yanında dışarıdan üçüncü kişilerinde faydalandığı görülmüştür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bu itibarla, tesislere dışarıdan üçüncü kişilere giriş imkânı tanınması ve belli bir gelirin elde edilmesi hususları dikkate alındığında üniversite menfaatlerinin korunması amacıyla, ODTÜ Mezunlar Derneğinden sosyal tesis bina kullanım bedelinin alınması gerekmektedir." denilmektedir. Mülkiyeti Üniversitemize ait Ankara Çankaya Karakusunlar köyünde bulunan Çankaya 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğünün 15230 ada 3 parselde bulunan 49818 m2 lik alan, ODTÜ Mezunlar Derneği'nin, ODTÜ Kampusunun doğusunda ViĢnelik Bölgesinde toplam 3.000.000.000 TL keĢif bedelli "ODTÜ Mezunlar Demeği Sosyal ve Spor Tesisleri" yapmak, iĢletmek ve akabinde Üniversiteye tüm müĢtemilatı ile birlikte devir etmek üzere yaptığı baĢvurusu Üniversite Yönetim Kurulunun 28.03.1995 tarih 1995/12 Toplantı ve 9 nolu karan Ġle uygun bulunarak gerekti protokolün Ġmzalanması için Rektöre yetki verilmiĢtir (Ek-1). Rektör, Üniversite Yönetim Kurulundan aldığı yetki doğrultusunda ODTÜ Mezunlar Derneği ile Ankara 4. Noterliğinin 13.04.1995 tarih ve 13463 yevmiye sayı ile "ODTÜ Mezunlar Derneği Sosyal ve Spor Tesisleri Alanı Tahsis Protokolünü" imzalamıĢtır (Ek-2). Protokol kapsamında Çankaya 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğünün 02.06.1998 tarih ve 4206 yevmiye numaralı resmi senet ile 49 yıllığına üst hakta verilmiĢtir. Üst hakkı sözleĢmesinde lehtar Mezunlar Derneği arsa üzerinde yatırım yaparak yatınm karĢılığı söz konusu yeri 49 yıl kullandıktan sonra araziyi tüm müĢtemilatı ile birlikte bila bedel Üniversitemize devir edecektir. Gayrimenkulün tapu kayıtları ve sözleĢme ektedir (Ek-3). Üst hakkı sözleĢmesinin yapıldığı tarih itiban ile yapılan tüm iĢlemlere ait hesaplar kat edilmiĢ olup, Ģu anda uygulanan iĢlemler kat edilmiĢ hesaba dayalı iĢlemlerdir. Üst hakkı konusu yerde yapılacak yatırımın keĢif bedeli 3.000.000,000 TL olarak belirlenmiĢ olup, üst hakkı lehtarınca yapılan ĠnĢaatların yapım Ģartları ve iskân ruhsatları üst hakkı sahibi ODTÜ Mezunlar Derneğinde bulunmaktadır. Üst Hakkı sözleĢmesinde hak lehtarı ODTÜ Mezunlar Derneğinin, üst hakkına konu arazide inĢa edeceği tesislerin kullanımı hususunda Üniversitemizin müdahalesi sözleĢme Ģartları ile sınırlıdır. BĠr baĢka ifade ile ODTÜ Mezunlar Derneğinin Üst Hakkına konu alanı sözleĢmeye uygun bir Ģekilde kullandığı sürece, yapılan tasarrufa Üniversitemizin herhangi müdahalesi sözleĢme gereği mümkün olamamaktadır. Bununla birlikte ODTÜ Mezunlar Derneğinin üst hakkına konu araziyi üst hakkı sözleĢmesine uygun kullanımı Üniversitemizce titizlikle takip edilmekte olup, aykırı kullanım tespit edildiği takdirde sözleĢme hükümleri uygulanarak gerekli iĢlemler beklenmeksizin yapılacaktır.'' denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
Sonuç olarak Üst yönetci tarafından gönderilen cevapta, ODTÜ Mezunlar
Derneğinin, üst hakkına konu arazide inĢa edeceği tesislerin kullanımı hususunda
Üniversitenin müdahalesinin sözleĢme Ģartları ile sınırlı olduğu, ODTÜ Mezunlar Derneğinin
Üst Hakkına konu alanı sözleĢmeye uygun bir Ģekilde kullandığı sürece, yapılan tasarrufa
Üniversitenin herhangi müdahalesinin sözleĢme gereği mümkün olamadığı, üst hakkı
sözleĢmesinin uygun kullanımının Üniversite'ce titizlikle takip edildiği ve aykırı kullanım
tespit edildiği takdirde sözleĢme hükümleri uygulanarak gerekli iĢlemlerin beklenmeksizin
yapılacağı ifade edilmiĢtir.
Üst hakkı sözleĢmesi niteliğindeki "Tapu Sicilinde Düzenlenecek Resmi Senede
Yazılacak Hususlar'' ın 4 üncü maddesinde, üst hakkı konusunun, taĢınmaz mal üzerinde imar
planlarına uygun "ODTÜ Mezunlarını bir araya getirmek, kaynaĢtırmak, aralarındaki sosyal,
kültürel iliĢkileri kuvetlendirmek ve ODTÜ'lü dayanıĢmasını sağlamlaĢtırmak'' amacını
taĢıyan spor ve sosyal tesisler kurulmasının olduğu, 7 nci maddesinde de, ODTÜ Mezunlar
Derneğine " tüm ODTÜ'lüleri bir çatı altında toplamak, aralarındaki sosyal, kültürel,
ekonomik dayanıĢma ve iĢbirliğini güçlendirmek'' amacı ile söz konusu arazi üzerinde
mezunların birbirleri ve üniversite ile sürekli bağlantı içinde tutmakta önemli görevler
üstlenecek bir spor ve sosyal tesis kurması için üst hakkının bedelsiz verildiği belirtilmiĢtir.
Bu itibarla, üst hakkı sözleĢme hükümlerine göre, ODTÜ Mezunlarını bir araya
getirmek, kaynaĢtırmak, aralarındaki sosyal, kültürel iliĢkileri kuvetlendirmek ve ODTÜ'lü
dayanıĢmasını sağlamlaĢtırmak amacıyla ODTÜ Mezunlar Derneğine spor ve sosyal tesisler
kurulması için üst hakkının bedelsiz verilmiĢ iken söz konusu tesislere dıĢarıdan üçüncü
kiĢilere giriĢ imkanı tanınarak, sözleĢme hükümlerine aykırı olarak belli bir gelirin elde
edilmesi nedeniyle, üniversite menfaatlerinin korunması amacıyla, ODTÜ Mezunlar
Derneğinden sosyal tesis bina kullanım bedelinin alınması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
BULGU 3: Müstakil Bina Yerinin Kapalı Veya Açık Ġhale Yerine Pazarlıkla
Ġhale Edilmesi ve Kiralamaya ĠliĢkin ġartnamede Kiralanan Yerin Yüzölçümüne Yer
verilmemesi.
a) Müstakil bina yerinin kapalı veya açık ihale yerine pazarlıkla ihale edilmesi.
Üniversiteye ait Mebusevleri Mah. ġerefli sokak 35 nolu adresde bulunan müstakil bina
yerinin kiralama iĢlemlerine ait ihale dosyalarının incelenmesinde, söz konusu binanın kapalı
veya açık ihale yerine pazarlıkla ihale edildiği görülmüĢtür.
2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunun “Ġlkeler‟‟ baĢlıklı 2. maddesinde; “Bu Kanunun
yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve
ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.’’ hükmü uyarınca, ihalede yeterli rekabet
Ģartlarının oluĢması gerekmektedir.
Aynı Kanun “Pazarlık Usulüyle Yapılacak iĢler” baĢlıklı 51 inci maddenin g)
bendinde;
“Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya
açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve
taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,”
Denilmektedir.
Bu hükümlere göre, üniversitenin dıĢında bulunan müstakil bina yerinin kiralama
iĢlemlerinde, 2886 sayılı Kanunun pazarlığa iliĢkin hükümleri yerine kapalı veya açık ihaleye
iliĢkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
b) Kiralamaya iliĢkin Ģartnamede kiralanan yerin yüzölçümüne yer verilmemesi.
Söz konusu bina yerinin kiralama iĢlemlerine ait ihale dosyalarının incelenmesinde,
kiralamaya iliĢkin Ģartnamede, kiralanan yerin yüzölçümüne yer verilmediği görülmüĢtür.
2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunun “ġartnameler” baĢlıklı 7 nci maddesinin b bendi ile
19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine TaĢınmazların Ġdaresi
Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 2 inci fıkrasının b bendinde, taĢınmazın tapu
kayıtlarına göre yeri, sınırı, yüzölçümü, varsa pafta, ada ve parsel numarası ve durumuna
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
iliĢkin bilgilere yer verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmasına rağmen müstakil
binanın kiraya verilmesine iliĢkin Ģartnamede, kiraya verilen yerin yüzölçümüne Ģartnamede
yer verilmemiĢtir.
Bu itibarla, kiralamaya iliĢkin Ģartnamede, kiralanan yerin yüzölçümüne yer verilmesi
gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda,
"a)Üniversitenin dışında bulunan müstakil bina yerinin kiralama işlemlerinde, 2886
sayılı Kanunun pazarlığa ilişkin hükümleri yerine kapalı veya açık ihaleye ilişkin
hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
b) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun "Şartnameler" başlıklı 7 net maddesinin b bendi İle
09.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine Taşınmazların İdaresi
Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 2 inci fıkrasının b bendinde, taşınmazın tapu
kayıtlarına göre yeri, sınırı, yüzölçümü, varsa pafta, ada ve parsel numarası ve durumuna
ilişkin bilgilere yer verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmasına rağmen müstakil
binanın kiraya verilmesine ilişkin şartnamede, kiraya verilen yerin yüzölçümüne şartnamede
yer verilmemiştir." denilmektedir.
2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunun 51. Maddesi pazarlıkla yapılacak iĢleri tanımlamıĢ ve
(g) bendi " Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı
veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen. Devletin özel mülkiyetindeki taşınır
ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,’’ne
imkan sağlamıĢtır.
Ayrıca; 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun "Ġhalenin Ġlanı" baĢlıklı 17. madde
5.fıkrasında "Pazarlık usulü ile yapılacak İhaleler için idareler, ilan yapıp yapmamakta
serbesttirler.'' ifadesi yer almaktadır.
Ġdareler 2886 sayılı Kanunun 5l/g maddesine göre iĢlem yapabilmek için;
TaĢınır veya taĢınmaz malın kullanılıĢ özelliğinin pazarlık usulü ile ihaleyi gerektirmesi,
Pazarlık usulü ihale tatbikinin idareye yararının bulunması,
ĠĢin ivediliği,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Ģartlarından birinin bulunması koĢuluyla kiralama iĢlemi yapabilirler. Kanunun düzenlemesinde açıkça görüleceği üzere bu üç Ģarttan birisinin varlığı uygulama için yeterlidir. Kampüs dıĢında müstakil yerimiz olan Mebusevleri Mah. ġerefli Sok. No. 35 de bulunan yerin kiralama iĢleminde Kanunun 5 l/g maddesi Ģartları ve özellikle kiralamanın "pazarlık usulü" ile yapılmasında yukarıda belirttiğimiz açıklamalar kapsamında Üniversitemizin yararının bulunması karĢısında ihaleyle ilgili gerekli araĢtırma yapılarak, ihaleye kabul edilecek firmaların bilinir ve üniversite tüzel kiĢiliğine zarar verecek niteliğinin bulunmaması hususları göz önüne alınarak kiralamanın pazarlıkla yapılması üst yöneticinin onayı alınarak yapılmıĢtır. Her ne kadar Üniversitemizin ilk defa kiraya verilen taĢınmazları 2886 Sayılı Yasanın ilgili hükümleri gereği ihale yolu ile kiralanıyorsa da, kira yılı sonunda kiracı tarafından kiralananın tahliye edilmemesi halinde, kiracının tahliyesi için 6098 sayılı Yasanın 339 maddesi delaleti ile aynı yasanın belirlediği tahliye Ģartlarının gerçekleĢmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Bir baĢka ifade ile Üniversite taĢınmazında kiracı sıfatıyla bulunan müstecirin kiralananı kira yılı sonunda kendi iradesi ile tahliye etmemesi halinde, Üniversitemizin kiracı hakkında 2886 sayılı Yasanın 75 maddesini uygulatması mümkün olamamaktadır. Bu hususta Yargıtay 13 Hukuk Dairesi 04.03.2002 tarih ve 2002/214-2024 sayılı Karan ile yine Yargıtay 6 Hukuk Dairesi 27.05.2008 gün ve 2008/4719 E-2008/6627 K sayılı ve yine aynı Dairenin 12.03.2007 gün ve 2007/723 E, 2007/2564 Karar sayılı kararlarında Üniversite taĢınmazlarının iĢletilmesi ile Ġlgili kira sözleĢmelerinin 2886 sayılı Yasanın 1. Maddesi kapsamına giren kira sözleĢmeleri olmadığı, bu sözleĢmelerin kanunun madde 75- 3 ve 5 fıkralarından yararlanamayacağı içtihat edilmiĢtir. (Ekli karar ve bilirkiĢi raporu) Yaptığımız tüm bu açıklamalar kapsamında esasen Üniversitemizin kiraladığı iĢletmelerin kira yılı sonunda 2886 sayılı Yasanın 75 maddesine istinaden tahliyesinin ilgili mülki amirlikçe kabul edilmemesi ve adliye mahkemelerince Üniversitemizin bu türlü giriĢimlerinin yerinde bulunmaması nedeniyle, yeni kira yılında, kira sözleĢmesinin 6098 sayılı Yasanın ilgili hükümleri gereği fesih Ģartlarının da bulunmaması nedeniyle, kira sözleĢmesinin kendiliğinden yenileneceği kuralı kapsamında, yeni dönem kira bedelinin belirlenmesinde; hizmetin gereği, kamu menfaati, açıklık, rayiç değere ulaĢılması vb. kıstaslar dikkate alınmakta ve en uygun kira bedelinin tespitine özen gösterilmektedir. Sorgu konusu yerde DETAM Dan.Eğt.Teknik AraĢ.Müh.Ltd.ġti. 2007 Yılından itibaren
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Üniversitemizde kiracı olarak bulunmaktadır. Kiracının kiralananı kullanması ve Üniversitemizin verdiği kamu hizmeti kapsamında sözleĢmeye koyduğu kurallara hiçbir Ģekilde aykırı davranıĢı tespit edilmemiĢtir. Bir baĢka ifade ile adı geçen kiracının kira sözleĢmesi feshini gerektirir herhangi bir Ģekilde sözleĢmeye aykırı davranıĢı olmamıĢtır. Tüm bu nedenlerle adı geçen kiracının sözleĢme yılı sonunda kiralananı kendisinin tahliye edip Üniversitemize teslim etmemesi ve yine sözleĢmenin 6098 sayılı Yasada belirlenen tahliye Ģartlarından birisi nedeniyle sona erdirilememesi nedenleriyle, hukuken kira konusu yer için ihale yapmak mümkün olamamıĢtır. Üniversitemizin devam eden kira sözleĢmelerinin 6098 sayılı Yasa hükümlerine tabi olması (konuya ĠliĢkin olarak Yargıtay 3 ve 13 Hukuk Dairelerinin Ġlamları bulunmaktadır), kiracının kiralananda kira sözleĢmesinin devamı vb. hususlarda bu Yasanın hükümlerinin uygulanması nedeniyle, kiracının tahliye koĢullarının bulunması halinde ilgili yasa hükümleri aynen uygulanacaktır. b) Kiralamaya iliĢkin Ģartnamede kiralanan yerin yüzölçümüne yer verilmemesi. Söz konusu kiralamaya iliĢkin ihale dosyasının incelenmesi sonucunda; Ġhale Onay Belgesi ve ekli Hesap Tutanağında yüzölçümü belirtilmesine rağmen taĢınmaz kira Ģartnamesinde kiraya verilecek yerin yüzölçümüne sehven yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bulguda belirtilen hususlarla Ġlgili gerekli özen ve dikkat gösterilecektir.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta, Bulguda belirtilen yerin kiralama iĢleminin 2886 sayılı Kanunun 5l/g maddesi Ģartlarında "pazarlık usulü" ile yapıldığı, kira yılı sonunda kiracı tarafından kiralananın tahliye edilmemesi halinde, kiracının tahliyesi için 6098 sayılı Yasanın belirlediği tahliye Ģartlarının gerçekleĢmesi zorunluluğu bulunduğu, bir baĢka ifade ile Üniversite taĢınmazında kiracı sıfatıyla bulunan müstecirin kiralananı kira yılı sonunda kendi iradesi ile tahliye etmemesi halinde, Üniversitenin kiracı hakkında 2886 sayılı Yasanın 75. maddesini uygulatması mümkün olmadığı, bu hususta Yargıtay 13 Hukuk Dairesi ile Yargıtay 6 Hukuk Dairesinin kararlarının bulunduğu, Üniversitenin kiraladığı iĢletmelerin kira yılı sonunda 2886 sayılı Yasanın 75. maddesine istinaden tahliyesinin ilgili mülki amirlikçe kabul edilmemesi ve adliye mahkemelerince Üniversitenin bu türlü giriĢimlerinin yerinde bulunmaması nedeniyle, yeni kira yılında, kira sözleĢmesinin 6098 sayılı Yasanın ilgili hükümleri gereği fesih Ģartlarının da bulunmaması nedeniyle, kira sözleĢmesinin kendiliğinden yenileneceği kuralı kapsamında, yeni dönem kira bedelinin belirlenmesinde; hizmetin gereği, kamu menfaati, açıklık, rayiç değere ulaĢılması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
vb. kıstaslar dikkate alındığı ve en uygun kira bedelinin tespitine özen gösterildiği ve bütün bu
nedenlerle ilgili kiracının sözleĢme yılı sonunda kiralananı kendisinin tahliye edip
Üniversiteye teslim etmemesi ve yine sözleĢmenin 6098 sayılı Yasada belirlenen tahliye
Ģartlarından birisi nedeniyle sona erdirilememesi nedenleriyle, hukuken kira konusu yer için
ihale yapmak mümkün olamadığı ifade edilmiĢtir. Bunun yanında, taĢınmaz kira
Ģartnamesinde kiraya verilecek yerin yüzölçümüne yer verilmesi hususunda gerekli özen ve
dikkat gösterileceği belirtilmiĢtir.
Bulgumuzda, üniversitenin dıĢında bulunan müstakil bina yerinin kiralama
iĢlemlerinde, 2886 sayılı Kanunun pazarlığa iliĢkin hükümleri yerine kapalı veya açık ihaleye
iliĢkin hükümlerinin uygulanması gerektiği üzerinde durulmasına rağmen gönderilen cevapta,
ilgili kiracının sözleĢme yılı sonunda kiralananı kendisinin tahliye edip Üniversiteye teslim
etmemesi, Üniversitenin kiracı hakkında 2886 sayılı Yasanın 75. maddesini uygulatması
mümkün olmaması ve yine sözleĢmenin 6098 sayılı Yasada belirlenen tahliye Ģartlarından
birisi nedeniyle sona erdirilememesi nedenleriyle, hukuken kira konusu yer için ihale yapmak
mümkün olamadığı ifade edilerek ilgili Yargıtay kararları cevaba eklenmiĢtir.
Söz konusu Yargıtay kararlarının incelenmesi sonucunda, Yargıtay 13 Hukuk Dairesi
04.03.2002 tarih ve 2002/214-2024 sayılı Kararında, kantin yerinin kiralanmasına iliĢkin
sözleĢmenin uzatılması ve devam etmesi nedeniyle 2886 sayılı Kanunun 75. maddesinin
uygulanmasının mümkün olmadığına, Yargıtay 6 Hukuk Dairesi 27.05.2008 gün ve
2008/4719 E-2008/6627 K sayılı kararında, kira tahliyesinin 2886 sayılı Kanunun 75.
maddesine dayanılarak yapılamayacağı, hazine ve belediyeler dıĢındaki diğer kamu
kuruluĢlarına ait taĢınmazların 6570 sayılı Kanun'un kapsamında ise yazılı tahliye taahüdü
dıĢında süre bitimi sebebiyle tahliye edilemeyeceğine, yine aynı Dairenin 12.03.2007 gün ve
2007/723 E, 2007/2564 Karar sayılı kararında, kiralanan tahliyesinde, 2886 sayılı Kanunun
75. maddesinin uygulama imkanı olmadığı, Ġcra ve iflas kanunun 269. maddesine dayanılarak
tahliye istenmesinde usulsüzlük bulunmadığına karar verilmiĢtir.
Yargıtay'ın anılan kararlarında, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesinin uygulama imkanı
olmadığı belirtilmiĢ ise de, kamu taĢınmazlarının kiralanmasına iliĢkin ihtilaflarda, 6570 sayılı
Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun ve Borçlar Kanununa göre daha özel nitelikte olan
2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu'nun 75. maddesinin uygulanması gerektiği, Yargıtay Hukuk
Genel Kurulu Kararlarında da (örneğin YHGK E: 2010/13-671 K: 2010/696 T: 22.12.2010
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 (05.07.2009 gün ve 2009/13-289-321 sayılı kararı farklı olduğu halde)) kuĢkuya yer bırakmayacak Ģekilde ortaya konulmuĢ; kira sözleĢmesinin bitim tarihinden itibaren iĢgalin devam etmesi halinde, iĢgal edilen taĢınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Bulguya konu olan Mebusevleri Mah. ġerefli sokak 35 nolu adresde bulunan müstakil binanın 3 yıllığına Detam Dan. Eğt. Tek. AraĢ. Müh. Ltd. ġti'ne kiraya verilmesine iliĢkin sözleĢmenin 2. maddesinde, kiralama süresinin yer tesliminin yapıldığuı tarihten itibaren 3 yıl olduğu, 10 uncu maddesinde, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesine göre kiracının tahliyesinin sağlanacağı belirtilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun 75/3. maddesinde; tahliyeye iliĢkin koĢullar ile birlikte kira sözleĢmesinin bitim tarihinden itibaren iĢgalin devam etmesi halinde, sözleĢmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı belirtilmiĢ; iĢgal edilen taĢınmazın ise idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Bu maddeye göre, kira süresinin bitmesiyle kiracı fuzuli iĢgal konumuna düĢmekte, dolayısıyla ilgili merci tarafından tahliye ettirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararlarında kamu taĢınmazlarının kiralanmasına iliĢkin ihtilaflarda, 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu'nun 75. maddesinin uygulanması gerektiğinin belirtilmesi ve bunun yanında, kira sözleĢmelerinde kira süresine (baĢlangıç ve bitiĢ tarihleriyle birlikte) net bir Ģekilde yer verilmesi ve süre bitiminde taĢınmazın yeniden ihale edileceğinin ifade edilmesi durumunda, kira süresinin bitiminde kiracının taĢınmazı aldığı tarihteki özelliklerine uygun olarak teslim etmesi zorunlu olacak, sürenin dolması ile kira akdinin süresiz hale gelmesi söz konusu olmayacaktır. Bu Ģekilde, kira süresi sonunda taĢınmazın yeterli rekabet sağlanarak yeniden ihale edilmesi ve dolayısıyla kamu yararının en üst düzeyde sağlanması mümkün olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 4: Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kiraya Verilmesine ĠliĢkin TaĢınmaz Kira ġartnamesi Ġle Kira SözleĢmelerinde, Kiracılardan KDV Alınacağına ĠliĢkin Düzenlemelere Yer Verilmemesi. Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların kiraya verilmesine iliĢkin taĢınmaz kira Ģartnamesi ile kira sözleĢmelerinin incelenmesinde; kiraya verilen yerlerden KDV alınmadığı görülmüĢtür. 3065 sayılı KDV Kanunun; 1/3-f maddesinde, Gelir Vergisi Kanunun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması iĢlemlerinin KDV‟ye tabi olduğu, 17/4-d maddesinde ise iktisadi iĢletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması iĢlemlerinin KDV‟den müstesna olduğu, Hükme bağlanmıĢtır. Buna göre, kiralanan taĢınmazın iktisadi iĢletme niteliğinde olması veya taĢınmaza bağlı iĢletme hakkı gibi hakların kiralanması söz konusu olması halinde (kantin, çay ocağı gibi) KDV Kanunun 17/4-d maddesinde düzenlenen istisna kapsamına girmeyen bu tür kiralama iĢlemlerinin, Kanunun 1/3-f maddesi uyarınca KDV‟ye tabi olması gerekmektedir. Dolayısıyla, üniversite adına kayıtlı bulunan taĢınmazların, üniversite tarafından kantin, kafeterya, büfe kuaför salonu vb. olarak kiracıların kullanımına bırakılmasında, kiralanan taĢınmazın kullanımı yanında onun hasılatının da toplanması söz konusu olacağından, bu tür kiralama iĢlemleri taĢınmaza bağlı iĢletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilmesi ve KDV Kanunun 1/3-f maddesine göre KDV‟ye tabi olması gerekir. Bunun yanında, banka Ģubesi ve ATM ünitesi gibi yerlerin kiralanması halinde de, taĢınmazların kullanma hak ve yetkisinin kiralanması söz konusu olacağından, KDV Kanunun 17/4-d maddesine göre KDV‟den istisna olması gerekmektedir. Bu itibarla, üniversitenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların kiraya verilmesinde, bu tür kiralama iĢlemlerinin taĢınmaza bağlı iĢletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilmesi gerekeceğinden, taĢınmazların kiraya verilmesine iliĢkin taĢınmaz kira Ģartnamesi ile kira sözleĢmelerinde; iĢletme hakkının kiralanması ile kiracılardan KDV alınacağına iliĢkin düzenlemelere yer verilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "...üniversitenin mülkiyelinde bulunan Taşınmazların kiraya verilmeside. bu tür kiralama işlemlerinin taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilmesi gerekeceğinden, taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin taşınmaz kira şartnamesi ile kira söz/eşmelerinde: işletme hakkının kiralanması ile kiracılardan KDV alınacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmesi gerekmektedir. " denilmektedir. Üniversitemiz sınırları içerisinde bulunan taĢınmazların kiralama ĠĢlemleri; 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun 5l/g maddesine göre yapılmaktadır. Üniversitemiz öğrenci ve personelinin beslenme, dinlenme ve diğer sosyal ihtiyaçlarını karĢılamak üzere, idarece uygun görülen yerlerin, Üniversitemize ait herhangi bir donanımın bulunmadığı, dört duvarı boĢ olarak kiralanması biçiminde yürütülmektedir. Üniversitemizce yapılan iĢlem; bir bedel karĢılığında ve belli bir süre Ġle uygun görülen yerlerin, yukarıda anlatılan amaçlar için, kullanım haklarının verilmesi olup, mal ve hizmet üretim birimlerinin iĢletilmesi hakkı devri değildir. Uygulamamızın Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması iĢlemi kapsamı dıĢında tutulacağı açıktır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesi "Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar: Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,...", 4.fıkra (d) bendinde "İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri" denilmiĢ ve ayrıca; 09.01.1985 tarih, 18630 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Katma Değer Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 11) "E- Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar Mesleki Kuruluşlar: î- Katma Değer Vergisi Kanununun 1. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde sayılan; genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeye dahil idareler, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, dernek ve vakıflar ile her türlü mesleki kuruluşların kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamına girmediğinden vergiye tabi olmayacaktır. Bu kuruluşlar iktisadi işletme niteliği taşımadığından sahip oldukları gayrimenkullerin kiralanması işlemleri de vergiye tabi olmayacaktır. " Hükmü yer almaktadır. Konu ile ilgili olarak, Gelirler Genel Müdürlüğü de 09.11.1998, 5317-1483/40043 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-d maddesinin uygulanması hakkındaki özelgesinde "
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 ...Ancak Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-d maddesi hükmü ile iktisadi iĢletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması vergiden istisna edilmiĢtir." denilmektedir. Üniversitemiz tarafından 23.02.2009 tarih ve 174-2382 sayılı yazı ile Gelir Ġdaresi BaĢkanlığından konu ile ilgili görüĢ istenilmiĢ. Ekte sunulan Gelir Ġdaresi BaĢkanlığının 08.04.2009 tarih ve 2143-37574 sayılı yazısı Üniversiteye ait gayrimenkul kiralanmasında KDV'den istisna tanındığı belirtilmiĢtir.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta, Üniversite sınırları içerisinde bulunan taĢınmazların, herhangi bir donanımı olmadan dört duvarı boĢ olarak kullanım haklarının verilmesi Ģeklinde kiralanmasının söz konusu olduğu, mal ve hizmet üretim birimlerinin iĢletilmesi hakkının devrinin söz konusu olmadığı, bu uygulamanın, Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması iĢlemi kapsamı dıĢında tutulması gerekeceği ve buna iliĢkin Gelir Ġdaresi BaĢkanlığının 08.04.2009 tarihli yazısında da, Üniversiteye ait gayrimenkul kiralanmasının KDV'den istisna olduğunun belirtildiği ifade edilmiĢtir. Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların kiraya verilmesine iliĢkin taĢınmaz kira Ģartnamesi ile kira sözleĢmelerinin incelenmesinde; Ģartname ve sözleĢmelerde kiraya verilen yerlerden KDV alınacağına iliĢkin düzenlemelere yer verilmediği ve dolayısıyla KDV tahakkuku ve tahsilatı yapılmadığı görülmüĢtür. Yüksek Öğretim Kurulu BaĢkanlığı'nın Üniversite Rektörlüklerine yazmıĢ olduğu yazıya ekli Gelir Ġdaresi BaĢkanlığı'nın 05.06.2011 tarihli yazıda; "1-Yüksek öğretim kuruluĢları ve bunlara bağlı birimler adına kayıtlı veya Hazinenin Özel mülkiyetinde yer alan ancak yüksek öğretim kuruluĢlarının bünyesinde bulunan taĢınmazların, yüksek öğretim kuruluĢları tarafından kantin-kafeterya, büfe, kuaför salonu, otopark vb. olarak kiracıların kullanımına bırakılmasında, kiralanan taĢınmazın kullanımı yanında onun semere ve hasılatının toplanması da söz konusu olacağından, bu tür kiralama iĢlemleri taĢınmaza bağlı iĢletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilecek ve KDV Kanununun 1/3-f maddesine göre KDV'ye tabi olacaktır. Yüksek öğretim kuruluĢları ve bağlı birimlerinin KDV mükellefiyetinin bulunmaması halinde bu iĢlem nedeniyle hesaplanacak KDV, iĢleme taraf olanlar tarafından 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek ödenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
2- Yüksek öğretim kuruluĢları ile bağlı birimleri adına kayıtlı veya Hazinenin özel
mülkiyetinde yer alan ancak yüksek öğretim kuruluĢlarının bünyesinde bulunan
taĢınmazların, Yükseköğretim kuruluĢları tarafından ATM ünitesi, banka Ģubesi vb. olarak
kiracıların kullanımına bırakılması halinde, taĢınmazların kullanma hak ve yetkisinin
kiralanması söz konusu olacak ve taĢınmaz kiralaması olarak değerlendirilen bu ĠĢlemler
KDV Kanununun 17/4-d maddesine göre KDV'den istisna olacaktır.'' denilmek suretiyle,
Üniversiteler tarafından kiraya verilen kantin-kafeterya, büfe gibi yerlerin kiralama iĢlemleri
taĢınmaza bağlı iĢletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilerek, KDV tahakkuk ve
tahsilatının yapılması gerekir.
Bu itibarla, Üniversite sınırları içerisinde bulunan taĢınmazların, herhangi bir
donanımı olmadan ve dört duvarı boĢ olarak da kiraya verilse de, kiralama iĢlemlerinin,
taĢınmaza bağlı iĢletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilerek, taĢınmaza iliĢkin
Ģartname ve sözleĢmelerde, kiraya verilen yerlerden KDV alınacağına iliĢkin düzenlemelere
yer verilerek, KDV tahakkuku ve tahsilatı yapılması gerekmektedir.
21
7. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
Kurum Kodu : 38.3 Adı : ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ
AKTĠF HESAPLAR N Yılı 2014 PASĠF HESAPLAR N Yılı 2014
1 DÖNEN VARLIKLAR 196.441.651,99 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 85.964.108,51
32 FAALĠYET BORÇLARI
320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI
10 HAZIR DEĞERLER
102 BANKA HESABI
106.955.955,85
97.687.975,85
12.459.908,02
12.459.908,02
103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI ( - )
104 PROJE ÖZEL HESABI
106 DÖVĠZ GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI ( - ) 108 DĠĞER HAZIR
DEĞERLER HESABI
-410,00 9.046.864,50 0,00 0,00
221.525,50
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI
333 EMANETLER HESABI
68.446.637,56
2.230.750,70 66.215.886,86
109 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 4.850.562,93
11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR
110 HĠSSE SENETLERĠ HESABI
22,00
22,00
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI
362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA
YAPILAN TAHSĠLAT HES
3.830.086,35 942.003,26
78.473,32
12 FAALĠYET ALACAKLARI
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI
60.414.314,58
60.157.263,15 143.703,43
37 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI
372 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI
207.000,00
207.000,00
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 113.348,00 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 852.976,78
14 DĠĞER ALACAKLAR
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI
1.035.481,65
1.035.481,65
43 DĠĞER BORÇLAR
430 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI
152.976,78
152.976,78
15 STOKLAR 14.162.782,61
14.162.782,61
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI
47 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI
472 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI
700.000,00
700.000,00
16 ÖN ÖDEMELER
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI
13.873.095,30
0,00
5 ÖZ KAYNAKLAR 7.068.877.513,48
161 PERSONEL AVANSLARI HESABI
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI
164 AKREDĠTĠFLER HESABI
0,00
10.379.633,01 3.345.815,64
50 NET DEĞER
500 NET DEĞER HESABI
6.992.222.613,50
6.992.222.613,50
165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 147.646,65 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI
66.946.196,29
570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 66.946.196,29
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 9.708.703,69
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 9.708.703,69
22
Kurum Kodu : 38.3 Adı : ORTA
DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ
Yıl : 2014
AKTĠF HESAPLAR N Yılı 2014 PASĠF
HESAPLAR
N Yılı
2014
2 DURAN VARLIKLAR 6.959.252.946,78
22 FAALĠYET ALACAKLARI 111.829,20
220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 111.829,20
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 0,00
241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġLARA
YATIRILAN SERMAYELER
HESABI
247 SERMAYE TAAHHÜTLERĠ HESABI (-)
5.000,00 -
5.000,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 6.957.470.240,03
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI
252 BĠNALAR HESABI
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI
254 TAġITLAR HESABI
255 DEMĠRBAġLAR HESABI
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - )
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
HESABI
6.529.333.600,00
377.267.798,91
170.813.820,20
5.358.114,61
125.656.261,82 -
277.416.095,36
26.456.739,85
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR
1.672.707,14
260 HAKLAR HESABI
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - )
8.741.492,21 -
7.068.785,07
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR -1.829,59
294 ELDEN ÇIKARILACAK
STOKLAR VE MADDĠ DURAN
VARLIKLAR HESABI
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - )
165.523,29 -
167.352,88
AKTĠF TOPLAMI 7.155.694.598,77 PASĠF TOPLAMI
7.155.694.598,77
Bilanço Dipnotları :
900 GÖNDERĠLECEK BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
901 BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
902 BÜTÇE ÖDENEK HAREKETLERĠ HESABI 0,00
903 KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 0,00
904 ÖDENEKLER HESABI 0,00
905 ÖDENEKLĠ GĠDERLER HESABI 0,00
906 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 147.646,65
907 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER HESABI 147.646,65
910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 12.578.205,65
911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 12.578.205,65
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 0,00
921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 0,00
948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 2.292.874,03
949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HESABI 2.292.874,03
Kurum Kodu : 38.3 Adı : ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ
990 Kiraya Ver,Ġrtifak Hakkı Tesis Ed Mad Duran Var Kayıtlı Değ 4.621.425,00
999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı 4.621.425,00
23
Sayfa 24 / 3 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 27
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 28
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 28
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 28
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 30
- EKLER ........................................................................................................................................................ 31
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573‟üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2014 yılı bilançosunda sermayesi 1.000.000 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 42.445.039,61 TL.dir. Döner sermaye gelir toplamı 3.098.957,34 TL, gider toplamı 17.214.676,06 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar/zarar toplamı 3.197.306,03 TL‟dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı SatıĢların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Envanter defteri ĠĢletme bütçesi Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
6. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
2014 YILI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU
2013. 2014.
A- BRÜT SATIġLAR 34,844,406.47 36,640,620.59
1- Yurtiçi SatıĢlar 34,844,406.47 36,640,620.59
2- YurtdıĢı SatıĢlar 0.00 0.00
3- Diğer Gelirler 0.00 0.00
B- SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 207,428.00 1,168,157.65
1- SatıĢtan Ġadeler (-) 4,719.44 28,605.28
2- SatıĢ Ġskontolar (-) 0.00 0.00
3- Diğer Ġndirimler (-) 202,708.56 1,139,552.37
C- NET SATIġLAR 34,636,978.47 35,472,462.94
D- SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 19,306,456.67 18,159,438.19
1- Satılan Mamuller Maliyeti (-) 0.00 0.00
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 578,477.60 0.00
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 18,605,257.49 18,028,755.78
4- Diğer SatıĢların Maliyeti (-) 122,721.58 130,682.41
BRÜT SATIġ KARI VE ZARARI 15,330,521.80 17,313,024.75
E- FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 14,810,306.06 17,097,652.88
1- AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-) 0.00 0.00
2- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 0.00 0.00
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 14,810,306.06 17,097,652.88
FAALĠYET KARI VEYA ZARARI 520,215.74 215,371.87
F- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 2,010,427.00 2,971,503.31
1- Faiz Gelirleri 1,197,694.22 1,989,975.64
2- Konus Kalmayan KarĢılıklar 0.00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
3- Menkul Kııymet SatıĢ Karları 0.00 131,207.12
4- Kambiyo Karları 540,573.83 245,538.84
5- Reeskont Faiz Gelirleri
6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 272,158.95 604,781.71
G- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 117,023.18
1- Komisyon Giderleri (-)
2- KarĢılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-) 117,023.18
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar
H- FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VE ZARARLAR 3,069,852.00
I- OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 127,454.03
1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar 127,454.03
J- OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-)
1- ÇalıĢmayan Kısım ve Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-)
3- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-)
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 2,530,642.74 3,197,306.03
K- DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞ.YAS. YÜK.KARġILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 2,530,642.74 3,197,306.03
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 36
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 36
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 37
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 37
- GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 38
- DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 39
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36
- ÖZET Bu rapor, Orta Doğu Teknik Üniversitesi‟nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi‟nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir: 2011-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı, 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Orta Doğu Teknik Üniversitesi‟nin yukarıda yer alan dokümanları çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, Stratejik Plan ve Performans Programının mevcut olduğu, söz konusu dokümanların zamanında hazırlandığı, raporlama gerekliliklerine uyulduğu ve buna karĢılık, Faaliyet Raporunun zamanında hazırlanmaması nedeniyle mevcut olmadığı tespit edilmiĢtir. Bununla birlikte, performans bilgisinin güvenilirliği açısından, raporumuzun “Denetim Bulguları” bölümünde yer alan hususlar dikkate alındığında Stratejik Plan, Performans Programı mevcut olduğu ve veri kayıt sistemininde kısmen kurulduğu sonucuna varılmıĢtır.
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin yayımladığı 2011-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı incelenmiĢ ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenememiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Orta Doğu Teknik Üniversitesi‟nin yayımladığı 2011-2016 dönemine ait Stratejik Plan ve 2014 yılı Performans Programı incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir.
- Denetimden elde edilen bilgi, belge ve bulgular çerçevesinde, Orta Doğu Teknik Üniversitesi‟nin 2014 yılı için Stratejik Plan ve Performans Programının mevcut olduğu, ilgili mevzuatında belirtilen sürelerde hazırlandığı ve kamuya sunulduğu görülmüĢtür. Ancak, 2014 yılı Faaliyet Raporu, ilgili mevzuatında belirtilen sürelerde hazırlanıp kamuya sunulmadığından, Faaliyet Raporuna iliĢkin inceleme ve değerlendirme yapılmamıĢtır. Dolayısıyla, Kurum, raporlama gereklilikleri açısından Stratejik Plan ile Performans Programıyla ilgili görevini yerine getirmiĢ, Faaliyet Raporuyla ilgili görevini yerine getirmemiĢtir.
- Performans bilgisinin içeriğine ve faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemlerine iliĢkin olarak yapılan incelememizde ise üzerinde durulması gereken hususlar aĢağıda belirtilmiĢtir: Stratejik Plan‟da hedeflere yer verilmemiĢtir. Stratejik Plan'da performans göstergelerine yer verilmemiĢtir. Stratejik Plan'da misyon, vizyon ve temel değerler ile tahmini maliyet tablosuna yer verilmemiĢtir. Stratejik Plan'da Kurumun doğrudan hizmet alanıyla ilgisi olmayan ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne iliĢkin amaçlara yer verilmiĢtir. Kurum Faaliyet Raporu henüz hazırlanmamıĢ ve kamuoyuna açıklanmamıĢtır. Veri kayıt sistemine iliĢkin olarak yapılan incelememizde ise, güvenilir ve doğru bilgi üretecek bir sistemin kısmen oluĢturulduğu anlaĢılmıĢtır. Yukarıda belirtilen hususlar dıĢında kurum tarafından hazırlanan Stratejik Plan ve Performans Programı ile veri kayıt sisteminin mevzuata uygun olduğu görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Kurum Stratejik Planda Hedeflere Yer Verilmemesi. 2011-2016 dönemini kapsayan ODTÜ Stratejik Planı, 7 stratejik program olmak üzere alt stratejik program, amaç, alt amaç, strateji ve alt strateji gibi kırılımlar kullanılarak hazırlanmıĢ olup her amacın altında en az bir hedefe yer verilmediği görülmüĢtür. 26.05.2006 tarih ve 26179 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı‟nın Kamu Ġdareleri Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Stratejik planların hazırlanması‟‟ baĢlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Hazırlık dönemini tamamlayan kamu idareleri, stratejik planlarını, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa, bu Yönetmeliğe, Kılavuza ve Müsteşarlıkça yayımlanan stratejik planlamaya ilişkin diğer rehberlere uygun olarak hazırlar.’’ Denilmektedir. 28.07.2011 tarih ve 28008 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı‟nın Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair 1 Sıra Nolu Tebliğ‟in “Stratejik Plan Hazırlama Sürecinde Uyulması Gereken Genel Hususlar‟‟ baĢlıklı 4 üncü maddesinde; Stratejik Planda, durum analizi ile amaç ve hedeflerin bağlantısının açık bir Ģekilde gösterileceği ve amaç ve hedeflere nasıl ulaĢılacağının belirtilmek suretiyle, stratejik planda amaçların altında hedeflere yer verilmesi gerektiği anlaĢılmaktadır. Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı‟nın hazırladığı “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟‟ nda, stratejik planların kapsamı ve içeriğine iliĢkin genel bir çerçeve sunmakta ve Kılavuzun 5D ve 5E bölümlerinde stratejik planda yer alması gereken temel unsurlarından amaç ve her amacın altında yer alan hedefe iliĢkin açıklamalara yer verilmiĢtir. Bu itibarla, Stratejik Planda her amacın altında hedeflere yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "2011 -2016 dönemini kapsayan ODTÜ Stratejik Planı, 7 stratejik program olmak üzere alt stratejik program, amaç, alt amaç, strateji ve alt strateji gibi kırılımlar kullanılarak hazırlanmış olup her amacın altında en az bir hedefe yer verilmediği görülmüştür. " denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Üniversitemiz'in 2005-2010 Stratejik Planı; (a) Önümüzdeki 10 yıllık bir dönem için Üniversitemizin ortak vizyonunun, beklentilerinin ve önceliklerinin somutlaĢtırılması; (b) ODTÜ için 5 yıllık bir "Stratejik Plan" hazırlanması; (c) Plan'da yer alan geleceğe ulaĢmak için gerekli mekanizmaların kurumsallaĢtırılması; (d) Stratejik Plan'la birlikte geliĢecek kurumsal performans ölçüm sisteminin oluĢturulması amacıyla hazırlanmıĢtır. Bu amaca yönelik olarak geniĢ katılımlı bir planlama süreci tasarlanmıĢ ve stratejik planın temelini "vizyon çerçevesinin" belirlenmesi oluĢturmuĢtur. Belirlenen çerçeveye uygun bir kurumsal performans ölçüm çerçevesi de geliĢtirilmiĢtir. 2011-2016 Stratejik Planı hazırlanırken ise, bir önceki dönemde belirlenmiĢ olan vizyonun, misyonun ve değerlerin geçerliliğini koruduğu düĢüncesinden yola çıkılarak, stratejik planın, Üniversitemizin farklı alanlardaki amaç ve stratejilerini içeren eylem planlarının hazırlanmasını ve görev tanımlamalarının yapılmasını kolaylaĢtıran bir "uygulama planı" niteliğinde olması hedeflenmiĢtir. Hedeflerin sağlıklı olarak belirlenmesi için mevcut durumun analizi ve kurumsal performans ölçüm çerçevesindeki göstergelerin değerlerinin sağlıklı birĢekilde ölçülmesi ve hedeflerin buna göre belirlenmesi gereklidir. Üniversitemizde veri kayıt sistemi, BütünleĢik Bilgi Sistemi Projesi kapsamında iyileĢtirilmeye baĢlanmıĢtır. Performans göstergelerinin sağlıklı tespiti ve hedef belirleme için gerekli veri altyapısı geliĢtirme çalıĢmalarımız sürmektedir. BütünleĢik Bilgi Sistemi çalıĢmaları tamamlandıktan sonra, 2017-2022 Stratejik Planında, vizyon ve misyonun yeniden belirlenmesi, performans ölçüm sisteminin buna göre geliĢtirilmesi, amaç ve stratejiler ile birlikte hedeflerin de belirlenmesi amaçlanmaktadır.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak: Üst yönetici tarafından gönderilen cevaptan, hedeflerin sağlıklı olarak belirlenmesi için mevcut durumun analizi ve kurumsal performans ölçüm çerçevesindeki göstergelerin değerlerinin sağlıklı birĢekilde ölçülmesi ve hedeflerin buna göre belirlenmesi gerekli olduğu, Üniversitedeki veri kayıt sistemi ile BütünleĢik Bilgi Sistemi Projesi çalıĢmaları tamamlandıktan sonra, 2017-2022 Stratejik Planında, amaç ve stratejiler ile birlikte hedeflerin de belirlenmesinin amaçlandığı ifade edilmiĢ ise de, Bulguda açıklanan gerekçeler uyarınca, Kurum Stratejik Planda hedeflere yer verilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 41 BULGU 2: Kurum Stratejik Planda Misyon, Vizyon Ve Temel Değerler Ġle Tahmini Maliyet Tablosuna Yer Verilmemesi. Kurum Stratejik Planında misyon, vizyon ve temel değerler ile tahmini maliyet tablosuna yer verilmediği görülmüĢtür. Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı‟nın hazırladığı “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟‟nun 5A, 5B, 5C ve 6 ncı bölümlerinde stratejik planda bulunması gereken temel unsurlarından misyon, vizyon ve temel değerler ile tahmini maliyet tablosuna iliĢkin açıklamalara yer verilmiĢtir. Bu itibarla, Kurum Stratejik Planında misyon, vizyon ve temel değerler ile tüm amaç ve hedefleri içeren beĢ yıllık tahmini maliyet tablosuna yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "Kurum Stratejik Planında misyon, vizyon ve temel değerler ile tahmini maliyet tablosuna yer verilmediği görülmüştür. " denilmektedir. Bir önceki bölümde belirtildiği üzere misyon, vizyon ve temel değerler 2005-2010 Stratejik Planında 10 yıllık bir dönem gözönünde bulundurularak belirlenmiĢtir ve 2011 -2016 Stratejik Planında da geçerliliğim korumuĢtur. Bu nedenle, yeni bir çalıĢma yapılmamıĢ, stratejiler ve amaçlar varolan vizyon, misyon ve değerlere göre belirlenmiĢtir. Bir sonraki dönemde misyon, vizyon ve değerler tekrar belirlenecektir. Hedefleri de içerecek olan 20172022 Stratejik Planında, hedeflere uygun beĢ yıllık maliyet tablosunun da yer alması planlanmaktadır.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta, misyon, vizyon ve temel değerlerin, 2005-2010 Stratejik Planında 10 yıllık bir dönem gözönünde bulundurularak belirlendiği ve 2011 -2016 Stratejik Planında da geçerliliğini koruması nedeniyle, bu konuda yeni bir çalıĢma yapılmadığı ifade edilmiĢ ise de, bulguda açıklanan gerekçeler uyarınca, Kurum Stratejik Planında misyon, vizyon ve temel değerler ile tahmini maliyet tablosuna yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Kurum Stratejik Planda Performans Göstergelerine Yer Verilmemesi. Kurum Stratejik Planında performans göstergelerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 42 Yönetmeliğin “Performans programı‟‟ baĢlıklı 16 ncı maddesinde; “Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini oluşturur. Kamu idareleri performans programlarını stratejik planlarına uygun olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlar’’ denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Performans göstergeleri‟‟ baĢlıklı 17 nci maddesinde ise “Performans göstergeleri stratejik planlarda yer alır.’’ hükmüne yer verilmiĢtir. Bu itibarla, performans göstergelerine stratejik planda yer verilerek, plandaki göstergelerle performans programında yer alan göstergelerin birbirine uyumlu olması gerekir. Kamu idaresi cevabında: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Önceki bölümlerde belirtildiği üzere, 2005-2010 Stratejik planında yer alan kurumsal performans ölçüm çerçevesi geçerliliğini korumaktadır, 2011-2016 Stratejik Planında yeniden tanımlama çalıĢması yapılmamıĢtır. 2017-2022 Stratejik Planında performans ölçüm çerçevesi ve göstergeler yeniden tanımlanacaktır.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; 2005-2010 Stratejik planında yer alan kurumsal performans ölçüm çerçevesinin geçerliliğini koruduğundan 2011- 2016 Stratejik Planında yeniden tanımlama çalıĢması yapılmadığı, 2017-2022 Stratejik Planında performans ölçüm çerçevesi ve göstergeler yeniden tanımlanacağı ifade edilmiĢ ise de, bulguda açıklanan gerekçeler uyarınca, Kurum Stratejik Planında performans göstergelerine yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 4: Kurum Stratejik Planda ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne ĠliĢkin Stratejik Program ve Amaçlara Yer Verilmesi. Üniversitenin doğrudan hizmet alanıyla ilgisi olmayan ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne iliĢkin amaçlara Stratejik Planda yer verildiği görülmüĢtür. Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı‟nın hazırladığı “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟‟nun “ Amaçlar‟‟ baĢlıklı 5D maddesinde; amaçların, kuruluĢun hizmetlerine iliĢkin politikaların uygulanması ile elde edilecek sonuçları ifade ettiği belirtilerek, Stratejik Planda yer alan amaçların kurumun hizmet alanıyla ilgili olması gerekir. Aynı Kılavuzun 6 ncı maddesine göre, Stratejik Planda amaçlar için tahmini maliyet tablosuna yer verilmesi gerekeceğinden, ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne iliĢkin amaçlar için de maliyet tablosu oluĢturularak, üniversitenin doğrudan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 43 hizmet alanıyla ilgisi olmayan bu yerler için üniversite kaynaklarının harcanması söz konusu olacaktır. Bu itibarla, Kurumun doğrudan hizmet alanıyla ilgisi olmayan ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne iliĢkin amaçlara Stratejik Planda yer verilmemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "Üniversitenin doğrudan hizmet alanıyla ilgisi olmayan ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne ilişkin amaçlara Stratejik Planda yer verildiği görülmüştür." denilmektedir. ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü ile ilgili stratejik programlar, bu iki kurumun amaçlarını ve stratejilerini belirlemek için hazırlanmıĢ programlar değildir. Bahsedilen iki kurumun da kendi stratejik planları mevcuttur. 2011-2016 Stratejik Planında yer alan ilgili stratejik programlarla bu kurumlar aracılığı ile Üniversitemizin amaçlarının nasıl yerine getirilebileceği irdelenmektedir. Belirlenen stratejiler doğrudan Üniversitemizin hizmet alanı Ġle ilgili olup DPT'nin hazırladığı "Kamu Ġdareleri için Stratejik Plan Hazırlama Kılavuzu'nun" 5D maddesi ile çeliĢmemektedir. Özet olarak, Üniversitemizin üniversite-sanayi iĢbirliği performansının geliĢtirilmesi için büyük stratejik önem taĢıyan ODTÜ Teknokent ve benzer Ģekilde Üniversitemizin uluslararasılaĢma stratejisinin bir parçası olan Kuzey Kıbrıs Kampüsümüz, Üniversitemizin hizmet alanlarıyla birebir örtüĢtüğü ve stratejik heeflerimize ulaĢmamız için birer "araç" niteliği taĢıdığı için stratejik planımız kapsamında yer almaktadır.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta, ODTÜ Teknokent ile Kuzey Kıbrıs Kampüsünün, Üniversitenin hizmet alanlarıyla birebir örtüĢtüğü ve stratejik hedeflere ulaĢılması için birer "araç" niteliği taĢıdığı için stratejik plan kapsamında yer aldığı ve bu durumun DPT'nin hazırladığı "Kamu Ġdareleri için Stratejik Plan Hazırlama Kılavuzu'nun" 5D maddesi ile çeliĢmediği ifade edilmiĢtir. Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2011-2016 yılı Stratejik Planında, stratejik program 6 bölümünde ODTÜ Teknokent'te üç amaca, stratejik program 7 bölümünde de ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü'ne altı amaca yer verilmiĢtir. ODTÜ Teknokent'te iliĢkin söz konusu amaçların arasında yer alan "ODTÜ Teknokent'in uluslararasılaĢmasının desteklenmesi'' ile ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü'ne iliĢkin amaçların arasında yer verilen "Sürdürebilir ve güçlü bir finansal yapının kurulması''
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 44 ve "Yönetim bilgi sisteminin kurulması'' gibi amaçlar, Üniversitenin hizmet alanlarıyla birebir örtüĢmemekte ve stratejik hedeflere ulaĢılması için birer "araç" niteliği taĢımamaktadır. Bu itibarla, Üniversitenin doğrudan hizmet alanıyla ilgisi olmayan ODTÜ Teknokent ve ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsüne iliĢkin amaçlara Stratejik Planda yer verilmemesi gerekmektedir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Kurum Faaliyet Raporunun Henüz Hazırlanmaması ve Kamuoyuna açıklanmaması. Kurum Faaliyet Raporunun henüz hazırlanmadığı ve kamuoyuna açıklanmadığı görülmüĢtür. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğinin “Ġdare faaliyet raporları „‟baĢlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç (Değişik ibare:RG-22/11/2014-29183) Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir.’’ Denilmektedir. Bu itibarla, mali yılın en geç ġubat ayı sonuna kadar Kurum Faaliyet Raporunun hazırlanması ve kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Üst yönetici tarafından gönderilen cevapta; "Bulguda, "Kurum Faaliyet Raporunun henüz hazırlanmadığı ve kamuoyuna açıklanmadığı görülmüştür." denilmektedir. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin "Ġdare Faaliyet Raporları" baĢlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında, "Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla iliĢkin idare faaliyet raporları üst
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 45 yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde SayıĢtaya ve Bakanlığa gönderilir." ibaresi yer almaktaydı. Söz konusu maddede geçen Nisan ayı sonu ifadesi 22.11.2014 tarih ve 29183 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ġubat ayı sonu olarak değiĢtirilmiĢtir. Bu gerekçeyle, Kurumumuzda Ġdare Faaliyet Raporunun hazırlanmasına iliĢkin süreçte ihtiyaç duyulan verilerin akıĢı, ġubat ayı sonuna yetiĢtirilememiĢ ve Rapor ancak Mart ayı sonunda tamamlanabilmiĢtir. Uygulamanın ilk olması dolayısıyla bu yıl yaĢanan gecikmenin, gelecek dönemlerde tekrarlanmamasına yönelik tedbirler alınmaya çalıĢılacak, verilerin elde edilmesi sürecinin Yönetmelikle uyumlu hale getirilmesi doğrultusunda azami gayret gösterilecektir.'' denilmiĢtir. Sonuç olarak: Üst yönetici tarafından gönderilen cevaptan, Ġdare Faaliyet Raporunun zamanında hazırlanmaması ve kamuoyuna açıklanmamasının, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte 2014 yılında yapılan değiĢiklikten kaynaklandığı ve uygulamanın ilk olması nedeniyle 2014 yılında yaĢanan gecikmenin, gelecek dönemlerde tekrarlanmamasına yönelik tedbirler alınacağı anlaĢıldığından, Ġdare Faaliyet Raporunun zamanında hazırlanması ve kamuoyuna açıklanması hususuna, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri sırasında göz önünde bulundurulacaktır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 46 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr