2014 - MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ.pdf
MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Temmuz 2015
ĠÇERĠK MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 13
MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 3
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 5
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 6
- EKLER .......................................................................................................................................................... 9
KISALTMALAR MKÜ ............Mustafa Kemal Üniversitesi MYMY...........Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mustafa Kemal Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Mustafa Kemal Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim muhasebe yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 510 ve 514’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2014 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 164.042.000-TL’dir. Yıl içerisinde 35.602.540,61-TL aktarma/ekleme yapılmıĢ ve 11.151.144-TL düĢülmüĢtür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 188.493.396,61-TL olmuĢtur. Bu tutarın 176.255.585,96-TL si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 107,45 dir. Bütçede 164.042.000-TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 186.592.848,38-TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı % 114 olmuĢtur. Mustafa Kemal Üniversitesinin 2014 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GĠDER GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı ( % ) Personel Giderleri 86.319.000,00 87.886.637,00 86.447.235,27 100,15 SGK Devlet Primi Giderleri 14.549.000,00 14.588.876,00 14.495.508,37 99,63 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 21.196.000,00 32.246.683,61 28.763.150,22 135,70 Cari Transferler 2.078.000,00 2.078.000,00 1.898.430,05 91,36 Sermaye Giderleri 39.900.000,00 51.693.200,00 44.651.262,05 111,91 BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 164.042.000,00 188.493.396,61 176.255.585,96 107,45
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 2014 YILI BÜTÇE GELĠR GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.184.000,00 12.893.787,75 105,83 Alınan BağıĢ ve Yardımlar 146.384.000,00 164.106.507,82 112,11 Diğer Gelirler 5.474.000,00 9.592.552,81 175,24 BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 164.042.000,00 186.592.848,38 113,75 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. · BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. · Geçici ve kesin mizan. · Bilanço. · Kasa sayım tutanağı, · Banka mevcudu tespit tutanağı, · Alınan çekler sayım tutanağı, · Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, · Teminat mektupları sayım tutanağı, · Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, · TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. · Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, · Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, · Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Mustafa Kemal Üniversitesi’nin 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kıdem tazminatı karĢılığı hesaplarının çalıĢtırılmaması Mustafa Kemal Üniversitesi (MKÜ)2014 yılı kayıt ve iĢlemlerinin incelenmesinde Ġlgili yasal düzenlemeler gereğince ayrılması gereken ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları için karĢılık ayrılmadığı 372 ve 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu hesaplar Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 284, 285, 332 ve 333’üncü maddelerinde düzenlenmiĢtir. 372 no’lu hesap Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karĢılıklarının; 472 no’lu hesap ise belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılır. Kurum bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalıdır 372- ile 472-Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının çalıĢtırılmaması mali tabloların eksik bilgi üretmesine neden olmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresi cevabında: Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre belirlenecek esaslar çerçevesinde, ayrılması gereken 372-472 hesap kodlu kıdem tazminatı karĢılıkları, iĢçi çalıĢtıran ilgili birimler ile gerekli koordinasyonun sağlanamaması ve iĢçi çalıĢtıran bahse konu birimlerden baĢkanlığımıza bir bildirimde bulunulmaması nedeni ile sehven atlanmıĢtır. Bundan sonraki süreçte, çalıĢan iĢçinin hak ettiği kıdem tazminatları bir borç ve gider karĢılığı olarak 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesabında izlenecek olup bir yıl içinde ödenmesi öngörülen kısmı ise 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesabında izlenmesine yönelik çalıĢmalar baĢlatılmıĢtır. Sonuç olarak: Kurum tarafından bundan sonra kıdem tazminatları bir borç ve gider karĢılığı olarak 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesabında izleneceği bir yıl içinde ödenmesi öngörülen kısmı ise 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesabında izlenmesine yönelik çalıĢmalar baĢlatıldığı belirtilmiĢ olup konunun izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 2: Maddi Olmayan Duran varlıkların bir kısmına yıl sonunda %100 amortisman ayrılmaması MKÜ 2014 yılı kayıt ve mali tablolarının incelenmesinde, 260 Haklar Hesabında 2.190.570,38 TL kayıt bulunduğu, bunun 1.011.229,10 TL’sinin 2014 yılı alımları 1.179.341,28 TL’sinin geçmiĢ yıllardan devir olduğu görülmüĢtür. Maddi olmayan Duran varlıkların amortisman tutarlarının kaydedildiği 268 BirikmiĢ amortismanlar hesabında ise sadece 1.011.229,10 TL amortisman kaydı bulunmaktadır. Üniversitelerde amortisman uygulaması Maliye Bakanlığının 1.Ocak 2008 tarih ve 26752 sayılı tebliği ile düzenlenmiĢtir. Tebliğin 2’inci maddesinin 2’inci bendine göre 260 - Haklar Hesabı, amortismana tabidir. Aynı tebliğin 5’inci maddesinin 2’inci bendine göre Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarıyla 256- Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıklar için, amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiĢtir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir. 2014 öncesi elde edilen maddi olmayan duran varlıklara amortisman ayrılmamıĢ olması mevzuata aykırı olup durumun yıl itibariyle düzeltilmiĢ olması ve amortisman ayrılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında: 2014 yılında elde edilen 260 Haklar Hesabında bulunan maddi olmayan duran varlıklardaki 1.011.229,10 TL için yıl sonunda %100 amortisman ayrılmıĢ olup, 2014 yılı öncesinden devir olan alımlardaki 1.179.341,28 TL’lik ayrılmamıĢ amortisman tutarı için ise 2015 yılı içersinde amortisman ayrılmıĢ ve 260 Haklar Hesabı ile 268 BirikmiĢ amortismanlar hesabı düzeltilmiĢtir. Bundan sonraki süreçte ise ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirtilen maaliyet bedeline kadar olan tutarlardaki duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir. Sonuç olarak: Bulguda belirtilen hatalı uygulamanın düzeltilmesi ve Bundan sonraki süreçte ise ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirtilen maaliyet bedeline kadar olan tutarlardaki duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceğinin bildirilmesi nedeniyle konunun izlenmesi uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Ekonomik
Kodlar
GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik
Kodlar
GELĠRĠN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 GĠDERLER HESABI 213.673.947,88 600 GELĠRLER HESABI 192.726.482,23
630 01 Personel Giderleri 86.447.235,27 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
13.278.474,82
630 02 Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri
14.495.508,37 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile
Özel Gelirler
153.473.766,21
630 03 Mal ve Hizmet Alım
Giderleri
600 05 Diğer Gelirler 22.836.386,53
630 05 Cari Transferler 1.898.430,05 600 11 Değer ve Miktar değiĢimleri
Gelirleri
3.137.854,67
630 11 Değer ve Miktar
DeğiĢimleri Giderleri
3.182.321,41 GELĠRLER TOPLAMI 192.726.482,23
630 13 Amortisman Giderleri 77.010.325,32
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme
Giderleri
6.421.764,55
630 20 Silinen Alacaklardan
Kaynaklanan Giderler
7.794,24
630 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Giderler
377.246,71
630 99 Diğer Giderler 96.715,16
GĠDERLER
TOPLAMI
213.673.947,88
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 13
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 14
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 14
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 14
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 15
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 22
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 22
- EKLER ........................................................................................................................................................ 29
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2014 yılı bilançosunda sermayesi 1.786,37 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 38.938.984,57 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 79.274.183,38 TL, gider toplamı 85.205.218,40 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 5.931.035,02TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı SatıĢların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı Envanter defteri ĠĢletme bütçesi Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Devreden Katma Değer Vergisi Hesabında Büyük Tutarların Bulunması Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesinin sosyal istisna kapsamında olması nedeniyle katma değer vergisi muafiyetine sahip olması ve KDV hesaplarını kullanmaması gerekirken devreden katma değer vergisi hesabında büyük tutarların bulunduğu görülmüĢtür. Katma Değer Vergisi Kanunun "Sosyal ve Askeri Amaçlı Ġstisnalarla Diğer Ġstisnalar " baĢlıklı 17 nci maddesinde: “1.Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar: Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların; a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, islah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri, 2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar: a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler, (…)” Denilmektedir. Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi sosyal istisna kapsamında olup, katma değer vergisinden müstesnadır. Bu nedenle hastanenin 191- Ġndirilecek KDVve 391- Hesaplanan KDV hesaplarını kullanmaması; dolayısıyla 190- Devreden Kdv hesabının bulunmaması gerekmektedir. Hal böyleyken yıllar itibariyle Hastane muhasebe kayıtlarını bir kdv mükellefi gibi düzenlemiĢtir. Bu nedenle kdv hesapları arasında mahsuplaĢmadan doğan 9.415.178,87 tutarında Devreden KDV (190) hesabı ortaya çıktığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: “Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü olarak, Bağlı Birimlerimizden Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi hesaplarında; Yıllar itibarı ile Hastane Muhasebe kayıtlarının KDV mükellefi gibi düzenlenmesi nedeni ile KDV hesapları arasındaki mahsuplaĢmadan doğan 9.303.529,39TL Tutarında Devreden KDV (190) hesabı ortaya çıkmıĢtır. Denetim Raporuna konu geçmiĢ yıllardan gelen 9.303.529,39 TL tutarın düzeltme iĢlemlerinin nasıl yapılabileceğine dair görüĢlerini bildirmesi hususunda Gelir Ġdaresi BaĢkanlığı’na müracaat edilmiĢ ve verilecek cevaba göre düzeltme iĢlemleri yapılacaktır.(Ek 1)” Denilmektedir. Sonuç olarak: Ġdarenin söz konusu müracaat yazısının sonucu ve denetim raporunda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca gerekli iĢlemlerin yapılacağını belirtmiĢtir. Ancak kesin mizanda ortaya çıkan bu uygulama Kurumun muhasebe kayıtlarının ve dolayısıyla mali tablolarının gerçeği tam ve doğru bir Ģekilde yansıtmamasına neden olmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 2: Bütçe Giderleri Hesabının Gerçek Değerini Yansıtmaması Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi muhasebe kayıtlarının incelenmesinde (830) Bütçe Giderleri Hesabının gerçek değerini yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermaye ĠĢletmesi Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hüküm Bulunmayan haller” baĢlıklı 599’ uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” Denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin Bütçe Giderleri Hesabı bölümünün “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 412 nci maddesinde; “Bütçe giderleri hesabı, bütçe kanunu ve diğer kanunların verdiği yetkiye dayanılarak nakden veya mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi için kullanılır.” Denilmektedir. Bütçe hesapları nakden ve mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi amacıyla kullanılan hesaplar olup, denetimimizin kriterini oluĢturmaktadır. Bu nedenle bütçe giderlerinin doğru Ģekilde yansıması denetimimiz ve genel uygunluk bildirimi açısından son derece önemlidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
18
Bu itibarla Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi bütçe gideri hesabı (830) kesin mizan
üzerinden hesaplanırken:
Mali yıl içerisinde bağıĢ ve yardım yoluyla ayni olarak elde edilen ya da ilk defa fark
edilen ya da envanter iĢlemi yapılan Stoklar (15), Maddi Duran Varlıklar (25), Maddi
olmayan duran varlıklar (26) grubu hesapları bulunmamaktadır. Hal böyleyken kesin mizan
kayıtlarında (830) Bütçe Giderleri Hesabı 80.973.812,20 olup bu değer tablodaki toplam
80.237.840,99 TL’ye eĢit değildir. Hal böyleyken tablodan da anlaĢılacağı üzere muhasebe
Hesap No Hesabın adı 2014 Sonu
Ġtibariyle
2013’ten Devir Net Tutar
150 Stoklar 3.028.377,49 4.603.835,93 -1.575.458,44
253 Tesis, makine ve cihazlar 793.410,60 648.368,50 145.042,10
254 TaĢıtlar 389.282,00 389.282,00 0,00
255 DemirbaĢlar 973.259,53 955.875,77 17.383,76
260 Haklar 20.190,06 7.506,00 12.684,06
720 Direkt iĢçilik giderleri 273.163,40
273.163,4
0
730 Genel üretim giderleri 32.248,80 32.248,80
740 Hizmet Üretim Maliyeti 56.981.274,79 56.981.274,79
760
Pazarlama, satıĢ ve dağıtım
giderleri hesabı 141.182,49 141.182,49
770 Genel yönetim giderleri 24.210.320,03 24.210.320,03
TOPLAM 80.237.840,99
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 biriminin kimi gider kayıtlarını gerçekleĢtirirken (830) Bütçe Giderleri Hesabını çalıĢtırmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: “ Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi biriminin muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde geçmiĢ yıllar ve 2014 yılı (830 Hesap Kodu) Bütçe giderlerinin sistemsel olarak bazı giderlerine bu yansıma hesabının çalıĢmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılından itibaren 830 Bütçe giderleri yansıtma hesabının yansıtılıp yansıtılmadığı daha dikkatli olarak takip edilecek olup, tutarsızlık oluĢmaması için azami Ģekilde gereken özen gösterilecektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Ġdare denetim raporunda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca 2015 yılından itibaren 830 Bütçe giderleri yansıtma hesabının yansıtılıp yansıtılmadığının daha dikkatli olarak takip edileceğinin belirtilmiĢtir. Ancak bu uygulama Kurumun muhasebe kayıtlarının ve dolayısıyla mali tablolarının gerçeği tam ve doğru bir Ģekilde yansıtmamasına neden olmaktadır. BULGU 3: Hesaplanan Kdv’nin Bütçe Gelirlerine Yansıtılmaması Döner Sermaye iĢletmesi birimlerin mal ve hizmet satıĢlarında ortaya çıkan katma değer vergisi tutarını bütçe hesaplarına yansıtmadıkları tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hüküm Bulunmayan Haller” baĢlıklı 599 uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” 800 Bütçe gelirleri hesabı bölümünün “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 402 nci maddesinde; “(1) Bütçe gelirleri hesabı, bütçe kanunu veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre bütçe gelirleri tahsilatların izlenmesi amacıyla
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 kullanılan bir hesaptır. Birimlerin mal ve hizmet satıĢları neticesinde ortaya çıkan katma değer vergisi tahsilat olarak iĢletmenin banka hesabına girmektedir. Bu verginin ileride ödenecek olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Zira vergi ödendikten sonra 830 Bütçe Giderleri Hesabının çalıĢtırılması gerekecektir. Hal böyleyken birimlerin satıĢlarında ortaya çıkan katma değer vergilerini bütçe gelirleri hesabına yansıtmadıkları tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: “Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 380. Maddesinde sayılan 600 gelirler hesabı SatıĢı yapılan mal ve hizmetler veya tahakkuk eden ana faaliyet konusu gelirler bir taraftan bu hesaba, bu tutarlar üzerinden 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesabına alacak kaydedilir denilmektedir. Dolayısıyla emanet karakterli olan 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi gelir hesabına yansıtılamayacağı ve 191 Mal ve hizmet alımlarında kaynaklanan Ġndirilecek Katma Değer Vergisinin Gider Yansıtma Hesabına aktırılamayacağından 391 ve 191 hesapları arasında oluĢan mahsuplaĢma ya 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına yada 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına aktarılması gerektiğinden gelir ve gider hesaplarına yansıtılamamaktadır” Denilmektedir. Sonuç olarak: Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hüküm Bulunmayan Haller” baĢlıklı 599 uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” Denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Katma değer vergisi tutarları” baĢlıklı 527 nci maddesinde; “(1) Kapsama dâhil kamu idarelerinin, faaliyetleri dolayısıyla katma değer vergisi mükellefi olması durumunda, hesaplara kaydedilerek edinilen veya elden çıkarılan varlıklar için ödenen ve tahsil edilen katma değer vergisi tutarları maliyet bedeline dâhil edilmeyip, dönen varlıklar ana hesap grubu ya da kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki ilgili katma değer vergisi hesaplarına kaydedilir. (2) Hesaplara kaydedilerek edinilen veya elden çıkarılan varlıkların bütçe hesaplarıyla
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 iliĢkilendirilmesinde katma değer vergisi dâhil tutarları esas alınır.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre katma değer vergisi mükellefi olan döner sermaye birimlerinin iĢlemlerinde katma değer vergisi tutarlarını bütçe hesapları ile iliĢkilendirmesi gerekmektedir. Hali hazırda idarenin hesaplarında ortaya çıkan bu uygulama kurumun muhasebe kayıtlarının ve dolayısıyla mali tablolarının gerçeği tam ve doğru bir Ģekilde yansıtmamasına neden olmaktadır. BULGU 4: KDVHesaplarının Kullanılması Veterinerlik Fakültesinin teslim ve hizmetlerinin sosyal istisna kapsamında olması nedeniyle katma değer vergisi muafiyetine sahip olmasına rağmen kesin mizanı üzerinde yapılan incelemede katma değer vergisi hesaplarını kullandığı görülmüĢtür. Katma Değer Vergisi Kanunun "Sosyal ve Askeri Amaçlı Ġstisnalarla Diğer Ġstisnalar " baĢlıklı 17 nci maddesinde: “1.Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar: Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların; a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, islah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri, b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri, 2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar: a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
22
gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız
fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri
kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis
ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler,
(…)” Denilmektedir.
Veteriner Fakültesi sosyal istisna kapsamında olup, katma değer vergisinden
müstesnadır. Bu nedenle Fakültenin (191) Ġndirilecek KDV ve (391) Hesaplanan KDV
hesaplarını kullanmaması gerekmektedir. Hal böyleyken Veterinerlik Fakültesi muhasebe
kayıtlarında KDV hesaplarının çalıĢtığı tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında: “Veteriner Fakültesinin (191) indirilecek KDV ve (391)
hesaplanan KDV hesapları bugüne kadar sehven kullanılmıĢ olup, bundan sonraki süreçte
ilgili KDV hesapları kullanılmayacaktır. (Ek 8)” Denilmektedir
Sonuç olarak: Ġdare denetim raporunda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca KDV
hesaplarını 2015 yılından itibaren kullanacağını belirtmiĢtir. Ancak hali hazırda bu uygulama
Kurumun muhasebe kayıtlarının ve dolayısıyla mali tablolarının gerçeği tam ve doğru bir
Ģekilde yansıtmamasına neden olmaktadır.
6. DENETĠM GÖRÜġÜ
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 yılına iliĢkin mali rapor ve
tablolarının “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı
doğru ve güvenilir bilgi içermediği kanaatine varılmıĢtır.
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: ĠĢletmenin kuruluĢ sermayesinin ödenmemesi
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi mizanının incelenmesinde
ĠĢletmenin kuruluĢ yönetmeliğinde belirtilen sermaye tutarının ödenmediği görülmüĢtür.
2547 sayılı Yüksek Öğretim kanunun “Döner Sermaye” baĢlıklı 58 inci maddesinin a
bendinde;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
23
“(…)
Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra kalan yıl sonu
kârı, döner sermaye işletmesinin hizmetlerinde kullanılmak üzere ertesi yılın gelirine ilave
edilir….” Denilmektedir.
Döner Sermaye ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 501 ÖdenmemiĢ
sermaye (-) bölümünün “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 367 nci maddesinde;
“Ödenmemiş sermaye hesabı, işletmeye tahsis edilen sermayenin ödenmemiş kısmının
izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 368 inci maddesinde;
(1) Ödenmemiş sermaye hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
- Tahsis edilen sermayenin ödenmemiş kısmı bu hesaba, ödenen kısmı ödemenin şekline göre ilgili aktif hesaplara borç, 500 Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
- Artırılan sermaye tutarı bu hesaba borç, 500 Sermaye Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
- Yerine getirilen sermaye taahhütleri tutarı bu hesaba alacak, taahhüdün yerine
getirilme şekline göre ilgili aktif hesaplara borç kaydedilir.”
Denilmektedir.
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliğinin “Sermaye
Limiti” baĢlıklı 4 üncü maddesinde;
“ĠĢletmenin sermaye limiti 740.000.000.TL’dir.” Denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaĢılacağı üzere iĢletmeye tahsis edilen
sermayenin tahsis edilmesi ya da iĢletmenin karlarından karĢılanması gerekirken, iĢletmenin
kuruluĢundan itibaren ödenmediği tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında: “ĠĢletmenin KuruluĢ Sermayesinin ÖdenmemiĢ Sermaye Hesabında bulunan 740.00TL nin 570- N5 yılı tutarından GeçmiĢ Yıllar Karlar Hesabından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 Mahsup edilmesi Saymanlık Müdürlüğümüzden talep edilmiĢ, konuya iliĢkin mahsup iĢlemi ilgili müdürlük tarafından yapılmıĢtır. Mahsup FiĢi yazımız ekinde sunulmuĢtur.(Ek 3)” Denilmektedir. Sonuç olarak: Bulgumuz konusu 740 TL’lik tutar Döner sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün kuruluĢ yönetmeliğinde belirtilmiĢ ve Üniversite tarafından taahhüt edilmiĢtir. Bu nedenle bu tutarın Döner Sermaye karlarından karĢılanması mümkün değildir. Bu tutar Üniversite tarafından ödenmeli ve Üniversitenin 242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer almalıdır. BULGU 2: ĠĢçiler için ayrılan kıdem tazminatlarının iĢletme hesaplarına yansıtılmaması Döner Sermaye ĠĢletmesinde çalıĢan iĢçilerin kıdem tazminatlarının iĢletme hesaplarına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 372-Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabının bölümünün“ Hesabın Niteliği” baĢlıklı 311 inci maddesinde; “(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 312 nci maddesinde : “Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir a) Alacak
- Ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir. b) Borç
- Ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 gereken 372 ve 472 Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: “Muhasebe Birimimiz olan Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü’ne 2015 yılı içinde emekli olma ihtimali olan iĢçiler için ayrılan Ġhbar ve kıdem tazminatları için gerekli Muhasebe kaydı yapılmıĢtır. Muhasebe kaydı örneği yazımız Ek’inde sunulmuĢtur. (Ek 4)” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kıdem tazminatı karĢılığı sadece belirli bir yılda emekli olacak iĢçiler için değil, tüm iĢçiler için yıllar itibariyle kullanılacak hesaplardır. Sadece 2015 yılı içerisinde emekli olacak iĢçiler için bu hesapların çalıĢtırılması bulgumuzla amaçladığımız hususa uygun değildir. Bu nedenle söz konusu hususun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 3: Maddi duran varlıkların üniversite'ye devredilmemesi Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinin;
- Hastane, -Tarımsal AraĢtırma ve Uygulama Merkezi -Veteriner Fakültesi -Sürekli Eğitim Merkezi -Mimarlık Fakültesi -Teknoloji AraĢtırma ve AR-GE Uygulama Merkezi’nin Maddi duran varlıklarını mali yılsonunda Üniversite’ye devretmediği tespit edilmiĢtir. 2547 Sayılı yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre Döner Sermaye ĠĢletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ĠliĢkin Yönetmeliğin “Gelir ve Giderler ile Bunların MuhasebeleĢtirilmesi” baĢlıklı 6’ncı maddesinde; “ (…) Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir….” Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” baĢlıklı 49 uncu maddesinde; “(1) Muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir. (2) Bir duran varlığın amortisman ve tükenme payına tabi değeri, varlığın yararlanma ya da itfa süresine sistemli bir biçimde dağıtılır. Amortisman ve tükenme payı tutarı gider olarak muhasebeleştirilir. Duran varlıkların ilk defa amortisman ve tükenme payı ile yeniden değerlemeye esas alınacak değeri maliyet bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman ve tükenme payı hesaplamasına esas alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda, amortisman ve tükenme payı hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır. (3) Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiş tutarı ile tükenme paylarının birikmiş tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer olarak gösterilir.” 25 Maddi duran varlıklar bölümünün “Hesap grubuna iliĢkin iĢlemler” baĢlıklı 199 uncu maddesinin (ç) bendinde; “1) Bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için aşağıdaki hükümlere göre amortisman ayrılır: 2) Amortismana tabi varlıklar; birden fazla muhasebe döneminde kullanılması beklenen, sınırlı bir hizmet süresi olan, işletme tarafından mal ile hizmet üretim ve tedarikinde kullanılması için elde tutulan varlıklardır. 3) Maddi duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman süresi, yöntemi ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 4) Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleştirilir. Varlıkların ilk defa amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değer yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. 5) Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır. Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiş tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer olarak gösterilir.” 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) bölümünde ise; “Hesabın niteliği MADDE 214 - (1) Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesinin izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi MADDE 215 - (1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak
- Maddi duran varlıklar için hesaplanan amortisman tutarları bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir. (…)” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre döner sermayenin edinmiĢ olduğu araç, gereç ve öteki demirbaĢ eĢya (Canlı demirbaĢ hariç) mali yılsonunda Üniversite’ye devredilmesi gerekmektedir. ĠĢletmeler bu devirleri gerçekleĢtirmediği gibi maddi duran varlıklarda yer alan arazi ve arsalar, yapım aĢamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dıĢındakiler için amortisman ayırmamıĢtır. Böyle bir amortisman ayrılması yapılmadan bir varlığın ekonomik ömrüne bağlı olan gerçek değerinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 belirlenmesi mümkün değildir. Öte yandan duran varlıklar iĢletmede kalacaksa bunların amortismanları için yeniden değerleme uygulamasının da yapılması gerekir ki, Yönetmelikle hükme bağlanan varlıkların üniversiteye mali yıl sonunda devredilmesi hususunun bunun amaçlamadığı açıktır. Kamu idaresi cevabında: “ Döner Sermaye ĠĢletmesi tarafından alınan dayanaklı taĢınırlar, DMĠS( Döner Sermaye Muhasebe ĠĢletim Sistemi) üzerinden devredilmemiĢtir. DMĠS projesi Muhasebe kısmında 2013 yılından itibaren kullanılmaya baĢlanmıĢ ancak TaĢınır Modülü 2014 yılı dâhil olmak üzere kullanılamamakta idi. TaĢınır modülü halen yapılanma aĢamasında olup, DMĠS üzerinde devir için çalıĢmalar baĢlatılmıĢ ve 2015 yılı içinde devir iĢlemleri tamamlanacaktır.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Ġdare denetim raporunda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca devir iĢlemlerini 2015 yılında tamamlayacağını belirtmiĢtir. Ancak bu uygulama Kurumun muhasebe kayıtlarının ve dolayısıyla mali tablolarının gerçeği tam ve doğru bir Ģekilde yansıtmamasına neden olmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
29
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
2014 YILI DÖNER SERMAYE ĠġLETME BĠLANÇOSU
Önceki Dönem Cari Dönem Önceki Dönem Cari Dönem
2013 2014 2013 2014
AKTĠF VARLIKLAR PASĠF ( KAYNAKLAR )
1- DÖNEN VARLIKLAR
I- KISA VADELĠ
YABANCI
KAYNAKLAR
A- Hazır Değerler 2.702.811,49 2.506.038,43 A-Mali Borçlar
1-Kasa 0,00 1 ....
2-Banka 2.702.811,49 2.506.038,43 .....
2-Diğer hazır değerler B- Ticari Borçlar 30.275.259,71 46.739.095,60
B- Menkul Kıymetler 1- Satıcılar 30.170.275,48 46.663.672,44
1 ....
2-Alınan Dep.ve
Teminatlar 104.984,23 75.423,16
C- Ticari Alacaklar 9.442.888,96 21.986.773,60 C- Diğer Borçlar 177.566,76 152.626,53
1-Alıcılar. 9.437.577,88 21.940.488,87 1-Personele Borçlar 102.874,83 61.474,99
2-Verilen Dep.ve Teminatlar ..... 1.233,00 1.233,00 2-Diğer çeĢitli borçlar 74.691,93 91.151,54
3-Banka Kredi kartları al. 4.078,08 45.051,73 .....
D- Diğer Alacaklar 4.400,80 320,45 D- Alınan Avanslar 25.603,98 51.851,22
1-Personelden alacaklar 150,30 150,30 2-Alınan Diğer Avanslar 25.603,98 51.851,22
2-Diğer ÇeĢitli Alacaklar 4.250,50 170,15 .....
E- Stoklar 4.603.835,93 3.028.377,49
E- Yıllara Yaygın ĠnĢaat
ve Onarım HakediĢ.
1- Ġlk Madde ve Malzeme 4.603.835,93 3.028.377,49 1 ....
..... .....
F- Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım
Maliyetleri
F-Ödenecek Vergi ve
Diğer Yükümlülükler 2.947.804,83 3.148.449,18
1 ....
1-Ödenecek Vergi ve
fonlar 1.447.816,52 1.593.881,70
2-Ödenecek Sosyal
Güv.Kesintisi 7.832,10 7.846,40
.....
3-Ödenecek
Dön.Sermeye Yük. 371.168,87 457.721,30
4-Ödenecek Dön
Sermaye Katkı payları 1.118.849,17 1.088.417,05
5-Katma Değer Vergisi
Tevkifatı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
30
G- Gelecek Aylara Ait Gid. ve Gelir
Tah.
6-Sos.Güv.Kur.Prim
Borç
1 ....
7-Ödenecek
Diğ.Yükümlülükler 2.138,17 582,73
.....
G- Borç ve Gider
KarĢılıkları
H- Diğer Dönen Varlıklar 9.772.785,81 9.538.591,60
H- Gelecek Aylara Ait
Gelirler ve Gider Tah.
1-Devreden KDV 9.772.785,81 9.538.591,60 1 ....
2-ĠĢ Avansları .....
DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 26.526.722,99 37.060.101,57
I- Diğer Kısa Vadeli
Yabancı Kaynaklar
II- DURAN VARLIKLAR
1-Diğer ÇeĢitli Yabancı
Kaynaklar
A- Ticari Alacaklar .....
1 ....
KISA VADELĠ
YABANCI
KAYNAKLAR
TOPLAMI 33.426.235,28 50.092.022,53
.....
II- UZUN VADELĠ
YABANCI
KAYNAKLAR
B- Diğer Alacaklar A- MALĠ BORÇLAR
1 .... 1 ....
..... .....
C- Mali Duran Varlıklar B- Ticari Borçlar
1 .... 1 ....
D- Maddi Duran Varlıklar 1.670.003,35 1.848.662,94 .....
1-TaĢıtlar Hs. 389.282,00 389.282,00 C- Diğer Borçlar
2-DemirbaĢlar 997.077,57 1.016.221,33 1 ....
3-Tesis Mak.ve Cih. 673.512,70 833.028,53 .....
4-BirikmiĢ Amortislar(-) 389.868,92 389.868,92 D- Alınan Avanslar
E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 7.506,00 30.220,06 1 ....
260-Haklar Hs. 7.506,00 20.190,06 .....
267-Diğ.Mad.Olm.Duran Varlıklar 10.030,00
E- Borç ve Gider
KarĢılıkları
F- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 1 ....
..... .....
G- Gelecek Yıllara Ait Gid. ve Gelir
Tah.
F- Gelecek Yıllara Ait
Gelirler ve Gider Tah.
1 .... 1 ....
..... .....
H- Diğer Duran Varlıklar
UZUN VADELĠ
YABANCI
KAYNAKLAR
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
31
TOPLAMI
1 .... III- ÖZKAYNAKLAR
..... A- ÖdenmiĢ Sermaye 1.046,37 1.046,37
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 1.677.509,35 1.878.883,00 1-Sermaye 1.786,37 1.786,37
2-ÖdenmemiĢ Sermaye(-) 740,00 740,00
B- Sermaye Yedekleri
1 ....
C- Kar Yedekleri
1 ....
D- GeçmiĢ Yıllar Karları 5.814.232,23 5.943.519,14
E- GeçmiĢ Yıllar
Zararları (-) 4.853.725,12 11.166.568,45
F- Dönem Net Karı
(Zararı)
1- Dönem Net Karı
2-Dönem Net Zararı 6.183.556,42 5.931.035,02
ÖZKAYNAKLAR
TOPLAMI
AKTĠF ( VARLIKLAR ) TOPLAMI 28.204.232,34 38.938.984,57
PASĠF (KAYNAKLAR)
TOPLAMI 28.204.232,34 38.938.984,57
DĠPNOTLAR
1-Bilancoya dahil olan 900-Alınan Teminatlar hesabına borç tarafına 2.023.826,00.-TL 901-Alınan Teminatlar alacakları hesabının alacak
tarafına 2.023.826,00.- TL bulunmaktadır.
DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU (2013–2014)
2013 2014
A- BRÜT SATIġLAR 60.511.354,41 79.239.815,76
1- Yurtiçi SatıĢlar 60.470.609,87 79.146.578,29
2- YurtdıĢı SatıĢlar
3- Diğer Gelirler 40.744,54 93.237,47
4-Ġlaç ve tıbbi sarf malzemeleri hesabı
B- SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 2.378.434,72 51.812,29
1- SatıĢtan Ġadeler (-) 2.378.434,72 51.812,29
2- SatıĢ Iskontoları (-)
3- Diğer Ġndirimler (-
C- NET SATIġLAR 58.132.919,69 79.188.003,47
D- SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 42.028.364,51 57.385.501,12
1- Satılan Mamuller Maliyeti ( 605.260,52 4.642,82
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
32
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 41.423.103,99 57.380.858,30
4- Diğer SatıĢların Maliyeti (-)
BRÜT SATIġ KARI VE ZARARI 16.104.555,18 21.802.502,35
E- FAALĠYET GĠDERLERĠ
(-) 22.354.684,47 26.480.873,83
1- AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-)
2- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 85.159,76 141.182,49
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 22.269.524,71 26.339.691,34
FAALĠYET KARI VEYA ZARARI
F- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 67.205,27 86.179,91
1- ĠĢtiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri
4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan KarĢılıklar
6- Menkul Kıymet SatıĢ Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri
9- Faaliyetle Ġlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 67.205,27 86.179,91
G- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 103.704,21
1- Komisyon Giderleri (-)
2- KarĢılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-)
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
33
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar 103.704,21
H- FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR
I- OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR
1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar
J- OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 632,40 1.235.139,24
1- ÇalıĢmayan Kısım Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 632,40 1.072.228,02
3- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-) 162.911,22
DÖNEM KARI VEYA ZARARI
K- DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞ.YAS. YÜK. KARġILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 6.183.556,42 5.931.035,02
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr