ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 31
ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin 2014 yılında gerçekleĢen faaliyet gideri toplamı 283.563.671,70-TL faaliyet geliri toplamı 335.007.198,51-TL olduğu görülmüĢtür. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversitenin Mali Tablolarının TaĢınmazlara ĠliĢkin Bölümünün Doğruyu Yansıtmaması; Kurum Mülkiyetinde Ve/Veya Kullanımında Olan TaĢınmazların Envanterinin Yapılarak Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması TaĢınır ve taĢınmaz edinme ile ilgili düzenleme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 45’inci maddesinde “Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda gereken nicelikte ve nitelikte taşınır ve taşınmazları, yurt içinde veya yurt dışında, bedellerini peşin veya taksitle ödeyerek veya finansal kiralama suretiyle edinebilirler. Kamu idareleri, taşınmaz satın alma veya kamulaştırma işlemlerini yetki devri yoluyla bir başka kamu idaresi eliyle yürütebilir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Maliye Bakanlığı tarafından yönetilir. Bu tescil işlemleri, adına tescil yapılan idarenin taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili birimine bildirilir.” Ģeklinde yapılmıĢtır. Edinilen taĢınmazların nasıl kaydedileceğine iliĢkin hükümler ise 5018 sayılı Kanunun 44’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik” (Bakanlar Kurulunun 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı kararıyla kabul edilerek 02 Ekim 2006 tarih ve 26307 sayılı RG) de belirlenmiĢtir. Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol iĢlemleri” baĢlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır. (2) Kayıt işlemleri; taşınmaz giriş ve çıkış kayıtlarının tutulması ve ilgili cetvellere kaydedilmesi süreçlerini kapsar. (3) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, idaresinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 yapılır. (4) Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre, harcama yetkilileri tarafından görevlendirilecek personele yaptırılabilir.” denilmektedir. Söz konusu yönetmeliğin 6’ncı maddesine göre; taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleri ile görevli birim ve personel, a) Kayıtların mevzuata uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasını ve bu kayıtlara iliĢkin bilgisayar programı, defter ve belgelerin denetime hazır Ģekilde muhafaza edilmesini sağlamakla, b) Herhangi bir nedenle görevlerinden ayrılmaları durumunda kayıt, defter ve belgelerini devir ve teslim etmek, göreve baĢladıklarında devir ve teslim almakla, c) Yapılan kayıt ve iĢlemlerden dolayı harcama yetkililerine karĢı sorumlu olup, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatı gereğince harcama yetkilisi adına hazırlayacakları Ek 1’deki kayıt planına göre oluĢturulan formları, mali yılı takip eden ay sonuna kadar mali hizmetler birimine göndermekle yükümlüdür. 5018 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesi uyarınca, Malî Hizmetler Birimi de kendisine gelen bu formların icmal cetvellerini düzenleyecektir. TaĢınmazların nasıl kaydedileceği ve icmal cetvellerinin nasıl oluĢturulacağı yönetmeliğin 7’nci maddesinde belirtilmiĢtir. Buna göre; kamu idarelerinin taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimleri, taĢınmazların tapu kütüğüne kayıtlı olup olmamasına göre yönetmelik ekinde belirtilen formları düzenleyip taĢınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderirler. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek Yönetmeliğin ekinde bulunan örneğe uygun Ģekilde taĢınmaz icmal cetvelleri oluĢturulur. Anılan yönetmeliğin “Dosyalama” baĢlıklı 9’uncu maddesinde ise, Kamu idarelerince bu Yönetmeliğin 7’nci maddesine göre kaydedilen her taĢınmaz için taĢınmaz ile aynı numarayı taĢıyan birer dosya düzenleneceği, dosyada TaĢınmaza iliĢkin yazıĢmaların ve satın almada satıĢ sözleĢmesi ile tapu senedinin, yer alacağı belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 TaĢınmaz edinimi ve kaydı hususunda yukarı alınan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 5018 sayılı Kanuna ekli II sayılı cetvel uyarınca özel bütçeli ve ayrı tüzel kiĢiliğe sahip bir idare olarak Kayseri Erciyes Üniversitesinin edindiği taĢınmazlar kendi tüzel kiĢiliği adına tescil olunur. Kayseri Erciyes Üniversitesi, taĢınmazlarını miktar olarak takip edebilmek amacıyla giriĢ ve çıkıĢ kayıtlarını tutmak ve cetvellere kaydetmek zorundadır. Kurumun taĢınmaz envanterini tutmak ve taĢınmazlarla ilgili yönetim ve denetim görevini yapmakla sorumlu birim, Yapı ĠĢleri Dairesi BaĢkanlığı’dır. Bu bağlamda; Kayseri Erciyes Üniversitesine ait taĢınmaz malların envanterinin yapılması, sicil kayıtların tutulmasını sağlamak, taĢınmaz malların alım, satım, tahsis iĢlemlerini yapmak, arsa ve arazilerin imar, ifraz ve tahsis iĢlemlerini yapmak, yaptırmak, taĢınmaz mallarla ilgili tapu ve çaplı tasarruf vesikası gibi kıymetli evrakı özel kasalarda muhafaza etmek, Kayseri Erciyes Üniversitesinin mülkiyetinde bulunan ihtiyaç fazlası arazi ve arsaların satıĢ ve kiralama çalıĢmalar ile Üniversiteye ait kullanılmayan bina ve tesislerin ekonomiye kazandırılması amacıyla kiralama iĢlemlerini yapmak, ekonomik ömrünü doldurmuĢ ve kullanılmasında fayda umulmayan veya tabii afetler sonucu hasar görmüĢ ve tamiri mümkün görülmeyen bina ve tesislerin terkin iĢlemlerini yapmak, görevleri bu daireye verilmiĢtir. Söz konusu Daire BaĢkanlığı, Kayseri Erciyes Üniversitesinin taĢınmazlarına iliĢkin olarak yukarıda bahsi geçen yönetmelik eki formları doldurup Mali Hizmetler Birimine gönderecektir. Mali Hizmetler Birimi de taĢınmaz icmal cetvellerini oluĢturacaktır. TaĢınmaz kayıtlarının usulüne uygun ve doğru bir Ģekilde yapılmaması, 5018 sayılı Kanunun temel ilke ve prensiplerine aykırılık teĢkil etmektedir. Zira Kanunun temel ilkelerini ortaya koyan “Amaç” baĢlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir.” denilmektedir. Kayseri Erciyes Üniversitesine ait taĢınmazlar da 5018’in 3'üncü maddesine göre bir kamu kaynağı statüsünde olduğundan, bu taĢınmazların kayıtlarının ve kontrol sisteminin doğru ve düzgün Ģekilde tutulup iĢlemesi, kurumun sorumluluğundadır. TaĢınmaz hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüĢ muhasebe prensiplerine uygun bir muhasebe düzenine göre tam ve eksiksiz oluĢturulması gerektiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresi cevabında; "Üniversiteye ait taĢınmazların envanter kayıtları Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı tarafından 2015 yılı içerisinde tamamlanmıĢ olup, muhasebe kayıtlarımıza alınacaktır." DenilmiĢtir. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, üniversiteye ait taĢınmazların envanter iĢlemlerinin yapılarak muhasebe kayıtlarına alınmasına yönelik baĢlatılan çalıĢmaların sürdürüldüğü anlaĢılmakta olup, söz konusu husus, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri sırasında göz önünde bulundurulacaktır. BULGU 2: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Hiç Kullanılmaması Kurumun alacaklarından zamanında tahsil edilemediği için takipli hale gelen alacakların 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabında takip edilmediği tespit edilmiĢtir. Kayseri Erciyes Üniversitesinde vadesi geçtiği halde tahsil edilemediği için takipli hale gelen alacaklara iliĢkin herhangi bir muhasebe kaydı yapılmamaktadır. Bu tür takipli alacaklar ilgili birimlerce izlenmekte ancak muhasebe birimine bu alacaklarla ilgili gerekli bilgi verilmemektedir. Bu alacaklarla ilgili muhasebe birimine gerekli bilgi verilmediği için bu alacakların 121 – Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takibi yapılmamaktadır. Bu durum kurumun mali tablolarının doğruluğunu ve tamlığını olumsuz etkilemektedir. 5018 sayılı Kanununun “Mali Saydamlık” baĢlıklı 7’inci maddesinin (d) fıkrasında “Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir muhasebe düzenine göre oluşturulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 121 No’lu “Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı”nın niteliğinin düzenlendiği 54 ve 55’inci maddeleri gereği ilgili kayıtların yapılması gerekmektedir. Mali tabloların ve muhasebe kayıtlarının; tamlık, doğruluk ve Ģeffaflık ilkeleri gereğince, izleyen yıllarda tahakkuk, tahsil ve takip edilecek alacakları açık olarak gösterecek Ģekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2015 yılından itibaren 121 nolu hesap kullanılacaktır." DenilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, üniversiteye ait taĢınmaz mal gelirlerinden takipli olan alacakların, ilgili hesaba kaydedilerek mali tabloların doğru ve gerçek bilgileri içermesi çalıĢmalarının devam ettiği anlaĢılmıĢtır. Gelirlerden takipli alacakların ilgili muhasebe kayıtlarına alınması iĢleminin tamamlanmaması nedeniyle mali tablolarda yer alan gelirlerden takipli alacaklar hesabının, halen doğru ve gerçek bilgileri içermemektedir. Söz konusu hatanın düzeltilip düzeltilmediğine iliĢkin kontrol iĢlemlerine, denetim sonuçlarını izleme faaliyetleri sırasında devam edilecektir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Erciyes Üniversitesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı, "12-Faaliyet Alacakları ve 25- Maddi Duran Varlıklar" hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: ĠĢletme Hakkının Kiralanması ĠĢlemlerinde Üniversitenin Katma
Değer Vergisi Sorumluluğunu Yerine Getirmemesi
Erciyes Üniversitesi kiralama iĢlemleri dolayısıyla kiradan kaynaklanan KDV
sorumluluğunu kiracılara devretmekteydi. Ancak 14.03.2012 tarih ve 28264 sayılı Resmi
Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 117 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin “7. KALDIRILAN TEBLĠĞLER VE TEBLĠĞ BÖLÜMLERĠ” baĢlıklı maddesi
3’üncü bendiyle; “3- 30 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (F) bölümü”
yürürlükten kaldırılmıĢtır.
117 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin 2.3.4. bölümü Ģöyledir:
"5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşların Tebliğin bu
bölümü kapsamındaki kiralama işlemlerinde, kiracının KDV mükellefi olup olmadığına
bakılmaksızın, tevkifat uygulanmayacaktır. Bu durumda, söz konusu idare, kurum ve
kuruluşlar kiraya verme işlemleri dışında KDV'ye tabi işlemleri bulunmamaları kaydıyla, 1
No.lu KDV Beyannamesini sadece kiralama işleminin gerçekleştiği dönemler için
vereceklerdir. Genel bütçeli idarelerde KDV'nin beyanı konusunda, Tebliğin (1.2.3)
bölümündeki açıklamalar dikkate alınacaktır." denilmektedir.
Bu nedenle 117 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin yürürlüğe girdiği
tarih olan 01.05.2012 tarihi itibariyle Erciyes Üniversitesinin KDV'ye tabi kiralamaları için
beyanname verme zorunluluğu bulunmaktadır. Bu tarihten sonraki borçlar ve cezalar var ise
Erciyes Üniversitesinin sorumluluğunda olduğu düĢünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "2886 Sayılı Devlet Ġhale Kanuna göre yapılan kiralama
iĢlemlerinde Üniversiteye sorumluluk doğmaması için, ihale sonrasında kiracılar vergi
dairesine gönderilerek KDV peĢin olarak ödettirilmekte, daha sonra sözleĢme
imzalanmaktadır. Bu nedenle Üniversitenin KDV beyannamesi vermesi ve sorumluluğu
bulunmamaktadır." Denilmektedir.
Sonuç olarak Üniversitenin beyanname verme sorumluluğunun borcun ödenmesi ile
ilgisi bulunmadığından beyanname verme sorumluluğunun yerine getirilmemesinden dolayı
muhtemel cezalarla karĢı karĢıya kalınabileceği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 BULGU 2: Kıdem Tazminatları KarĢılıklarının Ġzlenmesi Ġçin Kullanılması Gereken 372 Ve 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarının Kullanılmaması Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” baĢlıklı 5 inci maddesinde; “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:… i) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz…” denilmektedir. 372- ile 472- Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarına iliĢkin olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 284, 285, 331 ve 332’inci maddeleri kapsamında muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Buna göre, ihtiyatlık ilkesine uygun olarak, muhtemel risklere ve olaylara karĢı karĢılık ayrılması gerekmektedir. 372- ile 472- No’lu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının çalıĢtırılmaması mali tabloların eksik bilgi üretmesine neden olmaktadır. Kurum bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılması gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2015 yılından itibaren 372 ve 472 nolu hesaplar kullanılacaktır." DenilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza iliĢkin hususa dikkat edileceği bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 3: “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabının” Kullanılmaması Kurumun 2014 yılı mali tablolarının incelenmesinde, Kurum tarafından yürütülen bilimsel araĢtırma projelerinin izlenmesi amacıyla “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı”nın kullanılmadığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58’inci maddesine göre, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüĢü alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi’nin 297’nci maddesinde; " ..Bilimsel Projeler hesapları, ... niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 962 Bilimsel Projeler Hesabı 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı denildikten sonra 298- 302. maddelerinde söz konusu hesapların niteliği, hesaplara iliĢkin iĢlemler ile borç ve alacak kayıtları ayrıntılı olarak gösterilmiĢtir. Bu düzenlemeler gereğince, üniversitelerde araĢtırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının, verilen ek ödeneklerin ve bu projeler için yapılan harcamaların proje bazında açılan alt hesaplar itibarıyla “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı”nda izlenmesi gerekmektedir. AraĢtırma projelerinden desteklenen projelerin söz konusu hesaplarda izlenmesi, dolayısıyla Kurumun mali tablolarında yer alması, kurumun araĢtırma projeleri kapsamındaki faaliyetleri hakkında bilgi vermesi açısından önemlidir. Kamu idaresi cevabında; "2015 yılından itibaren 962 ve 963 nolu hesaplar kullanılacaktır." DenilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza iliĢkin hususa dikkat edileceği bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 4: Hurdaya Ayırma Muhasebe ĠĢlemlerinin Hatalı Yapılması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin "294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı" baĢlıklı 214 ve 215'inci maddeleri gereği ilgili muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Yapılan incelemeler sonucunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında 1.150.256,57-TL borç bakiyesi olduğu ancak hurdaya ayrılan malların büyük çoğunluğunun imha edilmek üzere Kayseri BüyükĢehir Belediyesine verildiği
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
anlaĢılmıĢtır. Dolayısı ile fiili olarak Üniversite depolarında bulunmayan hurdaların 294-
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi DuranVarlıklar hesabından çıkarılması gerektiği
düĢünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığı ile irtibata geçilerek
gerekli düzeltme iĢlemleri yapılacaktır." Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza
iliĢkin hususa dikkat edileceği bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin
denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır.
BULGU 5: PeĢin Tahsil Edilen Kira Gelirleri Ġçin Gelecek Aylara/Yıllara Ait
Gelirler Hesaplarının ÇalıĢtırılmaması
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “380-Gelecek Aylara Ait Gelirler
Hesabı” ile ilgili 289. maddesinde gelecek aylara ait gelirler hesabının; uzun vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan
tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peĢin tahsil edilmiĢ gelirlerin izlenmesi için
kullanılacağı öngörülmüĢtür.
Mezkûr Yönetmeliğin "Hesabın iĢleyiĢi" baĢlıklı 291. Maddesinde de; Gelecek yıllara
ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan, takip eden dönemde gelirler hesabına aktarılması
gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına
borç, Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili dönemde gelir olarak
tahakkuk ettirilen tutarlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği
belirtilmiĢtir.
380 ve 480- Gelecek Aylara/Yıllara ait Gelirler hesaplarının incelenmesi sonucu,
üniversiteye ait gelirlerin tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği dönemin gelirler hesabına
aktarıldığı, gelecek dönemlere ait gelirlerle ilgili hesapların çalıĢtırılmadığı tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında; "2015 yılından itibaren 380 ve 480 nolu hesapları
kullanılacaktır." Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgumuza
iliĢkin hususa dikkat edileceği bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin
denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR A: Kurumsal Katkı Puanı AGK: Aktif Gün Katsayısı B1:Mesai Ġçi Gelir B2:Mesai DıĢı Gelir C: Eğitim-Öğretim Faaliyet Puanı E: Diğer Faaliyetler Puanı GBK: Geri Bildirim Katsayısı KDV: Katma Değer Vergisi SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesine ĠliĢkin Tespit Edilen Hususlar 1.1. Tıp Fakültesi Döner Sermaye Gelir ve Giderlerinde Gider Lehine Dengesizlik Bulunması Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin 2014 yılı Kesin Mizan Cetveli incelendiğinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin “h” fıkrasına aykırı olacak Ģekilde giderlerin gelirlerden yüksek sonuçlandığı görülmüĢtür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin “h” fıkrası aynen Ģu Ģekildedir. “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.” Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin 2014 yılı Kesin Mizan Cetvelinde, Gelir Toplamı: 280.565.426,03-TL Gider Toplamı: 286.192.980,66-TL Zarar Toplamı: 5.627.554,63-TL Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin temel mali sorunu olan bu yapının oluĢmasında “kısır bir döngünün” etken olduğu tespit edilmiĢtir. ġöyle ki, ĠĢletmenin gelir gider dengesizliği, iĢletmenin borçlarını (Satıcılara) zamanında ödeyememesine neden olmaktadır. Bu durumda iĢletmeye tıbbi cihaz, ilaç, malzeme vb. ürün satan satıcılar, ilgili ihalelerde tespit edilen ortalama yaklaĢık maliyetin, piyasa rayicinin üzerinde oluĢmasını sağlamak amacıyla fiyat tekliflerini yüksek tutmaktadırlar. Bunun sonucunda iĢletme, mal ve hizmet alım ihalelerinde piyasa rayicinin üzerinde bir fiyattan alımı gerçekleĢtirmekte durumunda kalmaktadır. Bunun sonucunda giderler, olması gerekenden daha yüksek bir rakama ulaĢmakta, bu rakam da gelir gider dengesizliğine sebebiyet vermektedir. ĠĢletmenin, gelir gider dengesizliği sebebiyle borçlarını (Satıcılara) zamanında ödeyememesi (veya çok uzun vadelerde ödemesi) mal-malzeme alımlarında sıkıntılara neden olmaktadır. Bunun sebebi satıcıların, idarenin uzun vadeli ödemelerini göz önünde tutup mal
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 satımında isteksiz olmalarından kaynaklanmaktadır. Bu menfi sonucun en temel nedeni döner sermaye iĢletmesinin gelir gider dengesizliğidir. ĠĢletme kanun gereği gelir gider dengesini korumalı ve bu çerçevede uzun dönemli bir ödeme planlaması yapmalıdır. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunun 58’nci maddesine göre Tıp Fakültesi Uygulama Hastanesinde görevli personele yasal düzenlemede belirtilen sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla üniversite yönetim kurulunca belirlenen oranlarda katkı payları dağıtılmaktadır. Gerek katkı paylarının bölüĢtürülmesinde, gerek diğer gider kalemlerinin ödenmesinde iĢletmenin finansman durumu dikkate alınmalı ve Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 22’nci maddesi doğrultusunda iĢletmenin devamlılığı için gerekli ödemelere öncelik verilmelidir. ĠĢletmenin karlılığının temini ya da zarar etmemesi için gelir gider dengesinin gözetilmesi iĢletmenin devamlılığı açısından önemlidir. ĠĢletmenin devamlılığı veya gelir durumu gözetilmeden yapılan harcamalar, özellikle üniversite hastanelerinin faaliyetlerini yürütmelerinde gelecekte sıkıntılara neden olabileceği düĢünülmektedir. Dolayısıyla gelir- gider dengesizliğinin çözülmesi adına gerekli tedbirlerin alınması gerektiği düĢünülmektedir. 1.2. Kurum Alacaklarının Sağlıklı Takip Edilmemesi Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi 2014 yılı Kesin Mizan Cetveli incelendiğinde “120- Alıcılar Hesabında” 16.249.731,06-TL’lik bir borç bakiyesinin olduğu görülmektedir. ĠĢletmenin yıllık zararının oldukça üzerinde olan bu alacaklarını tahsil etmemesi, gelir-gider dengesizliğinin oluĢmasına ve yukarıda belirttiğimiz olumsuz zincirleme reaksiyonun baĢlamasına neden olmaktadır. Kurum alacaklarının takibi konusunda sıkıntılar yaĢandığı, kurumun banka hesabına yatan paraların hangi alacağın karĢılığı olarak yattığının anlaĢılamadığı, alacakların sağlıklı bir Ģekilde takip edilemediği görülmüĢtür. Alacak takip sisteminin yeniden düzenlenmesi, sorumluların gerekli eğitimle donatılması kurumun mali yapısının düzelmesine katkı sağlayacaktır. ĠĢletmenin borçlarını gösteren Satıcılar hesabındaki 85.167.891,22-TL ortadayken “Alıcılar Hesabında” görülen 16.249.731,06-TL’lik alacağın tahsil edilmesi adına adımların atılması gerektiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 Kamu idaresi cevabında; "1.1. Tıp Fakültesi Döner Sermaye Gelir ve Giderlerinde Gider Lehine Dengesizlik Bulunması Tam kapasite ile çalıĢan bir kurumumuz var. Gelir-Gider dengesizliğinin nedeni Kurum içi değil Kurum dıĢı nedenlerdir. Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumunun fiyat politikası gelirlerimizi azaltmaktadır. Ayrıca Maliye Bakanlığının yapmıĢ olduğu düzenleme ile 4-B'den 4-A'ya geçen personelin maaĢ giderlerinin Döner sermaye tarafından karĢılanması giderlerimizi arttırmaktadır. Bununla birlikte tıbbi malzeme temininde Sağlık Uygulama Tebliğinde belirtilen fiyatlarının üzerinde malzeme temin etmemiz giderlerimizin artmasının nedenlerinin biridir. 2011 yılında %26 olan ek ödeme dağıtım oranı 2014 yılında %22'ye düĢürülmüĢtür. Özetle gelir gider dengesizliğini kabul ediyor ancak dengesizliğin Kurum dıĢı nedenlerden kaynaklandığını düĢünüyoruz." Denilmektedir. 1.2. Kurum Alacaklarının Sağlıklı Takip Edilmemesi Özetle Kurum alacaklarının tahsil edilememesi 3 nedene dayanmaktadır; a- SGK' ya manuel fatura edilen (YurtdıĢı, MEDULA' ya fatura edilemeyen faturalar vs.) SGK tarafından incelenmesi yapıldığı gerekçesi ile 2012-Ocak ayından beri ödemesi yapılmamıĢtır. Dolayısı ile bu grupta yaklaĢık 11.000.000,00-TL alacak beklemektedir. SGK ile görüĢmeler ve sorunun çözülmesi için gayret gösterilmektedir. b-Tutuklu, Hükümlü ve Adli olaya taraf olan kiĢilerin tedavilerinden oluĢmaktadır. Bu grup hastaların faturaları Adalet Bakanlığının oluĢturduğu bir fondan Devlet Hastaneleri ve Ġl Muhasebe Müdürlüklerince yılda bir kere muhasebeleĢtirilmekte ve ödemeleri takip edilmektedir. c-Özellikle ülkemizde zorunlu ikamet eden Suriyeli kiĢilere verilen sağlık hizmetinde faturalar ilgili illere gönderilmekte fakat bazı illerin il afet müdürlüklerindeki eksik organizasyonlar sebebiyle bu tür faturaların tahsili ve takip iĢlemlerinde ciddi sıkıntılar yaĢanmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 Fatura gönderilen kurumların çoğunluğu yaptıkları ödemeler hakkında bilgi vermediklerinden banka ekstrelerinde yer alan "ĠĢlem Açıklamaları" kısmında takip etmek zorunda kalınmakta ve takiplerinde sıkıntı yaĢanmaktadır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgularımızı iliĢkin hususlara iĢtirak ettikleri bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır. BULGU 2: Erciyes Üniversitesi DiĢ Hekimliği Fakültesine ĠliĢkin Tespit Edilen Hususlar DiĢ Hekimliği Fakültesi Döner Sermaye Gelirlerinden Ek ödeme dağıtılmasına iliĢkin aĢağıdaki hususlar tespit edilmiĢtir. A-) Bireysel Gelir Getirici Faaliyet Puanlarının (B1 Ve B2 Puanı) ĠĢlemlerine ĠliĢkin Tespitler 1- DiĢ Hekimliği Fakültesive Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslarında, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kesintileri alt birim giderleri arasında sayılmıĢ; "Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kesinti oranı olarak, incelenmesi tamamlanan en son 3 ayın ortalaması (yüzdelik oran) alınır." düzenlemesi yapılmıĢtır. Ancak uygulamada, ek ödeme döneminden önceki üç ay (örneğin Nisan/2014 ek ödeme döneminde Ocak, ġubat, Mart/2014 dönemleri) incelenmediği için kesinti oranı Sıfır (0) olarak kabul edilmiĢtir. Bu Ģekilde SGK kesintileri gider olarak hesaplamalara dâhil edilmemiĢtir. 2- DiĢ Hekimliği Fakültesi Ek Ödeme Performans Yönetim Sistemi (otomasyon sistemi) verileri üzerinde yaptığımız incelemelerde, Ġlave Puan adı altında öğretim üyelerinin B puanlarına eklenen puanların genellikle öğretim üyesinin hem mesai içi (B1) hem de mesai dıĢı (B2) puanlarına eklendiği tespit edilmiĢtir. Öğretim üyesinin B2 puanı yoksa Ġlave Puanlar sadece mesai içi (B1) puanına eklenmiĢtir. DiĢ Hekimliği Fakültesive Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslarında yer alan düzenlemeye göre (md.4/10), B1 ve B2 puanlarına esas olacak faaliyetlerin gruplandırılmasının
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 (otomasyon sisteminde faaliyet kaydı bulunması koĢuluyla) öğretim üyelerinin beyanlarına göre yapıldığı; Öğretim üyelerinin ay sonlarında Otomasyon Sisteminde yer alan Mesai DıĢı ĠĢlem (B2 Beyan) Formunu doldurarak alınan çıktıları Dekanlığa teslim ettikleri; Bu Form üzerinde herhangi bir kontrol ya da onay iĢleminin bulunmadığı tespit edilmiĢtir. B-) Eğitim-Öğretim Faaliyeti Puanı (C) ĠĢlemlerine ĠliĢkin Tespitler 1- Öğretim üyelerinin “Erciyes Üniversitesi DiĢ Hekimliği Fakültesi Eğitici Puan Cetveli”ni doldurarak C puanlarını beyan etmekte olduğu, bu cetvelin Dekan Yardımcıları ve ek ödeme gerçekleĢtirme görevlisi (mutemet) tarafından kontrol edildiği, ancak bu form üzerinde bir kontrol birimi ve imzası bulunmadığı, 2- YÖK tarafından yayımlanan Eğitim-Öğretim Faaliyetleri Cetveli açıklamalarında; "Eğitim Kalite Katsayısı (EKK) =Geri Bildirim Katsayısı x Eğitici Katsayısı" olarak belirtilmesine rağmen, Eğitici Katsayısının belirlenmemesi nedeniyle Eğitici Katsayısının hesaplamalarda (1) olarak dikkate alındığı; söz konusu Eğitim-Öğretim Faaliyetleri Cetvelinin 24.02.2014 tarihinde yayımlanmıĢ olması üzerinden altı ay geçmiĢ olmasına rağmen halen Eğitici Katsayısının belirlenmediği, 3- Geri Bildirim Katsayısı olarak memnuniyet anketi sonuçlarının dikkate alındığı; Memnuniyet anketi sonuçlarının, ne Ģekilde ve hangi oranlarda GBK katsayısına dönüĢtürüleceği hususunda bir düzenlemenin olmadığı, 4- Eğitim öğretim faaliyetinin yapılmadığı dönemlerde (yaz tatili), mezuniyet sonrası (yüksek lisans, uzmanlık, doktora) eğitim faaliyetleri kapsamında teorik eğitim, tez yöneticiliği, akademik danıĢmanlık gibi faaliyetlerin beyan edildiği, ancak bunlar için onaylanmıĢ bir programın/Fakülte Kurulu/Fakülte Yönetim Kurulu kararının bulunmadığı tespit edilmiĢtir. C-) Diğer Faaliyetler Puanı (E Puanı)’na IliĢkin IĢlemler 1- DiĢ Hekimliği Fakültesive Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslarının 6. maddesinde, "Yöneticiler için E puanı hesabında “Erciyes Üniversitesi DiĢ Hekimliği Fakültesi Ek Görevler Cetveli”ndeki yüzdelik değerler toplamı dikkate alınmaz." denilmesine rağmen hemen aynı bölümde Yöneticiler için (E) puanı formülünde Ek Görev Yüzdelik Değerine de yer verilmiĢtir. Uygulamada, Yöneticiler için E puanı hesabında “Ek Görevler" dikkate alınmamıĢ olup, yazılı Formülün de buna göre düzeltilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 2- DiĢ Hekimliği Fakültesive Hastaneleri Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslarında yazılı E puanı formülü uyarınca, önce çalıĢanın A puanının doğrudan % 50'si alınmakta, daha sonra bu puan çalıĢanın ek görev ve risk puanı toplamı ile çarpılmaktadır. Bu Ģekilde E puanının (A) puanının toplamda % 50’sini geçmemesi sağlanmaktadır. Ancak bu uygulama, 100 puan ek görev ve risk toplamı olan bir çalıĢan hariç diğer tüm çalıĢanlarda E puanının eksik hesaplanmasına yol açmaktadır. ġöyle ki; 40 + 40 ek görev ve risk puanı alan bir çalıĢana (40+40)/2= 40 puan, 30 + 20 puan olan ek görev ve risk puanı alan bir çalıĢana (30+20)/2= 25 puan E puanı hesaplanmakta olup, Yönetmelik esaslarına göre bu çalıĢanların A puanının % 50’sine kadar E puanı almaları mümkün olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "A-) Bireysel Gelir Getirici Faaliyet Puanlarının (B1 ve B2 Puanı) ĠĢlemlerine ĠliĢkin Tespitler 1- Hem SayıĢtay hem de Ġç Denetim Birimi raporu doğrultusunda, ERU DiĢ Hek. Ek Ödeme Dağıtım Usul ve Esasları içerisinde yer alan SGK kesintisi ile ilgili metin Üniversite Yönetim Kurulundan geçirilerek aĢağıdaki Ģekilde değiĢtirilmiĢtir**. ** Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kesinti oranı olarak, incelenmesi tamamlanan en son 3 ayın ortalaması (yüzdelik oran) alınır. Ancak ilgili ödeme döneminde, son 1 yıl ve üzerindeki dönemlere ait herhangi bir fatura incelemesi yapılmamış ise kesinti oranı 1 (bir) kabul edilir. 2- Fakültemizde tüm sağlık hizmeti iĢlem giriĢleri o alt birimin sekreterleri tarafından yapılmaktadır. Ġlgili anabilim dalı sekreteri, hekimlerin yaptığı ve kağıt üzerinde iĢaretlediği tedavi hizmetlerini müsait olduğu saatte otomasyon sistemine girmektedir. Yani mesai saatleri içinde yapılan bir iĢlem mesai saati dıĢında otomasyona girilebileceği gibi, mesai saatleri dıĢında yapılan bir iĢlem ertesi gün mesai saatleri içerisinde de otomasyona giriĢi yapılabilmektedir. Dolayısı ile iĢlemin otomasyona giriĢ saati hiçbir zaman gerçekte iĢlemin yapıldığı saati yansıtmamaktadır. Bu yüzden B2 puanları için öğretim üyesinin beyanı esas alınmıĢtır. Bununla birlikte, SayıĢtay ve Ġç Denetim Raporları doğrultusunda B2 beyan formları üzerinde kontrol/onay kısmı eklenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 B-) Eğitim-Öğretim Faaliyeti Puanı (C) ĠĢlemlerine ĠliĢkin Tespitler 1- Eğitici Puan Cetveline kontrol/onay kısmı eklenmiĢtir. 2-Öğretim üyelerinin eğitici katsayıları, YÖK tarafından yayımlanan Eğitim-Öğretim Faaliyetleri Cetvelinde yer alan açıklamalar doğrultusunda belirlenerek, 2015 Mart ödeme döneminden itibaren kullanılmaya baĢlanmıĢtır. 3- Döner Sermaye Dağıtım, Ġnceleme ve Değerlendirme Alt Kurulu tarafından memnuniyet anketi sonuçlarının ne Ģekilde ve hangi oranlarda GBK katsayısına dönüĢtürüldüğü 2015 ġubat ayı karar ekinde detaylıca gösterilmiĢtir. 4- Fakültemizde eğitim – öğretim faaliyetleri kesintisiz devam etmektedir. Anabilim Dalları, uzmanlık eğitimi ders, danıĢmanlık vb. faaliyetlerini anabilim dalı akademik kurul kararı ile Dekanlığa bildirmektedir. Uzmanlık dersleri ile ilgili olarak Fakülte Kurul kararı alınarak Rektörlük Makamına bildirilmektedir. Ancak doktora tez danıĢmanlığı, doktora dersleri gibi konular doğrudan Sağlık Bilimleri Enstitüsünü ilgilendirdiğinden ve tüm yazıĢmalar anabilim dalı ile ilgili Enstitü arasında yapıldığından bu hususta Fakülte Kurulu kararı alınması mümkün değildir. C-) Diğer Faaliyetler Puanı (E Puanı)’na ĠliĢkin ĠĢlemler; 1-Yöneticiler için belirlenen (E) puanı hesaplamasında, uygulamamızda olmamasına rağmen ek ödeme dağıtım usul ve esasları metni içerisinde yer alan "Yöneticiler için E puanı hesabında “ERÜ DF Ek Görevler Cetveli”ndeki yüzdelik değerler toplamı dikkate alınmaz." hükmü gereğince formülde yer alan “Ek Görev Yüzdelik Değeri” ibaresi formülden çıkarılarak gerekli düzeltme yapılmıĢtır. 2- (E) puanı hesaplama formülünde yer alan 0.5 çarpanı Yönetim Kurulu kararıyla Fakültemiz ek ödeme dağıtım usul ve esasları içerisine eklenmiĢtir. Uygulamamız Yüksek öğretim Kurulunun ilgili Yönetmeliğine uygun olup; (E) puanı (A) puanının her bir görev için % 30’unu, toplamda ise % 50’sini geçmeyecek Ģekilde formüle edilmiĢ ve otomasyon sistemimizde tanımlanmıĢtır. (E) puanının hesaplanmasında, formülümüzde yer alan 0.5 çarpanı ve bu çarpan yüzünden ek ödeme alan personelin A puanının toplamda %50 si kadar (E) puanı alamaması bilgimiz dahilinde yapılan bir uygulamadır. Ġlgili mevzuat, (E) puanının tavan oranını belirlemekle birlikte, hangi oranda uygulanacağını Üniversite Yönetim Kurullarına bırakmıĢtır. Bilgimiz dahilinde formüle eklenen 0.5 çarpanı ile E puanının tavan oranı (A’nın %50’si) düĢürülerek B puanı değerinin artırılması amaçlanmıĢtır." Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 Sonuç olarak Kamu idaresi yöneticisi tarafından gönderilen açıklamada bulgularımıza iliĢkin hususlarla ilgili gerekli düzenlemelerin yapılmıĢ olduğu bildirilmiĢ olup sonraki yıllar denetimlerinde konuya iliĢkin denetim ekibince takip ve izleme yapılacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr