ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurumun 2014 Yılı gerçekleĢen Faaliyet Gelirleri Toplamı 51.704.452,15 TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 61.506.399,69 TL dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, Üniversitenin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Değer Artırıcı Harcamaların Maddi Duran Varlık Maliyetine Eklenmemesi Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların doğrudan gider yazıldığı görülmüĢtür. 01.01.2015 tarihinden önce yürürlükteki, 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 25 inci maddesinde maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan normal bakım ve onarım harcamaları dıĢındaki her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı belirtilmiĢtir. Ancak, yapılan denetimlerde, hizmet binaları ve araçlar için yapılan bazı değer artırıcı harcamaların maliyete eklenmek yerine doğrudan gider yazıldığı görülmüĢtür. Buna göre; maddi duran varlıklara yönelik harcamaların ayrıĢtırılarak normal bakım ve onarım dıĢındaki değer artıcı harcamaların ilgili varlığın maliyetine eklenmesi ve amortisman ayırmak suretiyle giderleĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Mezkûr bulguya yönelik Kurumumuz tarafından geriye dönük inceleme yapılmıĢ olup, değer artırıcı iĢlem olarak kayıtlara girmesi gerekirken direkt
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 gider olarak muhasebeleĢtirilen harcamaların ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerlerine ilave edilmiĢtir. 2014 yılında alınan kasasız kamyonetin değerine daha sonra alınan kasanın araçlar hesabına değer artırıcı kayıt edilmiĢtir. Yine Fen Edebiyat Fakültesi ve Mühendislik Fakültesinin dıĢ cephe kaplama ve çelik çatı yapım iĢi, Mediko-Sosyal Merkezinin Çatı yapım iĢi maliyetleri binalar hesabına giriĢ kaydı yapılmıĢtır. Seyitler YerleĢkesi GiriĢ Kapısı-1 ve GiriĢ Kapısı-2, yine Seyitler YerleĢkesi Vadi-1, ve diğer YerleĢkelerde yapılan kamelyaların maliyetleri ilgili hesaplara (251-252) giriĢ kaydı yapılmıĢtır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevapta, değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyetine eklendiği belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2015 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2014 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Gelecek Dönemlere Ait PeĢin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Dönemsellik Ġlkesine Uygun Olarak MuhasebeleĢtirilmemesi Gelecek döneme iliĢkin olup önceden tahsil edilen kira gelirlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmediği görülmüĢtür. 01.01.2015 tarihinden önce yürürlükteki, 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 336 nci maddesinde; dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına ait olan gelirlerin izlenmesi için 480 kodlu Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılacağı, dönem sonunda, bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peĢin tahsil edilmiĢ gelirlerin, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına aktarılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre; içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait olarak tahsil edilen gelirler bir taraftan 100 veya 102 kodlu hesaplara ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak kaydedilir. Tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380 kodlu Gelecek Aylara Ait
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili dönemde gelir olarak tahakkuk ettirilen tutarlar ise 380 kodlu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir (md. 289). Sonuç olarak, dönemsellik ilkesi gereği tahsil edilen kira gelirlerinden cari ve sonraki dönemleri ilgilendirenlerin ayrıĢtırılarak yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Sağlık, Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığımızca yıllık ve 3 yıllık olarak kiraya verilen kantinlerden birer yıllık kira mahsubu yapılmaktadır. SözleĢmelerin baĢlama tarihleri yıl ortalarına denk gelenlerin de muhasebe kayıtları yılbaĢına denk geliyormuĢ gibi sehven yapılmıĢtır. Konuyla ilgili muhasebe birimimizce çalıĢma yapılmakta olup düzeltme ve gerekli kayıtlar yapılacaktır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, gelecek dönemlere ait önceden tahsil edilen kira gelirlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapılacağı beyan edilmiĢse de, 2015 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarının 2014 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Ġcra Yoluyla Takibi Yapılan Alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı Yerine 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında Ġzlenmeye Devam Edilmesi Kurumun icra takibindeki alacaklarının muhasebeleĢtirilmeyerek mali tablolarına yansıtılmadığı görülmüĢtür. 01.01.2015 tarihinden önce yürürlükteki 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen gelirlerden ortaya çıkan alacaklardan (Bu alacaklar vadesine göre 120 ve 220 kodlu hesaplarda izlenir) takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin 121 kodlu Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izleneceği belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Buna göre, kurumun tahakkuk etmiĢ ancak vadesinde ödenmediğinden ötürü tahsil edilemeyerek hukuk müĢavirliğince icra yoluyla takip yoluna gidilmiĢ alacaklarının 121 kodlu hesapta takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Sağlık, Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığı 2010-2011 yıllarında ġehir YerleĢkesinde yer alan kantini 2 yıllığına EHS Mühendisliğe kiraya vermiĢtir. EHS Mühendislik sözleĢme hükümlerine uymayarak kurumumuzca icraya verilmiĢtir. Söz konusu icra iĢlemi Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığına bildirilmediğinden takipli alacaklar hesabına alınmamıĢtır. Mezkur bulgunuza istinaden icra dosyasının takipli alacaklar hesabına giriĢ kaydı yapılmıĢtır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevapta, takipli alacağın ilgili hesapta muhasebeleĢtirildiği belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kaydının yapıldığı beyan edilmiĢse de, 2015 yılında yapılan düzeltme kaydının 2014 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Satılan Hurdaların Kayıtlarda Yer Alması Kurum tarafından satıĢı yapılan hurdaların çıkıĢının yapılmadığı ve mali defter ve tablolarda yer aldığı görülmüĢtür. 01.01.2015 tarihinden önce yürürlükteki, 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 214 üncü maddesinde, çeĢitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların 294 kodlu Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabında izleneceği, 215 inci maddesinde de satılmak suretiyle elden çıkarılan hurdaların kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan 294 kodlu hesaba alacak, diğer taraftan ayrılmıĢ olan amortisman tutarlarının ise 299 kodlu BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç yazılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre, Kurumun envanterinde yer alan ve 294 ila 299 kodlu hesaplarda izlenen hurdalardan satılanların, söz konusu hesapların ters kayıtla kapatılması suretiyle mali defter ve tablolardan düĢümünün yapılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında: Konu ile ilgili Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca çalıĢma baĢlatılmıĢ olup 294 kodlu “Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında” 427.502,20 TL değer bulunduğu gözükmektedir. Bu tutarın ne kadarının hurda satıĢıyla satıldığı ne kadarının imha edildiği ve ne kadarının hurda ambarlarında bulunduğu konusunda çalıĢma baĢlatılmıĢ olup gerekli çıkıĢ kayıtları yapılacaktır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevapta, hurda stokuna yönelik fiili tespit çalıĢmalarına baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda, gerçek durumu yansıtmayan hurda stoku üzerindeki fiili tespit çalıĢmaları sonucunda 2015 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarının, 2014 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Artvin Çoruh Üniversitesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Gelecek Aylara/Yıllara Ait Gelirler (380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Bilimsel AraĢtırma Projelerine ĠliĢkin Nazım Hesapların Kullanılmaması Bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında yapılan harcamaların nazım hesaplarda izlenmediği görülmüĢtür. Yükseköğretim kurumlarınca kullanılan hesap planında 962 kodlu Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 kodlu Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı yer almakta olup söz konusu nazım hesaplar üniversitelerde araĢtırma projelerinden desteklenen projelerin izlenmesi için kullanılır. Buna göre; araĢtırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 kodlu hesaba borç, 963 kodlu hesaba alacak kaydedilir. Projeler için yapılan harcamalar ise 962 kodlu hesaba alacak, 963 kodlu hesaba borç kaydedilir. Sonuç olarak, bilimsel araĢtırma projelerinin ihdas edilen hesaplar kullanılmak suretiyle nazım hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: TÜBĠTAK tarafından desteklenen 5 adet projenin nazım hesabı giriĢ kayıtları yapılmıĢ olup, muhasebe iĢlem fiĢleri ekte yer almaktadır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, proje nazım hesaplarının kullanılmaya baĢlanılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. BULGU 2: TaĢeron ĠĢçilerin Kıdem Tazminat KarĢılıklarının Ayrılmaması Kurumun hizmet alımı suretiyle istihdam edilen iĢçiler için kıdem tazminatı karĢılığı ayırmadığı ve muhasebeleĢtirmediği görülmüĢtür. 08.02.2015 tarihli, 29261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġhale Kanununa Göre Ġhale Edilen Personel ÇalıĢtırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında Ġstihdam Edilen ĠĢçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinde, hizmet alımı suretiyle alt iĢveren tarafından çalıĢtırılan iĢçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere iliĢkin kıdem tazminatlarının doğrudan iĢçinin banka hesabına
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 yapılacağı belirtilmiĢtir. Diğer taraftan, 01.01.2015 tarihinden önce yürürlükteki, 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 331 inci maddesinde ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için 472 kodlu Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre; faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karĢılıklar bu hesaba alacak, 630 kodlu hesaba borç, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karĢılıkları dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 kodlu Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına alacak kaydedilir. Ödenen kıdem tazminatı tutarları ise bir taraftan 372 kodlu hesaba borç, 103 kodlu hesaba veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir (md. 284). Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanununun 62 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında istihdam edilen iĢçiler için faaliyet döneminde tahakkuk eden kıdem tazminatlarının hesaplanarak karĢılık ayrılması ve ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Konuyla ilgili yönetmeliğin ġubat 2015’te yayınlanması nedeniyle 2015 yılı bütçesine bu konuda bir ödenek konulmamıĢtır. Konuyla ilgili çalıĢmalar devam etmekte olup gereği yapılacaktır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, ilgili mevzuat doğrultusunda çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. BULGU 3: TaĢınmaz ve ĠĢletme Hakkı Kiralamalarının Mevzuata Uygun MuhasebeleĢtirilmemesi Kurum tarafından gerçekleĢtirilen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun Ģekilde muhasebeleĢtirilmediği görülmüĢtür. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre; kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990,993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Sonuç olarak, taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Bulgu 4 ve Bulgu 10’da da bahsedildiği üzere konuyla ilgili Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı çalıĢma yapmakta olup gerekli kayıtlar yapılacaktır. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, ilgili mevzuat doğrultusunda çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. BULGU 4: Kiralamalardan Tahsil Edilen KDV'nin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Kurumun kira gelirlerinden tahsil ettiği Katma Değer Vergisini tevkifat kapsamında değerlendirmek suretiyle hatalı muhasebeleĢtirdiği görülmüĢtür. 3065 sayılı Katma Değer Vergisinin 8 inci maddesinin (h) bendinde Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakları (ĠĢletme hakkı mezkur maddenin birinci fıkrasının beĢinci bendinde sayılmaktadır.) kiraya verenlerin KDV mükellefi oldukları düzenlenmiĢtir. Diğer taraftan, 14.04.2012 tarihli ve 28264 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 117 seri no’lu KDV Genel Tebliğinin kiralama iĢlemlerine iliĢkin açıklamaların yer aldığı (2.3.) no’lu bölümünün (2.3.4.) no’lu alt bölümünde 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluĢların kiralama iĢlemlerinde, kiracının KDV mükellefi olup olmadığına bakılmaksızın, tevkifat uygulanmayacağı, söz konusu idare, kurum ve kuruluĢların kiraya verme iĢlemleri dıĢında KDV'ye tabi iĢlemleri bulunmamaları kaydıyla, sadece kiralama iĢleminin gerçekleĢtiği dönemler için1 No.lu KDV Beyannamesini verecekleri belirtilmiĢtir. Buna göre, Kuruma ait kantin, kafeterya vb. yerlerin iĢletme haklarının üçüncü kiĢilere kiralanmasından doğan kira gelirleri üzerinden genel oranda KDV
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 hesaplanarak tahsil edilmesi, tahsil edilen vergilerin 360 kodlu Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının (360.4.1.3.0) alt kodlu “Ödenecek KDV %18” alt hesabında muhasebeleĢtirilerek 1 no’lu KDV Beyannamesiyle ilgili vergi dairesine beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. Ancak, uygulamada Kurum tarafından tahsil edilen KDV’lerin tam tevkifat Ģeklinde değerlendirilerek ona göre muhasebeleĢtirildiği görülmüĢtür. Sonuç olarak, iĢletme hakkı kiralamalarından doğan Katma Değer Vergilerinin mükellef sıfatıyla tahsil edilerek ilgili hesapta muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: 2015 mali yılından itibaren Kurumun kira gelirlerinden tahsil edilen Katma Değer Vergisi bedelleri, “360 kodlu Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının” “360.4.1.3.0” alt kodunda muhasebeleĢtirilecek 1 no’lu KDV beyannamesi ile beyan edilecektir. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, kira gelirlerinden mükellef sıfatıyla tahsil edilen Katma Değer Vergisinin ilgili hesapta muhasebeleĢtirilmesine baĢlandığı anlaĢılmaktadır. BULGU 5: Ġç Denetçi ÇalıĢtırılmaması Ġç kontrol sisteminin önemli bir aĢaması olan iç denetimi gerçekleĢtirmek üzere Kurumda iç denetçi çalıĢtırılmadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 1 inci maddesine göre mali kontrolü düzenlemek Kanun’un amaçlarından biridir. Bu amacı sağlamaya yönelik düzenlemelere Kanun’un 55 inci ve devamındaki maddelerinde yer verilmiĢtir. “Ġç kontrolün tanımı” alt baĢlıklı 55 inci maddede, “Ġç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluĢturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” Denilmek suretiyle iç kontrol tanımlanarak iç kontrolün iç denetimi de kapsadığı belirtilmiĢtir. Diğer taraftan, “Kontrolün yapısı ve iĢleyiĢi” alt baĢlıklı 57 nci maddenin birinci fıkrasında ise, “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluĢur.” Denilerek iç denetimin mali yönetim ve kontrol sistemlerini oluĢturan unsurlardan biri olduğu düzenlenmiĢtir. Kanun’un “Ġç denetim” alt baĢlıklı 63 üncü maddesinde de iç denetim “kamu idaresinin çalıĢmalarına değer katmak ve geliĢtirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danıĢmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî iĢlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliĢtirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaĢımla ve genel kabul görmüĢ standartlara uygun olarak gerçekleĢtirilir.” ġeklinde açıklanarak, iç denetimin iç denetçiler tarafından yapılacağı ve kurumların yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle, Ġç Denetim Koordinasyon Kurulunun uygun görüĢü alınarak, doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi baĢkanlıkları kurulabileceği hüküm altına alınmıĢtır. Devamındaki maddelerde ise iç denetçilerin görevleri, atanması, nitelikleri, iç denetim koordinasyon kurulu ve görevleri ile dıĢ denetim düzenlenmiĢtir. Buna göre, iç denetim, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin önemli bir unsuru olup iç kontrolün içerisinde yer almaktadır. Yani, amaçlarından biri mali kontrolü düzenlemek olan ve 2003 yılında yayınlanarak 2006 yılından itibaren bütün hükümleriyle yürürlüğe giren 5018 sayılı Kanun, iç denetimi bu amacına ulaĢmak bakımından önemli bir unsur olarak görmek suretiyle ayrıca düzenlemiĢ ve kamu idarelerinde, ayrı bir iç denetim birimi oluĢturulması zorunlu olmamakla beraber, iç denetçi çalıĢtırılmasını zorunlu tutmuĢtur. Sonuç olarak, iç kontrol sisteminin önemli bir bileĢeni olan iç denetimin sağlanması açısından iç denetçi çalıĢtırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Üniversitemizde Ġç Kontrol çalıĢmaları 2013 yılında baĢlatılmıĢ olup, 2014 yılında Artvin Çoruh Üniversitesi Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu ÇalıĢma Esas ve Usulleri Hakkında Yönerge yayınlanmıĢ, Artvin Çoruh Üniversitesi Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu oluĢturulmuĢtur. Bu çalıĢmalar neticesinde 2014 yılı sonunda Artvin Çoruh Üniversitesi Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum eylem Planı hazırlanarak yürürlüğe konulmuĢtur. Ġç Kontrol ’ün merkezinde insan kaynakları yer almaktadır. Artvin ve Üniversitemiz için alanında uzman, nitelikli personel bulma güçlüğü yaĢanmaktadır. Bunların baĢında da sertifikalı denetçi bulma sıkıntısı gelmektedir. Kurum içinde iç denetçi sertifikası olan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 personel bulunmamaktadır. DıĢarıdan yapılan baĢvurular titizlikle değerlendirilmekte, uygun baĢvuru olduğunda değerlendirmeye alınacaktır. Bu konuda çalıĢmalarımız halen devam etmektedir. Sonuç olarak Üst Yönetici tarafından gönderilen cevaptan, Üniversite iç kontrol sisteminin standartlara uygunluğunu sağlamaya ve bu kapsamda iç denetim birimini oluĢturmaya yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 8. EKLER Ek1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI BĠLANÇO TABLOSU (TL) AKTIF 1 10 102 BANKA HESABI 4.641.702,70 AKTIF 1 10 104 PROJE ÖZEL HESABI 146.529,81 AKTIF 1 12 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 4.020.000,00 AKTIF 1 15 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 419.439,78 AKTIF 1 16 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 1.167.820,30 AKTIF 1 16 165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 0,00 AKTIF 2 25 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 748.706,20 AKTIF 2 25 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 83.737,39 AKTIF 2 25 252 BĠNALAR HESABI 66.982.867,89 AKTIF 2 25 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 7.430.171,95 AKTIF 2 25 254 TAġITLAR HESABI 1.249.704,81 AKTIF 2 25 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 12.913.751,27 AKTIF 2 25 257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -18.288.006,02 AKTIF 2 25 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 12.200.818,97 AKTIF 2 26 260 HAKLAR HESABI 1.106.800,60 AKTIF 2 29 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 427.502,20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 AKTIF 2 29 299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -353.101,25 PASIF 3 32 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 1.369,51 PASIF 3 33 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 210.128,61 PASIF 3 33 333 EMANETLER HESABI 1.195.207,94 PASIF 3 36 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 538.125,63 PASIF 5 50 500 NET DEĞER HESABI 20.743.492,67 PASIF 5 57 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 62.408.174,70 PASIF 5 59 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 9.801.947,54 NAZIM 9 91 910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 3.049.859,73 NAZIM 9 91 911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 3.049.859,73 NAZIM 9 92 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 5.228.330,81 NAZIM 9 92 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 5.228.330,81 NAZIM 9 94 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 683.988,28 NAZIM 9 94 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR EMANETLERĠ HESABI 683.988,28 AKTĠF TOPLAMI 94.898.446,60 TL PASĠF TOPLAMI 94.898.446,60 TL
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 16.172.690 23 20.732.242 94 25.670.469 93
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 2.163.244 57 2.744.068 06 3.506.747 06
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 5.767.505 33 6.553.772 39 9.291.240 08
630 05 Cari Transferler 409.240 60 459.355 93 617.594 36
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 21.375 52 11.702 84 53.246 34
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 98.256 13 52.701 58 53.792 62
630 13 Amortisman Giderleri 165.807 63 265.889 46 5.760.967 35
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 1.840.597 90 734.796 62 710.412 20
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 6.470.736 48 3.116.195 04 6.039.981 95
630 99 Diğer Giderler 0 03 20.408 86 0 26
GĠDERLER TOPLAMI (A) 33.109.454 42 34.691.133 72 51.704.452 15
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.278.729 52 2.001.845 37 2.168.596 32
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 47.728.080 41 50.636.092 14 57.435.852 84
600 05 Diğer Gelirler 3.047.497 61 2.115.038 40 1.863.240 50
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 17.111 08 49.099 50 38.710 03
(Ġndirim, Ġade, Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 53.071.418 62 54.805.075 41 61.506.399 69
FAALĠYET SONUCU [B-A] (+ / -) 19.961.964 20 20.113.941 69 9.801.947 54
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr