2014 - ANKARA ÜNİVERSİTESİ.pdf
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 11
ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 4
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 4
- EKLER .......................................................................................................................................................... 7
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Ankara Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli “II Sayılı Cetvel” de yer alan kamu tüzel kiĢiliğine sahip, Yükseköğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluĢtur. Ankara Üniversitesi Bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 510’uncu ve 514’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2014 yılı gerçekleĢen faaliyet gelirleri toplamı 671.171.244,77 TL, faaliyet giderleri toplamı 628.326.718,09 TL’dir. Üniversitenin 2014 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 541.982.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 71.296.958,00 TL aktarma yapılmıĢ ve 18.455.447,00 TL tenkis edilmiĢtir. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 594.823.511,00 TL olmuĢtur. Bu tutarın 574.339.139,39 TL si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 96,56’dir Bütçede 541.982.000,00 TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 600.010.725,77 TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı %110,71 olmuĢtur. Ankara Üniversitesinin 2014 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GĠDER GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı ( % ) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 541.982.000,00 594.823.511,00 574.339.139,39 96,56
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2014 YILI BÜTÇE GELĠR GERÇEKLEġMELERĠ AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 541.982.000,00 600.010.725,77 110,71 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna göre verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Ankara Üniversitesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: TÜBĠTAK Proje Hesabındaki Kayıtlı Miktar ile Banka Mevcudu Arasında Tutarsızlık Bulunmaktadır. GeçmiĢ dönemden gelen kayıt hataları nedeniyle bankada bulunması gereken TÜBĠTAK (Türkiye Bilimsel Teknik AraĢtırma Kurumu) Proje hesabının 9.600.930,99 TL olmasına karĢın banka mutabakat yazısında hâlihazırdaki tutarın 9.584.631,56 TL olduğu belirlenmiĢtir. Banka Mevcudu Tespit Tutanağına göre hesabın borç toplamı 20.740.805,43-TL'dir. Alacak toplamı ise 11.139.874,44 TL'dir. Kayıtlara göre bankada bulunması gereken miktar
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5
9.600.930,99 TL'dir. Oysa kurumun Vakıflar Bankası Maltepe ġubesi TÜBĠTAK Proje
Hesabı 9.584.631,56 TL borç kalanı vermektedir.
Bankada bulunması gereken TÜBĠTAK (Türkiye Bilimsel Teknik AraĢtırma Kurumu)
Proje hesabının, banka mevcudundan farklı olması nedeniyle mali tablolarda bu kadar hataya
neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında: 13 Mayıs 2015 tarihinde gönderilen cevapta özetle;
TÜBĠTAK Proje hesabındaki kayıtlı miktar ile banka mevcudu arasındaki tutarsızlığın tespit
edilip gerekli iĢlemlerin yapılabilmesi için Üniversite Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı
bünyesinde çalıĢma grubu oluĢturulduğu, bu çerçevede Vakıflar Bankasından 24/04/2015
tarihinde temin edilen bakiye rakamları ile kesin mizan ve hesaba iliĢkin muhasebe
kayıtlarının karĢılaĢtırılıp gerekli çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu, çalıĢma tamamlandığında
raporlama suretiyle hesap denkliğinin sağlanacağı, sonuç hakkında ayrıca, bilgi verileceği
belirtilmiĢtir.
Sonuç olarak: Kurum cevabında TÜBĠTAK Proje hesabındaki kayıtlı miktar ile banka
mevcudu arasındaki tutarsızlığın çözümlenmesi için Üniversite Strateji GeliĢtirme Daire
BaĢkanlığı bünyesinde çalıĢma grubu oluĢturulup, çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğunu,
çalıĢma tamamlandığında sonuç hakkında bilgi verileceğini belirttiğinden 2015 yılı hesabı
incelenirken konu tarafımızca izlenecektir.
BULGU 2: Bilgisayar Yazılımları ve Lisanslar Ġçin Ayrılan Amortismanların
Ġzlendiği 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı KullanılmamıĢtır
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 202’nci maddesinde 268 kodlu BirikmiĢ
Amortismanlar hesabı açıklanmıĢtır. Maddede;
“(1) Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin,
yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.
……….
(1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları;
a) Alacak
- Yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 2) Yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu, amortisman tutarlarındaki artışlar bu hesaba, değer artış farkı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak, varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar ilgili maddi olmayan duran varlık hesabına borç kaydedilir. b) Borç
- Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan varlıklar için ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
- Yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş
amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu, amortisman tutarındaki
azalışlar bu hesaba, değer azalış farkı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç,
varlığın değerinde ortaya çıkan azalışlar ilgili maddi olmayan duran varlık hesabına alacak
kaydedilir.” Denilmektedir
Kurumun mali tabloları incelendiğinde, maddi olmayan duran varlıklardan bilgisayar
yazılımları ve lisanslar için ayrılan amortisman tutarlarının kaydedilmesi için kullanılması
gereken 268 kodlu birikmiĢ amortismanlar hesabının çalıĢtırılmadığı görülmüĢtür.
Kamu idaresi cevabında: 13 Mayıs 2015 tarihinde gönderilen cevapta özetle;
amortisman kayıtlarının Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün Say2000i
sisteminde yıl sonu iĢlemleri gerçekleĢtirilirken sistem tarafından otomatik oluĢturulduğu,
bulguya konu 268 hesabın bulunmadığı kesin hesap kontrollerinde tespit edildiği ve 2015
yılında muhasebeleĢtirilme yapılarak hatanın giderildiği belirtilmiĢtir.
Sonuç olarak: Kurum cevabına ekli Muhasebe ĠĢlem FiĢleriyle, 2015 yılında 268 numaralı BirikmiĢ Amortismanlar hesabı 630 Giderler Hesabı ile çalıĢtırılarak hatanın giderildiği bildirildiğinden uygulamanın sürekliliğinin sağlanması açısından denetimlerimiz sırasında konu takip edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 7. EKLER EK-1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 11
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 12
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 12
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 12
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 13
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 18
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 18
- EKLER ........................................................................................................................................................ 24
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 565'inci ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2014 yılı bilançosunda sermayesi 24.078,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 148.033.490,76 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 388.339.610,98TL, gider toplamı 421.395.969,81 olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 33.056.358,83TL, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı SatıĢların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
Envanter defteri
ĠĢletme bütçesi
Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna
verilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN
SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve
tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
sorumludur.
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU
SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin
gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve
doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle
sorumludur.
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası
denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence
elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla
yürütülmüĢtür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu,
güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;
uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol
sistemleri de değerlendirilmiĢtir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi,
belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
oluĢturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: "120 kodlu Alıcılar" hesabında yıllar itibariyle devreden alacakların
bulunduğu, ilgili alacakların tahsilatının yapılmadığı ve tahsilatı yapılamayanların ise
"128 kodlu ġüpheli Alacaklar Hesabına" aktarılmasının yapılmadığı görülmüĢtür.
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren
birimlerin açılıĢ kayıtlarında ve konsolide olarak çıkarılan kesin mizanda “120 kodlu Alıcılar
Hesabında” yıllar itibariyle devreden alacakların bulunduğu, ilgili alacaklardan tahsil imkanı
kalmayanların ayrıĢtırılarak Ģüpheli alacaklara alınmadığı tespit edilmiĢtir.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Döner
Sermaye ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 97’nci
maddesinin “Alacak” fıkrasının 4’üncü ve 5’inci maddelerinde sırasıyla;
“Tahsili şüpheli hâle gelen ticari alacaklar bu hesaba alacak, 128 Şüpheli Ticari
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
Alacaklardan tahsil edilebilme niteliğini kaybetmiş olanlar bir taraftan bu hesaba
alacak, 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına borç; diğer taraftan varsa
sorumlulukları saptananlar adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer
Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.” denilerek ticari alacaklar hesabında
bekleyen ve tahsilatı şüpheli hale gelen alacakların “Şüpheli Ticari Alacak Hesabına”
alınması gerektiği belirtilmektedir. ġüpheli Ticari Alacak kavramına Yönetmeliğin ilgili
maddesinden bakarsak,
Mezkûr Yönetmeliğin “ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabı” baĢlıklı 109’uncu
maddesinde;
“(1) Şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri
sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya
protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış
alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilerek vadesinde tahsilatı yapılamamıĢ ve hukuki
süreçleri izlenmeye baĢlanmıĢ ticari alacakların Ģüpheli hale geldiği belirtilmektedir.
Mezkûr Yönetmeliğin “ Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 110’uncu maddesinde;
“Şüpheli ticari alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
- Tahsili şüpheli hâle gelen alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
- Şüpheli ticari alacaklardan nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
- Karşılık ayrılmamış şüpheli alacaklardan tahsil edilemeyeceği kesinleşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına borç; diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
- Karşılık ayrılmış şüpheli alacaklardan tahsil edilemeyeceği kesinleşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabına borç; diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabına alacak kaydedilir.
- Şüpheli olma niteliği ortadan kalkan ticari alacaklar bu hesaba alacak, ilgili ticari
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 alacaklar hesabına borç kaydedilir.” denilerek hesabın iĢleyiĢi açıklanmıĢtır. Ticari alacaklar hesap gurubunda tahsilatı yapılmadan devreden alacakların yıllar itibariyle zamanaĢımına uğrama durumları ortaya çıkabileceğinden, tahsil edilmesine yönelik iĢlemlerin yapılması aksi halde kiĢi sorumluluğunun doğacağı Yönetmelikte belirtilmektedir. Bu yüzden,"120 kodlu Alıcılar" ve "128 kodlu ġüpheli Ticari Alacaklar" hesaplarında yıllar itibariyle devreden alacaklarının detaylarının tespit edilip, tahsilatında problem olan alacaklara iliĢkin hukuki süreçlerin baĢlatılıp, alacaklarında ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması ve bu alacaklar içinde karĢılık ayrılması gerekmektedir. Hukuki süreç sonunda mahkeme kararıyla, tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların kayıtlardan düĢülmesi gerekir. ġüphesiz, tahsilatı imkânsız hale gelmesinde personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kiĢi borcuna alınması gerekir. Kamu idaresi cevabında: Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletmesi; 25.12.2008 tarih ve 23564 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye ĠĢletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ĠliĢkin Yönetmelikte DeğiĢiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin Geçici 2 inci maddesinde yer alan “Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri bünyesinde mevcut döner sermaye iĢletmelerinin bütün mal varlığı ve personeli bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak kurulacak döner sermaye iĢletmesine baĢkaca bir iĢleme gerek kalmadan devredilir.” Amir hükmü doğrultusunda 02.11.1999 tarih ve 23864 sayılı Resmi Gazetede “Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliği” yayımlanarak o tarihte Üniversitemizde faaliyet gösteren Eczacılık Fakültesi, Tıp Fakültesi, Ziraat Fakültesi, TÖMER Dil Öğretim Merkezi, DiĢ Hekimliği Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Avrupa Topluluğu AraĢtırma ve Uygulama Merkezi, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Döner Sermaye ĠĢletmeleri tek çatı altında birleĢerek Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi adını almıĢtır. Bu birleĢme esnasında fesh edilen iĢletmelerin tüm hesaplan konsolide edilerek 120 kodlu Alıcılar hesabı da dahil olmak üzere tüm hesaplar yeni kurulan iĢletmeye devredilmiĢtir. Diğer taraftan Döner sermayelerin malî iĢleri ile muhasebe iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından atanan personeli tarafından yürütülmekte olup Döner Sermaye ĠĢletmesi tarafından gerek kamu kuramlarına gerekse de üçüncü Ģahıslara verilen hizmetler sırasında gelirin peĢin tahsil edilmediği durumlarda 120 kodlu Alıcılar hesabı kullanılarak gelir kaydedilmektedir. Bazı zamanlarda bu hizmete iliĢkin tahsilat gerçekleĢtiğinden 120 kodlu hesap yerine sehven
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
gelir hesabı kullanılmasına bağlı olarak 120 Alıcılar hesabı bakiyesi hep devredile gelmiĢtir.
Öte yandan Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletmesi Tıp Fakültesi Biriminin Sosyal
Güvenlik Kurumu ile yapılan mutabakat neticesinde kesintiye konu edilen ve yargıya taĢınılan
tutarlar 128 kodlu ġüpheli Alacaklar hesabına alınmıĢ olmasına rağmen yine buna iliĢkin
tahsilat gerçekleĢtiği halde sehven yanlıĢ kod kullanıldığından bu hesapta da alacaklar
devredilmiĢ bulunmaktadır.
Ankara Üniversitesine bağlı Döner Sermaye ĠĢletmelerinin ilk kuruluĢ yılının 1984
tarihi olması ve bu iĢletmeler tek çatı altında birleĢtirilmesi sonrasında hesapların devredildiği
o dönemlere iliĢkin bilgi yönetim sisteminin olmaması, kayıtların defterlere iĢlenmesi bu
defterlere bilgi ve belgelere ulaĢmasının zor olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde
alacakların detaylandırılmasının kolay olmayacağı ortadadır. Kaldı ki hesaplarda var olan
devirler ve tutarların zamanında tahsil edildiği ancak sehven hatalı hesap kullanılmasına bağlı
olarak halen hesaplarda bulunduğu gerçeği göz önüne alındığından detaylara girmektense, Ģu
an itibariyle mevcut alacakların tespit edilerek hesapların düzeltilmesinin doğru olacağı
kanaatini taĢımaktayız. Bu bağlamda Döner Sermaye ye bağlı tüm birimlerin bu yönden
araĢtırma ve incelenmesi yapılacak olup bu konuda öncellikle Tıp Fakültesi Birimi
Faturalama Bölümü ile yazıĢmalar gerçekleĢtirilmiĢ ve anılan birim çalıĢmalara baĢlamıĢ
bulunmaktadır. (EK-5)
Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletmesine bağlı birimlerimizin 120 ve 128 kodlu
hesaplara yönelik yapacakları çalıĢmalar sonrasında elde edilecek net bilgiler sonrasında
anılan hesaplarda ilgili düzeltmeler yapılacak olup sağlıklı izlenmesi hususunda gerekli dikkat
ve özen gösterilecektir.
Ayrıca, 120 kodlu Alıcılar hesabında kayıtlı bulunan tutarlar detaylı incelenerek tahsil
imkanı kalmayanlar ayrıĢtırılarak Ģüpheli alacaklara alınması Döner Sermaye Saymanlığınca
sağlanacaktır.
Sonuç olarak: Bulgumuzda, Alıcılar Hesabında yıllar itibariyle devreden alacakların
bulunduğu, ilgili alacaklardan tahsil imkânı kalmayanların ayrıĢtırılarak Ģüpheli alacaklar
hesabına alınması gerektiği belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
Bulgumuza gönderilen cevapta, Alıcılar Hesabında yıllar itibariyle devreden tutarların
bulunmasını üç hususa dayandırılmıĢtır.
Ġlk olarak hizmete iliĢkin tahsilat gerçekleĢtikten sonra alıcılar hesabı yerine sehven
gelir hesabı kullanılmasına bağlı olarak 120 kodlu alıcılar hesabının alacak bakiyesi verdiği
belirtilmektedir. Yıllar itibariyle de bu devirlerin gerçekleĢtiği belirtilmektedir.
Tahsilatın yapılmasına rağmen, 120 kodlu alıcılar hesabının kapatılmaması neticesine
ilgili hesap devir veriyorsa, yapılan tahsilatlara iliĢkin kayıtların geçmiĢe dönük incelenmesi
gerekmektedir. Tahsilata iliĢkin bir dayanak olmadan, alıcılar hesabında bulunan tutarın
yapılan hatalı bir iĢleme dayandırılması doğru değildir.
Ġkinci olarak, Döner Sermaye ĠĢletmesi Tıp Fakültesi Biriminin Sosyal Güvenlik
Kurumu ile yapılan mutabakat neticesinde kesintiye konu edilen ve yargıya taĢınılan tutarlar
128 kodlu ġüpheli Alacaklar hesabına alınmıĢ olmasına rağmen yine buna iliĢkin tahsilat
gerçekleĢtiği halde sehven yanlıĢ kod kullanıldığından bu hesapta da alacağın devrettiği
belirtilmektedir.
Kurum tarafından gönderilen cevapta tahsilatın yapıldığı belirtilmesine rağmen
tahsilata iliĢkin herhangi bir açıklayıcı belge sunulmamıĢtır. Kaldı ki, bilançoda 128 kodlu
ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabında 50.304.260,19 TL bulunmaktadır. Bu tutarın büyük bir
kısmının tahsil edildiğini düĢünsek bile mali tabloda bu büyüklükte bir meblağın görünüyor
olması, mali tabloların güvenilirliği ile bağdaĢmamaktadır
Son olarak, Döner Sermaye ĠĢletmesinin ilk kuruluĢ yılının 1984 tarihi olması ve bu
iĢletmelerin tek çatı altında birleĢtirilmesi sonrasında hesapların devredildiği belirtilmektedir.
Ġlgili döneme iliĢkin bilgi yönetim sisteminin olmaması, kayıtların defterlere iĢlenmesi, bu
defterlere ait bilgi ve belgelere ulaĢmasının zor olduğu hususları bir arada
değerlendirildiğinde alacakların detaylandırılmasının kolay olmayacağı belirtilmektedir.
Cevapta belirtildiği üzere geçmiĢte kayıt tutma açısından çeĢitli zorluklar ve sıkıntılar
bulunmaktadır. Fakat yapılan iĢlemler sorumlu bir Ģekilde yerine getirilip, kayıtlarda bulunan
tutarlar zamanında araĢtırılsaydı, ilgili hesapların detayı hakkında sağlıklı bilgi sahibi
olunabilirdi
Özet olarak, Kurum tarafından verilen cevapta tahsil edilmesine rağmen kayıttan
düĢülmemiĢ alacaklar bulunduğu belirtilmekte fakat bu tahsilatlara iliĢkin belge
sunulmamaktadır. Ayrıca, geçmiĢten yıllar itibariyle devrederek gelen, alacağın hangi
olaydan, ne zaman veya borçlusunun kim olduğu noktasında tespit imkânının sağlıklı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
olmadığı açıklanmıĢtır.
6. DENETĠM GÖRÜġÜ
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü'nün 2014 yılına iliĢkin
yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün
Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı alacaklar hesap alanları hariç tüm
önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: 4/B'li olarak çalıĢan personelin prim matrahının yanlıĢ hesaplanması
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren
“Ankara Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil AraĢtırma, Uygulama Merkezinde(TÖMER)”
çalıĢan 4/B kadrolu personelin ek ödemelerinden sosyal güvenlik kesintisi yapıldığı tespit
edilmiĢtir.
666 sayılı KHK’nın 1’inci maddesi ile 375 sayılı KHK’ya ek 9’uncu madde eklenmiĢ
ve ek 3’üncü madde yürüklükten kaldırılmıĢtır. 375 sayılı Kanunun Ek 9’uncu maddesinin
son fıkrasında;
“Kadro karşılığı sözleşmeli personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye
ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel hariç olmak
üzere, çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmeli personele, çalıştıkları birim ve
bulundukları pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan,
hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel için belirlenmiş olan ek ödeme
oranını aşmamak üzere, statüleri ile mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil
almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınarak
bu madde hükümleri çerçevesinde ek ödeme yapılıp yapılmayacağını, yapılacak ek ödeme
oranını sözleşme ücreti ile ilişkilendirilmeksizin belirlemeye, Maliye Bakanlığının teklifi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu ödeme tutarı damga vergisi hariç herhangi bir vergi
ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaĢılacağı üzere, 4/B statüsünde çalıĢan
personele yapılacak ek ödemelerde herhangi bir sigorta pirim kesintisinin yapılmaması
gerekmektedir. Oysaki Kurum tarafından yapılan iĢlemlerde ek ödeme tutarının prim
matrahına dahil edilip ödeme yapıldığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında: Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletmesi Türkçe ve Yabancı
Diller AraĢtırma Uygulama Merkezi (TÖMER)’nde çalıĢan 4/B kadrolu 2 personele 2014
yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanunu, 543 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde
kararnamelerde değiĢiklik yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine
Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Ek 9. (Ek: 11/10/201l-KHK-666/1 md.) maddesinde yer alan
sigorta primi kesilmemesine iliĢkin hüküm gereği, ek Üniversitemiz Döner Sermaye
ĠĢletmesi; 25/12/2008 tarih ve 23564 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesine Göre Döner Sermaye ĠĢletmelerinin
ödemelerinden sigorta primi kesilen ve dolayısıyla aylık ücretinden de kesintiye uğrayan tutar
ilgili personele ödenmesi aynı zamanda da Sosyal Güvenlik Kurumuna fazla ödenen prim
tutarının tahsili ile ilgili gerekli iĢlemlere baĢlanılmıĢtır.
Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza istinaden gönderilen cevapta, 4/B'li
olarak çalıĢan personelin Sosyal Güvenlik Kurumuna yatan prim kesintilerinin fazla olduğu
kabul edilme olup, tahsilat iĢlemlerinin baĢladığı ifade edilmektedir. 2015 mali yılı içinde
ilgili hususta yapılan iĢlemler izlenecektir.
BULGU 2:Ödemelerde öncelik sırası hükümlerine uyulmaması
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü bünyesinde yer alan Ankara
Üniversitesi Ġbni Sina Hastanesinin nakit mevcudunun ödemeleri karĢılamaması nedeniyle,
yapılacak ödemelerde mevzuatta belirtilen öncelik sırasının takip edilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte Maliye Bakanlığının 18.02.2009 tarihli “Nakit Sıkıntısı Bulunan Döner
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Sermaye Saymanlıklarında Ödemelerde Öncelik Sırasına” iliĢkin yazıda, 3.000 TL’nin altındaki ödemelerde çeĢidine bakılmaksızın ödemenin saymanlık tarafından derhal yapılması gerektiği belirtilmiĢtir. Kurum tarafından bazı firmalara yapılan ödemelerde, istem numarası aynı olmasına rağmen aynı gün içinde veya birbirini izleyen günler içinde ödemelerin birden fazla sayıda düzenlenerek 3.000 TL sınırının altında kalma amacına dönük iĢlem yapıldığı tespit edilmiĢtir. 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Ödenemeyen Giderler ve BütçeleĢtirilmiĢ Borçlar” baĢlıklı 34 üncü maddesinde; “Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir. Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir. İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde, bir taahhüde ve harcama talimatına dayanmayan giderlere ilişkin olup, Maliye Bakanlığınca belirlenecek ekonomik kodlardan yapılan ve bütçede ödeneği öngörülmüş olmakla birlikte, oluştuğu yer ve zamanda ödeneği bulunmayan giderler; dayanağını oluşturan harcama belgeleri de eklenmek suretiyle usulüne göre gerçekleştirilerek ilgili hesaplara alınır ve ödeneğinin gelmesini müteakip ödenir. Bu tutarlara ilişkin ödenek gönderme belgeleri, en geç malî yılın sonuna kadar muhasebe birimine gönderilerek muhasebeleştirme işlemleri tamamlanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir” denilmek suretiyle vergi ve benzeri ödemeler ile ödenmemesi halinde ceza, faiz gibi ek külfet getiren ödemelere öncelik verilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Öncelik sırasına iliĢkin baĢka düzenleme, Döner Sermayeli ĠĢletmeler
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
ve Muhasebe Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.
01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Döner Sermayeli
ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği “Ödemelerin Yapılmasında Öncelik” baĢlıklı 22
nci maddesinde;
(1) İşletmelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler,
muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, bu ödemelerin yapılmasında
sırasıyla;
a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,
b) Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç,
prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,
c) Çeşidine bakılmaksızın Bakanlıkça belirlenen tutarın altındaki giderlere ilişkin
ödemelere,
ç) İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar
sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz
yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere,
d) Mevzuatları gereği döner sermaye gelirlerinden; personele yapılacak ek ödeme,
katkı payı gibi ödemelere,
öncelik verilir.
(2) Ġşletmelerin nakit mevcudunun yeterli olması durumunda ödemeler, ödeme emri
belgelerinin muhasebe biriminin kayıtlarına giriş sırasına göre yapılır. Ödeme emri belgesi
ve eki belgeler üzerinde Yönetmeliğin 20 nci maddesine göre yapılan kontroller sonucunda
noksanlığı tespit edilerek tamamlanmak üzere işletmelerin ilgili birimine iade edilen ödeme
emri belgelerindeki tutar, noksanlık tamamlanarak muhasebe birimi kayıtlarına alınır ve yeni
giriş sırasına göre ödenir.” denilmek suretiyle, nakit sıkıntısı nedeniyle tüm ödemelerin
yapılamadığı durumlarda izlenecek öncelikli sıralama açıklanmıĢ, belirtilen ödemelerin
dıĢında belgelerin muhasebe sistemine giriĢ sırasına göre ödenmesi gerektiği belirtilmiĢtir.
Maliye Bakanlığının 18.02.2009 tarihli “Nakit Sıkıntısı Bulunan Döner Sermaye
Saymanlıklarında Ödemelerde Öncelik Sırasına” iliĢkin yazısında;
“Nakit mevcudu tüm ödemeleri karşılayamayan döner sermaye saymanlıklarında, 1
Mart 2009 tarihinden itibaren ödemeler aşağıda belirtilen esaslara göre gerçekleştirilecek,
hak sahiplerinin mağdur olmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
1- Yönetmeliğin 22 nci maddesinde yer alan;
a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,
b) Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç,
prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,
c)Yönetmeliğin ( c ) bendi esası uyarınca çeşidine bakılmaksızın 3.000 TL’nın
altındaki giderlere ilişkin ödemelere,
ç) İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar
sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz
yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere,
d) Mevzuatları gereği döner sermaye gelirlerinden; personele yapılacak ek ödeme,
katkı payı gibi ödemelere,
öncelik verilecek ve bunların ödenmesinde sıkıntı yaşanmaması için belirli bir nakit
ayrılacaktır.” denilerek Yönetmelikte belirtilen ifadeler açıklanmaya çalıĢılmıĢtır. Bu arada
Yönetmeliğin “c” bendindeki giderler içinde limit 3.000 TL olarak belirlenmiĢtir. Diğer bir
ifadeyle bu tatarın altındaki giderin çeĢidine bakılmaksızın saymanlık tarafından öncelik
verilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Ankara Üniversitesi Ġbni Sina Hastanesi nakit yetersizliği nedeniyle tüm ödemelerini
karĢılayamamaktadır. Bu yüzden mevzuatta belirtilen “öncelik sıralamasında” yer alan
ödemelere öncelik verilmesi, diğer ödemeler için ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına
göre oluĢturulacak ödeme planı doğrultusunda ödemlerin gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir.
Aksi durumda, firmalar tarafından açılacak davalarda aleyhte kararların çıkmasına sebep
olunacak, neticesinde tazminat, avukatlık gideri, mahkeme masrafı gibi giderlerin kurum
üstünde kalmasına sebep olacaktır .
15.03.2015 tarihi itibariyle saymanlık tarafından alacaklılara yapılan ödemelerin, 2012
yılının Kasım ayında kayda alınan borçlar olduğu görülmektedir. Oysaki, kurum tarafından
yapılan bazı ödemelerde, 3.000 TL’nin altında kalmak amacıyla aynı veya yakın tarihli birden
fazla sayıda ödeme emri oluĢturularak saymanlığa gönderildiği ve bu ödemelerin yapıldığı
görülmektedir. Yapılan ödemeler sayesinde, firmalar ödeme sırasına girmeden alacaklarını
kısa sürede tahsil edebilmekte, böylece haksız bir avantaj elde etmektedirler.
Kamu idaresi cevabında: Üniversitemiz Hastaneleri iki ayrı hastaneden oluĢmakta
olup bu hastanelerde bulunan bölüm sayılarının çok fazla olması, ihtiyaçların çeĢitlilik arz
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 etmesi, yatak sayısına bağlı olarak yatan hasta sayısının çokluğu ve kullanılacak malzemelerin farklılığı nedenleriyle büyük oranlarda tıbbi malzeme sarfiyatı olmaktadır. Bu bağlamda tıbbi malzeme ile ilgili iĢ ve iĢlemlerde de bu büyük sirkülasyon karĢısında üzerinde alım kalan ve bu alımın tedarikçilerinden bazıları olan Klas-Med Ġth. Ġhr. San. Tic. Ve Tuğ-Med. Sağ. Hiz. ĠnĢ. Ġhr. Ġth. Ltd. ġti. yükleminde bulunduğu mal ve malzemeleri teslim ettikten sonra bu malzemelere iliĢkin 3.000,00 TL. veya altı olarak kesilen faturaların tespiti yapıldıktan sonra birleĢtirilerek iĢleme alınmıĢtır. (EK-4) Sonuç olarak: Bulgumuzda, bazı firmalara yapılan ödemelerde, istem numarası aynı olmasına rağmen aynı gün içinde veya birbirini izleyen günler içinde ödemelerin birden fazla sayıda düzenlenerek 3.000 TL sınırının altında kalma amacına dönük iĢlem yapıldığı belirtilmiĢtir. Konuya iliĢkin verilen cevapta, Klas-Med Ġth. Ġhr. San. Tic. ve Tuğ-Med. Sağ. Hiz. ĠnĢ. Ġhr. Ġth. Ltd. ġti. yükleminde bulunduğu mal ve malzemeleri teslim ettikten sonra bu malzemelere iliĢkin 3.000,00 TL. veya altı olarak kesilen faturaların tespiti yapıldıktan sonra birleĢtirilerek iĢleminin yapıldığı ifade edilmektedir. Bu durum Kurum tarafından yapılan iĢlemler hakkında düzeltme iĢlemi olarak kabul edilse bile, 3.000 TL'nin altında tahakkuk ettirilip saymanlık tarafından yapılan ödemeler mevcuttur. Bu mahiyette yapılan ödemeler 2014 mali yılından daha eskiye dayandığı görülmektedir. Esası olarak, konu yapılan ödemelerin niceliğinden öte nitelik olarak önem arz etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 8. EKLER EK-1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ankara Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr