TalepSistemi
giriş yap

2018 - ŞANLIURFA VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI.pdf

Oluşturulma tarihi: 22.08.2026 21:02    Güncellendi: 22.08.2026 21:02
Yazdır...

ŞANLIURFA VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
  5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
  6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
  7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 10
  8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 29
  9. EKLER ........................................................................................................................................................ 48

KISALTMALAR KHK :Kanun Hükmünde Kararname TSE :Türk Standartları Enstitüsü EKAP :Elektronik Kamu Alımları Platformu YİGŞ :Yapım İşleri Genel Şartnamesi YİKOB :Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı TÜFE : Tüketici Fiyat Endeksi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

  1. Döviz Hesabının Kullanılmaması ve Kambiyo İşlemlerinin Yapılmaması

  2. Bazı Taşınırların Taşınır Kayıt Sisteminde Olmaması

  3. Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Bilanço Arasında Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Açısından Tutarsızlık Olması

  4. Ertesi Yıl Bütçesinden Karşılanmak Üzere Yapılan Maaş ve Ücret Ödemeleri için Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması

  5. Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerinin İlgili Varlık Hesabına Kaydının Yapılmaması

  6. Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabının Kullanılmaması

  7. Kurum Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kayıt Altına Alınmaması

  8. Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması

  9. Taşınır Kesin Hesabı ile Muhasebe Kayıtları Arasında Uyumsuzluk Olması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

  10. Banka Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Bulunması

  11. Kurum Tarafından Geçici Olarak Görevlendirilen Personele Verilen Avansların Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması

  12. Vadeli Mevduat Hesaplarından Yapılan Gelir Vergisi Kesintilerinin Muhasebe Kayıtlarında Görünmemesi

  13. Enerji Müsaadesi Alınabilmesi İçin Elektrik Dağıtım Şirketince Yapılması Gereken Trafo Kurulumları ve Diğer İlk Yatırım Giderlerinin İdare Bütçesinden Karşılanması ve Söz Konusu Giderlerin Dağıtım Firmasından Talep Edilmemesi

  14. İdare Payı Tahsilatı İçin Gerekli Çalışmaların Yapılmaması

  15. Satın Alınan Betonun Üretildiği Tesisin, TSE ve Mevzuatının Gerektirdiği Diğer Belgelerin İmalata Başlamadan Önce İdareye Verilmemesi

  16. Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’a 6360 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi ile eklenen “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesi ile Büyükşehir Belediyelerinin bulunduğu illerde genel bütçeli idare olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları kurulmuştur. 674 sayılı KHK'nın 35’inci maddesiyle 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28/A maddesinde yapılan değişiklikle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 01.09.2016 tarihinden itibaren genel bütçe kapsamındaki idare olmaktan çıkarılarak, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli idareye dönüşmüştür. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte 3152 sayılı Kanun’da 703 sayılı KHK ile birçok değişiklik yapılmış, birçok madde ilga edilmiş, Kanun’un “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesinin başlığı “İl Yatırım ve Hizmetleri” şeklinde değiştirilmiştir. 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 273’üncü maddesi ile Büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere valiye bağlı olarak kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur. 4 Nisan 2014 ve tarihli 28962 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları sıralanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mevzuat  3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat Kanunu  5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu  YİKOB Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği  Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik  112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği  2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu  3213 sayılı Maden Kanunu  4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu  5442 sayılı İl İdaresi Kanunu  5686 sayılı Jeotermal ve Doğal Mineralli Sular Kanunu  Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği  Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği  Taşınır Mal Yönetmeliği  Şehitlik Yönetmeliği 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Valiye bağlı olarak kurulan özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının teşkilat yapısı 04.04.2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “b) Başkan: Vali veya valinin görevlendirdiği vali yardımcısını ifade eder.” denilerek Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının sevk ve idaresini yapacak makam belirtilmiştir. “Teşkilat, Görev, Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı 4’üncü maddesine göre Başkanlık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 aşağıda belirtilen müdürlüklerden oluşur; “a) Yatırım İzleme Müdürlüğü. b) Rehberlik ve Denetim Müdürlüğü. c) Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü. ç) 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü. d) İdari ve Mali İşler Müdürlüğü. e) Hukuk İşleri Müdürlüğü. f) Doğal Kaynaklar, Ruhsat ve Kültür Varlıkları Müdürlüğü. Mezkûr Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin devamında; “(2) Başkanlık bünyesinde valinin onayıyla geçici birimler kurulabilir. Gerektiğinde valinin onayıyla Başkanlığın görevlerini yerine getirmek üzere ilçelerde de geçici birimler kurulabilir. Başkan geçici birimlerin sevk ve idaresini yürütmek üzere birim sorumlusu görevlendirir. (3) Başkanlığın personel ihtiyacı İçişleri Bakanlığı kadrolarında görev yapan personelden karşılanır. (4) Vali, bu maddede belirtilen müdürlüklerde ve geçici birimlerde görev yapmak üzere uzman, sözleşmeli personel ve memurları kadro, yer ve unvanlarına bakılmaksızın Başkanlıkta görevlendirmeye yetkilidir.” denilmek suretiyle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarında kurulması gereken birim müdürlüklerine, kurulabilecek geçici birimlere ve personel ihtiyacının karşılanma usulüne ilişkin bilgi verilmiştir. Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda 107 adet memur, 44 adet geçici görevli personel, 23 adet taşerondan kadroya geçen işçi ve 39 adet de sürekli işçi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile kurulmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında olmamakla birlikte, bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile ilgili hususlar, 30.12.2016 tarih ve 29934 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiş olup, Yönetmelik’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan ikincil mevzuattaki bütçe, kesin hesap, sorumluluk, hesap ve kayıt düzeni, muhasebe ve raporlamaya ilişkin benzer hükümlere yer verildiği görülmektedir. Yönetmeliğin 19’uncu maddesine göre Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kıyasen uygulanır. Bütçenin hazırlanmasında; Başkanlığın hedef ve planları, birimlerin ödenek talepleri, bir önceki yıl gelir gerçekleşmeleri çerçevesinde öngörülen gelirler ve devredecek nakit imkânları dikkate alınır. Başkanlıklar hazine yardımı taleplerini de içeren bütçe taslaklarına ilişkin çalışmalarını Mayıs ayının sonuna kadar tamamlar ve bütçe taslaklarını Valinin imzasıyla en geç 15 Haziran tarihine kadar İçişleri Bakanlığına iletir. Başkanlıkların bütçe taslaklarına ilişkin İçişleri Bakanlığı ile Başkanlık yetkilileri arasında görüşmeler yapılabilir. İçişleri Bakanlığınca uygun görülen hazine yardımı teklifleri gerekçelerini de içerecek şekilde Bakanlık bütçesi ile birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığına, yılı yatırım teklifleri ise Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilir. İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda yer alan toplam hazine yardımı ödeneği çerçevesinde Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarlarını belirleyerek ilgili Başkanlıklara iletir. TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Başkanlıklara yapılacak hazine yardımı ödeneklerinde değişiklik yapılması halinde İçişleri Bakanlığınca Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarları yeniden belirlenerek Başkanlıklara bildirilir. Başkanlıklar bildirilen hazine yardımı miktarlarını dikkate alarak bütçe tekliflerini hazırlar ve Valinin onayına sunar. Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun TBMM Genel Kurulunda kabulünü müteakiben bütçeler Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulur. Bütçe, bir metin ile eki cetvellerden oluşur. Bütçe metninde; gelir tahminleri ve bunların hukuki dayanakları, gider tahminleri, harcama yetkisinin devrine ilişkin esaslar,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 parasal limitler, ödenek kullanımına ilişkin esaslar ve bütçeye ilişkin diğer hususlara yer verilir. YİKOB bütçesi vali tarafından onaylanmadan uygulanamaz. Kesin hesap; Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından bütçesine paralel olarak hazırlanarak mali yılın bitimini takip eden mart ayı içerisinde üst yöneticinin incelemesine sunulur. Üst Yönetici kesin hesabı en geç nisan ayının sonuna kadar inceleyip gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar. Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından imza edilerek üst yöneticiye sunulan ve üst yönetici tarafından imzalanarak kabul edilen Kesin hesap 15 Hazirana kadar Vali tarafından onaylandıktan sonra kesinleşir. YİKOB tarafından gerçekleştirilen harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının bütçe ve muhasebe işlemlerine ait kayıtlar ile bu kayıtlar esas alınarak üretilen tablo ve raporlar, Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından üretilmektedir. Muhasebe hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca sunulan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) kullanılarak kayıt altına alınmaktadır. Diğer işlemler için İçişleri Bakanlığının e- Bakanlık otomasyon sistemi kullanılmaktadır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi açısından dağılımı, aşağıda Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GİDER TÜRÜ 2018 YÜZDESİ PERSONEL GİDERLERİ 29.981.412,82 7,02% SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 8.792.864,14 2,06% MAL VE HİZMET ALIMLARI 8.173.850,62 1,91% FAİZ GİDERLERİ 0,00 0,00% CARİ TRANSFERLER 288.582,56 0,06% SERMAYE GİDERLERİ 379.377.627,03 88,92% BÜTÇE GİDER TOPLAMI 426.614.627,03 100,00%

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Başkanlığın 2018 yılı Bütçe Giderleri 426.614.627,03TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Giderlerinin % 7,02’si Personel Giderleri, % 2,06’sı Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri, % 1.91’i Mal ve Hizmet Alımı Giderleri, % 0,06’sı Cari Transfer Giderleri, % 88,92’si Sermaye Giderlerinden oluşmaktadır. Tablo 2: 2018 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GELİRİN TÜRÜ 2018 YÜZDESİ VERGİ GELİRLERİ 0 0,00% TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 170.120,92 0,03% ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL GELİRLER 66.982.248,18 14,77% DİĞER GELİRLER 386.246.443,26 85,18% BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 453.398.812,36 100,00% BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET VE İADELER TOPLAMI 10.385.082,30
NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 443.013.730,06
Başkanlığın 2018 yılı Bütçe Gelirleri 453.398.812,36 TL, Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 10.385.082,30 TL, Net Bütçe Gelirleri ise 443.013.730,06 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelir kalemlerinin toplam bütçe gelirleri içindeki dağılımına bakıldığında, gelirlerin % 0,03’ü Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri, % 14,77’si Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler, % 85,18’i ise, “YİKOB’lar Tarafından Yürütülecek Hizmetler Karşılığı Elde Edilen Gelirler” kalemini içeren Diğer Gelirlerden oluşturmaktadır. Tablo 3: 2018 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler 2018 Yılı İçinde Alınan Ödenekler Yapılan Tenkisler KALAN 2018 Yılı İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler TOPLAM Ödenek Üstü Harcamalar 428.861.104,01 2.246.766,84 426.614.337,17 426.614.337,17 - 428.861.104,01 - Yukarıdaki tabloda belirtildiği üzere Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu verilerine göre 2018 Yılı İçinde Alınan Ödenek Tutarı 428.861.104,01 TL, Yapılan Tenkisler 2.246.766,84 TL 2018 Yılı İçindeki Ödemeler ise 426.614.337,17 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurumun bütçesi ve muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller 3152 sayılı Kanun’un

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 28/A maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Bununla beraber, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan haller için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın geçerli olacağı belirtilmiştir. Sözü edilen Yönetmelik, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) ilgili mevzuata ve uluslararası standartlara uygun olarak genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde bütçelerini hazırlamalarını öngörmektedir. Ayrıca, malî kaynakların yönetilmesi ve kontrolü, hesap ve kayıtların tutulması ve raporlanmasında kullanılacak muhasebe standartlarının ilgili kişilerin bilgi ve ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi ve raporlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Başkanlıklar, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hesap planı ve bu hesap planına göre oluşturulan detaylı hesap planını kullanırlar. Hesap planında yer almamakla birlikte Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Çerçeve Hesap Planında yer alan her hangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa Yönetmelik’teki hesap planına hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlık yetkilidir. Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemleri, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/5/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre yapılır. Bu Yönetmelik’in 485’inci maddesinde YİKOB tarafından hazırlanması gereken mali tablolar belirlenmiştir. Denetim, aşağıda sıralanan mali tablolar üzerinden sonuçlandırılmıştır. a) Mizan cetveli b) Yevmiye defteri c) Temel mali tablolar

  1. Bilanço
  2. Faaliyet sonuçları tablosu d) Diğer mali tablolar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8

  1. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
  2. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
  3. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
  4. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
  5. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
  6. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
  7. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
  8. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
  1. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
  2. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 5018 sayılı Kanun'a tabi olmadığından, bu Kanun'un tanımladığı şekilde bir iç kontrol sistemi bulunmamakta olup herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 yılına ilişkin geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının “Denetim Görüşünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı doğru ve güvenilir bilgi içermediği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Döviz Hesabının Kullanılmaması ve Kambiyo İşlemlerinin Yapılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı banka ekstreleri, mali tabloları ve yevmiye defterinin incelenmesi neticesinde, döviz varlığının “105 Döviz Hesabı” yerine "102 Bankalar" hesabında izlendiği ve döviz artış ve azalışlardan kaynaklı kambiyo işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “105 Döviz Hesabı"nın niteliğini düzenleyen 64’üncü maddesinde; “Bu hesap, kurum veznelerince tahsil edilen veya her ne şekilde olursa olsun banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile bunlardan yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 65’inci maddesinin “a) Borç” başlıklı 4’üncü alt bendinde; “ Kurumca gün sonlarında, bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen bilgilere göre, konvertibl yabancı paralar mevcudunun T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucu lehte meydana gelen fark bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilir” denilmektedir. Yine aynı maddenin “b) Alacak” başlıklı 5’inci bendinde; “Kurumca gün sonlarında bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen bilgilere göre konvertibl yabancı paralar mevcudunun T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucu oluşan kur azalışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir” hükümleri getirilmiştir. Ancak, Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında konvetibl döviz varlığının 105 Döviz Hesabı yerine 102 Bankalar hesabına kaydedildiği ve gün sonlarında kambiyo işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. 105 Döviz Hesabının, idarelerin döviz varlıklarının izlenmesi için kullanılması gerekir. Diğer taraftan döviz varlığının gerçek değerini görebilmek ve mali tabloların gerçek bilgi vermesi açısından kambiyo işlemlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 yapılması gerekmektedir. Yukarda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak ilgili hesabın kullanılması ve kambiyo işlemlerinin yapılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 64. Maddesi ve 65. Maddesine uygun işlem yapılarak, madde gereği yerine getirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu edilen hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılacağı belirtilmiş olsa da; söz konusu 105 Döviz Hesabının kullanılmamış olması ve kambiyo işlemlerinin yapılmaması nedeniyle 2018 yılı mali tablolarının 10-Hazır Değerler hesap grubunun tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 2: Bazı Taşınırların Taşınır Kayıt Sisteminde Olmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından alımı yapılan ve muhasebe kayıtlarına alınan hediye amaçlı taşınırlardan hemen tüketilmeyip yılı içerisinde tüketime sevk edilen 299.986,40 Türk Lirası tutarında taşınırın taşınır kayıt sistemine alınmadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; “Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur. Her bir kaydın belgeye dayanması şarttır. Bu çerçevede;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 a) Önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırlar, b) Taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmalar, c) Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalar, miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edilir” denilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere Kamu idaresine ait her türlü taşınırın kayıt altına alınması gerekmekte olup, harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Sonuç olarak; Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından alımı yapılan ve muhasebe kayıtlarına alınan hediye amaçlı taşınırların taşınır işlem fişi düzenlenmek suretiyle taşınır kayıt sistemine alınması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2019 Bütçe yılı itibariyle söz konusu bulguda belirtilen hediye amaçlı taşınırların, e-içişleri taşınır modülüne girişleri yapılmaya ve Şanlıurfa Valiliği’ne (İdari Hizmetler Şube Müdürlüğü) devri yapılmaya başlanılmış olup, iş ve işlemler belirtilen usulde yürütülmeye devam edilecektir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, hediye amaçlı taşınırların, e-içişleri taşınır modülüne girişlerinin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Ancak 2018 yılı taşınır kayıtlarında yer alan eksiklikler, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 3: Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Bilanço Arasında Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Açısından Tutarsızlık Olması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının düzenlemiş olduğu faaliyet sonuçları tablosunda yer alan “Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu” tutarının bilançoda yer alan 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı'nda yer alan tutardan farklı olduğu görülmüştür. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 15’inci maddesine göre muhasebe ve raporlama işlemlerinin Genel Yönetim ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliklerine göre yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinde Faaliyet sonuçları tablosunun, Yönetmelik’in ekinde bulunan “Örnek-5” numaralı tablosu esas alınarak düzenleneceği belirtilmektedir. Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu” başlıklı 315’inci maddesinde tablonun ne şekilde düzenleneceği belirtilmektedir: “MADDE 315‒(1) Faaliyet sonuçları tablosu, kamu idaresinin bir faaliyet döneminde elde ettiği gelirleri, yaptığı giderleri, mali ve mali olmayan varlıkların yönetimi ile yükümlülüklerine ilişkin işlemlerinden kaynaklanan gelir ve giderleri gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali tablodur. (2) Faaliyet sonuçları tablosu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap grupları ile indirim, iade ve iskonto hesapları hesap grubundaki hesaplardan üretilir. (3) Dönem net fazla veya açığının ne kadarının kur ve değer değişimleri farklarından kaynaklandığı ve bunların faaliyet sonucunu nasıl etkilediği tablonun dipnotunda belirtilir. (4) Bütün gelir ve giderler, tahakkuk ettikleri dönemin faaliyet sonuçları tablosunda gösterilir. Tablo, dönemler arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.” Söz konusu madde hükmüne göre tabloda yer alması gereken bir faaliyet döneminde elde edilen gelir ve giderler, muhasebe kayıtlarında yer alan gelir ve gider hesaplarından üretilecektir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirler Hesabının işleyişi” başlıklı 369’uncu maddesinin 3’üncü fıkrası ve “Giderler hesabının işleyişi” başlıklı 373’üncü maddesinin 1/b bendinde gelir ve gider hesaplarının bakiyelerinin 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacağı ve bu hesabın bakiye durumuna göre olumlu ya da olumsuz faaliyet sonucuna ulaşılacağı belirtilmektedir. 690 Faaliyet Sonuçları Hesabının bakiyesi de 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına ya da 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına aktarılmak suretiyle bilançoda dönem faaliyet sonucunun gösterilmesi sağlanır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 361’inci maddesinde; faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için “590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı”nın kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 362’nci maddesinde ise:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Dönem sonunda “Faaliyet Sonucu Hesabı”nın alacak bakiyesi vermesi durumunda bakiye tutarının “590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı”na alacak, “690-Faaliyet Sonuçları Hesabı”na borç kaydedileceği, açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucunun bu hesaba borç, “570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı”na alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemede, Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2018 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan olumlu faaliyet sonucunun 211.303.536,16 Türk Lirası iken bilançoda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabında yer alan tutarın 211.444.192,16 Türk Lirası olduğu, iki tutar arasında 140.656,00 Türk Lirası fark olduğu görülmüştür. Söz konusu mali tabloların birbirine uyumlu olması ve ilgili tutarlar arasında farklılık olmaması gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Başkanlığın 2018 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan olumlu faaliyet sonucunun, 2018 yılı Bilançosunda yer alan 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı bakiyesiyle tutarlı olması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar 313. Maddesi, 315 maddesinde belirtilen tablolarda belirtilen hususlarla ilgili düzeltme işlemi yapılmış olup, bundan sonra usulünce hazırlanarak madde gereği yerine getirilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresince bulgu konusuna iştirak edilerek mali tablolarda gerekli düzeltmelerin yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak 2018 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan olumlu faaliyet sonucu 211.303.536,16 Türk Lirası iken, bilançoda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabında yer alan tutar olan 211.444.192,16 Türk Lirası arasındaki 140.656,00 Türk Lirası farkın nedenleri ve bu nedenlerin düzeltilmesine yönelik bir açıklama yapılmamış, ve hatanın düzeltildiğine dair bir belge sunulmamıştır. Mali tablolar arasında yer alan tutarsızlık, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 4: Ertesi Yıl Bütçesinden Karşılanmak Üzere Yapılan Maaş ve Ücret Ödemeleri için Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca ödemesi yapılan 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Aralık-14 Ocak muhtar maaşlarına ilişkin olarak, bu ödemelerden 01-14 Ocak kısmına denk gelen kısmın, 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı kullanılmadan doğrudan, 630 Giderler Hesabı ile giderleştirildiği görülmüştür. 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde tanımlanan “Temel Kavramlar” arasında yer alan dönemsellik ilkesi; kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanmasını ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını ifade etmektedir. 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı ile ilgili olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 131’inci maddesinin (b) fıkrasında ise; “Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere yapılan maaş ve ücret ödemeleri 1-Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen tutarları bu hesapta izlenir. Yeni mali yılda bu tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılır. Bu tutarlar yeni yıl bütçesi ödeneklerinden karşılanacağından, avans olarak verildiği yıldan herhangi bir ödenek devri yapılmaz” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 yılının Aralık ayının on beşinde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin 2019 yılının 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen kısmının 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı tarafından ödemesi yapılan muhtar maaşları ile ilgili 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 tanımlanan “Temel kavramlar” dönemsellik ilkesine uygun işlem yapılarak 162 Bütçe Dışı Avans Ve Krediler Hesabında izlenmek üzere işlem tesis edilecek olup, madde gereği yerine getirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu edilen hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılacağı belirtilmiş olsa da; söz konusu 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen muhtar maaş ödemelerinin 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı nın kullanılmamış olması ve hesabın yerine 630 Giderler Hesabının kullanılmasının 2018 yılı mali tablolularının tam ve doğru bilgi vermemesine neden olduğu düşünülmektedir. BULGU 5: Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerinin İlgili Varlık Hesabına Kaydının Yapılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait muhasebe kayıtları ve mali tabloların incelenmesi neticesinde; geçici kabulü yapılmış olan yapım işlerinin halen 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında izlendiği, ilgili duran varlık hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev ve yetkilerini düzenleyen Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde “Gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımları yapmak ve koordine etmek, Kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülmesi gereken yatırım ve hizmetlerin gerektirdiği araç, gereç, makine, bina ve tesisleri kiralamak, İlin ihtiyaçları çerçevesinde gerektiğinde her türlü yatırım ve hizmetleri yerine getirebilmek amacıyla, kamu kurum ve kuruluşlarıyla, diğer tüzel kişilerle ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmak ve ortak projeler yürütmek” denilmek suretiyle ildeki her türlü kamu yatırımına Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından girişilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin“ Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde; “(1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde; “(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç

  1. Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
  2. Söz konusu tutar taahhütler hesabında izlenen bir taahhüde ilişkin bir ödeme ise, 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 920-Gider Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
  3. Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir” hükümleri yer almaktadır. Aynı Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 192 ve 193’üncü maddelerinde ise; “Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır. Binalar Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç
  4. Bütçeye gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 2) Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarlar binanın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir” denilmektedir. Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen hükümlere göre; kamu idareleri adına Başkanlık tarafından gerçekleştirilen ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yapım işlerinin, geçici kabul işleminden sonra ilgili varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Dahası söz konusu yatırımların 252 Binalar Hesabına kayıt yapıldıktan sonra da 630 Giderler Hesabı kullanılarak adına yatırım yapılan kamu idaresine devri gerçekleştirilecektir. Ancak, yapılan incelemede, 2018 yılı içinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı bulunan 179.248.991,01 Türk Lirasının, geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra ilgili varlık hesabına alınmadığı görülmüştür. Bu durum kamu idaresinin mali tablolarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının olduğundan fazla tutarda görünmesine ve mali tablo hakkında yanlış bilgi verilmesine yol açacaktır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen söz konusu yapım işlerine ait 179.248.991,01 Türk Lirasının, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Şanlıurfa ilinde yapılan yatırımlar “Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı görev yetki ve sorumlulukları “ başlıklı 5. Maddesinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımları yapmak ve koordine etmektir, kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları çerçevesinde gerçekleştirilen okul, sağlık evleri, emniyet bina ve lojman yapımları vb. yatırım hizmetleri ile ilgili Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin 258 yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabulü yapılana kadar 258 hesabında izlenir. Tapu kayıtları başkanlığımız adına kayıtlı olmadığından “252 Binalar hesabı” kullanılmamıştır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, tapu kayıtları Başkanlık adına kayıtlı olmadığından ilgili hesapların kullanılmadığı ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci (b) bendinde ;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 b) Alacak

  1. Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir” hükmü vardır. Yukarda mevzuat hükümlerinde görüleceği üzere, geçici kabulü yapılan taşınmazların ilgili duran varlık hesabının borcuna kaydedilmesi gerektiği görülmektedir. Sonuç olarak, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen söz konusu yapım işlerine ait 179.248.991,01 Türk Lirasının, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmaması nedeniyle 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun tam ve doğru bilgi sunmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 6: Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabının Kullanılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı banka ekstreleri, mali tabloları ve yevmiye defterinin incelenmesi neticesinde, İdarenin banka hesap ekstrelerinde 31.12.2018 tarihi itibarıyla 8.194.960,75 Türk Lirası hazine bonosu bulunduğu, ancak muhasebe kayıtlarında 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları hesabı, diğer kamu idarelerince çıkarılan ve muhasebe birimine intikal eden tahvil, senet ve bonoların izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 82’nci maddesinde; “1) Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
  2. Alacaklara karşılık olarak intikal eden kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları bir taraftan nominal değerleri ile bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bütçe ile ilişkilendirilmesi gereken tutarlar 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 2) Kişi, kurum ve kuruluşlardan bedelsiz olarak intikal eden kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları nominal değerleri ile bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. 3) Kişilere ait olarak teslim alınıp nazım hesaplarda izlenen kamu kesimi tahvil, senet ve bonolarından kamu idaresi adına kaydedilmesi gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden nazım hesaplardan çıkarılarak bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. 4) Sayım sonucunda fazla çıkan kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları nominal değerleri üzerinden bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak

  1. Kamu kesimi tahvil, senet ve bonolarının herhangi bir şekilde elden çıkarılması hâlinde, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, elden çıkarma bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, elden çıkarma bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, elden çıkarma bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark ve bu işlem dolayısıyla ödenen komisyon ve benzeri giderler 630- Giderler Hesabına borç; diğer taraftan elden çıkarma bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, komisyon ve benzeri giderler 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
  2. Kamu idareleri adına kayıtlı kamu kesimi tahvil, senet ve bonolarından, daha sonra kişi malı olduğu anlaşılanlar kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabına borç; diğer taraftan ilgili nazım hesaplara borç ve alacak kaydedilir.
  3. Sayım sonucunda noksan çıkan kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir” denilmektedir. Yukarda açıklanan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Kamu kesimi tarafından çıkarılan tahvil, senet ve bonoların yatırım aracı olarak alınması halinde 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabının kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında, bu işlemlerin 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabında izlenmediği, bunun yerine 102 Bankalar Hesabının kullanıldığı görülmüştür. Dönem içerisinde yapılan bono alış ve satış işlemleri, 102 Bankalar Hesabı üzerinden yapılmıştır. Bahse konu hususta menkul kıymet olan bono işleminin Mahalli İdareler Bütçe ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak hazır değerler grubunda değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği mevzuat hükümlerine uygun olarak bono ve tahvil alımlarında 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet Ve Bonolar Hesabı kullanılacak olup, madde gereği yerine getirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, mevzuat hükümlerine uygun olarak bono ve tahvil alımlarında 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet Ve Bonolar Hesabının kullanılacağı ifade edilmiş ise de yapılacak işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsamaktadır. Bu nedenle, 10 Hazır Değerler hesap grubunun doğru ve güvenilir bilgi vermemektedir. BULGU 7: Kurum Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kayıt Altına Alınmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına kayıtlı bulunan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Taşınmaz mal işlemleri” başlıklı 18’inci maddesinde Başkanlığın, mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydında ve icmal cetvellerinin düzenlenmesinde, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan, “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır” hükmü ile kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınması gerektiği, “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde ifade edilen “Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.” hükmü ile de taşınmazların eksiksiz bir şekilde kayıt altına alınması gereken en son tarih belirtilmiştir. Öte yandan Yönetmelik Eki 1’de belirtilen ve Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınması gerektiği; taşınmazların rayiç değerinin ise maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edilmesi gerektiği de hüküm altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu Yönetmelik’in “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 6’ncı maddesinde; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personelin, taşınmaz kayıtlarının mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamakla görevli olduğu, yapılan kayıt ve işlemlerden dolayı harcama yetkililerine karşı sorumlu olduğu” hükmü yer almaktadır. Buna göre, Başkanlığın, mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden mevcut kullanım şekilleri esas alınarak kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince fiili envanterinin çıkarılarak bahse konu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilmesi ve fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilmesi gerekmektedir. Yapılan denetim ve incelemeler sonucunda, Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına kayıtlı bulunan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiş olup, söz konusu durum 252-Binalar Hesabı, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabında kayıtlı tutarlarla ilgili hata olmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, mali tabloların tam ve doğru bilgi vermesini teminen Başkanlığın, mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların fiili envanter çalışmasının yapılması ve yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde maliyet veya rayiç bedelleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımız mülkiyetinde bulunan taşınmazların maliyet veya rayiç bedelleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, mülkiyetinde bulunan taşınmazların maliyet veya rayiç bedelleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edilmiş ise de yapılacak işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsamaktadır. Bu nedenle, 252- Binalar Hesabı, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500-Net Değer hesapları tam ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 8: Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının mali tablo ve muhasebe kayıtları ile kültür ve taşınmaz varlıklarının korunmasına ait katkı payı işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların YİKOB’a bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ve bu payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesinde; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir. … Bu madde uyarınca tahakkuk eden katkı payları hakkında 1319 sayılı Kanunun üçüncü kısmı hükümleri uygulanır. Katkı paylarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ile Bakanlık tarafından belirlenir. …” hükmü yer almaktadır. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; “21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür. Bahsedilen kanun hükmü uyarınca toplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tutarları, defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 hesaplarına aktarılır. Toplanan paraların yüzde yirmilik kısmı Kültür ve Turizm Bakanlığının öncelik vereceği projelerde kullanılır. Yıl içinde proje karşılığı tahsis edilmeyen miktar aynı amaçla kullanılmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine aktarılır. Aktarılan bu miktarları aynı amaçla kullanmak üzere gelecek yıl bütçesine aktarmaya Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilidir” denilmektedir. Bu hüküm gereğince, belediyelerce tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca takip edilmesi ve kullanılması gerekmektedir. Öte yandan, söz konusu tutarların takip ve tahsil işlemleri ile gelir kayıtlarının nasıl yapılacağı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde açıkça düzenlenmiştir. Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 87’nci ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 88’inci maddelerinde; “a) Gelirlerden alacakların tahakkuk işlemleri

  1. İlgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hasılat ve kâr payları tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. Bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu hesaba, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez. … Hesabın işleyişi MADDE 88 – (1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25

  1. Gelir tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
  2. Tahakkuktan fazla tahsilatın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810- Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
  3. Tecil ve tehiri kaldırılan alacaklardan bu hesabı ilgilendiren tutarlar bu hesaba borç, vadesine göre 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı veya 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
  4. Bu hesapta kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
  5. 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inen tutarlar bu hesaba borç, 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
  6. Bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. …” denilmektedir. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların muhasebeleştirilmesi işlemlerinde, belediyelerden bildirimler geldiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabının kullanılarak tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise gelen tutar 102 Banka Hesabına alınarak ve 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kapatılarak işlem yapılması gerekmektedir. Gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilmesi, bütçe işlemlerinin ise nakit esasında muhasebeleştirilmesi tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereğidir. Ancak, uygulamada belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların Başkanlığa bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği görülmüştür. Kamu idaresinin işlemleri incelendiğinde 2018 yılı için tahakkuk etmiş olan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 tutar olarak 2.637.230,70 Türk Lirasıdır. Söz konusu tutar, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıt altına alınmadığı için sadece tahsilat aşamasında mali tablolara yansımaktadır. Sonuç olarak, belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanarak Başkanlığın emanet hesabında izlenen tutarların temel muhasebe kavramlarına uygun olarak tahakkuk kayıtlarının yapılması, böylece yılı itibarıyla kuruma yatırılması gereken toplam katkı payı tutarı ile yatırılan tutarların karşılaştırılmasının sağlanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2863 sayılı Kültür Varlıkları Koruma Payları 6360 sayılı kanun kapsamında Mülga İl Özel İdaresi kapatıldıktan sonra Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlıklarına devredildi. Bununla ilgili mevzuat hükümleri gereğince Kültür Bakanlığı ile birlikte ortak projeler yapıldığından tahakkuk tahsilatları ile ilgili gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Fakat 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 600 Gelirler Hesabı tahakkuk ettirilerek 800 Bütçe Gelirleri Hesabı İle 805 Bütçe Yansıtma Hesapları çalıştırılarak öz gelirlerimizde artışa sebebiyet verilmemesi nedeniyle muhasebe tahakkuk kaydı oluşturulmamaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, ilgili mevzuat hükümleri gereğince Kültür Bakanlığı ile birlikte ortak projeler yapıldığı, öz gelirlerde artışa sebebiyet verilmemesi amacıyla muhasebe tahakkuk kaydı yapılmadığı ifade edilmiştir.
Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 18.11.2016 tarih ve 2016/3 seri no'lu Tahsilat İç Genelgesinin 2’nci maddesinde;" 674 sayılı KHK ile 3152 sayılı Kanunun 28/A maddesinde yapılan değişiklikle genel bütçenin dışında özel bütçeli kamu tüzel kişiliği haline dönüştürülen YİKOB’un gelirleri düzenlenmiştir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, 3152 sayılı Kanunun 28/A maddesinde YİKOB’un gelirleri arasında sayılmamıştır. Ancak;

  • 2863 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında “Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 tatbik edilerek tahsil edilir.” hükmü,

  • 6360 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür…” hükmü, yer almaktadır. Yukarıda yer verilen hükümler gereğince, belediyeler tarafından tahsil edildiği halde süresinde YİKOB’a aktarılmayan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının, genel bütçenin dışında özel bütçeli kamu tüzel kişisi olan YİKOB tarafından, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilerek kendi bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir." düzenlemesi yer almaktadır. Yukarda açıklanan iç tahsilat genelgesinde görüleceği üzere, YİKOB'un özel bütçe tüzel kişisi olduğu ve kültür varlıkları katkı paylarının kendi bütçesine gelir olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların, İdarenin geliri olarak değerlendirilmesi ve belediyelerden bildirimler geldiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabının kullanılarak tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise gelen tutarın 102 Banka Hesabına alınarak ve 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kapatılarak işlem yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, 2.637.230,70 Türk Lirası tutarında kültür katkı paylarının tahakkuk kayıtlarının yapılmaması sonucu 2018 yılı mali tablolarının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabı açısından tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 9: Taşınır Kesin Hesabı ile Muhasebe Kayıtları Arasında Uyumsuzluk Olması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı taşınır kesin hesabı ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde; bazı taşınırların muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde yılı içerisinde taşınır kaydının olmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir ”şeklindedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 8’ inci maddesinin ikinci fıkrasında muhasebe yetkililerine, Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol etme görevi verilmiştir. Yönetmelik’in 12’nci maddesinin birinci fıkrasında ise: “Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibariyle yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur” hükmü yer almaktadır. Cari yıl içinde alınan taşınırların ilgili birimler itibarıyla taşınır sistemine kaydının yapılması, ekonomik ömrü tükenen ve devredilen taşınırlarla ilgili gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. Yapılan incelemede, 280.253,74 Türk Lirası tutarında taşınırın, muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde taşınır kayıtlarına alınmadığı görülmüştür. Taşınır kayıt sistemi ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak uyum içinde olmamasının, idarenin taşınır kesin hesabı ve mali tablolarının doğru bilgi vermemesine sebep olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu bulgunun son paragrafında “280.253,74 Türk Lirası tutarında taşınırın, muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde taşınır kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.” ibaresi yer almaktadır. 01.01.2018 tarihinden itibaren İçişleri Bakanlığınca 30 YİKOB Başkanlığının taşınır işlemlerinin e-İçişleri sistemi üzerinden yapılması zorunlu hale getirilmiştir. Söz konusu taşınır modülünde farklı kurumlar için YİKOB bütçesinden ödenen taşınıra bağlı alımlar için TİF girilirken “Transfer” butonu konulmuştur. Bu butonun amacı, fişlerdeki malzemelerin farklı kurumlara devredilmesini sağlamaktır. YİKOB Başkanlıkları harcama ve taşınır işlemlerini e-içişleri üzerinden yapmaktadır. Ayrıca YİKOB Başkanlıkları ilgili Makamın onayı doğrultusunda farklı kurumların da

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Farklı kurumlara alınan taşınırların ödeme işlemleri de söz konusu sistem üzerinden yapılmaktadır. Sistem gereği harcama işlemi yapılan taşınırın taşınır sistemine alınıp, daha sonra ilgili kuruma “Transfer” işlemi yapılarak TİF aracılığı ile devri yapılmaktadır. Söz konusu farkın muhasebe kayıtlarında görülmesinin ancak taşınır kayıtlarında görülmemesinin sebebi mevcut kullanılan e-içişleri sisteminin işleyiş zorunluluğundan dolayı olup, Başkanlığımızca e-içişleri taşınır modülüne müdahale yetkimizin bulunmamakta, bu yetki yalnızca İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığında bulunmaktadır" denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresinin vermiş olduğu cevapta e-içişleri sisteminin işleyiş zorunluluğundan dolayı sisteme müdahale yetkilerinin olmadığı belirtilmiştir. Ancak bulguda da belirtilen mevzaut hükümleri uyarınca taşınır kayıt sistemi ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak uyum içinde olmamasının, idarenin taşınır kesin hesabı ve mali tablolarının doğru bilgi vermemesine sebep olacağı düşünülmektedir. Bu itibarla, İçişleri Bakanlığı Bigi İşlem Dairesi Başkanlığı ile gerekli yazışmaların yapılarak e-içişleri sistemden kaynaklı sorunların giderilmesi gerekmektedir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Banka Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Bulunması İdarenin mali tablolarında yapılan inceleme neticesinde; 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç bakiyesinin birbirlerine eşit olmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabını düzenleyen “Hesabın Niteliği” başlıklı 55’inci maddesine göre, 102 Banka Hesabı, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 56’ncı maddesinin (b) bendi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 uyarınca kurumun banka hesabından yapılacak ödemeler ve aktarmalar, kurumun hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yaptırılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri için “gönderme emri” (Örnek-51) düzenlenmelidir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde, 102 Banka Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtlarının işleyişi açıklanmıştır. Buna göre; banka hesap özet cetvelinden kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı görülen paralar bu hesaba borç, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak; kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedilmelidir. Yönetmelik’in 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının işleyişini düzenleyen “Hesabın işleyişi" başlıklı 60’ıncı maddesine göre de, bankadan çekle veya gönderme emri ile yaptıracakları ödeme ve göndermelerde verilen çekler ve gönderme emirleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları yapılmalıdır. Bu maddeye uygun olarak, bankadan yaptırılacak ödeme veya göndermeler için düzenlenen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilmelidir. Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları da bu hesaba alacak, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedilir. Düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden, muhasebe birimlerine gönderilen banka hesap özet cetvelleriyle, bankaca hak sahiplerine ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen paralar bu hesaba borç, 102 Banka Hesabına alacak kaydedilmesi aynı maddede ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan hükümler doğrultusunda, 102 Banka hesabından bir çıkış olabilmesi için ilgili muhasebe birimince çek veya gönderme emri düzenlenmesi gerekmektedir. Bir başka ifadeyle 102 Banka Hesabına yapılacak alacak kaydına eşit tutarda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borçlandırılmalıdır. Bunun doğal sonucu olarak da 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç bakiyesine her zaman eşit olmalıdır. Şanlıurfa Valiliği Yatırım ve İzleme Koordinasyon Başkanlığının 2018 yılı mali tablolarında yapılan incelemede, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı ile 102 Banka Hesabı alacak toplamının birbirine eşit olmadığı görülmüştür. 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı 452.891.980,96 Türk Lirası iken 102 Banka Hesabı alacak toplamı 708.628.996,14 Türk Lirasıdır ve aradaki fark 255.737.015,18 Türk Lirasıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Söz konusu farklılık, banka hesapları arasındaki virman işlemlerinin, 103 ve 108 numaralı hesaplar kullanılmadan, doğrudan 102 Banka Hesabının vadesiz ve vadeli alt hesaplar arasında aktarma yapılması suretiyle gerçekleşmesinden kaynaklanmaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Başkanlığın hesapları arasında yaptığı virman işlemlerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bütçe Muhasebe yönetmeliğinin 55. Maddesi 56. Maddesi 57. Maddesi 60 maddesinde belirtilen hususlara uyulacak olup, madde gereği yerine getirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak 2018 yılı içerisinde söz konusu kayıtların yapılmamış olması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 2: Kurum Tarafından Geçici Olarak Görevlendirilen Personele Verilen Avansların Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması 2018 yılı içerisinde geçici görev yolluklarına ilişkin muhasebe kayıtlarında, verilen avanslarla ilgili olarak 161 Personel Avansları Hesabının tüm avans işlemlerinde kullanılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 161 Personel Avansları hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 128’inci maddesinde; "Bu hesap, mevzuatı uyarınca verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avansları ile ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücret ödemeleri karşılığı verilen avansların izlemesi için kullanılır" hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelik'in “Hesabın işleyişi” başlıklı 129’uncu maddesinde, hesaba ilişkin borç ve alacak kayıtları gösterilmiştir. 6245 sayılı Kanun uyarınca verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avansları bu hesaba borç, 100 Kasa Hesabı veya 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Yılı bütçesinden karşılanmak üzere ödeme gününden önce yapılan maaş ve ücret ödemeleri bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Verilen avanslardan harcanan tutarlar 630 Giderler Hesabına borç, bu hesaba alacak, diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Yapılan incelemede, Başkanlık tarafından memurlar için verilmiş olan geçici görev yolluğu avansları için yapılan 158.741,52 Türk Lirası tutarındaki ödemenin 160 İş Avans ve Kredileri hesabında izlendiği görülmüştür. Sonuç olarak; Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca personele verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avanslarının izlemesi için 161 Personel Avansları Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca personele verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avanslarının izlenmesi için 161 Personel Avansları Hesabının kullanılması doğrultusunda işlem yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca işlerin yapılacağı ifade edilmiş ise de yapılacak işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsamaktadır. Bu nedenle, 161 Personel Avansları Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 3: Vadeli Mevduat Hesaplarından Yapılan Gelir Vergisi Kesintilerinin Muhasebe Kayıtlarında Görünmemesi Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının vadeli mevduat hesaplarına işletilen faiz tutarlarının, 1.217.021,24 Türk Lirası tutarındaki gelir vergisi kesintisi yapıldıktan sonraki net tutarlarının muhasebe kayıtlarına alındığı, kesintinin ise kayıtlarda görünmediği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesine göre; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Bankalar Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinin a/6 fıkrasına göre, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181 Gelir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinde yer alan “Gayrisafilik İlkesi” başlıklı muhasebe ilkesinde; “Gelir ve giderler herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir” denilmektedir. İdarece uygulanan bu yöntem, bütçenin gayrisafilik ilkesi ile de bağdaşmamaktadır. Bilindiği üzere gayrisafilik ilkesi, bütçede yer alan tüm gelir ve giderlerin brüt olarak kaydedilmesini, gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden kayıtlara geçirilmesini ifade eder. Sonuç olarak, bütçede meydana gelen bütün hareketlerin muhasebe kayıtlarında yer alması gerektiğinden, yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda, elde edilen faiz gelirlerinin idare tarafından önce brüt olarak gelirler hesabına kaydedilmesinin, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı vadeli hesaplarındaki faiz gelirleriyle ilgili brüt gelir üzerinden bütçe kaydının oluşturulmasının 800 Bütçe gelirleri, 805 Bütçe yansıtma hesaplarıyla kayıt altına alınarak, daha sonra gelir vergisi tevkifat tutarının 630 giderler hesabı kullanılarak borç kaydıyla düşürülmesinin her ne kadar Bütçe Muhasebe Yönetmeliği işleyişine uygun olsa da merkezi yönetimden aktarılacak olan hazine yardımlarında kısıtlama yapılacağı düşünüldüğünden faiz gelirlerinden, gelir vergisinin kasamıza gelir iradının oluşturulmasının yersiz olduğunu, banka tarafından kesilen gelir vergisi tutarının ilgili vergi kurumlarına bildirildiği düşünüldüğünden hesap işleyişine alınmamıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, vergi kesintilerinin yapılmasının Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği işleyişine uygun olsa da merkezi yönetimden aktarılacak olan hazine yardımlarında kısıtlama yapılacağı düşünüldüğünden faiz gelirlerinden yapılan gelir vergisi kesintisinin muhasebeleştirilmediği ifade edilmiştir. İdare cevabında görüleceği üzere bulgu konusu tespitin mevzuata uygun olduğu belirtilmiştir. İdareler tarafından mevzuat hükümlerini uygulamak ihtiyari değil zorunluluktur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Ayrıca bulgu konusu tespitin Hazine yardımlarının kısıtlanması ile ilgisi bulunmamaktadır. Öte yandan muhasebenin temel kavramlarından tam açıklama kavramı gereği karar mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olmasını ifade eder. Ayrıca gayrisafilik ilkesi, bütçede yer alan tüm gelir ve giderlerin brüt olarak kaydedilmesini, gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden kayıtlara geçirilmesini ifade eder. Sonuç olarak, bütçede meydana gelen bütün hareketlerin muhasebe kayıtlarında yer alması gerektiğinden, elde edilen faiz gelirlerinin idare tarafından önce brüt olarak gelirler hesabında kaydedilmesinin, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Söz konusu husus 2018 yılı mali rapor ve tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini etkilemektedir. BULGU 4: Enerji Müsaadesi Alınabilmesi İçin Elektrik Dağıtım Şirketince Yapılması Gereken Trafo Kurulumları ve Diğer İlk Yatırım Giderlerinin İdare Bütçesinden Karşılanması ve Söz Konusu Giderlerin Dağıtım Firmasından Talep Edilmemesi Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ihale edilen anahtar teslim yapım işlerinde, enerji müsaadesi alınabilmesi için elektrik dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ve diğer ilk yatırım giderlerinin Kurum bütçesinden ödendiği, söz konusu giderlerin dağıtım firmasından talep edilmediği görülmüştür. 30.03.2013 tarih 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde: “… e) Dağıtım şirketi, belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi f) Dağıtım tesisi, iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları …

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 ifade eder” denilmektedir. Dolayısıyla, enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin uhdesindedir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde, bağlantı hattı ve bağlantı noktası; “Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dâhilinde olan; AG’den bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı, Bağlantı noktası: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğini ve alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktasını ifade eder” şeklinde açıklanmıştır. Bahsi geçen Yönetmelik’in “Dağıtım Tesisleri” başlıklı 15’inci maddesinde; “Dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizat tüketicinin mülkiyetindedir. Bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmı dağıtım tesisidir” denilmektedir. Ayrıca Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Bağlantı Görüşü” başlıklı 10/A maddesinde; “(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır. (2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir. … b) Başvuru sahibinin, bağlantı görüşünde yer verilen öngörülen bağlantı süresine/tarihine itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvuru yapılabilir. Başvuru, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım şirketi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurum tarafından uygun görülmemesi halinde,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Kurumun belirleyeceği sürede bağlantı yapılır. c) Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin dağıtım şebekesi yapılarak karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım 21 inci madde kapsamında başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir.” denilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Bağlantı Hattı” başlıklı 10/B maddesinde ise; “Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu kapsamdaki tesisler için 21 inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir” denilmektedir. Bahsi geçen Yönetmelik’in “Dağıtım Varlıkları” başlıklı 21’inci maddesinde; “(1) Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. (2) Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir. (3) Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla oniki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kullanım haklarının, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar TEDAŞ adına temin edilememiş olması halinde ise ödeme, bu hakların tamamının TEDAŞ adına temin edildiği yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler. … (5) Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.” denilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, elektrik enerjisinin dağıtım sistemine bağlantısına ilişkin yatırımın, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından karşılanması esastır. Ancak, mevcut durum çerçevesinde genişleme yatırımı veya yeni yatırımın söz konusu olması halinde talep sahibince dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bağlantı talebinin karşılanabileceği makul süre sorulur. Başvuru sahibi tarafından sürenin uzun bulunması halinde gerekli yatırım, başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir. Bu durumda, mülkiyet ve kullanım hakları ile finansman koşullarının yer aldığı bağlantı anlaşması ve tesis yapım anlaşmasının imzalanması gerekmektedir. Yönetmelik hükümlerine göre yapılan harcamanın, dağıtım şirketi tarafından ilgili yatırımın yapılacağı yıl içinde en fazla 12 eşit taksitle yatırımı yapan gerçek veya tüzel kişiye ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca, yapılan harcamanın geçici kabulü takip eden aydan ilk taksit ayına kadar TÜFE oranında güncellenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin uhdesinde olmasına rağmen dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi adına bu yatırımın yapılması mevzuata göre mümkündür. Ancak, bu durum istisnadır ve yukarıda açıklanan şartların gerçekleşmesi halinde yapılma imkânı vardır. İdare bütçesinden anahtar teslim proje kapsamında ihale edilerek veya iş artışı kapsamında yapılan ve binalara enerji alınabilmesi için gerekli olan trafoların, ilgili dağıtım şirketince karşılanması gerekmesine rağmen, dağıtım şirketinin ilgili yatırımı daha sonraki

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 yıllarda gerçekleştirebileceğini bildirmesi sonucu, söz konusu trafo bedelleri İdare tarafından söz konusu yapım işlerinin projelerine ve yaklaşık maliyetlerine dahil edilmek suretiyle karşılanmış ve düzenlenen hakedişler ile de müteahhitlere ödeme yapılmıştır. Ancak, mevzuatın öngördüğü herhangi bir bağlantı anlaşması veya tesis yapım anlaşması yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kurum bütçesinden ödenen ve dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ile diğer ilk yatırım giderlerinin ilgili dağıtım şirketince karşılanması gerekmekte olup, Başkanlığın söz konusu ödemelere ilişkin tahsilat sürecini takip ederek tahsilatı sağlayacak girişimlerde bulunması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; yer alan bağlantı hattı ve bağlantı noktası kavramları tanımlanmış, ilgili Yönetmeliğin 15’inci maddesi kapsamında dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizatın tüketicinin mülkiyetinde olduğu, bağlantı noktası dâhil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmının ise dağıtım tesisini ifade ettiği belirtilmiş, bu kapsamda mevzu konusu olan trafoların mülkiyetlerinin dağıtım şirketinde değil kamu idaresinde olduğu söz konusu tesisler dağıtım şirketine devredilmemiştir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Dağıtım tesisi sınırları” başlıklı 10/B Maddesinde belirlenen mesafeler dâhilinde kalmak kaydıyla idare tarafından tesis edilen bağlantı hattı için abonelik aşamasında bağlantı bedeli ödenmemiştir. Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı olan okul tip projelerinde, mahal listelerinde, yaklaşık maliyet cetvellerinde trafo tesisine ait çizimlerin, hesaplamaların ve fiyatlandırmaların yer aldığı ayrıca projesine ve mahal listesine uygun olarak imalatlar yapıldığı, dağıtım şirketinin yatırımlarının sınırlı olması ve yatırım yapacağı bölge ile Milli Eğitim Bakanlığı yatırım programında yer alan eğitim tesislerinin bulunduğu bölgenin örtüşmemesi gibi nedenlerle trafo kurulumu bedellerinin idare tarafından karşılanmıştır. Tesis edilen trafolardan sadece okulun enerji ihtiyacı karşılanmakta olduğu, bu trafoların okula ait olup, elektrik dağıtım şirketinin diğer abonelerine elektrik verilmemektedir, trafo tesisinin mülkiyetinin ise Milli Eğitim Bakanlığı / İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ait olduğu ve dağıtım şirketinin mülkiyetinin bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Dağıtım şirketi tarafından trafo yapılması talep edilen eğitim tesislerinde, trafo kurulumunun yapılmaması halinde hem abonelik işlemlerinin gerçekleşmeyeceği hem de eğitim tesisinin geçici kabulü yapılamayacağından Milli Eğitim Müdürlüğüne teslim edilemeyeceği ve eğitim-öğretim hizmetlerinde aksamaya neden olacaktır. Ayrıca Başkanlığımız tarafından ihalesi yapılmış olan Viranşehir İlçesi Emniyet Müdürlüğü ve 96 daireli lojman yapım işi kapsamında yapılan trafo tesisinin dağıtım şirketine devredilmesi istenmiş, Başkanlığımız tarafından yapılan çalışma sonucu 23.05.2019 tarih ve 12456 sayılı yazı ile İl Emniyet Müdürlüğü’ne söz konusu tesisin Kullanıcı Mülkiyetindeki Elektrik Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul Ve Esaslar Madde-8'de belirtilen cari yıla (devir talep edilen yıl) göre trafo tesisinin birim fiyat bedeli hesaplanmış ve kurulum bedellerinin dağıtım şirketinden tahsil edilmesi için gerekli girişimlerde bulunulmuştur. Aynı şekilde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ait okullara yapılan trafo tesislerinin yatırım bedellerinin istenmesi için 19.06.2019 tarihinde yazı yazılmış olup, söz konusu trafo yatırım bedellerinin tahsiline ilişkin çalışmalar yapılmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; bağlantı hattı ve bağlantı noktası aşağıdaki şekilde açıklanmıştır. Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dâhilinde olan; AG’den(alçak gerilim) bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den (orta gerilim) bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı, Bağlantı noktası: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğini ve alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktasını, ifade etmektedir. Bahsi geçen Yönetmelik'in “Dağıtım Tesisleri” başlıklı 15’inci maddesinde “Dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizat tüketicinin mülkiyetindedir. Bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmı dağıtım tesisidir.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Kamu idaresi cevabında da sık sık vurgulanan bu madde metninde geçen “bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalanı dağıtım tesisidir ” ifadesine göre bağlantı noktası dağıtım tesisi kapsamına girmektedir. Dolayısıyla bağlantı noktasının mülkiyeti kamu idaresinin verdiği cevabın aksine tüketicinin mülkiyetinde değildir çünkü madde metninde açıkça bağlantı noktası dahil olmak üzere hattın geri kalan kısmına dağıtım tesisidir denilmektedir. Ayrıca Yönetmelik'in “Dağıtım tesisi sınırları” başlıklı 10/B maddesinin 3’üncü fıkrasında “ Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu mevzuat düzenlemeleri birlikte ele alındığında bağlantı hattının kullanıcı tarafından tesis edilmesi durumunda bağlantı bedeli ödenmeyeceği, bağlantı hattının dağıtım şirketi tarafından tesis edilmesi halinde ise tüketici tarafından bağlantı bedeli ödeneceği değerlendirilmektedir. Bağlantı bedeli karşılığında bağlantı tesisinin tüketici tarafından yapıldığında, yukarıda yer verilen 15’inci madde hükümleri doğrultusunda giriş hücresi bedelinin dağıtım şirketinden talep edilmesi gerekmektedir. Hem bağlantı hattının tüketici tarafından tesis edildiği hem de bağlantı bedeli ödendiğinde ise, bağlantı bedeli ve 15’inci madde kapsamında giriş hücresi bedeli dağıtım şirketinden talep edilmelidir. Kamu idaresi cevabında Yönetmelik'in “Dağıtım tesisi sınırları” başlıklı 10/B maddesinde bahsedilen mesafelere uyulduğu ve bağlantı için herhangi bir ödemede bulunulmadığı ifade edilmektedir. Ancak Yönetmelik'in 10/B maddesinin 4’üncü fıkrasında geçen “Bağlantı hattının kullanıcı tarafından tesis edilecek olması halinde, dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında, bağlantı hattının tesisine, kullanım haklarına ve devrine ilişkin bir tesis yapım sözleşmesi imzalanır.” hükmüne istinaden bağlantı hattı kullanıcı tarafından tesis edilmiş olsa bile bir tesis yapım sözleşmesinin imzalanması gerekmektedir. Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı olan okul tip projelerinde, mahal listelerinde, yaklaşık maliyet cetvellerinde trafo tesisine ait çizimlerin, hesaplamaların ve fiyatlandırmaların yer almasının trafo tesisinin kamu idaresi tarafından yapılacağı anlamına gelmediği, mevzuat çerçevesinde hareket edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Yine kamu idaresi cevabında Kullanıcı Mülkiyetindeki elektrik tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul Ve Esaslar Madde-8'de belirtilen cari yıla (devir talep edilen yıl) göre trafo tesisinin birim fiyat bedeli hesaplanmış ve kurulum

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 bedellerinin dağıtım şirketinden tahsil edilmesi için gerekli girişimlerde bulunulduğu ve aynı şekilde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ait okullara yapılan trafo tesislerinin yatırım bedellerinin istenmesi için 19.06.2019 tarihinde yazı yazılmış olup, söz konusu trafo yatırım bedellerinin tahsiline ilişkin çalışmaların başladığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ile diğer ilk yatırım giderlerinin ilgili dağıtım şirketince karşılanması gerekmekte olup, Başkanlığın söz konusu ödemelere ilişkin tahsilat sürecini takip ederek, tahsilatı sağlayacak girişimlerde bulunması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 5: İdare Payı Tahsilatı İçin Gerekli Çalışmaların Yapılmaması Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından Valilik ruhsat sahası içerisinde faaliyet gösteren 17 adet aktif işletmeden idare payı tahakkuku ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür. 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde; “… (7) 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa göre verilen I (a) grubu maden ruhsatı ile 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununa göre verilen jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ruhsatına ilişkin yetki ve görevler, il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı illerde valiliklerce yürütülür. (8) İl özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı illerde; a) 3213 sayılı Kanuna göre verilen maden ruhsatları için İl Özel İdareleri ve Köylere Hizmet Götürme Birliklerine verilen Devlet Hakkı, 1 (a) grubu madenler için alınan harçlar ile aynı Kanuna göre valiliklerce yapılan I (a) grubu maden ihalelerinden elde edilen gelirlerin, b) 5686 sayılı Kanuna göre verilen idare payına ilişkin gelirler ve harçlar ile aynı Kanun gereğince valiliklerce yapılan ihalelerden elde edilen gelirlerin, c) 3213 ve 5686 sayılı Kanunlar gereğince valilik ve kaymakamlıklarca uygulanan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 idari para cezalarının, ç) 3213 ve 5686 sayılı kanunlar gereğince yapılan ihaleler nedeniyle alınan teminatlardan elde edilen gelirlerin genel bütçeye gelir kaydedileceği…” hükümleri getirilmiştir. 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin “İdare Payı” başlıklı 20’nci maddesinin 1’inci bendinde; “Jeotermal kaynakların konut, iş yeri, balıkçılık, sera, kaplıca, termal kür merkezi gibi, ısıtma ve diğer amaçlı doğrudan kullanıldığı alanlar ve/veya dolaylı olarak yararlanıldığı elektrik enerjisi üretimi, kuru buz, mineral tuz eldesi, kurutma, soğutma gibi durumlarda tesisin gayrisafi hâsılatının % 1’i tutarında idare payı alınır. Bu pay, her yıl Haziran ayı sonuna kadar İdareye ödenir” denilmektedir. Yine aynı maddenin 3’üncü bendinde; “İdare payının belirtilen süre içerisinde ödenmemesi halinde teminat irat kaydedilerek iki aylık süre verilir. Bu süre sonuna kadar idare payı yatırılmaz ve teminat tamamlanmaz ise faaliyetler durdurulur. İdare payının yatırılmadığı ve teminat tamamlanmadığı sürece faaliyet durdurma kararı kaldırılmaz” hükmü getirilmiştir. Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde; 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’na göre, görevlerin valiliklerce yürütülmesi, jeotermal kaynaktan doğrudan veya dolaylı olarak yararlananlardan, gayrisafi hasılatın %1’i oranında idare payı alınması gerekmektedir. 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nda bahsi geçen idare payına ilişkin işlemler Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları tarafından yerine getirilmektedir. Uygulamada Valilik ruhsat sahası içerisinde yer alan 17 adet işletmenin faaliyeti olduğu, ancak valilik ve işletmeler arasında kullanıma ilişkin protokol yapılmadığı, dolayısıyla gayrisafi hasılatın %1 idare payı ödemesine ilişkin İdare tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı ve tesislerin faaliyetine devam ettiği görülmüştür. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ruhsat sahibi Şanlıurfa Valiliği ve işletmeciler arasında protokol yapılması ve işletmelerden idare payının tahsiline ilişkin mevzuatta öngörülen çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Kamu idaresi cevabında; "İdare payı tahsilatı için gerekli çalışmaların yapılmaması ile ilgili olarak Şanlıurfa Valiliği ve işletmeciler arasında protokol yapılması ve idare payının tahsiline ilişkin 26.04.2019 tarihinde gerekli çalışmalar başlatılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, idare payının tahsiline ilişkin 26.04.2019 tarihinde gerekli çalışmalar başlatıldığı belirtilmektedir. İşletmelerden idare payının tahsiline ilişkin mevzuatta öngörülen çalışmaların yapılması gerekmektedir. BULGU 6: Satın Alınan Betonun Üretildiği Tesisin, TSE ve Mevzuatının Gerektirdiği Diğer Belgelerin İmalata Başlamadan Önce İdareye Verilmemesi Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen yapım işlerinde, yüklenicilerce satın almak suretiyle kullanılan hazır betona ilişkin betonun üretildiği tesisin, TSE ve mevzuatının gerektirdiği diğer belgelerin imalata başlamadan önce idareye verilmediği görülmüştür. Yapım işlerinde beton imalatlarında kullanılan Y.16.050/12, Y.16.050/13, Y.16.050/14, Y.16.050/15, Y.16.050/16 poz numaralı, “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 12/15 (C 16/20, C20/25, C25/30, C30/37)basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” pozlarının “Pozun Tarifi, Yapım Şartları ve Ölçüsü” başlıklı açıklamalar kısmında yer alan notlarda; “Üretilen veya satın alınan betonun üretildiği tesisin, TSE ve mevzuatının gerektirdiği diğer belgelere sahip olması ve bu belgeleri imalata başlamadan önce idareye vermesi zorunludur. İbraz edilen belgelerin uygun olduğunun tespit ve kullanılmasına müsaade edilmesi kaydıyla ancak, bu tesiste üretilen veya satın alınan ve yürürlükteki mevzuatına göre piyasa arz koşullarını da taşıyan uygunluk belgeli betonun imalatta kullanılması mümkün olacaktır.” ifadesi yer almaktadır. Yapım işlerinde yüklenicilerin betonu hazır beton imalatçılarından satın almaları durumunda söz konusu not gereği, satın almış oldukları betonun üretildiği tesise ait söz konusu belgeleri idareye ibraz etmeleri ve söz konusu belgelerin idarece uygun bulunarak betonun ilgili tesisten kullanılmasına müsaade edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 Yapılan incelemede, hazır beton tesislerine ilişkin belgelerin idareye ibraz edilmediği görülmüştür. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, yüklenicilerce satın alınan hazır betonun üretildiği tesise ilişkin uygunluk belgelerinin betonun kullanılmadan önce idareye ibraz edilmeleri ve idarenin uygun bulması durumunda söz konusu beton imalatlarına başlanması gerektiği hususuna dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Müdürlüğümüz tarafından kontrollüğü yapılacak olan işlerde hazır beton fabrikalarıyla ilgili TSE ve mevzuatının gerektirdiği diğer Belgelerin imalata başlamadan önce istenilecek ve dosyasında muhafaza edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresince bulgu konusuna iştirak edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Yüklenicilerce satın alınan hazır betonun üretildiği tesise ilişkin uygunluk belgelerinin betonun kullanılmadan önce idareye ibraz edilmesi gerekmektedir. BULGU 7: Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına, bazı belediyelerin taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmüştür. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “21/07/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür” hükmü ile 12’nci madde gereğince il özel idaresince kullanılan haklar ve yetkiler YİKOB’lara devredilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinde ise; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” ifadesine yer verilerek ilçe belediyelerinin topladığı emlak vergisinin %10’unun, ayrıca taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunacağı ve bu tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar YİKOB’lara bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin devamında; “… Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. … Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir. …” hükümleri getirilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilçe belediyelerinin topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye Başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Tablo 5: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı Borç Tutarları Belediye Adı 2018 Yılı Güncel Borç Tutarı Akçakale Belediyesi 22.108,09 Birecik Belediyesi 450.920,67 Bozova Belediyesi 3.328,44 Ceylanpınar Belediyesi 41.421,18 Hilvan Belediyesi 2.328,99 Karaköprü Belediyesi 569.065,45 Harran Belediyesi 955,54 Eyyübiye Belediyesi 1.461.869,00 Halfeti Belediyesi 85.233,34 TOPLAM 2.637.230,70 TL Yukarıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere Başkanlığın hesabına yatması gereken kültür katkı payları toplamı geçmiş yıllar da dâhil olmak üzere 2.637.230,70 Türk Lirasıdır. Sonuç olarak bazı belediyelerin kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmektedir. Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca konunun İller Bankasına yazılması, böylece ilgili belediyelerin genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek YİKOB’a gönderilmesinin sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Belediyelerin 2863 sayılı Kültür varlıkları katkı payları ile ilgili ödeneklerinin zaman zaman komisyon kurularak denetlendiği (05/01/2018 tarih ve 345 sayılı yazı) bu denetimler sonrasında tahsilat tutarları tahakkuk ettirilerek (30/04/2019 tarih ve 10398 sayılı) yazı ile iller bankası paylarından tahsil yoluna gidilmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, yapılan denetimler sonrasında tahsilat tutarlarının tahakkuk ettirilerek 30/04/2019 tarih ve 10398 sayılı yazı ile iller bankası paylarından tahsil yoluna gidildiği belirtilmektedir. Taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarının tahsilatına ilişkin işlemlerin yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54

T.C. Sayıştay Başkanlığı Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55

Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları
Bu sayfa için yardım al Destekleyen Isimsoftware TalepSistemi