2024 - DANIŞTAY BAŞKANLIĞI.pdf

Danıştay Başkanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 DANIŞTAY BAŞKANLIĞI 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ...................................................................................................................................... 11

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu (TL) ................................................................................................4 Tablo 2: 2024 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu (TL) .................................................................................................4

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 1868 yılında “Şûrâ-yı Devlet” adı ile kurulmuş olan ve 1924 Anayasası ile anayasal bir kurum haline getirilen Danıştay, 1961 ve 1982 Anayasalarında yüksek idare mahkemesi olarak yerini almıştır. 1982 Anayasası'nın 155'inci maddesi uyarınca Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmaktadır. Danıştay; davaları görmek, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, idari uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. Bu çerçevede Danıştay, yönetimin yargı yoluyla denetlenmesinde etkin ve önemli görevleri haiz bir yargı kurumu olmasının yanı sıra yürütme erkine yardımcı bir inceleme, danışma ve karar merciidir. Danıştayın:

• Yargı Görevleri; İlk derece mahkemesi sıfatıyla; Cumhurbaşkanı kararlarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemleri, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemleri, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemleri, birden çok idare ve vergi mahkemesinin yetki alanına giren işleri, Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanıyla ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları, çeşitli kanunlarda ilk derecede Danıştayda görüleceği belirtilen davaları ve belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri incelemek ve karara bağlamaktır. Temyiz mercii sıfatıyla; idare mahkemelerinin ivedi yargılama usulüne tabi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 uyuşmazlıklar ile merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulüne tâbi uyuşmazlıklar hakkında verdikleri kararları, bölge idare mahkemelerinin temyiz yolu açık olan nihai kararlarını, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştayın ilgili dairelerinin verdiği nihai kararlar ile bölge idare mahkemelerince verilen ısrar kararlarını temyizen incelemek ve bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılık veya uyuşmazlıkları kesin olarak karara bağlamaktır.

• Danışma ve İnceleme Görevleri; Kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini, kanunlarında Danıştaydan alınacağı yazılı bulunan düşüncelere ilişkin istekleri, Kamulaştırma Kanunu hükümleri uyarınca kamu idareleri arasında taşınmaz devri işlemlerine ilişkin uyuşmazlıkları, İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca Danıştaya verilen işleri, belediye mevzuatı ile Danıştaya verilip idari davaya konu olmayan işleri, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanmalarına ilişkin mevzuat uyarınca görülecek işleri incelemek ve gereğine göre karara bağlamak veya düşüncesini bildirmektir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Danıştay, 1982 yılında yürürlüğe giren 2575 sayılı Danıştay Kanunu’na göre teşkilat yapısını kurmuştur. 2575 sayılı Kanun uyarınca Danıştay bağımsızdır ve yönetimi ile temsili Danıştay Başkanına aittir. Danıştay Başkanı, Danıştayın karar organlarından olan Danıştay Genel Kurulu ile İçtihatları Birleştirme Kuruluna, İdari İşler Kuruluna, İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarına, Yüksek Disiplin Kuruluna, Başkanlar Kuruluna ve Başkanlık Kuruluna başkanlık eder. Danıştay Başkanlığında iki başkanvekili bulunmakta olup, başkanvekilleri Danıştay Başkanına ait görevlerden Danıştay Başkanınca verilenleri yapar, Danıştay Başkanının yokluğunda kıdem sırasına göre ona vekillik eder ve Danıştay Başkanının katılmadığı kurullara başkanlık ederler. Danıştayda; Danıştay Başkanı, Başsavcı, Başkanvekilleri, Daire Başkanları ve Üyeler’in yanı sıra dava dosyalarını inceleyerek daire veya görevli kurullara gerekli açıklamaları yapmak, tutanakları hazırlamak ve karar taslaklarını yazmakla görevli, tetkik hâkimleri ve davalar hakkında hukuki düşüncelerini bildirmek üzere savcılar bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 01.07.2016 tarihli ve 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3’üncü maddesi ile Danıştay Kanunu’nun 13’üncü maddesinde yapılan değişiklik ile daha önce toplam on beş olan daire sayısı; dokuzu dava ve biri idari olmak üzere on daireye indirilmiştir. Değişikliğe ilişkin mezkur Kanun’un 12’nci maddesi ile 2575 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 27’nci maddesinde, Başkanlık Kurulunca 6723 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı yıl içerisinde daire sayısının ona indirilmesi öngörülmüş ise de 23.06.2022 tarihli ve 7413 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi ile Danıştay Kanunu’nun ilgili maddesindeki “altı” ibaresi “on” şeklinde değiştirilmiştir. Danıştayın idari yönetimi, Danıştay Başkanı, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları ile idari hizmetler için kurulan müdürlükler ve bürolar vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Danıştay Genel Sekreterliği görevini, Danıştay Başkanının seçeceği bir üye yerine getirmektedir. Danıştay Başkanlığının çalışan toplam kadrolu personel sayısı 1630 olup; 603 personel hak ve yükümlülükler açısından 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'na, 682 personel de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak görev yapmaktadır. Kurumda 657 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi (B) fıkrasına göre görev yapan sözleşmeli personel sayısı 82, işçi sayısı da 263’tür. 1.3. Mali Yapı Danıştay Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2024 yılı bütçesiyle Danıştay Başkanlığına 1.680.171.000,00 TL başlangıç ödeneği tahsis edilmiştir. Yıl içinde eklenen ve düşülen ödeneklerle beraber yıl sonu ödeneği 1.790.866.610,00 TL olmuştur. Bu ödeneğin 1.703.541.423,80 TL’si harcanmış olup harcamanın yıl sonu ödeneğine oranı %95,12’dir. 2024 yılı içerisinde gerçekleşen bütçe gideri 1.703.541.423,80 TL, bütçe geliri de 101.413.010,58 TL'dir. Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Danıştay Başkanlığının ödenek üstü harcaması bulunmamaktadır. Kurumun 2024 yılı bütçe giderleri ile gelirleri aşağıda tablo şeklinde gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 1: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu (TL) Hesap Kodu Ekonomik Kod 1 Bütçe Giderinin Türü 2024 Bütçe Başlangıç Ödeneği 2024 Yıl Sonu Ödeneği 2024 Yılı Harcama Kullanılmayan Ödenek 830 01 Personel Giderleri 1.281.960.000,00 1.393.195.000,00 1.377.858.273,20 15.336.726,80 830 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 140.756.000,00 150.341.000,00 146.699.012,16 3.641.987,84 830 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 155.680.000,00 150.080.000,00 106.969.812,82 43.110.187,18 830 05 Cari Transferler 34.275.000,00 39.875.000,00 39.673.871,46 201.128,54 830 06 Sermaye Giderleri 67.500.000,00 57.375.610,00 32.340.454,16 25.035.155,84 Kurum Toplamı 1.680.171.000,00 1.790.866.610,00 1.703.541.423,80 87.325.186,20 Tablo 2: 2024 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu (TL) Hesap Kodu Ekonomik Kod 1 Bütçe Gelirinin Türü 2024 800 Bütçe Gelirleri Hesabı 101.413.010,58 800 01 Vergi Gelirleri 93.664.321,38 800 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.024.222,69 800 05 Diğer Gelirler 5.724.466,51 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı (-) 145.170,84 810 01 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 61.116,34 810 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 9.339,43 810 05 Diğer Gelirler 74.715,07 Net Bütçe Gelirleri Toplamı 101.267.839,74 Bütçe gelirleri; vergi, teşebbüs ve mülkiyet ile diğer gelirlerden oluşmaktadır. Vergi gelirleri grubu içerisinde; gelir vergisi, tevkif suretiyle kesilen katma değer vergisi, damga vergisi, yargı harçları, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri grubu içerisinde; lojman kira gelirleri ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 kitap yayın satış gelirleri, diğer gelirler grubu içerisinde; kişilerden alacaklar ile yukarıda tanımlanmayan diğer çeşitli gelirler bulunmaktadır. Kurumun faaliyet sonuçları tablosuna göre; 2024 yılı faaliyet gideri 1.726.176.173,51 TL, net faaliyet geliri 102.142.901,20 TL ve enflasyon düzeltmesi tutarı 56.103.972,69 TL olup dönem olumsuz faaliyet sonucu 1.567.929.299,62 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Danıştay Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi olup, anılan Kanun'a ekli I Sayılı Cetvel (Genel Bütçeli İdareler)'de yer almaktadır. 5018 sayılı Kanun'un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80'inci maddelerine dayanılarak düzenlenip 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmelik'in 310'uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311'inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312'nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313'üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu, Nakit Akış Tablosu, Öz Kaynak Değişim Tablosu ve Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddeleri ile 316-A ve 316-B maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327'nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. 5018 sayılı Kanun'un 61’inci maddesinde "Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.” denilmektedir. Bu kapsamda, Danıştay Başkanlığının muhasebe kayıt ve işlemleri 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 93’üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Danıştay nezdinde kurulan muhasebe teşkilatı tarafından yürütülmektedir. Kurumun harcamayı ve muhasebeleştirmeyi içeren iş ve işlemleri, 5018 sayılı Kanun'un temel prensipleri çerçevesinde tasarlanan ve geliştirilen Yeni Devlet Muhasebesi Bilişim Sistemi olarak da adlandırılan "Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi" üzerinden gerçekleştirilmektedir. Muhasebe yetkilisi görevini ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından atanan muhasebe yetkilisi yürütmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. · Birleştirilmiş veriler defteri, · Geçici ve kesin mizan, · Bilanço, · Faaliyet sonuçları tablosu, · Öz kaynak değişim tablosu, . Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, . İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55'inci maddesinde İç Kontrol; “İdarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla iç kontrol; idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, mali ve mali olmayan tüm işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara, diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini sağlayan, zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Aynı Kanun'un 56'ncı maddesinde iç kontrolün amacının; Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını sağlamak olduğu, 57'nci maddesinde; kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluştuğu ifade edilmiş, 58’inci maddesinin son fıkrasında da; harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği açıklanmıştır. 5018 sayılı Kanun’un 55, 56, 57 ve 58’inci maddelerine dayanılarak hazırlanan “İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” 31.12.2005 tarihli ve 26040 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Danıştayda iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi ile yürürlükteki iç kontrol mevzuatı gereklerinin yerine getirilmesine ilişkin olarak, iki yıllık dönemler halinde İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planları hazırlanmakta ve bu planların uygulanması takip edilmektedir. Bu kapsamda; Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlerin neler olduğu, hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı, içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 zamanında yayımlanmıştır. İdare, stratejik, program-proje ve faaliyet düzeylerindeki risklerini belirlemiş, bu risklere yönelik kontrol faaliyetlerini içeren "Risk Eylem Planı"nı hazırlamıştır. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcut değildir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak yürütülmüştür. Bu usul ve esaslar dışında kalan mali karar ve işlemler harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile hiyerarşik yapıya uygun olarak harcama birimlerinin çeşitli kademelerinde kontrol edilmektedir. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin "Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı" mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. Ancak İdarenin 15.12.2023 tarihli ve E.309/5953 sayılı Olur’ları ile 2024 yılının Ocak ayında uygulamaya konulan “Danıştay Başkanlığı 2024-2025 İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı”nda “İzleme” bileşeninin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 “İS 18- İç denetim” standardı başlığı altında iç denetçi kadrosuna atama yapılması eyleminin planlanarak takvime bağlandığı görülmüştür. Sonuç olarak, idare tarafından uluslararası standartlar temelinde iç kontrolün “kontrol ortamı, risk değerlendirmesi, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ile izleme” bileşenleri çerçevesinde ulusal mevzuat hükümlerinde öngörülen birtakım gereklilikler yerine getirilmiş olmakla birlikte kamu iç kontrol standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların devam ettiği görülmüştür. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Danıştay Başkanlığı 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Danıştay Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr