2024 - ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI.pdf

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇERİK ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 9
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................9
8. EKLER ..............................................................................................................................................................13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bakanlık 2024 Yılı Ödenek Durumu .....................................................................................................4 Tablo 2: Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırması (1. Düzey) ..................................................................4 Tablo 3: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey) .................................................................4

KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği BM: Birleşmiş Milletler ÇASGEM: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi ÇSGB: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı GYMY: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ILO: Uluslararası Çalışma Örgütü IPA: Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı İŞKUR: Türkiye İş Kurumu MYMY: Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği OECD: Organisation for Economic Co-Operation and Development SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu TL: Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Bakanlığa Devrolunan Döner Sermaye İşletmelerinin Yönetmeliklerinin Mevzuat Değişikliklerine Göre Güncellenmesi Çalışmalarının Tamamlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev ve teşkilatına ilişkin düzenlemeler 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 86 ve 97’nci maddeleri arasında yer almaktadır. 21.04.2021 tarihli ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 numaralı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kurulmuştur. Kararname'ye göre Bakanlığın temel görevleri çalışma hayatını düzenlemek ve denetlemek; çalışma hayatındaki sorunları ve çözüm yollarını araştırmak; çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak; iş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek; sosyal güvenliği yaygınlaştıracak tedbirler almaktır. Kararname'de Bakanlığın görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir: Çalışma hayatını düzenleyici, işçi - işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler almak, Çalışma hayatındaki mevcut ve muhtemel meseleleri ve çözüm yollarını araştırmak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak, Ekonominin gerektirdiği insan gücünü sağlamak için gerekli tedbirleri araştırmak ve uygulanmasının sağlanmasına yardımcı olmak, İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak, Uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Çalışanların meslekî eğitimlerini sağlayıcı tedbirler almak, İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek, Çalışma hayatını denetlemek, Sosyal adalet ve sosyal refahın gerçekleşmesi için gerekli tedbirleri almak, Çeşitli fizyolojik, ekonomik ve sosyal risklere karşı sosyal sigorta hizmetlerini uygulamak, sosyal güvenlik imkânını sağlamak, yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirleri almak, Yabancı ülkelerde çalışan Türk işçilerinin çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili meselelerine çözüm yolları aramak, hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek, İş istatistiklerini derlemek ve yayınlamak, İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak, Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Bakanlık, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre merkez ve yurt dışı teşkilatından oluşmaktadır. Bakanlık, mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gereken görevlerini Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının taşra teşkilatları aracılığıyla yürütebilir. Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: • Çalışma Genel Müdürlüğü • İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü • Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü • Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü • Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü • Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 • Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı • Strateji Geliştirme Başkanlığı • Personel Dairesi Başkanlığı • Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı • Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği • Özel Kalem Müdürlüğü. Ayrıca, İç Denetim Başkanlığı da merkez teşkilatı içinde yer almaktadır. Bakanlığın, çeşitli ülkelerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ateşeliği olmak üzere yurt dışı teşkilatı da bulunmaktadır. Yurt dışı birimlerinin 3’ü uluslararası kuruluşlar nezdindeki daimi temsilciliklerde (BM Cenevre, AB Brüksel ve OECD Paris) hizmet vermektedir. Bakanlığın bağlı kuruluşları, Ereğli Kömür Havzası Amelebirliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı Başkanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi Başkanlığıdır. İlgili kuruluşları ise Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumudur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Faaliyet Raporuna göre, 2024 yılı Aralık ayı sonu itibarıyla Bakanlık merkez ve yurt dışı teşkilatında toplam 3050 personel görev yapmaktadır. Toplam personelin 2660’ı memur, 390’ı işçi ve sözleşmeli personelden oluşmaktadır. Toplam personel içerisinde genel idare hizmetleri sınıfında çalışan personel oranı %78,46’dir. Toplam personel içerisinde Daire Başkanı ve üstü yönetici oranı %2,23; müfettiş ve müfettiş yardımcısı oranı %30,13; uzman ve uzman yardımcısı oranı %21,74; şube müdürü oranı %2,95’dir. 1.3. Mali Yapı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 5018 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 625.780.424.000,00 TL başlangıç ödeneği tahsis edilmiş olup, bu tutar genel bütçeli idarelere (I sayılı cetvel) verilen toplam ödenek tutarının 11.007.879.053.000,00 TL ile %5,7’sine tekabül etmektedir. Tablo 1: Bakanlık 2024 Yılı Ödenek Durumu Başlangıç Ödeneği (TL) Eklenen (TL) Düşülen (TL) Toplam Ödenek (TL) 625.780.424.000,00 151.656.642.082,05 327.844.506.395,00 449.592.559.687,05 Kaynak: 2024 Yılı Masraf Cetveli Tablo 2: Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırması (1. Düzey) Ekonomik Kod Harcama (TL) 01 Personel Giderleri 2.385.791.567,73 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 279.006.159,48 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 328.574.624,73 05 Cari Transferler 418.065.431.980,07 06 Sermaye Giderleri 56.240.241,54 07 Sermaye Transferleri 233.369.720,18 Genel Toplam 421.348.414.293,73 ÇSGB'nin 449.592.559.687,05 TL olan toplam ödeneğinin 421.348.414.293,73 TL’si bütçe gideri olarak gerçekleşmiştir. Bütçe giderinin %99,22’si olan en büyük kısmını cari transferler oluşturmaktadır. Bütçe giderinin %0,57’si personel giderleri, kalan kısmı ise sermaye transferleri, mal ve hizmet alım giderleri, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri ile sermaye giderlerinden oluşmaktadır. 2024 yılında Bakanlık giderlerinin ağırlığını oluşturan cari transferlerin 256,3 milyar TL'si sigorta prim teşvikleri kapsamında olmak üzere diğer unsurları ile birlikte toplam 340,6 milyar TL'si SGK'ya ve 54,1 milyar TL'si İşsizlik primi devlet payı kapsamında olmak üzere toplam 73,6 milyar TL'si İşsizlik Sigortası Fonuna ve 3,7 milyar TL'si giderlere katılım kapsamında İŞKUR'a olmak üzere toplam 417,9 milyar TL'si ilgili kamu idareleri bütçeleri içerisinde yer almaktadır. Aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, 2024 yılında Bakanlığın bütçe gelirleri toplamı 189.117.615,34 TL olarak gerçekleşmekle birlikte, 201.622,55 TL tutarındaki bütçe gelirlerinden ret ve iadeler düşüldükten sonra net bütçe gelirleri toplamı 188.915.992,79 TL olarak gerçekleşmiştir. Tablo 3: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey) Ekonomik Kod Bütçe Geliri (TL) 800 Bütçe Gelirleri 189.117.615,34

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1 Vergi Gelirleri 176.928.427,42 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 962.307,05 5 Diğer Gelirler 11.226.880,87 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 201.622,55 1 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 43.960,35 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 743,15 5 Diğer Gelirlerden Ret ve İadeler 156.919,05 Net Bütçe Gelirleri Toplamı 188.915.992,79 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; Faaliyet Gideri Toplamı 421.527.167.741,22 TL, Faaliyet Geliri Toplamı 347.605.856,40 TL, İndirim, İade ve İskonto Toplamı 205.639,05 TL, Net Faaliyet Geliri Toplamı ise 347.400.217,35 TL ve Enflasyon Düzeltmesi ise 242.741.576,06 TL olup, Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 420.937.025.947,81 TL olarak gerçekleşmiştir. ÇASGEM Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılında 3.850.526,00 TL gelir elde etmiş, giderleri ise 2.301.955,45 TL olarak gerçekleşmiştir. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelirleri 204.081.822,00 TL, giderleri 90.805.516,52 TL olarak gerçekleşmiş olup, İşletme 2024 yılında 88.172.242,33 TL dönem net kârı elde etmiştir. Çalışma Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılı dönem sonu mali tablolarına göre, 2024 yılında 175.527,53 TL gelir elde etmiş, giderleri 38.749,50 TL olarak gerçekleşmiş, dönem kârı da 136.778,03 TL olmuştur. ÇASGEM Sosyal Tesis İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 11.574.721,70 TL ve gider toplamı 17.017.769,50 TL’dir. Ayrıca, uluslararası antlaşmalar gereğince Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında, Bakanlık birimlerinin (ÇASGEM dahil) faydalanıcısı olduğu sözleşmelere ilişkin olarak 2024 yılında 10.838.575,38 Avro AB katkısı, 1.912.496,90 Avro TR katkısı olmak üzere toplam 12.751.072,28 Avro ödemede bulunulmuştur. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık, mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince uygulanacak çerçeve hesap planı ile düzenlenecek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 raporların şekil, süre ve türlerine ilişkin hususlar, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile (GYMY); muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin hususlar ise Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (MYMY) ile belirlenmiştir. İdare hesaplarında tahakkuk esaslı muhasebe sistemi uygulanmaktadır. Muhasebe kayıtları, mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Muhasebe işlemleri, Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, İş Teftiş Grup Başkanlıkları ile İş Sağlığı ve Güvenliği Bölge Laboratuvar Müdürlüklerine genel bütçeden ödenek gönderilmekte ve bu birimlere ilişkin işlemler, gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi tarafından Muhasebat Genel Müdürlüğüne ait Mali Yönetim Sistemi üzerinden muhasebeleştirilmektedir. İdare 5018 sayılı Kanun’a göre çıkarılan GYMY ile MYMY hükümlerine göre tek düzen muhasebe sistemi uygulamaktadır. İdarenin bütçe işlemleri Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Muhasebat Genel Müdürlüğünce kurulan e-bütçe sistemi ve Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi aracılığı ile yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay'a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Faaliyet sonuçları tablosu, Öz kaynak değişim tablosu, Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik- performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunlar farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 25 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 14'ü doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 BULGU 1: Bakanlığa Devrolunan Döner Sermaye İşletmelerinin Yönetmeliklerinin Mevzuat Değişikliklerine Göre Güncellenmesi Çalışmalarının Tamamlanmaması Kamu İdaresi bünyesindeki döner sermaye işletmelerinin iş ve işleyişini düzenleyen yönetmeliklerin dayanağını teşkil eden kanun maddelerinin yürürlükten kalkmasına rağmen yönetmeliklerin mevzuat değişikliklerine göre güncellenmesi çalışmalarının tamamlanmadığı görülmüştür. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 96/Ğ'nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Bakanlığa döner sermaye işletmeleri kurabilme yetkisi verilmiştir. Maddenin (2) numaralı fıkrasında, döner sermayenin; bütçeye bu amaçla konulacak ödeneklerle ayni yardımlar, döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek karlar, bağış ve yardımlardan oluşacağı belirtilmiştir. Anılan maddenin (3) numaralı fıkrasında bağış ve yardımların tahsis olunan sermaye ile sınırlı olmaksızın tahsis olunan sermaye tutarına ekleneceği, (4) numaralı fıkrasında ise döner sermayenin işletilmesinden doğan karların ve ödenmiş sermayenin tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar döner sermayeye ekleneceği düzenlenmiştir. Maddenin (5) numaralı fıkrasında da işletmelerin faaliyet alanlarının, gelirlerinin, giderlerinin ve denetimi ile ilgili hususların Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür. Kamu İdaresi bünyesinde varlığını devam ettiren; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi; ÇASGEM Döner Sermaye İşletmesi ile ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi (Mülga Devlet Personel Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi) bulunmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) Döner Sermaye İşletmesi Yönetmenliği 12.06.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi (Mülga Devlet Personel Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi) Yönetmeliği çalışmalarına başlanılmış ancak sonuçlandırılmamıştır. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 14/3/2024 tarihli ve E: 2021/63, K: 2024/78 sayılı Kararı ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 96/Ğ'nci maddesi iptal edilmiştir. Karar’ın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (24/6/2025) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Karar’da döner sermaye işletmesinin faaliyeti neticesi elde edilecek gelirin kamu geliri niteliğinde olduğu gözetildiğinde işletmenin kuruluşu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 sermaye yapısı, gelir getirici faaliyetlerine yönelik düzenlemelerin de münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kamu İdaresince bulgu konusu hususa ilşkin olarak, döner sermaye işletmeleri yönetmeliklerinin güncellenmesine yönelik çalışmaların devam ettiği ancak, yönetmelik çıkarılabilmesine dayanak oluşturan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Döner Sermaye İşletmesi" başlıklı 96/Ğ maddesinin Anayasa Mahkemesinin 14/3/2024 tarihli ve E: 2021/63, K: 2024/78 sayılı Kararı ile iptal edilmiş olması dolayısıyla güncelleme çalışmalarının kanuni düzenleme sonrasında yapılabileceği belirtilmiştir. Kamu İdaresi bünyesinde faaliyet gösteren döner sermayelerin yönetmeliklerine ilişkin süreçlerin tamamlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK 1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bakanlığa Devrolunan Döner Sermaye İşletmelerinin Yönetmeliklerinin Mevzuat Değişikliklerine Göre Güncellenmesi Çalışmalarının Tamamlanmaması 2023 Kısmen Yerine Getirildi Bakanlık bünyesinde yer alan bir DSİ yönetmeliğinin güncellendiği ancak iki DSİ yönetmeliğinin ise henüz tamamlanmadığı dikkate alınarak bulgu konusu edilmiştir.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................4
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 5
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................5
7. EKLER ................................................................................................................................................................9

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2024 Yılı Gider Bütçesi ve Gerçekleşmesi ............................................................................................2 Tablo 2: 2024 Yılı Gelir Bütçesi ve Gerçekleşmesi ............................................................................................. 3

KISALTMALAR ÇSGB: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İSG DSİ: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi İSGÜM: İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı TL: Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Maliyet Hesaplarının Kullanılmaması B. Diğer Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Döner Sermaye İşletmesi, 09.01.1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 39’uncu maddesine dayanılarak hazırlanmış 31.03.2010 tarihli ve 27538 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği kapsamında faaliyet göstermektedir. İşletmenin kuruluşuna ilişkin Yönetmelik'in güncellenmesi çalışmaları devam etmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nde işletmenin faaliyet alanları şu şekilde belirlenmiştir: Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla ortak projeler geliştirmek, Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek, Kişisel koruyucuların standartlara uygunluğunu test etmek veya ettirmek, İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma yapmak ve araştırma sonuçlarının uygulanmasını sağlamak, Mesleki eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde çalışanlar da dâhil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmalar yapmak, Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve istatistikleri düzenlemek, İş sağlığı ve güvenliği alanında hizmet verecek gerçek ve tüzel kişi ve kuruluşlara verilecek yetki belgelerini üretmek ve ücreti karşılığında vermek, İş sağlığı ve güvenliği alanında ulusal ve uluslararası seminer, sempozyum, panel, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek veya söz konusu etkinliklere katılmak, İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak, İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bilimsel araştırmalar yayımlamak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 İş sağlığı ve güvenliği alanında faaliyet gösteren birimler ile ortak faaliyetlerde bulunmak. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletmesinin, işletme müdürü, işletme müdür yardımcısı, sayman, şef ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni ünvanlarında toplam 59 kişilik kadrosunun dönem sonu itibarıyla 34'ü işçi olmak üzere 43'ü dolu durumdadır. İşletme, faaliyet alanına giren konularda İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve İSGÜM ile yoğun bir iş birliği içerisinde faaliyetlerini yürütmektedir. İşletmenin bütçesinin onaylanması İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi üzerine Bakan tarafından yapılmaktadır. Harcama yetkilisi; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü olup, tutarı da esas alarak harcama yetkisi devri yapıldığı anlaşılmıştır. 1.3. Mali Yapı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin (İSG DSİ) mali işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yürütülmektedir. İşletmenin bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve muhasebeleştirilmesi ile raporlanması işlemleri bu Yönetmelik’te belirlenen usul ve esaslara göre yürütülmektedir. İSG DSİ’nin 2024 yılı gider bütçesi 210.100.000,00 TL’dir. Aşağıdaki tablolarda görüleceği üzere, İSG DSİ’nin 2024 yılı gider gerçekleşmesi 90.805.516,52 TL olup, giderler içindeki en büyük payı,cari transferler, personel giderleri ve mal ve hizmet alım giderleri oluşturmaktadır. İşletme giderleri içerisinde yer alan cari transferler, esasen Hazine payı ve sosyal hizmetler payı olarak ilgili idarelere aktarımları ifade etmektedir. Tablo 1: 2024 Yılı Gider Bütçesi ve Gerçekleşmesi Giderin Çeşidi 2024 Yılı Gider Bütçesi Tahmini (TL) 2024 Yılı Gider Gerçekleşmesi (TL) Personel Giderleri 36.277.000,00 25.453.226,72 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 7.219.000,00 5.468.219,13 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 116.662.000,00 21.123.815,47 Cari Transferler 33.752.850,00 32.683.119,00 Sermaye Giderleri 16.189.150,00 6.077.136,20 Genel Toplam 210.100.000,00 90.805.516,52

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 İSG DSİ’nin 2024 yılı gelir tahmini 210.100.000,00 TL iken, gerçekleşen gelir tutarı 204.081.822,00 TL olmuştur. Gelirlerin ağırlığını mal ve hizmet satış gelirleri oluşturmakta olup, bu gelirler içindeki en büyük pay da yetki belgesi ve izin hizmeti gelirlerine aittir. Tablo 2: 2024 Yılı Gelir Bütçesi ve Gerçekleşmesi Gelirin Çeşidi 2024 Yılı Gelir Tahmini (TL) 2024 Yılı Gelir Gerçekleşmesi (TL) Mal ve Hizmet Gelirleri 209.477.200,00 188.937.112,23 Diğer Gelirler 622.800,00 15.144.709,77 Genel Toplam 210.100.000,00 204.081.822,00 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İşletmede, muhasebe sistemi olarak; Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi kullanılmaktadır. Fatura kesmek için ise Zirve Programı kullanılmaktadır. İşletmenin tabi olduğu hesap planı Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay'a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda sayılanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Maliyet Hesaplarının Kullanılmaması İşletme tarafından, Döner Sermaye ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre kullanılması gereken maliyet hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin “Alınacak Bedeller ve Fiyat” başlıklı 19’uncu maddesinde, İşletmenin, hiçbir kurum, kuruluş veya kişiye işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç olmak üzere, bedelsiz ve emsaline nazaran düşük bedelle iş yapamayacağı, hizmet veremeyeceği, mal satamayacağı veya herhangi bir menfaat sağlayamayacağı hüküm altına alındıktan sonra mal ve hizmetlerin fiyatlarının, maliyet, işletme giderleri ve kâr unsurları dikkate alınmak suretiyle hesaplanarak harcama yetkilisinin teklifi Bakan onayı ile kesinleşeceği düzenlenmiştir. Anılan hükümler uyarınca işletmenin maliyetlerinin altında satış yapmasına imkan bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Hizmet Üretim Maliyeti” başlıklı 495’inci maddesinde; Hizmet Üretim Maliyeti hesap grubunun; hizmet işletmelerinin üretim maliyeti hesaplarının izlenmesi için kullanılacağı; 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ve 742 Hizmet Üretim Maliyeti Fark Hesabından oluştuğu ve izleyen maddelerde bu hesaplara yapılacak borç ve alacak kayıtları düzenlenmiştir. Yönetmelik'in 516'ncı maddesinde işletmenin yönetim fonksiyonu ile ilgili faaliyetlerinin izlenmesinde kullanılan gider, yansıtma ve fark hesaplarının izlenmesi için kullanılan Genel Yönetim Giderleri hesap grubunun; 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 772 Genel Yönetim Gider Farkları Hesabı'ndan oluştuğu ve izleyen maddelerde bu hesaplara yapılacak borç ve alacak kayıtları düzenlenmiştir. Söz konusu hükümler uyarınca hizmet üretimi için katlanılan maliyetlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı'na; yönetim fonksiyonuyla ilgili giderlerin de 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı'na kaydedilmesi ve dönem sonunda bu kayıtların yansıtma hesapları kullanılarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı'nda bulunan bakiyenin 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı'na; 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı'na kayıtlı bakiyenin de 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı'na devredilmesi gerekmektedir. İşletmede hizmet üretim maliyet hesapları kullanılmadığı için, İşletmece katlanılan tüm giderler 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı'nda muhasebeleştirilmekte ve raporlanmaktadır. Bu nedenle, işletmenin hizmet üretim maliyetleri mali tablolardan çıkarılamamakta ve fiyat politikası ile karşılaştırılamamaktadır. Ayrıca işletme gelir tablosunda satılan hizmet maliyeti görünmemekte; genel yönetim giderleri ise hem satılan hizmet maliyetini hem de genel yönetim giderlerini içermektedir. Kamu İdaresince bulgu konusu hususa ilişkin olarak maliyet muhasebesi sisteminin tesis ve işleyişine ilişkin teknik çalışmalara başlandığı ifade edilmiş olup ayrıca bulguda işaret edilen 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı'nın kullanımına başlanılmıştır. Ancak 2025 yılında yapılan işlemin 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği hükümleri uyarınca maliyet hesaplarının kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER EK 1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Maliyet Hesaplarının Kullanılmaması 2023 Kısmen Yerine Getirildi 2025 yılı içerisinde düzeltildiği ve bunun 2024 yılı mali tablolarını değiştirmeyeceğinden dolayı bulgu konusu edilmiştir.