ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Eylül 2024
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Sayıları Tablosu ............................................................................................ 3 Tablo 2: Merkez Teşkilatı Giderleri ile Bağlı ve İlgili Kuruluşlara Aktarılan Ödenekler ......... 4 Tablo 3: Yatırım Harcamaları Tablosu ...................................................................................... 5 Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Dağılımı ................................ 5
KISALTMALAR BOTAŞ : Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ETİ MADEN : Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ETKB : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı EÜAŞ : Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü KBS : Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi MAPEG : Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü MTA : Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü NDK : Nükleer Düzenleme Kurumu TEDAŞ : Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü TENMAK : Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu TEMSAN : Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. Genel Müdürlüğü TKİ : Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü TPAO : Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü TTK : Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek, değerlendirmek, f) Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve işlemlerini her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri vermek ve denetlemek, g) Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak, ğ) Bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgileri toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştirilmesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak, h) Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak. Bakanlığın misyonu; Enerji kaynaklarını ve tabii kaynakları verimli ve çevreye duyarlı şekilde değerlendirerek ülke refahına en yüksek katkıyı sağlamak, Vizyonu da; Enerjide ve tabii kaynaklarda güvenli bir gelecek sağlamak olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; merkez ve yurtdışı teşkilatından oluşur. Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: a) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü, b) Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğü, c) Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, ç) Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, d) Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, e) Teftiş Kurulu Başkanlığı, f) Strateji Geliştirme Başkanlığı, g) Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı, ğ) Tabii Kaynaklar Dairesi Başkanlığı, h) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, ı) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, i) Özel Kalem Müdürlüğü.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Bakanlık Bağlı Kuruluşları :
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA)
Bakanlık İlgili Kuruluşları:
Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ)
Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ)
Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü (TEDAŞ)
Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü (BOTAŞ)
Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü (TPAO)
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ)
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü (TTK)
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN)
Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEMSAN)
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK)
Bakanlık İlişkili Kuruluşları:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK)
Bakanlığın 2022 ve 2023 yılları itibariyle hizmet sınıflarına göre personel sayıları Tablo
1’de belirtilmiştir.
Tablo 1: Personel Sayıları Tablosu
Yıllar Memur
( 4/A)
375
S.KHK
Sözleşmeli 4/B
Söz.Personel
4/B İdari
Büro
Personel
4/B İdari
Destek
4857
Kanuna
Sürekli
İşçi(696
KHK)
Toplam
Geçici
Görevli
Kurm
Dışı Toplam
Bilişim
Personenli Görevlisi Görevlisi
Tabi
İşçi(4/D)
Taşeron
İşçi Personel Çalışan Personel
2022 985 11 1 9 5 39 120 1170 205 60 1315
2023 994 9 48 0 0 35 120 1206 200 57 1349
Personel sayısının %82,4’ünü memur, %4,7’sini sözleşmeli personel, %12,9’unu ise işçi
statüsünde personel oluşturmaktadır. 200 personel Kurumda geçici olarak görev yapmaktadır.
Bakanlık personelinin %81,9’u ön lisans, lisans ve doktora mezunu personelden oluşmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
1.3. Mali Yapı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu’nun “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesi ve (I) sayılı cetvel uyarınca
Genel Bütçe kapsamında yer alan bir kamu idaresidir.
2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamında Bakanlığa 18.861.264.000 TL
başlangıç ödeneği tahsis edilmiştir. Yıl içinde eklenen 17.974.377.297 TL ve düşülen
2.261.007.633 TL TL ile Bakanlığın 2023 yılı toplam ödeneği 34.574.633.664 TL TL olmuştur.
Aşağıdaki Tabloda Bakanlığın merkez teşkilatının 2023 yılı ödenek ve harcamaları ile
Bakanlık bağlı kuruluşları olan MAPEG ve MTA ile ilgili kuruluşu olan TENMAK'a yapılan
Hazine Yardımları ve Yurtiçi Sermaye Transferleri yer almaktadır.
Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarına 2023 yılı içerisinde aktarılan 4.076.089.000 TL
ödeneğin 4.035.847.000 TL si (%99) harcanmıştır.
Tablo 2: Merkez Teşkilatı Giderleri ile Bağlı ve İlgili Kuruluşlara Aktarılan Ödenekler
KURULUŞ
BÜTÇE İŞLEMLERİ (2023)
BAŞLANGIÇ
YIL İÇİNDE
TOPLAM BÜTÇE
HARCAMA
ORANI
(%)
KALAN
ÖDENEĞİ ÖDENEK GİDERLERİ ÖDENEK
EKLENEN DÜŞÜLEN (HARCAMA)
BAKANLIK
MERKEZ 15.772.982.000 16.986.570.297 2.261.007.633 30.498.544.664 29.867.072.605 98 631.472.059
MTA 1.872.826.000 384.000.000 0 2.256.826.000 2.256.856.000 100 0
MAPEG 326.273.000 435.702.000 0 761.975.000 761.975.000 100 0
TENMAK 889.183.000 168.105.000 0 1.057.288.000 1.017.046.000 96 40.242.000
BAĞLI VE
İLGİLİ
KURULUŞLARA
YAPILAN
TRANSFERLER
TOPLAMI
3.088.282.000 987.807.000 0 4.076.089.000 4.035.847.000 99 28.888.000
TOPLAM 18.861.264.000 17.974.377.297 2.261.007.633 34.574.633.664 33.902.919.605 98 671.714.059
Bakanlığın 2023 Yılı Yatırım Programı’nda yer alan projeler için 47.000.000 TL ve
kamulaştırma işlemleri için 6.000.000 TL olmak üzere toplam 53.000.000 TL başlangıç
ödeneği tahsis edilmiş olup eklenen ve düşülen ödenek sonrası toplam ödenek 53.000.000 TL
olmuştur. Söz konusu ödeneğin 29.239.908 TL’si harcanmış olup, gerçekleşme oranı %55’tir.
Bakanlık 2023 yılı yatırım harcamalarına ilişkin detaylı bilgiler aşağıdaki Tabloda yer
almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Tablo 3: Yatırım Harcamaları Tablosu
SEKTÖR ADI BAŞLANGIÇ
ÖDENEĞİ
(TL)
EKLENEN DÜŞÜLEN TOPLAM ÖDENEK
(TL)
HARCAMA
(TL)
GERÇEKLEŞME
ORANI
(%)
Enerji 47.000.000 10.397.000 10.397.000 47.000.000 27.480.511 58
Kamulaştırma 6.000.000 0 0 6.000.000 1.759.397 29
TOPLAM 53.000.000 10.397.000 10.397.000 53.000.000 29.239.908 55
Bakanlık 2023 yılı bütçe ödeneklerinin ve yılsonu harcama tutarlarının ekonomik,
düzeyde dağılımı aşağıdaki Tabloda gösterilmiştir. Bakanlığa tahsis edilen 34.574.633.664 TL
toplam ödeneğin 33.902.919.605 TL’si (%98) harcanmıştır.
Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Dağılımı
AÇIKLAMA KBÖ EKLENEN DÜŞÜLEN TOPLAM
ÖDENEK HARCAMA GERÇEKLEŞME
ORANI (%)
Personel Giderleri 334.589.000 187.205.388 72.011.556 449.782.832 449.643.215 100
Sosyal Güv. Kur. Dev.
Pri. Gid. 53.828.000 23.399.845 13.252.056 63.975.789 63.862.019 100
Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 15.252.809.000 8.495.127.400 34.242.700 23.713.693.700 23.704.633.958 100
Cari Transferler 1.785.994.000 9.188.247.664 2.131.104.321 8.843.137.343 8.233.384.506 93
Sermaye Giderleri 53.000.000 10.397.000 10.397.000 53.000.000 29.239.908 55
Sermaye Transferleri 1.381.044.000 70.000.000 0 1.451.044.000 1.422.156.000 98
TOPLAM 18.861.264.000 17.974.377.297 2.261.007.633 34.574.633.664 33.902.919.605 98
Mal ve Hizmet Alım Giderleri tertibinde yer alan toplam 23.704.633.958 TL
harcamanın 23.627.763.004 TL’lik kısmını 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu gereğince
Bakanlık bütçesinden karşılanan Genel Aydınlatma Giderleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı mali işlemlerini 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80 inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm malî işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. ETKB genel bütçe kapsamında bir Kurum olması nedeniyle muhasebe hizmetleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61’inci maddesi hükmü uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu çerçevede Bakanlığın muhasebe işlemleri, ETBK Saymanlık Müdürlüğü muhasebe birimi tarafından Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde tutulmaktadır. Kurumun malî işlemleri ile ilgili konularda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın çeşitli birimleri tarafından yürütülen KBS, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi ve e-bütçe sistemleri kullanılmaktadır. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları kapsamında; organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırlarının tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirildiği, "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının yeterli olduğu, personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ve disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının, hassas görevlere ilişkin prosedürlerin tam olarak belirlenip kurum çalışanlarına duyurulduğu görülmüştür. Risk Değerlendirme Standartları kapsamında; stratejik plan ve performans programının zamanında yayımlandığı ve içerik olarak mevzuata uygun olduğu, iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlediği ve risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma yapıldığı görülmüştür. Kontrol Faaliyetleri Standartları kapsamında; iş akış süreçlerinin hazırlanarak personele duyurulduğu, yetki devirlerinin mevzuata uygun yapıldığı, görevlendirmelerde, “görevler ayrılığı” ilkesine uyulduğu, İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin ve sorumlularının belirlendiği, ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulduğu ve Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesinin mevcut olduğu görülmüştür. Bilgi ve İletişim Standartları kapsamında; idare faaliyet raporunun içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının mevcut olduğu ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygun olduğu görülmüştür. İzleme Standartları kapsamında da idarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sisteminin, yılda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 en az bir kez değerlendirildiği ve değerlendirme sonuçlarının İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlandığı, iç denetim biriminin kurulduğu, 15 adet iç denetçi kadrosunun bulunduğu, bu kadrolardan 11 adedinin dolu olduğu, İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmalarının mevcut olduğu görülmüştür. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr