2018 - ESKİŞEHİR VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI.pdf

ESKİŞEHİR VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 10
8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 17
9. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Yapısı ............................................................................................................ 3 Tablo 2: 2018 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı .............. 6 Tablo 3: 2018 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı ............... 6 Tablo 4: Kurumda Kullanılan Bilgisayar Programları ............................................................. 12 Tablo 5: Kurumun Ortak Olduğu Şirketlere İlişkin Tablo ....................................................... 16 Tablo 6: Eskişehir Yikob 2018 Yılı Kültür Varlıkları Payı Ödeme Durumu .......................... 27

KISALTMALAR YİKOB : Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı CD : Compact Disk RG : Resmi Gazete Md : Madde M : Metre OSB : Organize Sanayi Bölgesi TBK : Türk Borçlar Kanunu KHK : Kanun Hükmünde Kararname YİGŞ : Yapım İşleri Genel Şartnamesi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Ertesi Yıl Bütçesinden Karşılanmak Üzere Yapılan Maaş ve Ücret Ödemeleri İçin Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması
2. Haklar Hesabının Kullanılmaması
3. Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payının Gelir Kaydedilmemesi
4. Kurumun Organize Sanayi Bölgelerine Ortaklığından Doğan Sermaye Paylarının Mali Tablolarda İzlenmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
5. Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı ile Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabının Kullanılmaması
6. Bazı Yapım İşlerinde Yüklenicinin İşini Özenle Yapma Borcunu Yerine Getirmemesi
7. İhale Dokümanı İçinde Yer Alan Belgelerin Uyumsuzluğu
8. Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’a 6360 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi ile eklenen “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesi ile Büyükşehir Belediyelerinin bulunduğu illerde genel bütçeli idare olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları kurulmuştur. 674 sayılı KHK'nin 35’inci maddesiyle 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28/A maddesinde yapılan değişiklikle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 01.09.2016 tarihinden itibaren genel bütçe kapsamındaki idare olmaktan çıkarılarak, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli idareye dönüşmüştür. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte 3152 sayılı Kanun’da 703 sayılı KHK ile birçok değişiklik yapılmış, birçok madde ilga edilmiş, Kanun’un “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesinin başlığı “İl Yatırım ve Hizmetleri” şeklinde değiştirilmiştir. 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 273’üncü maddesi ile Büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere valiye bağlı olarak kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur. 4 Nisan 2014 tarihli ve 28962 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yatırım İzleme Ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları İle Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları” 5’inci maddesinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları sıralanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mevzuat 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat Kanunu 5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu YİKOB Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik 112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev Ve Çalışma Yönetmeliği 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 3213 sayılı Maden Kanunu 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu 5686 sayılı Jeotermal ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği Taşınır Mal Yönetmeliği Şehitlik Yönetmeliği 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Valiye bağlı olarak kurulan özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkalıklarının teşkilat yapısı 04.04.2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları İle Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “b) Başkan: Vali veya valinin görevlendirdiği vali yardımcısını ifade eder.” denilerek Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının sevk ve idaresini yapacak makam belirtilmiştir. “Teşkilat, Görev, Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı 4’üncü maddesine göre Başkanlık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 aşağıda belirtilen müdürlüklerden oluşur; “a) Yatırım İzleme Müdürlüğü. b) Rehberlik ve Denetim Müdürlüğü. c) Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü. ç) 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü. d) İdari ve Mali İşler Müdürlüğü. e) Hukuk İşleri Müdürlüğü. f) Doğal Kaynaklar, Ruhsat ve Kültür Varlıkları Müdürlüğü.” Mezkûr Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin devamında; “(2) Başkanlık bünyesinde valinin onayıyla geçici birimler kurulabilir. Gerektiğinde valinin onayıyla Başkanlığın görevlerini yerine getirmek üzere ilçelerde de geçici birimler kurulabilir. Başkan geçici birimlerin sevk ve idaresini yürütmek üzere birim sorumlusu görevlendirir. (3) Başkanlığın personel ihtiyacı İçişleri Bakanlığı kadrolarında görev yapan personelden karşılanır. (4) Vali, bu maddede belirtilen müdürlüklerde ve geçici birimlerde görev yapmak üzere uzman, sözleşmeli personel ve memurları kadro, yer ve unvanlarına bakılmaksızın Başkanlıkta görevlendirmeye yetkilidir.” denilmek suretiyle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarında kurulması gereken birim müdürlüklerine, kurulabilecek geçici birimlere ve personel ihtiyacının karşılanma usulüne ilişkin bilgi verilmiştir. Tablo 1: Personel Yapısı Memur 58 Geçici Görevli 23 Taşerondan Kadroya Geçen İşçi-Daimi işçi 23 Toplam 104

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.3. Mali Yapı Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile kurulmuştur. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında olmamakla birlikte, bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile ilgili hususlar, 30.12.2016 tarih ve 29934 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiş olup, Yönetmelik’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan ikincil mevzuattaki bütçe, kesin hesap, sorumluluk, hesap ve kayıt düzeni, muhasebe ve raporlamaya ilişkin benzer hükümlere yer verildiği görülmektedir. Yönetmeliğin 19’uncu maddesine göre Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kıyasen uygulanır. Bütçenin hazırlanmasında; Başkanlığın hedef ve planları, birimlerin ödenek talepleri, bir önceki yıl gelir gerçekleşmeleri çerçevesinde öngörülen gelirler ve devredecek nakit imkânları dikkate alınır. Başkanlıklar hazine yardımı taleplerini de içeren bütçe taslaklarına ilişkin çalışmalarını Mayıs ayının sonuna kadar tamamlar ve bütçe taslaklarını Valinin imzasıyla en geç 15 Haziran tarihine kadar İçişleri Bakanlığına iletir. Başkanlıkların bütçe taslaklarına ilişkin İçişleri Bakanlığı ile Başkanlık yetkilileri arasında görüşmeler yapılabilir. İçişleri Bakanlığınca uygun görülen hazine yardımı teklifleri gerekçelerini de içerecek şekilde Bakanlık bütçesi ile birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığına, yılı yatırım teklifleri ise Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilir. İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda yer alan toplam hazine yardımı ödeneği çerçevesinde Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarlarını belirleyerek ilgili Başkanlıklara iletir. TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Başkanlıklara yapılacak hazine yardımı ödeneklerinde değişiklik yapılması halinde İçişleri Bakanlığınca Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarları yeniden belirlenerek Başkanlıklara bildirilir. Başkanlıklar bildirilen hazine yardımı miktarlarını dikkate alarak bütçe tekliflerini hazırlar ve Valinin onayına sunar. Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun TBMM Genel Kurulunda kabulünü müteakiben bütçeler Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 konulur. Bütçe, bir metin ile eki cetvellerden oluşur. Bütçe metninde; gelir tahminleri ve bunların hukuki dayanakları, gider tahminleri, harcama yetkisinin devrine ilişkin esaslar, parasal limitler, ödenek kullanımına ilişkin esaslar ve bütçeye ilişkin diğer hususlara yer verilir. YİKOB bütçesi vali tarafından onaylanmadan uygulanamaz. Kesin hesap; Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından bütçesine paralel olarak hazırlanarak mali yılın bitimini takip eden mart ayı içerisinde üst yöneticinin incelemesine sunulur. Üst Yönetici kesin hesabı en geç nisan ayının sonuna kadar inceleyip gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar. Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından imza edilerek üst yöneticiye sunulan ve üst yönetici tarafından imzalanarak kabul edilen Kesin hesap 15 Hazirana kadar Vali tarafından onaylandıktan sonra kesinleşir. YİKOB tarafından gerçekleştirilen harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının bütçe ve muhasebe işlemlerine ait kayıtlar ile bu kayıtlar esas alınarak üretilen tablo ve raporlar, Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından üretilmektedir. Muhasebe hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca sunulan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) kullanılarak kayıt altına alınmaktadır. Diğer işlemler için İçişleri Bakanlığının e- Bakanlık otomasyon sistemi kullanılmaktadır. Başkanlığın 2018 yılı faaliyetlerine ilişkin olarak, 600 Gelirler Hesabı 112.772.566,02 Türk Lirası, 630 Giderler Hesabı ise 69.353.877,56 Türk Lirası şeklinde gerçekleşmiştir. Söz konusu gelirler ile giderler arasındaki 43.418.688,46 Türk Lirası olumlu fark, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına kaydedilerek bilançoda yerini almıştır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi açısından dağılımı, aşağıda Tablo 1’de yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 2: 2018 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı Başkanlığın Bütçe Giderleri 108.236.711,07 Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Giderlerinin % 58,92’si Sermaye Giderleri, % 22,01’i Mal ve Hizmet Alım Giderleri, %10,62’si ise Personel Giderlerinden oluşmaktadır. Tablo 3: 2018 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GELİRİN TÜRÜ 2018 (TL) YÜZDESİ VERGİ GELİRLERİ 0,00 0,00% TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 167.324,65 0,14% ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL GELİRLER 109.887.167,73 88,13% DİĞER GELİRLER 14.630.864,36 11,73% SERMAYE GELİRLERİ 0,00 0,00% BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 124.685.356,74 100,00% BÜTÇE GELİRLERİNDEN RED VE İADELER TOPLAMI 192.870,00 NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 124.492.486,74 Başkanlığın 2018 yılı Bütçe Gelirleri 124.685.356,74 Türk Lirası, Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 192.870,00 Türk Lirası, Net Bütçe Gelirleri ise 124.492.486,74 Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelir kalemlerinin toplam bütçe gelirleri içindeki dağılımına bakıldığında, gelirlerin % 88,13’ü “Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler” kalemini içeren Diğer Gelirler, % 11,73’ünü YİKOB’lar Tarafından Yürütülecek Hizmetler Karşılığı Elde Edilen Gelirler oluşturmaktadır. GİDER TÜRÜ 2018 (TL) YÜZDES İ PERSONEL GİDERLERİ 11.496.749,03 10,62 % SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 1.847.888,22 1,70 % MAL VE HİZMET ALIMLARI 23.831.311,36 22,01 % FAİZ GİDERLERİ 0,00 0,00 % CARİ TRANSFERLER 6.768,00 0,03 % SERMAYE GİDERLERİ 63.777.615,92 58,92 % SERMAYE TRANSFERLERİ 7.276.378,54 6,72 % BORÇ VERME 0,00 0,00 % BÜTÇE GİDER TOPLAMI 108.236.711,0 7 100,00%

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurumun bütçesi ve muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller aynı Kanun’un 28/A maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Bununla beraber, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan haller için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuatının geçerli olacağı belirtilmiştir. Sözü edilen Yönetmelik, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) ilgili mevzuata ve uluslararası standartlara uygun olarak genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde bütçelerini hazırlanmasını öngörmektedir. Aynı Yönetmelik ayrıca, malî kaynaklarının yönetilmesi ve kontrolü, hesap ve kayıtların tutulması ve raporlanmasında kullanılacak muhasebe standartlarının ilgili kişilerin bilgi ve ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesini ve raporlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir. Başkanlıklar, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde yer alan hesap planı ve bu hesap planına göre oluşturulan detaylı hesap planını kullanırlar. Hesap planında yer almamakla birlikte Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Çerçeve Hesap Planında yer alan her hangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa yönetmelikteki hesap planına hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlık yetkilidir. Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemleri, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/5/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılır. Bu Yönetmeliğin 485’inci maddesinde YİKOB tarafından hazırlanması gereken mali tabloları belirlenmiştir. Denetim, aşağıda sıralanan mali tablolar üzerinden sonuçlandırılmıştır. a) Mizan cetveli b) Yevmiye Defteri c)) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 3) Nakit akış tablosu d) Diğer mali tablolar

1. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
2. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
3. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
4. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
5. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
7. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
8. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
9. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
10. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 5018 sayılı Kanuna tabi olmadığından, bu kanunun tanımladığı şekilde bir iç kontrol sistemi bulunmamakta olup herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Ertesi Yıl Bütçesinden Karşılanmak Üzere Yapılan Maaş ve Ücret Ödemeleri İçin Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca ödemesi yapılan 15 Aralık-14 Ocak işçi maaşlarına ilişkin olarak, bu ödemelerden 01-14 Ocak kısmına denk gelen kısmının 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı kullanılmadan doğrudan 630 Giderler Hesabı ile giderleştirildiği görülmüştür. 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5'inci maddesinde tanımlanan “Temel Kavramlar” arasında yer alan dönemsellik ilkesi; kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanmasını ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını ifade etmektedir. “162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı” ile ilgili olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hesabın Niteliği” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarların izlenmesi için kullanılır.”, “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 131’inci maddesinin (b) fıkrasında ise: “Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere yapılan maaş ve ücret ödemeleri

1. Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen tutarları bu hesapta izlenir. Yeni mali yılda bu tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılır. Bu tutarlar yeni yıl bütçesi ödeneklerinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 karşılanacağından, avans olarak verildiği yıldan herhangi bir ödenek devri yapılmaz.” hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 yılının Aralık ayının on beşinde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin 2019 yılının 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen kısmının 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, 2019 Yılı Aralık Ayının 15’inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen kısmının “162 Bütçe Dışı Avans Hesabında” izlenmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin yapılacağı ve “162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına” kaydedilmeyen bu türden işlemler, bundan sonra mevzuata uygun olarak ilgili hesaplara alınarak muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak bulguda bahsedilen muhasebe kayıt hatalarının Başkanlıkça düzeltileceği ifade edilmekte ise de yapılacak işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsayacaktır. Bu nedenle “162 Bütçe Dışı Avans Hesabında” kaydedilmesi gereken tutarın kaydedilmemesi nedeniyle Eskişehir Valiliği YİKOB 2018 yılı mali tablolarında yer alan sözü edilen hesap grubunun tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 2: Haklar Hesabının Kullanılmaması Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında, bilgisayar yazılımları ve programları olduğu halde, bu varlıkların 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “260 Haklar Hesabı” başlıklı 210’uncu maddesinde: “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.”, “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 214’üncü maddesinde: “Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılır.” denilmektedir. Ayrıca 47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin 2’nci bendinde; “… tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.” şeklinde düzenlenme getirilmiştir. Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde getirilen düzenleme ile 260 Haklar Hesabında yer alan varlıklar yılsonunda %100 amortismana tabi olacaktır. Kamu İdaresi’nde kullanılan bilgisayar yazılımları ve programları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 4: Kurumda Kullanılan Bilgisayar Programları Yazılımın Adı Bedeli (TL) Kullanım Süresi Edinilme Tarihi İki Boyutlu CAD Çizim Programı 44.752,32 3 Yıl 13.04.2017 Yaklaşık Maliyet ve Hakediş Programı Lisans Yenileme 12.744,00 1 Yıl 25.07.2018 İşçi Maaş Hesaplama Programı 3.600,00 1 Yıl 19.04.2018 Mevzuat ve İçtihat Programı Lisans Yenileme 944,00 1 Yıl 05.07.2018 TOPLAM 62.040,32
Yukarıdaki açıklamalara göre, Kamu idaresi tarafından 2018 yılında yapılan hak alımlarının toplam değeri 62.040,32 Türk Lirası tutarındadır. Yapılan incelemede bu haklar için 260 Haklar Hesabının kullanılmadığı ve dolayısıyla bu haklar için dönem sonunda amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, Kamu İdaresinin sahip olduğu bilgisayar yazılımları ve programlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesinin ve bu varlıklar için yılsonunda %100 amortisman ayrılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, 2019 yılı itibari ile bilgisayar yazılım ve programları hizmet alımına ilişkin ödemelerde “260 Haklar Hesabı” ile “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” kullanılarak mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacağı ve yılsonunda %100 amortisman payları ayrılacağı, ilgili hesap kodlarının kullanılması hususunda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 gerekli işlemlerinde yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak bulguda bahsedilen muhasebe kayıt hatalarının Başkanlıkça düzeltileceği ifade edilmekte ise de yapılacak işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsayacaktır. Bu nedenle “260 Haklar Hesabı” ile “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı”'nda kaydedilmesi gereken tutarların kaydedilmemesi nedeniyle Eskişehir Valiliği YİKOB 2018 yılı mali tablolarında yer alan sözü edilen hesap grubunun tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 3: Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payının Gelir Kaydedilmemesi Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca taşınmaz kültür varlıkları katkı payı tutarlarının Maliye Bakanlığı yazısına rağmen bütçeye gelir kaydedilmeyip emanet hesaplarda tutulduğu görülmüştür. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında: “Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.” hükmü yer almaktadır. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında: “21.07.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12’nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür…” hükmü yer almaktadır. Ayrıca İçişleri Bakanlığının uygun mütalaası bulunan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.04.2017 tarih ve 3296 sayılı yazısında da YİKOB'ların 674 sayılı KHK ile tüzel kişiliği haiz özel bütçeli kuruluş oldukları gerekçesiyle kültür varlıkları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 katkı paylarının emanet hesapta izlenmesi yerine bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarına ilişkin tüm hak ve yetkiler Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına verilmiştir. Dolayısıyla taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının, genel bütçenin dışında özel bütçeli kamu tüzel kişisi olan YİKOB tarafından, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilerek YİKOB bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 2018 yılında belediyelerden tahsil olunan 4.836.407,62 Türk Lirası taşınmaz kültür varlıkları katkı payı tutarlarının tahakkuk esaslı muhasebe sistemi gereği emanet hesapları yerine gelir hesaplarında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmeliğin Katkı payının kullanımı başlıklı 7. maddesinde bildirildiği üzere; ‘’(1) Katkı payı hesabında toplanan tutar, taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan planlama, proje, uygulama ve kamulaştırma işlerinde kullanılmak üzere, proje sahibi il özel idaresine, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılır ve harcamalar vali tarafından denetlenir. (5) İl özel idarelerince açılan katkı payı hesabından elde edilecek nema ve benzeri gelirler de bu Yönetmelikte belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz.’’ hükümlerine istinaden, toplanan katkı payı tutarlarının sadece Kültür Varlıkları için harcanması gerektiği bildirilmiş olup, Kültür Varlıkları Katkı Payı tutarlarından tahsil edilen, harcanılan ve kalan bakiyelerinin mali tablolarda görünmesi gerektiği ve özellikle kalan tutarın takibinin mizan üzerinden yapılabilmesi gerektiği değerlendirildiğinden emanet hesaplarda takip edilmekte olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında kültür varlıkları katkı paylarının gelir olarak değil emanet olarak izlendiği için tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ifade edilmişse de 6360 sayılı Kanun ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12’nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler YİKOB’lara verilmiştir. Dolayısıyla belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların muhasebeleştirilmesi işlemlerinden YİKOB sorumludur. 23.12.2014 tarih 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; tam açıklama, dönemsellik ve tutarlılık kavramları; “Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir. Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır. Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.” şeklinde açıklanmıştır. Buna göre mali tablolar yeterli ölçüde açık ve anlaşılır olmalıdır. Kültür katkı paylarının sadece tahsilat aşamasında muhasebe kayıtlarında yer alması tahakkuk esaslı muhasebe sistemine aykırılık teşkil etmektedir. Muhasebenin tahakkuk esası, birden fazla muhasebe dönemini etkileyen işlemlerin kaydedilmesi ve raporlanması için uygun bir ortam oluşturur. Gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilmesi, bütçe işlemlerinin ise nakit esasında muhasebeleştirilmesi tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereğidir. Dolayısıyla, bulguda ayrıntısıyla belirtildiği üzere belediyelerden bildirimler geldiğinde tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise ilgili hesaplara kayıtların yapılması gerekmektedir. BULGU 4: Kurumun Organize Sanayi Bölgelerine Ortaklığından Doğan Sermaye Paylarının Mali Tablolarda İzlenmemesi Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait muhasebe kayıtları ve mali tabloların incelenmesi neticesinde; Başkanlığın Beylikova Besi Organize Sanayi Bölgesi ve Sivrihisar Organize Sanayi Bölgesinde bulunan sermaye payı ortaklıklarının mali tablolarda yer almadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 181’inci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 maddesinde; “Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 182’nci maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir…” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerince yapılan incelemede Başkanlığın iştirak ettiği Organize Sanayi Bölgeleri olduğu tespit edilmiştir. Başkanlığın iştirakinde bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerine ortaklık katılım payı oranları ve tutarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 5: Kurumun Ortak Olduğu Şirketlere İlişkin Tablo Şirket YİKOB Hisse Oranı (%) Hisse Tutarı (TL) Beylikova Besi Organize Sanayi Bölgesi %40 405.200,00 Sivrihisar Organize Sanayi Bölgesi %30 750.000,00 TOPLAM 1.155.200,00 Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere Başkanlık Beylikova Besi Organize Sanayi Bölgesine katılım payı oranının % 40 olduğu ve bu kuruluşa toplamda 405.200,00 Türk Lirası sermaye tutarı yatırmıştır. Sivrihisar Organize Sanayi Bölgesine katılım payı oranının %30 olduğu ve bu kuruluşa da toplamda 750.000,00 Türk Lirası sermaye tutarı yatırdığı görülmektedir. Ancak Başkanlığın mali tabloları incelendiğinde kuruluşuna iştirak ettiği Beylikova Besi Organize Sanayi Bölgesine ve Sivrihisar Organize Sanayi Bölgesine yatırdığı sermaye payının ortaklıklarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Bu durum, Kurumun mali tablolarında yer alan varlıkların 1.155.200,00 Türk Lirası tutarı kadar eksik olarak görülmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, Başkanlıkça Beylikova Besi OSB ve Sivrihisar OSB için yatırılan sermaye tutarları için belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 241 Mal ve Hizmet Üreten

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığımızın Beylikova Besi Organize Sanayi Bölgesi ve Sivrihisar Organize Sanayi Bölgelerine ortaklığı ile ilgili sermaye payı katılım tutarlarının “241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına” kayıtlarının yapılmış olduğu ve mali tablolarda ilgili varlıkların görünmesinin sağlandığı belirtilmiştir. Sonuç olarak bulguda bahsedilen muhasebe kayıt hatalarının Başkanlıkça düzeltildiği ifade edilmekte ise de yapılan işlemler, 2019 yılı mali tablolarında yer alacak hesapları kapsayacaktır. Bu nedenle, “241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına” kaydedilmesi gereken tutarların kaydedilmemesi nedeniyle Eskişehir Valiliği YİKOB 2018 yılı mali tablolarında yer alan sözü edilen hesap grubunun tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı ile Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabının Kullanılmaması Mülkiyeti Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait olan ve kiraya verilen taşınmazlar bulunmasına rağmen, 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı ile 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri ile Genel Yönetim Muhasebe Standartları, Kuralları ve Uygulanması” başlıklı 42’nci maddesinde; “(1) Kurumların muhasebesi, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; “d) Sosyal sorumluluk kavramı: Muhasebe sisteminin yapısında, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde, mali tabloların düzenlenmesinde, sunulmasında, toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve bilgi üretiminde gerçeğe uygun, tarafsız ve dürüst davranılması esastır” … g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir” hükümleri yer almaktadır. Bu çerçevede, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı” başlıklı 475’inci maddesinde yer alan; “(1) Bu hesap kurumun, bilançolarında kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenlerin izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın işleyişi” başlıklı 476’ncı maddesinde; “a) Borç

1. Kiraya verilen duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Kiraya verilen duran varlıklardan kira süresi sona erenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabına borç kaydedilir” hükümleri uyarınca, kiraya verilip de gelir elde edilen duran varlıkların, 990 Kiraya verilen duran varlıklar hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ancak uygulamada 2018 yılında Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından kiraya verilen duran varlıkların ilgili hesaplarda izlenmediği görülmüştür. Sonuç olarak, yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde kiraya verilen taşınmazların 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabında takip edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Kamu idaresi cevabında; özetle, mülkiyeti Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait olan ve kiraya verilen taşınmazların “990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı” ve “999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına” kayıtları yapılmış olup, bundan sonra kiraya verilen taşınmazlar mali tablolarda görünecek ve bu hesaplarda izleneceği belirtilmiştir. Sonuç olarak bulguda bahsedilen muhasebe kayıt hatalarının Başkanlıkça düzeltileceği ifade edildiğinden bu aşamada önerilecek başka bir husus bulunmamaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Bazı Yapım İşlerinde Yüklenicinin İşini Özenle Yapma Borcunu Yerine Getirmemesi Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının yapım işleri ile ilgili olarak yapılan fiili fiziki denetimlerde, bazı yapım işlerinde hatalı ya da kusurlu işçilikler ile projesinde belirtilenden farklı malzemelerin kullanılmış olduğu görülmüş olup yüklenicinin işini özenle yapmadığı tespit edilmiştir. Yüklenicinin özen sorumluluğu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 471’inci maddesinde: “Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.” şeklinde açıklanmıştır. Buna göre, yüklenici o alanda faaliyet gösteren işin uzmanı, makul ve dürüst bir kişinin göstermesi gereken özenli davranışı göstermek zorundadır. Yüklenicinin özen sorumluluğuna ilişkin YİGŞ’ nin 14’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında ise : “(3) Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır. Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır. Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz. Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur.” denilmektedir. Keza işin belli kısımları kalitesiz malzeme kullanılması ya da kötü işçilik nedeniyle bozuk ya da noksan yapılmışsa; Yüklenici tarafından sağlanan malzemelerde ise, TBK madde 472/1 hükmüne göre “… malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı, satıcı gibi sorumludur.” Bu hükümle bir taraftan malzemenin bozukluklarına karşı sağlama sorumluluğu düzenlenirken diğer taraftan yüklenicinin malzemeyi tedarik ederken göstereceği özen de söz konusu edilmektedir. Yüklenici ihale dokümanında kararlaştırılan cins ve kaliteden daha aşağı kalitede malzeme kullanamaz. YİGŞ madde 15/6‘da : “(6) Yüklenici tarafından fen ve sanat kurallarına aykırı olarak kusurlu yapıldıkları anlaşılan iş kısımlarını yıktırıp yükleniciye yeniden yaptırmak hususunda yapı denetim görevlisi yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.” Madde 23’te : “Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Madde 25/1‘de : (1) Taahhüt konusu yapım işinin her türlü sorumluluğu, kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar tamamen yükleniciye aittir. Yüklenici, gerek malzemenin şartnameye uygun olmamasından ve gerekse yapım işlerinin kusur ve eksiklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare, kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini, bütün giderleri yükleniciye ait olmak üzere 4734 sayılı Kanunda gösterilen usullerden biri ile yaptırabilir. İdare bu işler için yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 25’inci maddesinde de; “ … c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak…” hükmü getirilmiş, aynı Kanunun 27’nci maddesinde Yüklenicilerin ceza sorumluluğu, 28’inci maddesinde Görevlilerin ceza sorumluluğu ve 31’inci maddesinde de Yapı denetim görevlilerinin sorumluluğu düzenlenmiştir. Yukarıdaki düzenlemeler yüklenicinin özen sorumluluğunun yerine getirilip getirilmediğinin tespitinde ölçü olarak kabul edilen kurallardır. Yüklenicinin sözleşmeye taraf olarak bu kurallara uygun şekilde yapım işini yürütüp teslim borcunu yerine getirmeyi taahhüt ettiği kabul edilirken, İdarenin ise bu kuralların yerine getirilip getirilmediği hususunda sorumluluğu bulunmaktadır. Konuya ilişkin olarak incelenen yapım işlerinde tespit edilen hatalı ve kusurlu imalatlar aşağıda gösterilmiştir.

• Okul binasının dış ve iç cephelerinin boyasının özenle yapılmaması,
• Tezgâhlarda granit yerine mermer kullanılması,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22

• Engelli yürüme yollarının yapımında gerekli özenin gösterilmemesi,
• Dış cephede çatlaklar ve bozulmalar bulunması,
• Kilit parke taşları ve olukların düzenli olmaması,
• Merdivenlerde kaymaz bantların özensiz takılması,
• Okul ana giriş kapısının elektrikli kayar kapı yerine elektriksiz sürgülü demir kapı yapılması,
• Okul içi merdivenlerde duvar kısmında tutunma barının yapılmaması, Kurumda incelenen yapım işleri neticesinde yüklenicilerin hatalı ya da kusurlu olarak işini yapması ve projesinde belirtilenden farklı malzemelerin kullanması sebebiyle yüklenicinin işini özenle yapmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca yaptırılan yapım işlerine ilişkin olarak, belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca yüklenicinin sözleşme konusu işi sözleşmeye uygun şekilde yürütüp teslim borcunu yerine getirmesi, idarenin ise sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapılmasını engelleyecek tedbirleri alarak yüklenicinin sözleşmeden doğan edimlerini tam olarak yerine getirmesini sağlaması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususların giderilmesi için hem idare teknik personeli hem de yüklenici firmalar uyarılacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak İdare tarafımızca belirtilen hususlar doğrultusunda gerekli çalışmanın yapılacağını bildirmekte olup, gelecek yıllarda yürütülecek denetimlerde bu konu izlenecektir. BULGU 3: İhale Dokümanı İçinde Yer Alan Belgelerin Uyumsuzluğu Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının anahtar teslim götürü bedel sözleşmeyle düzenlenen bazı yapım işlerinin sözleşmelerinin uygulanması aşamasında, projeler arasında veya projeler ile mahal listeleri arasında çelişkiler olduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 6’ncı maddesinde, yapım işlerinde uygulama projelerine istinaden işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslim götürü bedel sözleşme düzenlenmesi, ön-kesin projelere dayalı yapım işlerinde ise birim fiyat sözleşme türünün esas alınması hükmüne yer verilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise, “… Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi, Birim fiyat sözleşme: Ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak idarelerce hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile yüklenici tarafından bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı üzerinden yapılan sözleşmeyi, … ifade eder” denilmektedir. Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan işlerde Kanun’un genel mantığına göre en önemli süreç uygulama projelerinin hazırlanması aşamasıdır. Öyle ki, yapılacak her bir imalat için ayrı bir fiyat alınmayacak, iş paket halinde toplam tutara yaptırılacaktır. Bu nedenle, projelerin açık, anlaşılabilir olması ve mahal listesi ile proje arasında herhangi bir tutarsızlığın bulunmaması gerekmektedir. Proje ve mahal listesi uyumsuzlukları, ilgili imalatın proje kapsamında mı yoksa iş artışı kapsamında mı yapılacağı konusunda tereddütler meydana getirmektedir. İhale aşamasında, projelerin yetersizliğinin mahal listesi ile kapatılmaya çalışılması ve mahal listesinde yer alıp uygulama projesinde bulunmayan imalatlar nedeniyle, istekliler yapılıp yapılmayacağı belli olmayan iş grupları için gerçekçi teklif verememektedir. Bunun sonucunda da İdare, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden olan rekabeti, saydamlığı, eşit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması şartlarını sağlayamamaktadır. Bunun yanında İdare, sözleşmenin ifa sürecinde de, yüklenici ile proje yerine mahal listesinde düzenlenen imalatların yapılması konusunda ihtilafa düşmektedir. Uygulama projeleri ile mahal listeleri arasında uyumsuzluk olduğu görüldüğünden bu belgelerin daha gerçekçi ve birbirleriyle uyumlu hazırlanması gerekmektedir. Eskişehir YİKOB bünyesinde yürütülen aşağıdaki yapım işlerinde konuyla ilgili yerinde incelemeler yapılmıştır:

1. Eskişehir İli Tepebaşı İlçesi 23 Derslikli Mithatpaşa İlkokulu Yapım İşi
2. Eskişehir İli Alpu İlçesi 24 Derslikli Borsa İstanbul Anadolu İmam Hatip Lisesi Binası Yapım İşi
3. Eskişehir İli Beylikova İlçesi 300 Öğrencilik Fen Lisesi Pansiyon Binası Yapım İşi
4. Eskişehir İli Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Safiye Gönül Bayar Huzurevi Ek Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi
5. Eskişehir İli Tepebaşı İlçesi Halk Eğitim Merkezi Binası Yapım İşi Yukarıdaki yapım işlerinde yapılan incelemelerde aşağıdaki çelişkilerin mevcut olduğu görülmüştür;

1. Mimari, statik, mekanik, elektrik proje uyumsuzlukları, genelde proje tasarımı esnasında mimari projede yapılan revizeler mekanik ve elektrik projelerine işlenmediğinden projelerde uyumsuzluklar ortaya çıkarmaktadır.
2. İmalat detayları ve sistem detaylarının yetersiz ve eksik olması.
3. Projeler, teknik şartname, genel şartname, özel şartname hazırlanırken yeterli özen gösterilmemesi, açık ve net hazırlanmaması nedeniyle aralarında çelişki bulunması
4. Projelerin ve mahal listelerinin birbiriyle uyumsuz olması.
5. Projelerde kopyala yapıştır adı verilen tekniğin kullanılması nedeniyle ihtiyaca cevap vermeyen hatalı durumların ortaya çıkması. Örneğin; okulun mahal listesinde ıslak hacimlerin duvarlarında hem seramik kaplama hem de andezit kaplama bir arada gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Verilen örnekler neticesinde kamu idaresince projelendirme sürecine yeterli önem verilmediği görülmektedir. Meri mevzuat hükümlerine göre uygulama projelerinin detaylı bir şekilde açık ve net olması gerekmektedir Bu itibarla, hem ihale hem de sözleşmelerin uygulanması sürecinde benzer sorunlarla karşılaşmamak için projelendirme sürecine daha fazla dikkat edilmesinin, projelerin birbirleri ile uyumlu olmasına ve mahal listesi ile çelişmemesine önem verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, yatırımlara ait projeler yatırım sahibi kurumlar tarafından proje firmalarına hazırlattırılıp ihale yapılmak üzere Başkanlığa gönderilmektedir. Gelen projeler Başkanlık bünyesinde ihaleye uygunluğu yönünden incelenmekte, proje birimimiz olmadığından ayrıntılı inceleme yapılamamaktadır. Burada belirtilen hususlarla ilgili yatırım sahibi kurumlar uyarılarak projelerde gerekli kontrollerin yapılarak Başkanlığa gönderilmesinin sağlanacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak İdare tarafımızca belirtilen hususlar doğrultusunda gerekli çalışmanın yapılacağını bildirmekte olup, gelecek yıllarda yürütülecek denetimlerde bu konu izlenecektir. BULGU 4: Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına kültür katkı payı ödemekle yükümlü 14 belediyenin 2018 yılında kültür katkı paylarına ilişkin olarak aylık bildirim ve ödemelerini geciktirdikleri veya olması gerekenden daha az ödeme yaptıkları görülmüştür. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “21/07/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür.” hükmü ile 12’nci madde gereğince il özel idaresince kullanılan haklar ve yetkiler YİKOB’lara devredilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanun’un 12’nci maddesinde ise;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” ifadesine yer verilerek ilçe belediyelerinin topladığı emlak vergisinin %10’u oranında ayrıca taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunacağı ve bu tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar YİKOB’lara bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin devamında; “… Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. … Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir…” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilçe belediyeleri topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye Başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Aşağıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere Başkanlığın hesabına yatırılması gereken

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 kültür katkı payları toplamı 3.408.206,40 Türk Lirası tutarındadır. Tablo 6: Eskişehir Yikob 2018 Yılı Kültür Varlıkları Payı Ödeme Durumu No Belediyenin Adı Tahakkuk Tahsilat Kalan 1 Odunpazarı Belediyesi 4.043.755,97 1.582.169,65 2.461.586,32 2 Tepebaşı Belediyesi 3.683.213,93 2.751.112,38 932.101,55 3 Sivrihisar Belediyesi 59.325,08 59.325,08 0,00 4 Çifteler Belediyesi 61.151,78 61.151,78 0,00 5 Seyitgazi Belediyesi 155.554,02 155.554,02 0,00 6 İnönü Belediyesi 166.154,64 166.154,64 0,00 7 Sarıcakaya Belediyesi 15.352,84 15.352,84 0,00 8 Mihalgazi Belediyesi 1.097,05 0,00 1.097,05 9 Mihalıççık Belediyesi 8.899,47 8.899,47 0,00 10 Beylikova Belediyesi 3.141,66 3.141,66 0,00 11 Alpu Belediyesi 13.421,48 0,00 13.421,48 12 Günyüzü Belediyesi 4.570,07 4.570,07 0,00 13 Han Belediyesi 7.528,79 7.528,79 0,00 14 Mahmudiye Belediyesi 21.447,24 21.447,24 0,00 TOPLAM 8.244.614,02 4.836.407,62 3.408.206,40 Sonuç olarak, bazı belediyelerin kültür varlıkları katkı paylarını hiç ödemediği bazı belediyelerin ise geç ödediği, ilgili belediyelerin genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek YİKOB’a gönderilmesinin sağlanması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; özetle, Kültür Varlıkları Katkı Paylarını ödemeyen veya geç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 ödeyen Belediyelerle ilgili 6736, 7020 ve 7143 sayılı Bazı Alacakların Yapılandırılması Kanunları kapsamında yapılandırılan alacakların dışında kalan katkı payları için 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun Hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek alacağın tahsili için takip işlemleri başlatıldığını, Başkanlık tarafından 2017 ve önceki yıllarda borçlu Belediyelerin Kültür Katkı Paylarının tahsili için İller Bankasına yazılmış ve tahsilatlar devam edilmekte olup, 2018 yılı Sayıştay bulgusunda belirtilen Kültür Varlıkları Katkı Payları alacaklar için İller Bankasına borçlu belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden kesinti yapılmak üzere 13.05.2019 tarihinde yazılmış olduğunu ve Başkanlık tarafından kültür varlıkları katkı payının tahsilinin takibine titizlikle devam edileceği bildirilmiştir. Sonuç olarak İdare tarafımızca belirtilen hususlar doğrultusunda gerekli çalışmanın yapılacağını bildirmekte olup, gelecek yıllarda yürütülecek denetimlerde bu konu izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35