2018 - ANTALYA VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI.pdf

ANTALYA VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 10
8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 23
9. EKLER ........................................................................................................................................................ 56

KISALTMALAR KHK :Kanun Hükmünde Kararname ÜFE :Üretici Fiyat Endeksi TSE :Türk Standartları Enstitüsü YİGŞ :Yapım İşleri Genel Şartnamesi YİKOB: Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı SGK :Sosyal Güvenlik Kurumu ÖBF :Özel Birim Fiyat EKAP :Elektronik Kamu Alımları Platformu

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılma Açısından Dağılımı…….5 Tablo 2. 2018 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı……….6 Tablo 3. 2018 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler…………………………………………....6 Tablo 4: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı Borç Tutarları……….....29 Tablo 5: Gayrimenkul Kira Bedelleri……………………………………………………….41

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Kullanılmaması

2. Kamu İdarelerine Devredilen Bazı Taşınırlara Amortisman Ayrılması

3. Sosyal Güvenlik Kurumu Prim Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

4. Taşınmazın Değerini Artıran Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesabına Kaydedilmemesi

5. Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması

6. Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemlerin Mevzuata Uygun Yapılmaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

7. Banka Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Bulunması

8. Muhasebe Hatalarının Geçmişe Dönük Olarak Düzeltilmesi

9. Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Gelir Vergisi Kesintisi Sonrası Net Olarak Kaydedilmesi

10. Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi

11. Banka Hesaplarının Verimli Kullanılmaması

12. Bazı Yapım İşlerinde Kesin Teminat Süresinin Sözleşmeye Uygun Olarak Uzatılmaması

13. Hakediş Raporlarının Mevzuata Uygun Düzenlenmemesi

14. İdarenin Onayı Olmadan Alt Yüklenici Çalıştırılması

15. Satın Alınan Betonun Üretildiği Tesisin, TSE ve Mevzuatının Gerektirdiği Diğer Belgelerin İmalata Başlamadan Önce İdareye Verilmemesi

16. Taşınmaz Kiralarında Sözleşme Hükümlerine Uyulmaması

17. Yapım İşi Sözleşmelerinde İş Artışı Yapılacağına Dair Hüküm Bulunması

18. Yapım İşlerinde İmalata Devam Edilen Dönemde Süre Uzatımı Verilmesi

19. Yapım İşlerinde Yaklaşık Maliyet Hesabında Özel Birim Fiyatların Mevzuata Uygun Hazırlanmaması

20. Temsil Ağırlama Giderlerinde Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin Mal ve Hizmet Alım Sürecinin Dışında Yer Alması Nedeniyle Yetki ve Sorumluluk Uyumsuzluğu Bulunması

21. Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının Kullanılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’a 6360 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi ile eklenen “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesi ile Büyükşehir Belediyelerinin bulunduğu illerde genel bütçeli idare olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları kurulmuştur. 674 sayılı KHK'nın 35’inci maddesiyle 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28/A maddesinde yapılan değişiklikle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 01.09.2016 tarihinden itibaren genel bütçe kapsamındaki idare olmaktan çıkarılarak, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli idareye dönüşmüştür. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile birlikte 3152 sayılı Kanun’da 703 sayılı KHK ile birçok değişiklik yapılmış, birçok madde ilga edilmiş, Kanun’un “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesinin başlığı “İl Yatırım ve Hizmetleri” şeklinde değiştirilmiştir. 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 273’üncü maddesi ile Büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere valiye bağlı olarak kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur. 4 Nisan 2014 ve tarihli 28962 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları sıralanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mevzuat  3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat Kanunu  5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu  YİKOB Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği  Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik  112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği  2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu  3213 sayılı Maden Kanunu  4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu  5442 sayılı İl İdaresi Kanunu  5686 sayılı Jeotermal ve Doğal Mineralli Sular Kanunu  Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği  Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği  Taşınır Mal Yönetmeliği  Şehitlik Yönetmeliği 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Valiye bağlı olarak kurulan özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının teşkilat yapısı 04.04.2014 tarih ve 28962 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “b) Başkan: Vali veya valinin görevlendirdiği vali yardımcısını ifade eder.” denilerek Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının sevk ve idaresini yapacak makam belirtilmiştir. “Teşkilat, Görev, Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı 4’üncü maddesine göre Başkanlık aşağıda belirtilen müdürlüklerden oluşur; “a) Yatırım İzleme Müdürlüğü.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 b) Rehberlik ve Denetim Müdürlüğü. c) Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü. ç) 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü. d) İdari ve Mali İşler Müdürlüğü. e) Hukuk İşleri Müdürlüğü. f) Doğal Kaynaklar, Ruhsat ve Kültür Varlıkları Müdürlüğü. Mezkûr Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin devamında; “(2) Başkanlık bünyesinde valinin onayıyla geçici birimler kurulabilir. Gerektiğinde valinin onayıyla Başkanlığın görevlerini yerine getirmek üzere ilçelerde de geçici birimler kurulabilir. Başkan geçici birimlerin sevk ve idaresini yürütmek üzere birim sorumlusu görevlendirir. (3) Başkanlığın personel ihtiyacı İçişleri Bakanlığı kadrolarında görev yapan personelden karşılanır. (4) Vali, bu maddede belirtilen müdürlüklerde ve geçici birimlerde görev yapmak üzere uzman, sözleşmeli personel ve memurları kadro, yer ve unvanlarına bakılmaksızın Başkanlıkta görevlendirmeye yetkilidir.” denilmek suretiyle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarında kurulması gereken birim müdürlüklerine, kurulabilecek geçici birimlere ve personel ihtiyacının karşılanma usulüne ilişkin bilgi verilmiştir. Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda 107 adet memur, 44 adet geçici görevli personel, 23 adet taşerondan kadroya geçen işçi ve 39 adet de sürekli işçi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile kurulmuştur. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında olmamakla birlikte, bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 ilgili hususlar, 30.12.2016 tarih ve 29934 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiş olup, Yönetmelik’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan ikincil mevzuattaki bütçe, kesin hesap, sorumluluk, hesap ve kayıt düzeni, muhasebe ve raporlamaya ilişkin benzer hükümlere yer verildiği görülmektedir. Yönetmelik’in 19’uncu maddesine göre Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kıyasen uygulanır. Bütçenin hazırlanmasında; Başkanlığın hedef ve planları, birimlerin ödenek talepleri, bir önceki yıl gelir gerçekleşmeleri çerçevesinde öngörülen gelirler ve devredecek nakit imkânları dikkate alınır. Başkanlıklar hazine yardımı taleplerini de içeren bütçe taslaklarına ilişkin çalışmalarını Mayıs ayının sonuna kadar tamamlar ve bütçe taslaklarını Valinin imzasıyla en geç 15 Haziran tarihine kadar İçişleri Bakanlığına iletir. Başkanlıkların bütçe taslaklarına ilişkin İçişleri Bakanlığı ile Başkanlık yetkilileri arasında görüşmeler yapılabilir. İçişleri Bakanlığınca uygun görülen hazine yardımı teklifleri gerekçelerini de içerecek şekilde Bakanlık bütçesi ile birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığına, yılı yatırım teklifleri ise Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilir. İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda yer alan toplam hazine yardımı ödeneği çerçevesinde Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarlarını belirleyerek ilgili Başkanlıklara iletir. TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Başkanlıklara yapılacak hazine yardımı ödeneklerinde değişiklik yapılması halinde İçişleri Bakanlığınca Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarları yeniden belirlenerek Başkanlıklara bildirilir. Başkanlıklar bildirilen hazine yardımı miktarlarını dikkate alarak bütçe tekliflerini hazırlar ve Valinin onayına sunar. Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun TBMM Genel Kurulunda kabulünü müteakiben bütçeler Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulur. Bütçe, bir metin ile eki cetvellerden oluşur. Bütçe metninde; gelir tahminleri ve bunların hukuki dayanakları, gider tahminleri, harcama yetkisinin devrine ilişkin esaslar, parasal limitler, ödenek kullanımına ilişkin esaslar ve bütçeye ilişkin diğer hususlara yer verilir. YİKOB bütçesi vali tarafından onaylanmadan uygulanamaz.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kesin hesap; Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından bütçesine paralel olarak hazırlanarak mali yılın bitimini takip eden mart ayı içerisinde üst yöneticinin incelemesine sunulur. Üst Yönetici kesin hesabı en geç nisan ayının sonuna kadar inceleyip gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar. Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından imza edilerek üst yöneticiye sunulan ve üst yönetici tarafından imzalanarak kabul edilen Kesin hesap 15 Hazirana kadar Vali tarafından onaylandıktan sonra kesinleşir. YİKOB tarafından gerçekleştirilen harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının bütçe ve muhasebe işlemlerine ait kayıtlar ile bu kayıtlar esas alınarak üretilen tablo ve raporlar, Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğü tarafından üretilmektedir. Muhasebe hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca sunulan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) kullanılarak kayıt altına alınmaktadır. Diğer işlemler için İçişleri Bakanlığının e- Bakanlık otomasyon sistemi kullanılmaktadır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi açısından dağılımı, aşağıda Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1.2018 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılma Açısından Dağılımı GİDER TÜRÜ 2018 YÜZDESİ PERSONEL GİDERLERİ 18.354.782,43 8,22% SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 4.001.547,57 1,79% MAL VE HİZMET ALIMLARI 5.421.186,16 2,43% FAİZ GİDERLERİ - 0,00% CARİ TRANSFERLER 3.102.364,00 1,39% SERMAYE GİDERLERİ 183.104.415,35 82,05% SERMAYE TRANSFERLERİ 9.189.966,60 4,12% BORÇ VERME - 0,00% BÜTÇE GİDER TOPLAMI 223.174.262,11 Başkanlığın Bütçe Giderleri 223.174.262,11 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Giderlerinin % 82,05’i Sermaye Giderleri, % 8,22’si Personel Giderleri, % 1,79’u Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri, %4,12’si Sermaye Transferleri, % 2,43’ü Mal ve Hizmet Alım Giderleri, % 1,39’u ise Cari Transferler’den oluşmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 2. 2018 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GELİRİN TÜRÜ 2018 YÜZDESİ VERGİ GELİRLERİ 0,00 0,00% TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 1.237.897,78 0,49% ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL GELİRLER 25.511.358,27 10,13% DİĞER GELİRLER 227.538.314,27 89,48% SERMAYE GELİRLERİ 0,00 0,00% BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 254.287.570,08 100,00% BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET VE İADELER TOPLAMI 617.592,25
NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 253.669.977,83
Başkanlığın 2018 yılı Bütçe Gelirleri 253.669.977,83 TL, Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 617.592,25 TL, Net Bütçe Gelirleri ise 253.669.977,83 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelir kalemlerinin toplam bütçe gelirleri içindeki dağılımına bakıldığında, gelirlerin % 89,48’unu Diğer Gelirler, % 10,13’unu Alınan Bağış ve Yardımlar ile %0,49 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinden oluşturmaktadır. Tablo 3. 2018 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler 2018 Yılı İçinde Alınan Ödenekler Yapılan Tenkisler KALAN 2018 Yılı İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler TOPLAM Ödenek Üstü Harcamalar 235.696.501,95 1.521.163,12 234.175.335,83 223.174.262,11 - 223.174.262,11 - Yukarıdaki tabloda belirtildiği üzere Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu verilerine göre 2018 Yılı İçinde Alınan Ödeme Emirleri 235.696.501,95 TL, 2018 Yılı İçindeki Ödemeler ise 223.174.262,11 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurumun bütçesi ve muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller 3152 sayılı Kanun’un 28/A maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Bununla beraber, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan haller için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın geçerli olacağı belirtilmiştir. Sözü edilen Yönetmelik, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) ilgili mevzuata ve uluslararası standartlara uygun olarak genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde bütçelerini hazırlamalarını öngörmektedir. Ayrıca, malî kaynaklarının yönetilmesi ve kontrolü, hesap ve kayıtların tutulması ve raporlanmasında kullanılacak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 muhasebe standartlarının ilgili kişilerin bilgi ve ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi ve raporlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Başkanlıklar, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hesap planı ve bu hesap planına göre oluşturulan detaylı hesap planını kullanırlar. Hesap planında yer almamakla birlikte Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Çerçeve Hesap Planında yer alan her hangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa yönetmelikteki hesap planına hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlık yetkilidir. Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemleri, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/5/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre yapılır. Bu Yönetmelik’in 485’inci maddesinde YİKOB tarafından hazırlanması gereken mali tablolar belirlenmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. a) Mizan cetveli b) Yevmiye defteri c) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu d) Diğer mali tablolar
3. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
4. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
5. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 5) Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu 6) Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi olmadığından, bu Kanun'un tanımladığı şekilde bir iç kontrol sistemi bulunmamakta olup herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Kullanılmaması 2018 yılı kesin hesap cetvelleri ile mizan cetvellerinin incelenmesinden, dönem içerisinde veya daha önceki dönemlerde tahsil edilen ancak, takip eden aylara ait gelirlerin 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında izlenmediği ve dönem sonunda uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait gelirler hesabında yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan gelirler 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 255'inci maddesinde 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının işleyişi aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: “(1) Gelecek aylara ait gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: Alacak 1 - İçinde bulunulan ayı takip eden aylara ait olarak tahsil edilen gelirler bir taraftan 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak, diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. 2 - Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan yılı takip eden yılda gelirler hesabına aktarılması gerekenler dönem sonunda bu hesaba alacak, 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç kaydedilir. b) Borç Bu hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili ayda gelir olarak tahakkuk ettirilen tutarlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” Aynı yönetmeliğinin 297 nci maddesinde “480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının” işleyişi aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: “ (1) Gelecek yıllara ait gelirler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 gösterilmiştir: a) Alacak İçinde bulunulan yılı takip eden yıllara ait olarak tahsil edilen gelirler bir taraftan 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. b) Borç Bu hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Bu çerçevede, 3 aylık olarak yapılan kira geliri tahsilatında 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemede içinde bulunulan ayı takip eden aylara ait olarak tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının çalıştırılmadığı görülmüştür. Oysa 600.03.06.01.99 ayrıntılı gelir kodunda 149.907,15 Türk Lirası kira geliri görülmektedir. Ayrıca muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği, 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının alacağında yer alan tutarlardan dönem sonunda tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan gelirlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabına aktarılması gerekmektedir. Muhasebenin temel ilkelerinden birisi olan dönemsellik ilkesi gereği de yapılması gereken bu kayıtların mali tablolarda yer almaması, mali tablo ve raporların gerçek durumu göstermesine engel oluşturacaktır. Kamu idaresi cevabında; "Bundan sonra tahsil edilecek kira gelirlerinin gelecek dönemlere ait olan tutarları, “380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında izlenecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak muhasebe kayıtlarının yılı içinde mevzuatına uygun olarak yapılmaması nedeniyle, Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmamasının 2018 yılı mali tablolarının tam ve doğru bilgi vermemesine neden olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: Kamu İdarelerine Devredilen Bazı Taşınırlara Amortisman Ayrılması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında yevmiye defterinin incelenmesi neticesinde, yılı içerinde alınıp kamu idarelerine devredilen bazı demirbaş niteliğindeki taşınırlara amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5/g maddesinde genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan kavramlardan olan tam açıklama kavramı gereğince, mali tabloların bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenleneceği kayıt altına alınmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; “Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinin b bendi dokuzuncu fıkrasında; “Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi tutulması gereken varlıklara ilişkin amortisman işlemleri yapılır” hükmü yer almaktadır. Yukardaki mevzuat hükümlerinde görüleceği üzere, amortisman işlemlerinin dönem sonlarında yapılacağı anlaşılmaktadır. Ancak yapılan incelemede, yıl içerisinde alınıp devredilen taşınırlara 652.166,49 Türk Lirası amortisman ayırıldığı tespit edilmiş olup mali tabloların tam ve doğru bilgi vermesini teminen yılı içerisinde alınıp kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen taşınırlara amortisman ayrılmaması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu taşınırlar için ayrılan amortisman tutarlarına ilişkin düzeltme kaydı yapılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek düzeltme kaydının yapıldığı belirtilmiştir. Ancak muhasebe kayıtlarında yılı içerisinde alınıp devredilen taşınırlara amortisman ayrılmasının 2018 yılı mali tablolarının tam ve doğru bilgi vermemesine neden olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 3: Sosyal Güvenlik Kurumu Prim Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2018 yılına ilişkin muhtar maaş ve prim ödeme kayıtlarının incelenmesi sonucunda; sigorta prim ödemelerinde 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının kullanılmadığı, doğrudan gider kaydı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına ilişkin “Hesaba niteliği” başlıklı 271’inci maddesinde; “ Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır ”hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelik'in “Hesabın işleyişi” başlıklı 273’üncü maddesinde; “Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak

1. İlgili sosyal güvenlik kurumu geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2. Hesap veya toplam hatası gibi nedenlerle ilgili sosyal güvenlik kurumuna fazla gönderilen tutarlar Sandık veya Kurum adına bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
3. Nakden veya mahsuben tahsil edilen gelirlerinden gönderilenler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir” şeklindedir. Yapılan incelemede, İdare tarafından 2.992.313,71 Türk Lirası Sosyal Güvenlik Kurumu ödemelerinin, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına tahakkuk kaydı yapılmadan, doğrudan 630 Giderler hesabında izlendiği görülmüştür. Sonuç olarak; doğrudan gider yapılan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca sigorta prim ödemelerinde, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Kamu idaresi cevabında; "Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta prim ödemelerinde “361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı”nın kullanılmasına başlanmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek hesabın kullanılmaya başlandığı belirtilmiştir. Ancak muhasebe kayıtlarının yılı içinde mevzuatına uygun olarak yapılmaması nedeniyle, 2018 yılı mali tablolarında 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının kullanılmaması, ilgili hesap alanlarının doğruluğu ve güvenilirliği etkilemektedir. BULGU 4: Taşınmazın Değerini Artıran Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesabına Kaydedilmemesi Antalya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde bulunan lojmanların değerinde artış meydana getiren onarım giderlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına İlişkin Rehberin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin 1-b fıkrasında, bütçe kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşan ve normal ömrü bir yıldan daha uzun süreli olan mal ve hizmet alımları “sermaye giderleri” olarak tanımlanmıştır. 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” Konulu 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında; maliyet bedeli 34.000,00 Türk Lirasının üzerindeki taşınmazlar için yapılan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmektedir. Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin: 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının düzenlendiği 204’üncü maddesinde; bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmaktadır. Ancak Antalya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında yapılan incelemede; 559.539,72 Türk Lirası tutarındaki Lojman Bakım Onarım giderlerinin, binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin artırılması amacıyla yapılmış olmasına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 rağmen, bu işlere ilişkin yapılan ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabının kullanılarak muhasebeleştirildiği ve geçici kabul işleminden sonra değer artışına yol açan harcamaların 252 Binalar Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, taşınmazın değerini artıran 559.539,72 TL tutarındaki harcamanın sermaye gideri tertibinden karşılanması ve yapım süresince 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenerek geçici kabulden sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda belirtilen 559.539,72 TL tutarındaki taşınmazın değerini artıran harcamaya ilişkin düzeltme kaydı yapılarak ilgili maddi duran varlık hesabına söz konusu tutar devredilmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek düzeltme kaydının yapıldığı belirtilmiştir. Ancak 2018 yılı içerisinde 258 nolu hesabın kullanılmaması mali rapor ve tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini etkilemektedir. BULGU 5: Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının mali tablo ve muhasebe kayıtları ile kültür ve taşınmaz varlıklarının korunmasına ait katkı payı işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların YİKOB’a bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ve bu payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesinde; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir. …

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Bu madde uyarınca tahakkuk eden katkı payları hakkında 1319 sayılı Kanunun üçüncü kısmı hükümleri uygulanır. Katkı paylarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ile Bakanlık tarafından belirlenir. …”hükmü yer almaktadır. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; “21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür. Bahsedilen kanun hükmü uyarınca toplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tutarları, defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılır. Toplanan paraların yüzde yirmilik kısmı Kültür ve Turizm Bakanlığının öncelik vereceği projelerde kullanılır. Yıl içinde proje karşılığı tahsis edilmeyen miktar aynı amaçla kullanılmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine aktarılır. Aktarılan bu miktarları aynı amaçla kullanmak üzere gelecek yıl bütçesine aktarmaya Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilidir” denilmektedir. Bu hüküm gereğince, belediyelerce tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca takip edilmesi ve kullanılması gerekmektedir. Öte yandan, söz konusu tutarların takip ve tahsil işlemleri ile gelir kayıtlarının nasıl yapılacağı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde açıkça düzenlenmiştir. Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 87’nci ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 88’inci maddelerinde; “a) Gelirlerden alacakların tahakkuk işlemleri

1. İlgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hasılat ve kâr payları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. Bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu hesaba, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez. … Hesabın işleyişi MADDE 88 – (1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç

1. Gelir tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
2. Tahakkuktan fazla tahsilatın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810- Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
3. Tecil ve tehiri kaldırılan alacaklardan bu hesabı ilgilendiren tutarlar bu hesaba borç, vadesine göre 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı veya 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
4. Bu hesapta kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarları bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
5. 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inen tutarlar bu hesaba borç, 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
6. Bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. …”denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların muhasebeleştirilmesi işlemlerinde, belediyelerden bildirimler geldiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabının kullanılarak tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise gelen tutar 102 Banka Hesabına alınarak ve 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kapatılarak işlem yapılması gerekmektedir. Gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilmesi, bütçe işlemlerinin ise nakit esasında muhasebeleştirilmesi tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereğidir. Ancak, uygulamada belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların Başkanlığa bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği görülmüştür. Kamu idaresinin işlemleri incelendiğinde 2018 yılı için tahakkuk etmiş olan tutar olarak 40.232.663,64 Türk Lirasıdır. Söz konusu tutar, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıt altına alınmadığı için sadece tahsilat aşamasında mali tablolara yansımaktadır. Sonuç olarak, belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanarak Başkanlığın emanet hesabında izlenen tutarların temel muhasebe kavramlarına uygun olarak tahakkuk kayıtlarının yapılması, böylece yılı itibariyle kuruma yatırılması gereken toplam katkı payı tutarı ile yatırılan tutarların karşılaştırılmasının sağlanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Belediyelerce tahsil edilen ve Başkanlığımıza aktarılan kültür varlıkları katkı payı tutarlarının, 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 273. maddesinin 2. fıkrasında Başkanlığımızın gelirleri arasında sayılmaması dolayısıyla da emanet hesaplarda izlenmesi nedeniyle tahakkuk kayıtları yapılamamıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 273. maddesinin 2. fıkrasında Başkanlığın gelirleri arasında sayılmaması dolayısıyla da emanet hesaplarda izlenmesi nedeniyle tahakkuk kayıtları yapılamadığı belirtilmiştir. Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 18.11.2016 tarih ve 2016/3 seri no'lu Tahsilat İç Genelgesinin 2’nci maddesinde;" 674 sayılı KHK ile 3152 sayılı Kanunun 28/A maddesinde yapılan değişiklikle genel bütçenin dışında özel bütçeli kamu tüzel kişiliği haline dönüştürülen YİKOB’un gelirleri düzenlenmiştir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, 3152 sayılı Kanunun 28/A

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 maddesinde YİKOB’un gelirleri arasında sayılmamıştır. Ancak;

• 2863 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında “Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.” hükmü, 6360 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür…” hükmü, yer almaktadır. Yukarıda yer verilen hükümler gereğince, belediyeler tarafından tahsil edildiği halde süresinde YİKOB’a aktarılmayan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının, genel bütçenin dışında özel bütçeli kamu tüzel kişisi olan YİKOB tarafından, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilerek kendi bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir." düzenlemesi yer almaktadır. Yukarda açıklanan iç tahsilat genelgesinde görüleceği üzere, YİKOB'un özel bütçe tüzel kişisi olduğu ve kültür varlıkları katkı paylarının kendi bütçesine gelir olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların, İdarenin geliri olarak değerlendirilmesi ve belediyelerden bildirimler geldiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabının kullanılarak tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise gelen tutar 102 Banka Hesabına alınarak ve 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kapatılarak işlem yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, 40.232.663,64 Türk Lirası tutarında kültür katkı paylarının tahakkuk kayıtlarının yapılmaması sonucu, Bursa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 yılı mali tablolarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabına ilişkin tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 BULGU 6: Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemlerin Mevzuata Uygun Yapılmaması İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere arazi, arsa, bina, yer altı ve yer üstü düzenlerine ilişkin işlemlerin incelenmesi sonucunda, taşınmazların değerleme işlemlerinin ve cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Taşınmaz mal işlemleri” başlıklı 18’inci maddesinde Başkanlığın, mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydında ve icmal cetvellerinin düzenlenmesinde, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan, “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır” hükmü ile kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınması gerektiği, “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde ifade edilen “Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.” hükmü ile de taşınmazların eksiksiz bir şekilde kayıt altına alınması gereken en son tarih belirtilmiştir. Öte yandan Yönetmelik Eki 1’de belirtilen ve Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınması gerektiği; taşınmazların rayiç değerinin ise maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edilmesi gerektiği de hüküm altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu Yönetmelik’in “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 6’ncı maddesinde; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personelin, taşınmaz kayıtlarının mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamakla görevli olduğu, yapılan kayıt ve işlemlerden dolayı harcama yetkililerine karşı sorumlu olduğu” hükmü yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Buna göre, Başkanlığın, mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden mevcut kullanım şekilleri esas alınarak kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince fiili envanterinin çıkarılarak bahse konu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilmesi ve fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilmesi gerekmektedir. Yukarıdaki hükümler gereğince taşınmaz değerlemelerinin maliyet bedeli, rayiç değeri veya iz bedeli üzerinden yapılması gerekmektedir. Yapılan bu değerlemeler sonucu ortaya çıkan tutarlar muhasebe kayıtlarına esas teşkil edecektir. Başka bir deyişle ilgili taşınmaz cetvellerinin değer sütununda görünen tutarlarla bilançoda ilgili varlık hesaplarında görülen tutarların birbirine eşit olması gerekmektedir. Yönetmelik hükümleri gereğince taşınmazların 30.09.2014 tarihine kadar emlak vergisine göre değerlenip kayıtlara alınması gerekirken bu yapılmadığından bilançoda 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar hesaplarında hataya neden olunmuştur. Bu tarihten sonra yapılacak değerlemelerin anılan Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddenin 2’nci fıkrası gereğince taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınması uygun olacaktır. Yine Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin ‘Cins tashihlerinin yapılması’ başlıklı 10’uncu maddesi uyarınca (Değişik: 3.6.2014-2014/6455 K.), kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacaktır. Bununla beraber, kamu idareleri taşınmazların tapuda cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri de yapmakla yükümlüdür. Ancak tahsis edilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar için bu yükümlülük taşınmaz maliki idareye aittir. Cins tashihlerinin yapılması, taşınmazların, ilgili taşınmaz cetvellerine kayıt yapılmasında önem arz etmektedir. Tapu kayıtlarında yer alan cins kayıtları cetvellerde yer alan cins kayıtları ile uyumlu olmalıdır. Ancak cins tashihi işlemleri yapılıncaya kadar, mevcut kullanım şekli bina olan taşınmazın cinsi tapu kayıtlarında arsa görünse bile yine de ilgili cetvellere bina olarak kaydedilmesi gerekir. Bir taşınmazın, mevcut kullanım şekliyle taşınmaz cetvellerine cins kayıtlarının yapılması, tapu kayıtları ile fiili kullanım şekli birbirine aykırı ise bu aykırılığın giderilmesi, bu kayıtlara uygun varlık hesaplarının (252 Binalar, 250 Arazi ve Arsalar. vb) seçilmesi gerekmektedir. Örneğin cinsi tarla olarak kayıtlara alınmış olan ve 250

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Arazi ve Arsalar hesabına kayıtlı olan bir taşınmazın fiili durumu incelendiğinde söz konusu parsel içerisinde bina var ise bu taşınmazın cinsi bina olarak değiştirilmeli ve 252 Binalar hesabına kaydedilmelidir. İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların değerleme işlemlerinin yapılmaması ve cins tashihlerine başlanılmaması ve dolayısıyla cetvellerde yer alan yanlış taşınmaz cinslerine göre hatalı varlık hesapları kullanılması dolayısıyla bilançoda taşınmazlara ilişkin hatalı değerlendirmelere neden olunmaktadır. Sonuç olarak, Başkanlığın mülkiyetinde ve/veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tahsislerinin yapılarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden bedellerinin tespit edilmesi ve söz konusu taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımız adına kayıtlı taşınmazlar tapu bilgilerine göre emlak beyan değerleri üzerinden 2017 yılında muhasebe kayıtlarına alınmıştır. Muhasebe kayıtlarımızda bulunan taşınmazların cins değişiklikleri işlemlerine Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda başlanılmış olup; cins değişiklikleri yapılana kadar, kayıtlarımızda arsa olarak görülen ancak mevcut kullanım şekli bina olan taşınmazların taşınmaz cetvellerine bina olarak kayıt edilmesi, kayıtlara emlak beyan değerleri üzerinden alınan taşınmazların ise rayiç değeri üzerinden giriş yapılabilmesi için çalışmalara başlanılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda işlemlere başlanmış olduğu belirtilmektedir.
Taşınmazların kaydına ilişkin eksiklikler mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Banka Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Bulunması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı mali tablolarında yapılan inceleme neticesinde; 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç bakiyesinin birbirine eşit olmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabını düzenleyen “Hesabın Niteliği” başlıklı 55’inci maddesine göre, 102 Banka Hesabı, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılır. Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 56’ncı maddesinin (b) bendi uyarınca kurumun banka hesabından yapılacak ödemeler ve aktarmalar, kurumun hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yaptırılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri için “gönderme emri” (Örnek-51) düzenlenmelidir. Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde, 102 Banka Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları ifade edilmiştir. Buna göre; banka hesap özet cetvelinden kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı görülen paralar bu hesaba borç, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak; kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. Ayrıca, bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedilmelidir. Yönetmelik’in 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının işleyişini düzenleyen “Hesabın işleyişi “ başlıklı 60’ıncı maddesine göre de, bankadan çekle veya gönderme emri ile yaptıracakları ödeme ve göndermelerde, Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları yapılmalıdır. Bu maddeye uygun olarak, bankadan yaptırılacak ödeme veya göndermeler için düzenlenen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilmelidir. Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları da bu hesaba alacak, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 kaydedilir. Düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden, muhasebe birimlerine gönderilen banka hesap özet cetvelleriyle, bankaca hak sahiplerine ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen paralar bu hesaba borç, 102 Banka Hesabına alacak kaydedilmelidir. Yukarıda yer alan hükümler doğrultusunda, 102 Banka Hesabından bir çıkış olabilmesi için ilgili muhasebe birimince çek veya gönderme emri düzenlenmesi gerekmektedir. Bir başka ifadeyle 102 Banka Hesabına yapılacak alacak kaydına eşit tutarda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borçlandırılmalıdır. Bunun doğal sonucu olarak da 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç bakiyesine her zaman eşit olmalıdır. Yapılan incelemede, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı ile 102 Banka Hesabı alacak toplamının birbirine eşit olmadığı görülmüştür. 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı 258.142.484,61 Türk Lirası iken 102 Banka Hesabı alacak toplamı 283.000.442,84 Türk Lirasıdır ve aradaki fark 24.857.958,23 Türk Lirasıdır. Söz konusu farklılık; banka hesapları arasındaki virman işlemlerinin, 103 ve 108 numaralı hesaplar kullanılmadan, doğrudan 102 Banka Hesabının alt hesapları arasında aktarma yapılması suretiyle gerçekleştirilmesinden kaynaklanmaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Başkanlığın hesapları arasında yaptığı virman işlemlerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapılması ve 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç bakiyesinin birbirine eşit olması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımıza ait Banka hesapları arasında yapılan aktarmalarda bundan sonra, “103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile “108 Diğer Hazır Değerler Hesabının” kullanılması sonucunda “102 Bankalar Hesabının” alacak bakiyesi ile “103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı”nın borç bakiyesinin eşitliği sağlanacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak 2018 yılı içerisinde söz konusu kayıtların yapılmamış olması mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini zedelemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 BULGU 2: Muhasebe Hatalarının Geçmişe Dönük Olarak Düzeltilmesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı yevmiye defteri incelendiğinde, muhasebe işlem fişlerinde yer alan muhasebe hatalarının geçmişe dönük olarak düzeltildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43 üncü maddesinde; “(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır. (2) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, hesaplara ait “hesabın işleyişi” bölümlerinde belirtilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilir…”denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde de; "Kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir" hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, yevmiye kayıtlarında yapılan muhasebe hatalarının ancak başka muhasebe kaydıyla düzeltilebileceği, aksine düzeltmelerin yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Ancak Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı muhasebe işlem fişlerinde yer alan muhasebe hatalarının, doğrudan bilgisayar sistemi üzerinden düzeltildiği ve bu düzeltmelere ilişkin yeni muhasebe işlem fişlerinin basılı olarak oluşturulmadığı, dolayısıyla, imzalı muhasebe işlem fişlerinde yer alan hesap ve tutarlar ile yevmiye defterinde yer alan hesap ve tutarlarının farklılıklar içerdiği tespit edilmiştir. Yapılan incelemede, 2904-4055-6930-7186-7199-3690-7631-7647-7643-7644-4128- 4882-4883-4884-4885-4886-7165-7807 numaralı muhasebe işlem fişlerinde muhasebe hatası yapıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Söz konusu uygulamanın mevzuata aykırı olmakla birlikte muhasebe sisteminin güvenirliğini engellediği değerlendirilmektedir. Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, muhasebe kayıtlarında yer alan hataların, yine muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi ve bunun da belge sistemine yansıtılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda yer alan 2904-4055-6930-7186-7199-3690-7631- 7647-7643-7644-4128-4882-4883-4884-4885-4886-7165-7807 numaralı muhasebe işlem fişlerinde yapılan hatalar düzeltilmiş olup, bundan sonra yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü hata, yeni bir muhasebe kaydıyla düzeltilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek gerekli işlemlerin mevzuata uygun olarak yapılacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte kurum muhasebe sistemlerinin güvenirliği açısından kontroller yapılması, personele geriye dönük olarak işlem yapma yetkisi verilmemesi gerekmektedir. Geçmişe dönük olarak yapılan muhasebe kayıtları mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 3: Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Gelir Vergisi Kesintisi Sonrası Net Olarak Kaydedilmesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı vadeli mevduat hesaplarına ilişkin olarak, brüt faiz gelirleri yerine, gelir vergisi kesintisi sonrası kalan net kısmın muhasebeleştirildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesine göre; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinin a/6 fıkrasına göre, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinde yer alan “Gayrisafilik İlkesi” başlıklı muhasebe ilkesinde; “Gelir ve giderler herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.” denilmektedir. Yapılan incelemede vadeli mevduat hesaplarına ilişkin faiz gelirlerinin muhasebe kaydında, brüt faiz geliri yerine sadece gelir vergisi sonrası kalan net kısmın muhasebeleştirildiği 645.484,77 Türk Lirası stopajın muhasebe kayıtlarında olmadığı görülmüştür. İdarece uygulanan bu yöntem bütçenin gayrisafilik ilkesi ile de bağdaşmamaktadır. Bilindiği üzere gayrisafilik ilkesi, bütçede yer alan tüm gelir ve giderlerin brüt olarak kaydedilmesini, gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden kayıtlara geçirilmesini ifade etmektedir. Sonuç olarak, bütçede meydana gelen bütün hareketlerin muhasebe kayıtlarında yer alması gerektiğinden, yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda, elde edilen faiz gelirlerinin İdare tarafından önce brüt olarak gelirler hesabına kaydedilmesinin, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2019 mali yılı itibariyle elde edilen faiz gelirleri Başkanlığımızca önce brüt olarak gelirler hesabına kaydedilip, bu gelir nedeniyle doğan vergi gideri ise giderler hesabında ayrıca gösterilmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiş olsa da, vadeli mevduat hesaplarından yapılan gelir vergisi kesintilerinin mevzuata uygun kaydedilmemesi nedeniyle İdarenin 2018 yılı mali tablolarındaki 102 Banka Hesabı, 630 Giderler Hesabı, 600 Gelirler Hesabı, 181 Gelir Tahakkukları Hesabının tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 BULGU 4: Taşınmaz Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına, bazı belediyelerin taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmüştür. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “21/07/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür” hükmü ile 12’nci madde gereğince il özel idaresince kullanılan haklar ve yetkiler YİKOB’lara devredilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinde ise; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” ifadesine yer verilerek ilçe belediyelerinin topladığı emlak vergisinin %10’unun, ayrıca taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunacağı ve bu tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar YİKOB’lara bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin devamında; “… Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 … Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir. …” hükümleri getirilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilçe belediyelerinin topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye Başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Tablo 4: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı Borç Tutarları BELEDİYE ADI 2018 YILI GÜNCEL BORÇ TUTARI (TL) Alanya Belediyesi 25.477.527,95 Döşemealtı Belediye Başkanlığı 2.979.035,72 Elmalı Belediye Başkanlığı 509.977,22 Finike Belediye Başkanlığı 131.027,96 Gazipaşa Belediye Başkanlığı 1.228.057,93 Kemer Belediye Başkanlığı 2.337.082,64 Korkuteli Belediye Başkanlığı 866.558,15 Kumluca Belediye Başkanlığı 335.876,84 Serik Belediye Başkanlığı 6.267.519,23 Toplam 40.232.633,64 TL Yukarıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere Başkanlığın hesabına yatması gereken kültür katkı payları toplamı geçmiş yıllar da dâhil olmak üzere 40.232.633,64 Türk Lirasıdır. Sonuç olarak bazı belediyelerin kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmektedir. Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca konunun İller Bankasına yazılması, böylece ilgili belediyelerin genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek YİKOB’a gönderilmesinin sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Kamu idaresi cevabında; "Katkı paylarını ödemeyen ya da eksik ödeyen belediyelere yönelik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek söz konusu katkı payı tutarları tahsil edilmekte olup, ayrıca bulgu suretiyle ilgili belediyelerin genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek Başkanlığımıza gönderilmesi sağlanmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, katkı paylarını ödemeyen ya da eksik ödeyen belediyelere yönelik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edildiği ve bulguda belirtildiği üzere borçlu belediyelerin İller Bankasına resmi yazı ile bildirildiği ifade edilmiştir. Kurum tarafından gerekli işlemlerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Banka Hesaplarının Verimli Kullanılmaması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı banka hesap ekstreleri ve banka hesabına ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde; İdarenin 2018 yılı içerisinde 45 adet banka hesabının mevcut olduğu, kültür katkı payları, emanet hesapları, teminat hesapları ve diğer bazı hesaplara faiz işletilmediği ve kendi bütçesi kapsamında olan vadeli hesaplarının günlük faizde değerlendirildiği dolayısıyla, kaynakların verimli kullanılmadığı görülmüştür. 08.12.2016 tarih ve 29912 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “(1) Aşağıda sayılan kurumlar bu Tebliğ hükümlerine tabidir: a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, b) Özel bütçeli idareler, c) Döner sermayeler, ç) Fonlar, d) Belediyeler, e) İl özel idareleri, f) Sosyal güvenlik kurumları, g) Kamu iktisadi teşebbüsleri,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 ğ) Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, h) Bu maddede sayılan kurumların;

1. Bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri ile birlikleri,
2. Sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan ve/veya dolaylı olarak sahip olduğu şirketleri,
3. Fon, hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açtıkları ve/veya yönettikleri her türlü banka hesabı” denilmektedir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında ise, “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür: a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı, b) Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı, c) İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Müsteşarlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları, ç) Organize para piyasalarında TL cinsi borç verme işlemleri, d) Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 07/06/2013 tarih ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-61.1 sayılı Kira Sertifikaları Tebliği uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım- satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri” hükümlerine yer verilmiştir. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda, Tebliğ’de belirtilen araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür. Ayrıca, idarelerin kaynakları mevzuata uygun ve verimli şekilde kullanması gerekli olup, kaynağın çeşitli bankacılık araçları ve süreleri ile nemalandırabileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, bankalar nezdinde açılacak vadeli hesapların süresinin günlük yerine haftalık veya aylık olarak belirlenmesi ve idarenin tasarrufu altındaki diğer kaynakların faiz geliri elde edecek şekilde değerlendirilmesi, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması açısından önem arz etmektedir. Öte yandan çok sayıda hesap açılması ve hesaplar arasındaki virman işlemleri iç kontrol açısından zafiyet oluşturmaktadır. Kamu idaresine ait vadeli mevduat hesaplarının sürelerinin daha uzun belirlenmesi ve diğer hesaplardan faiz geliri elde edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, banka hesaplarının verimli kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımızın 2018 yılı içerisinde 45 banka hesabının bulunması, ilgili Bankanın şube değişikliğinden kaynaklanmış olup, 24.05.2019 tarihi itibariyle Başkanlığımıza ait 3 vadesiz ve 5 vadeli olmak üzere toplam 8 banka hesabı bulunmaktadır. 5 vadeli hesabımızın 3’ü günlük, 2’si de aylık vadeli hesaplardır. İlgili Bankaya verilen talimat sonucunda, Başkanlığımıza ait genel vadesiz hesapta gün içinde bulunan bütün tutarlar, gün sonu itibariyle değerlenmesi için vadeli hesabımıza aktarılmak suretiyle faiz geliri elde edilerek banka hesaplarının verimli kullanılması sağlanmaktadır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 24.05.2019 tarihi itibariyle Başkanlığa ait 3 vadesiz ve 5 vadeli olmak üzere toplam 8 banka hesabı olduğu, vadesiz hesapta gün içinde bulunan bütün tutarların, gün sonu itibariyle değerlenmesi için vadeli hesaba aktarılmak suretiyle faiz geliri elde edilerek banka hesaplarının verimli kullanılmasının sağlandığı belirtilmiştir. Banka hesaplarının verimli kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 BULGU 6: Bazı Yapım İşlerinde Kesin Teminat Süresinin Sözleşmeye Uygun Olarak Uzatılmaması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde; kesin teminat mektuplarının süresinin, gerektiği halde, uzatılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde; “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” Yapım İşlerine ilişkin Tip Sözleşmenin “Teminata İlişkin Hükümler” başlıklı 10.1.2’inci maddesinde; “Teminatın, teminat mektubu şeklinde verilmesi halinde; kesin teminat mektubu süresi ../../…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmelerde belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak kadar uzatılır” denilmektedir. Aynı Tip Sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 33.1.’inci maddesinde; “İhale üzerine kalan isteklinin, kesin teminatı banka mektubu şeklinde getirmesi halinde, kesin teminat süresi sözleşmenin imzalanmasından itibaren en az 3(üç) yıl olacaktır. Kesin teminat süresi içinde kesin kabul yapılmazsa, yüklenici kesin teminatını, en az kesin kabul tutanağının onay tarihine kadar uzatmak mecburiyetindedir” hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemede, İdare tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, Kanunda belirtilen hallerde veya cezalı çalışma sebebiyle süre uzatımları verildiği halde, yukarda açıklanan sözleşme maddelerine uygun olarak teminat sürelerinin uzatılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, sözleşmede belirlenen hükümlere uygun olarak gerektiğinde, kesin teminat mektubu sürelerinin uzatılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "4734 Sayılı Kamu İhale Kanun’un 35.maddesinde; “Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle İdare tarafından belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir. Başkanlığımızca hazırlanan sözleşmenin 33.1 maddesinde; “İhale üzerine kalan isteklinin, kesin teminatı banka mektubu şeklinde getirmesi halinde, kesin teminat süresi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 sözleşmenin imzalanmasından itibaren en az 3 (üç) yıl olacaktır. Kesin teminat süresi içinde kesin kabul yapılmazsa, yüklenici kesin teminatını en az kesin kabul tutanağının onay tarihine kadar uzatmak mecburiyetindedir.” hükmü yer almaktadır. Başkanlığımızca gerçekleştirilen yapım işlerinde, işin süresi de dikkate alınarak geçici kabulden sonra yaklaşık 2 yıl geçerli kesin teminat alınmak suretiyle, süre uzatımı hallerinde kesin teminat mektubunun süresinin uzatılmasına gerek kalmadan çözüme kavuşturulmuştur. Süreç içerisinde bütün dosyalarımız incelenerek bu hususta gerekli hassasiyet gösterilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında yapım işlerinde, işin süresi de dikkate alınarak geçici kabulden sonra yaklaşık 2 yıl geçerli kesin teminat alınmak suretiyle, süre uzatımı hallerinde kesin teminat mektubunun süresinin uzatılmasına gerek kalmadan çözüme kavuşturulduğu ifade edilmiş olsa da İdare tarafından ihale edilen işlerde tasfiye ve fesih halinde olan işlerin fazlalığı göz önünde bulundurulduğunda teminat süresinin uzatılmasıyla oluşabilecek zararların önüne geçebileceği düşünülmektedir. Öte yandan bulguda da belirtildiği üzere Kanunda belirtilen hallerde veya cezalı çalışma sebebiyle süre uzatımları verilmesinin işin kabul süresini uzatacağı aşikardır. Kurum bünyesinde barındırdığı risklerde göz önünde bulundurularak sözleşme hükümlerine göre kesin teminat süresinin uzatılması gerekmektedir. BULGU 7: Hakediş Raporlarının Mevzuata Uygun Düzenlenmemesi Antalya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Hurma Meslek Lisesi yapım işinde, hakediş raporlarının mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle ödemenin yapılan imalattan fazla yapıldığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 40’ıncı maddesi a bendi 3’uncü ve 6’ıncı fıkraları arasında; “Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 ayın yirminci günü düzenlenir. İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler ile o tarihteki ihzaratın miktarı yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir. İhzaratın hakediş raporlarına geçirilebilmesi için, bunların işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzemeden olması ve fiyatlarının İhale dokümanında gösterilmiş bulunması gereklidir. Sözleşmelerinde aksine bir hüküm yoksa, işbaşına getirilmemiş ihzaratın bedeli ödenmez. İhzaratın, iş programlarında, sözleşme ve eklerindeki esaslara göre belirtilecek miktarlardan fazla yapılması idarenin iznine bağlıdır. Bedeli ödenmiş ihzarat malzemesi, ancak yetkili makamın onayı ile şantiyeden çıkarılabilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas ölçülerin alınmasında hazır bulunmazsa yapı denetim görevlisi ölçümleri tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez” hükmü yer almaktadır. Yine aynı maddenin b bendinde; “Anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yaptırılan işlerde; Bu işlerin hakediş raporları, sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıda (a) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır. Gerek bu madde hükümlerine göre geçici hakediş raporlarının gerekse 41’inci madde hükümlerine göre kesin hesapların ve kesin hakediş raporunun hazırlanması ve gerekli ölçmelerin ve bunlarla ilgili diğer hizmetlerin yapılması için yüklenici, yeterli sayıda işçi ve personeli bedelsiz olarak yapı denetim görevlisinin emrine verir” denilmektedir. Yukarda açıklanan mevzuat hükümlerinde görüleceği üzere, iş programlarında, sözleşme ve eklerine uygun hareket edilmesi, imalatın fazla yapılmasının idarenin iznine bağlı olması, yapılan işin miktarının yapı denetim görevlisi tarafından ölçülmesi ve yapılan iş miktarı kadar ödemenin hakedişe dahil edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Yapılan incelemede, yapılan iş miktarına göre ödemenin 382.600,72 TL fazla olduğu ve işin tamamlanamadan tasfiye edildiği tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, hakediş ödemelerinin yapılan iş miktarına uygun olarak yapılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Konyaaltı Mesleki ve Teknik Lisesi Yapım İşi”nin fesih kesin hakedişinde yükleniciye 382.600,72 TL fazla ödeme yapılmış olarak görülmektedir. Yükleniciye ara hakedişlerde jeneratör bedeli ödenmiş, kesin hesap aşamasında jeneratörün inşaat mahallinde bulunmadığı görülmüş ve ikmal keşfine jeneratörün imalatı tekrar konularak ihale edilmiştir. Jeneratörün ikmal keşfindeki fiyatı 312.460,00 TL olup, bunun tenzilatlı tutarı ise 216.288,09 TL’dir. Ayrıca yüklenicinin ara hakedişlerinde kesilen % 3 geçici kabul eksiklikleri toplamı 159.629,58 TL’dir. Jeneratör tutarı :216.288,09 TL Geçici Kabul Kesintisi :159.629,58 TL Toplam :375.917,67 TL olmaktadır. Fesih hesabı yapılan işin kesin hakedişinde 382.600,72 TL fazla ödeme olduğu görülse de, jeneratör ve geçici kabul kesintilerinden gelen 375.917,67 TL düşüldüğünde geriye 6.683,05 TL kalmaktadır. Gelinen bu durum fesih edilen işte olağan bir durum olarak görülebilir. Bundan sonraki hakediş ödemelerinin, yapılan iş miktarına uygun olarak tamamlanmasına dikkat edecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; fesih kesin hakedişinde yükleniciye 382.600,72 TL fazla ödeme yapılmış olarak görüldüğü, yükleniciye ara hakedişlerde jeneratör bedeli ödendiği, kesin hesap aşamasında jeneratörün inşaat mahallinde bulunmadığı jeneratör bedelinin 216.288,09 TL olduğu, ayrıca yüklenicinin ara hakedişlerinde kesilen % 3 geçici kabul eksiklikleri toplamı 159.629,58 TL olduğu ve bundan sonraki hakediş ödemelerinin, yapılan iş miktarına uygun olarak tamamlanmasına dikkat edileceği ifade edilmiştir.
İdare cevabında, jeneratörün inşaat mahallinde olduğu ifade edilmiştir. Ancak teslim alındığına dair kanıtlayıcı belge hakediş ekinde sunulmamış ve tarafımıza ibraz edilmemiştir. Diğer taraftan 159.629,58 TL geçici kabul eksiklikleri kesintisinden karşılanacağı ifade edilmiş olsa da dosya üzerinde ve yerinde yapılan incelemelerde fazla ödemenin, hakedişe esas

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 metrajların yerinde yapılan imalattan fazla girilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca geçici kabul noksanlarının, iş programı ve metraja uygun yapıldıktan sonra kalan eksiklerin tazmininde kullanılması esastır.
Bulguda da belirtildiği üzere mevzuata uygun olarak iş programlarına, sözleşme ve eklerine uygun hareket edilmesi, imalatın fazla yapılmasının idarenin iznine bağlı olması, yapılan işin miktarının yapı denetim görevlisi tarafından ölçülmesi ve yapılan iş miktarı kadar ödemenin hakedişe dahil edilmesi gerekmektedir BULGU 8: İdarenin Onayı Olmadan Alt Yüklenici Çalıştırılması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen Kepez Gülveren Fen Lisesi ve Pansiyon Binası Yapım İşi’nde idarenin onayı olmadan işin alt yükleniciye devredildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde; “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” denilmektedir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’inci maddesinin d) bendinde; “Varsa alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumlulukları” sözleşmede bulunması zorunlu hususlar arasında yer almaktadır. Tip İdari Şartname’nin 18’inci maddesinde; “idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabileceği” hüküm altına alınmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Bildirimler, olurlar, onaylar, belgeler ve tespitler” başlıklı 5’inci maddesinde; “İdare, yüklenici ve yapı denetim görevlisi arasındaki her türlü iletişim, yazılı olarak yapılır. Sözleşmeye göre herhangi bir kişi tarafından bir izin, onay, belge, olur verilmesi, veya tespit yapılması, ihbar, çağrı veya davette bulunulması gerektiğinde, bunlar taraflar aksini kararlaştırmadıkça yazılı olacaktır” denilmektedir. Yapılan incelemede, Kepez Gülveren Fen Lisesi ve Pansiyon Binası Yapım İşi’nde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 idarenin resmi onayı olmamakla birlikte bilgisi dahilinde alt yüklenici çalıştırıldığı görülmüştür. İhale dosyasının incelenmesinde, hakediş ödemelerine ek Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında işçilerin yüklenici firma yerine başka firmalara kayıtlı oldukları, ücretini alamayan bazı işçilerin idareye dilekçe vererek ücret talebinde bulundukları ve dilekçelerinde ilgili alt yüklenici firmada çalıştıklarını belirttikleri ve idarenin de hakedişten kesinti yaparak söz konusu işçilerin ücretini ödediği görülmüştür. Alt yüklenici çalıştırılması, ancak idarenin resmi onayı ile mümkün bulunmakta ve yüklenici ile alt yüklenici arasındaki sözleşmenin de idareye ibrazı gerekmektedir. Ayrıca işçilerin sosyal güvenlik bildirimlerinde alt yüklenici üzerinde yer almaları, hakediş ödemeleri esnasında yüklenici için yapılan SGK borç sorgulamalarını işlevsiz hale getirmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde idarenin onayı olmadan işin alt yükleniciye devredilmesinde açıkça mevzuata aykırılık bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Ara hakediş ödemeleri yapılırken yükleniciden SGK kayıtları istenilmiş ve yüklenici DORUK Yapı End. ve Tic. A.Ş. işyeri sicil no olarak SGK kaydını yaptırmıştır. Ancak daha sonra ödenen hakedişlere yansıyan SGK kayıtlarında ise aynı sicil numarası (441200101132393400718-001/002) altında taşeron firma kayıtlarının olduğu görülmüş, ancak iş yeri numarası aynı olduğu için çalışanların SGK primlerinin yatırıldığı göz ardı edilmiştir.
Başkanlığımız bu tür uygulamalara bundan sonra devam eden ve yapılacak işlerde dikkat edecektir." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında, SGK primlerinin aynı işyerinde çalışan taşeron firma adına yatırıldığı ifade edilmiştir. Bu durum alt yüklenici çalıştırıldığını doğrulamaktadır ve bulgumuzu teyit etmektedir. İdarenin onayı olmadan alt yüklenici çalıştırılmaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 BULGU 9: Satın Alınan Betonun Üretildiği Tesisin, TSE ve Mevzuatının Gerektirdiği Diğer Belgelerin İmalata Başlamadan Önce İdareye Verilmemesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen yapım işlerinde yüklenicilerce satın almak suretiyle kullanılan hazır betona ilişkin betonun üretildiği tesisin, TSE ve mevzuatının gerektirdiği diğer belgelerin imalata başlamadan önce idareye verilmediği görülmüştür. Yapım işlerinde beton imalatlarında kullanılan Y.16.050/12, Y.16.050/13, Y.16.050/14, Y.16.050/15, Y.16.050/16 poz numaralı, “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 12/15 (C 16/20, C20/25, C25/30, C30/37)basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” pozların “Pozu Tarifi, Yapım Şartları ve Ölçüsü” başlıklı açıklamalar kısmında yer alan notlarda; “Üretilen veya satın alınan betonun üretildiği tesisin, TSE ve mevzuatının gerektirdiği diğer belgelere sahip olması ve bu belgeleri imalata başlamadan önce idareye vermesi zorunludur. İbraz edilen belgelerin uygun olduğunun tespit ve kullanılmasına müsaade edilmesi kaydıyla ancak, bu tesiste üretilen veya satın alınan ve yürürlükteki mevzuatına göre piyasa arz koşullarını da taşıyan uygunluk belgeli betonun imalatta kullanılması mümkün olacaktır” ifadesi yer almaktadır. Yapım işlerinde yüklenicilerin betonu hazır beton imalatçılarından satın almaları durumunda söz konusu not gereği satın almış oldukları betonun üretildiği tesise ait söz konusu belgeleri idareye ibraz etmeleri ve söz konusu belgelerin idarece uygun bulunarak betonun ilgili tesisten kullanılmasına müsaade edilmesi ödeme belgesine eklenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, hazır beton tesislerine ilişkin belgelerin idareye ibraz edilmediği görülmüştür. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, yüklenicilerce satın alınan hazır betonun üretildiği tesise ilişkin uygunluk belgelerinin betonun kullanılmadan önce idareye ibraz edilmeleri ve idarenin uygun bulması durumunda söz konusu beton imalatlarına başlanması gerektiği hususuna dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Yükleniciler tarafından satın alınan hazır betonun üretildiği tesise ilişkin uygunluk belgelerinin beton kullanılmadan önce Başkanlığımıza ibraz edilmesi ve uygun bulunması durumunda, söz konusu beton imalatlarına başlanması hususuna dikkat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 edilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresince bulgu konusuna iştirak edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Yapım işlerinde hazır beton tesislerine ilişkin belgelerin idareye ibraz edilmesi gerekmektedir. BULGU 10: Taşınmaz Kiralarında Sözleşme Hükümlerine Uyulmaması İdarenin mülkiyetinde olan gelir getirici taşınmazlara ilişkin, yasal süre içerisinde sözleşmesine uygun olarak, yıllık kira artışlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlar” başlıklı 19’uncu maddesinde de: “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kıyasen uygulanır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü getirilmiştir. Taşınmazlara ilişkin tip kira sözleşmesinin 3’üncü maddesinde; “İlk yıl kira bedeli …(Değişik ibare:RG-11/9/2014-29116)TL olup, takip eden yıllar kira bedellerinin ise, bir önceki yıl kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ( Yİ-ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında, tarımsal amaçlı sözleşmelerde ise Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Üretici Fiyat Endeksi(Tarım ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle bulunacak bedeldir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 Yıllık kira bedeli üçer aylık dönemler halinde peşin olarak tahsil edilecektir. Ancak, tarım arazilerinin kiraya verilmesinde peşinatın dışında kalan kira bedelleri, aynı yıl kira dönemi içinde olmak kaydıyla, dönemin son ayında ve tek seferde ödenebilir. Vadesinde ödenmeyen kira bedellerine, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi gereğince belirlenen oranda gecikme faizi uygulanır” denilmiştir. Yapılan incelemede, kiraya verilen 4 adet taşınmazın kira bedellerinin yılı dolduğu halde, sözleşmede belirtildiği gibi güncellenmediği görülmüştür. İdarelerin tasarrufları altındaki kaynaklarını etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun kullanması gerekmekte olup, kamu kaynağı olan taşınmazların idare tarafından verimli kullanabilmesi açısından sözleşme hükümlerine uygun hareket edilmesi önem arz etmektedir. Bahsi geçen kiralama işlemlerini yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre değerlendirdiğimizde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi ve hesap verme sorumluluğu ilkesi gereğince kiralama işlemine ilişkin sözleşme hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini takip etmekle yükümlüdürler. Bu itibarla, İdarenin mülkiyetinde olan ve aşağıdaki tabloda belirtilen gelir getirici gayrimenkullerin kira bedellerinin güncellenmesi, bu hususta ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde gerekli işlemlerin ivedilikle yapılması gerekmektedir. Tablo 5: Gayrimenkul Kira Bedelleri Taşınmaz Mevki Niteliği Ödenen Tutar Ödenmesi Gereken Tutar Eksik Ödenen Ay Sayısı Gecikme Zammı Dâhil Eksik Ödeme Tutarı Haşimcan Mah İşyeri 8.200 9.542,24 10 14.648,56 Kızıltoprak Mah İşyeri 3.100 3835,14 7 5.630,72 Elmalı İplik Paz. İşyeri 300 438,46 5 733,85 Gazipaşa İlçesi İşyeri 83,33 121,79 6 242,57 Toplam 21.255,70 TL Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımız mülkiyetinde bulunan taşınmazların kira bedelleri güncellenmiş olup, mevzuat ve sözleşme hükümleri doğrultusunda gecikme zammı tatbik edilerek ilgili kiracılardan tahsilat yapılmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış olup, taşınmazların kira bedelleri güncellendiği, mevzuat ve sözleşme hükümleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 doğrultusunda gecikme zammı tatbik edileceği belirtilmektedir. Taşınmazların kiralarının yıllık artışlarının ve ilgili işlemlerin yapılması gerekmektedir. BULGU 11: Yapım İşi Sözleşmelerinde İş Artışı Yapılacağına Dair Hüküm Bulunması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen yapım işlerinde, sözleşmelerde iş artışı yapılacağına dair hükümlere yer verildiği görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde; “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir” denilmektedir. Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin sözleşmelerin “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinin 9’uncu fıkrasında; “Enerji alımı ve enerji müsaadesi ile ilgili işlemler yapım aşamasında ilave iş artışı kapsamında değerlendirilecektir” ifadesinin konulduğu görülmüştür. İş artışı, ilgili Kanun maddesi gereği işin devamı esnasında öngörülemeyen bir durumla karşılaşılması durumunda başvurulabilecek bir yöntemdir ve sınırları ilgili Kanun maddesiyle belirlenmiş bulunmaktadır. İşin sözleşme aşamasında ilerde iş artışı yapılacağına dair bir madde konulması, iş artışının zorunlu şartları arasında yer alan “öngörülemeyen durum” şartını sağlamamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 İşin sözleşmesinde yer alan ve ilerde iş artışı yapılacağı ifade edilen enerji müsaadesi için gerekli harcamalar, trafo köşkü imalatı gibi konuların, işin başında projelere ve yaklaşık maliyete dahil edilmesi ve ihale dokümanının buna göre hazırlanması gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, yapım işi sözleşmelerine, enerji müsaadesi alımıyla ilgili işlemler için, konunun ilave iş artışı kapsamında değerlendirileceğine dair hüküm konulmasının uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Binaların kurulu elektrik enerji ihtiyacını karşılamak üzere, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye enerji talep yazısı ile başvurulmaktadır. Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından verilen cevabi yazılarda, enerji müsaadesinin 120 gün süre için geçerli olduğu belirtilmektedir. İhale süreçleri göz önüne alındığında, verilen bu süre zarfında herhangi bir imalatın yapılması mümkün değildir. Sözleşme imzalandıktan sonra enerji müsaadesinin yenilenmesi gerekmektedir. İhale kapsamında enerji temini için yer alan imalat tanımları, yeni enerji müsaadesine göre geçerliliğini kaybetmektedir. Dolayısıyla, enerji temini ile ilgili projede yer alan tariflere bağlı kalınması genelde mümkün olmamaktadır. Enerji temini genelde ilave iş kapsamında değerlendirilmektedir. Bundan sonra Başkanlığımızca yapılacak ihalelerde düzenlenecek sözleşmelerde enerji müsaadesi alımı ile ilgili işlemlerin ilave iş kapsamında değerlendirileceği ifadesinin yer almamasına dikkat edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında, enerji müsaadesinin 120 gün süre için geçerli olduğu, sürenin dolması durumunda iş devam ettiği süre zarfında enerji müsaadesinin yenilenmesi gerektiği, enerji müsaadesi için gerekli imalat değişikliklerin baştan projeye dahil edilmeyip sonradan iş artışı kapsamında değerlendirildiği belirtilmiştir. İşin proje ve yaklaşık maliyetinin enerji için gerekli imalatlar olmadan hazırlanması projenin ve yaklaşık maliyetin eksik kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca enerji imalatları için iş artışının kullanılması, iş artışı mekanizmasının Kanuna aykırı kullanılmasının yanısıra, başka imalat kalemlerinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle ihtiyaç duyulabilecek iş artışı ihtiyaçlarını % 10'luk iş artışı sınırı nedeniyle kısıtlamaktadır. İşin projelendirme aşamasında, enerji müsaadesi için gereken imalatların öngörülmesi, bu imalatların işin proje ve yaklaşık maliyetine dahil edilmesi, ilerde oluşabilecek ve öngörülmesi mümkün olmayan imalat ihtiyaçlarının iş artışı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Projenin ve yaklaşık maliyetin eksik hazırlanarak, enerji

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 imalatlarının iş artışı kapsamında değerlendirileceğine dair sözleşmeye hüküm konulmasında mevzuata aykırılık bulunmaktadır. Kamu idaresi ayrıca, bundan sonra yapılacak ihalelerde düzenlenecek sözleşmelerde, “enerji müsaadesi alımı ile ilgili işlemlerin ilave iş kapsamında değerlendirileceği” ifadesinin yer almayacağını ifade etmiştir. İş artışında ilgili mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir. BULGU 12: Yapım İşlerinde İmalata Devam Edilen Dönemde Süre Uzatımı Verilmesi Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ihale edilen bazı işlerde, süre uzatımı verilen dönemlerde imalatlara devam edildiği ve hakediş ödemeleri yapıldığı görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresinin uzatılması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Sözleşmesinde belirtilen mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır” denilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Mücbir Sebepler” başlıklı 10’uncu maddesinde de; “Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir: “50.1-Mücbir sebep olarak kabul edilen aşağıdaki hallerde süre uzatımı verilir: a) Doğal afetler. b) Kanuni grev. c) Genel salgın hastalık. d) Kısmi veya genel seferberlik ilanı. e) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller. Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur” şeklinde düzenleme getirilmiştir. Anılan mevzuat hükümlerine göre, süre uzatımı ancak sözleşmesinde belirtilen sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı verilebilir. Ayrıca söz konusu sebeplerin, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli kaldırmaya gücünün yetmemiş olması şartları vardır. Ancak yapılan incelemede, Antalya Konyaaltı Hurma Mesleki ve Teknik Lisesi Yapım İşinde yapı ruhsatı ve inşaat mahallinde ağaç olduğu gerekçiyle süre uzatımı verildiği, süre uzatımına esas dönemde imalatların devam ettiği ve hakedişlerin ödendiği görülmüştür. Süre uzatımı verilebilmesi için yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesine engel olması ve engeli kaldırmaya gücünün yetmemiş olması gerekmektedir. Süre uzatımı verilen dönemde imalata devam edilmesi ve hakediş ödemesi yapılmasından dolayı mücbir sebep şartının oluşmadığı düşünülmektedir. Açıklanan gerekçelerle fiili olarak devam eden işe süre uzatımı verilmesinin mevzuata uygun olmayacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımızca ihalesi gerçekleştirilen “Konyaaltı Mesleki ve Teknik Lise Yapımı İşi”nde, inşaatın yapılacağı arsada portakal ağaçlarının kesim işlemlerinin ve ruhsat alma süresinin uzamış olması nedeniyle fiilen işe başlanılamadığı ve bu nedenle iş yeri teslim tarihi olan 10.04.2017 tarihinden ruhsat alma tarihi olan 19.07.2017 tarihine kadar geçen 100 (yüz) günlük süre uzatımı 27.07.2017 tarihli Olur ile uygun görülmüştür. İlk hakediş tarihi 20.09.2017 olduğundan, yüklenicinin 10.04.2017 tarihi ile 19.07.2017 tarihi arasında verilen 100 günlük sürede çalışmadığı görülmektedir. Başkanlığımızca gerçekleştirilecek bundan sonraki yapım işlerinde, süre uzatımı hususunda ilgili mevzuat doğrultusunda hareket edecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, arsada portakal ağaçlarının kesim işlemlerinin ve ruhsat alma süresinin uzamış olması nedeniyle fiilen işe başlanılamadığı bu nedenle süre uzatımı verildiği ifade edilmiştir. Ancak süre uzatımı verilen dönemde hakediş ödendiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Ayrıca yüklenici tarafından idareye verilen iş programının süre uzatımı verilen dönem göz önünde bulundurularak revize edilmediği tespit edilmiştir. Öte yandan bulguda da belirtildiği üzere süre uzatımı verilebilmesi için yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesine engel olması ve engeli kaldırmaya gücünün yetmemiş olması gerekmektedir. Süre uzatımı verilen dönemde imalata devam edilmesi ve hakediş ödemesi yapılmasından dolayı mücbir sebep şartının oluşmadığı ve bu nedenle süre uzatımı verilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 13: Yapım İşlerinde Yaklaşık Maliyet Hesabında Özel Birim Fiyatların Mevzuata Uygun Hazırlanmaması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca yaptırılan ve müşavir firma kontrollüğünde bulunan tip okul projeleri yaklaşık maliyet dosyasının incelenmesi neticesinde; bazı özel birim fiyatlı analiz tariflerinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin ''Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti'' başlıklı 10' uncu maddesinde; “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır. (2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 sırası olmaksızın kullanabilirler. (3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” denilmektedir. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereğince idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Bu mevzuat hükümlerine göre, idareler tarafından ihale edilen işlerde idarelere yaklaşık maliyetin tespiti konusunda serbesti vermekle birlikte, bu işlemler yapılırken kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması ve ihtiyaçların uygun şartlarda temin edilmesi ilkesinin gözetilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Uygulamada, 26.351/C1 2 cm Kalınlığında Açık Traverten İle Duvar Kaplaması Yapılması pozuna analiz yapılmak suretiyle, traverten kalınlığı 1 cm artırılarak ÖBF.064 Mekanik Montaj Açık Renkli Honlu Traverten Kaplama Yapılması(2X30X60CM) pozu oluşturulmuştur. Kitap pozuna ilave olarak mevcut analize kalınlık artışından dolayı 04.416/E001 pozunda ebat artış katsayısı(k-0,22) 9 lira ve mekanik montaj karşılığı (k=1,7) 71,40 lira ilave edilmiş ve işçilik saati 3 saat artırılmıştır. Her ne kadar ebat artış katsayısı kabul edilebilir olsa da mevcut kitap pozunun analizinde yer alan montaj imalatının ve işçiliğin artırılmasının gerekçesi belirtilmemiştir. Yine ÖBF.46 Dekoratif Sıva Yapılması pozunda malzeme bedelinin proforma fatura üzerinde internet sitesi üzerinden alındığı ifade edilmiş, imalat detayları ve ilgili proforma fatura ibraz edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 Yaklaşık maliyete esas özel birim fiyat analizleri yapılırken, analizin piyasa koşullarına uygunluğunun sağlanmasını teminen, mevzuatta öngörülen maddelere uygun analizlerin yapılması, proforma faturalarının mevcut olması, ilave rayiçler ve mevcut rayiç miktarların artırılması durumunda ise bunun teknik gerekçelerle belirtilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Dekoratif sıva yapılması analizinde yer alan dekoratif sıva miktarı ve teknik şartnamesi https://www.teknoyapi.com.tr/tr/urunler/isi-yalitim- urunleri/teknodeko-dekoratif-siva web sayfasından yararlanılarak hazırlanılmıştır. Burada m2’ye 2,5-3,0 kg sarfiyat olacağı belirtilmektedir. Analize konulan 3,2 kg zayiat düşünülerek ilave edilmiştir. ÖBF.064 Mekanik Montaj Açık Renkli Honlu Traverten Kaplama Yapılması ÖBF.064 pozunun şartnamesinde; “3 cm kalınlığında 60x120 cm ebatlarda açık renkli honlu traverten levhaların mekanik montaj olarak duvara tespiti, kaplama esnasında kırılan, çatlayan levhaların değiştirilmesi, kaplama yüzünün temizlenmesi, silinmesi…” Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İnşaat Rayiçleri kitabında da belirtildiği üzere, “DOĞAL TAŞLAR (Honlu veya Cilalı)” başlığı altında yer alan açıklamada;

1. Rayiç Listelerindeki doğal taşların fiyatları 2 x 30-40-50 x serbest boy cm içindir. Diğer ebat ve kalınlıklar için aşağıdaki formüle göre hesap yapılacaktır. k=Tespit edilen yeni katsayı, a= en (cm) b=boy (cm) h=kalınlık (cm) k= (k1xk2)-1 k1= log (a x b)/log (180) - 0,22 (ebat artış katsayısı) k2= log (h) / log (6) + 0,61 (kalınlık artış katsayısı) Tüm serbest boylar için ebat artış katsayısı k1=1 alınacak. 2 x 30-40-50 x serbest boy için k=1'dir.
2. Yukarıda yer alan ebat ve kalınlık artış katsayılarına ilişkin formüller; a- Bir ebadı 30 cm den kısa olan yada her iki ebadı 60 cm ve üzeri (60 cm dahil) olan doğal taşlarda uygulanmaz. b- 2-5 cm arası (5 cm dahil) kalınlıklar dışında uygulanmaz. Özetle açıklanırsa; şartnameye göre 3 cm kalınlığında mermer kullanıldığından, rayiç kitabında yer alan tüm doğal taşların fiyatları 2 x 30-40-50 x serbest boy cm olduğundan “MERMER EBAT VE KALINLIK İLAVE KATSAYI HESABI” dosyasında 3 cm mermer kalınlık ilave katsayı olarak 0,22 alındığı görülecektir. Mermer fiyatının neden 1,70 katsayısı ile arttırıldığı konusu ise;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 1,70x42,00= 71,40 TL analizin hazırlandığı tarihteki mekanik montaj yapılmasının 1 m2 fiyatı karşılığı olarak düşünülerek alınmıştır. Söz konusu tarihte 1 m2 mekanik montaj karşılığının 70-80 TL olduğu görülecektir. İşçilik saatleri ile ilgili olarak faydalanılan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının tip analizi aşağıda yer almaktadır. Analiz Format No:1 İNŞAAT İŞ KALEMLERİ BİRİM FİYAT ANALİZLERİ İş Kalemi / İş Grubu No: Analizin Adı: Ölçü Birimi Y.26.020/121A 2 cm kalınlığında açık renkli traverten levha ile duvar kaplaması yapılması (2cmx30-40- 50cmxserbest boy) (honlu veya cilalı) M2
Poz No: GİRDİLER1 Ölçü Miktarı Birim Fiyatı Tutarı
Malzeme:
04.416/E001 Açık renkli traverten honlu veya cilalı M2 1.05
(Zaiyatıyla)
10.009/1(Y) Kum ve kırmataş ile 400 kg çimento dozlu harç yapılması M3 0.025
10.022(Y) 500 dozlu çimento şerbeti M3 0.005
04.380/051 Çimento esaslı, standart performanslı derz dolgusu (ts en 13888 - cg1) KG 0.8
04.031 Su M3 0.01
04.279 İşlenmiş küçük demirler(muhtelif) işbaşında KG 0.15
İşçilik:
01.005 Mermer kaplama ustası SA 2.5
01.501 Düz işçi (inşaat işçisi) SA 2.5
01.501 Düz işçi (inşaat işçisi) SA 0.5
(İş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma)
Kârsız Toplam
Kâr ve Genel Giderler
Toplam Tutar Bu analizden görüleceği üzere, 2 cm ve harçlı olarak duvara monte edilmesini içeriyor. Bizim yaptığımız analizde ise; 3 cm traverten plakların mekanik montaj olarak duvara monte edilmesidir. (Bu analizde her ne kadar başlıkta kalınlık sehven 2 cm yazılsa da, analiz içeriğinde kalınlık artış katsayısı 0,22 alındığı ve pozun şartnamesinde de 3 cm olarak belirtildiği görülecektir.) Mermer kaplama ustasının saatinin 4,5 ve düz işçi saatinin ise 3,50 olarak alınmasının sebebi ise; mekanik montaj yapılan levhalara delik açılması, 2 cm levha yerine 3 cm levhanın monte edilmesi, taşınması karşılığı olarak yukarıdaki tip analizden faydalanılarak yapılmış olmasıdır. Başkanlığımız bundan sonra yapım işlerinde yaklaşık maliyete esas özel fiyat analizi yaparken mevzuata uygun analiz yapılmak ve proforma faturalarının mevzu olması durumunda ise teknik gerekçelerle belirtilmesine dikkat edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin dekoratif sıva yapılmasına ilişkin cevabında, analizinde yer alan dekoratif sıva miktarı ve teknik şartnamesinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 https://www.teknoyapi.com.tr/tr/urunler/isi-yalitim-urunleri/teknodeko-dekoratif-siva web sayfasından yararlanılarak hazırlandığı ifade edilmiştir. Burada m2’ye 2,5-3,0 kg sarfiyat olacağı belirtilmiştir. Ancak söz konusu internet adresinde malzemenin uygulama şeklinden bahsedilmekte, malzemenin fiyatı ve işçilik saati gibi rayiçlerin ne kadar olmasına gerektiğine yönelik bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla yaklaşık maliyete esas analiz yapılırken malzeme fiyatı ve işçilik saati gibi rayiçlerin idare analizinde nerden alındığı belli değildir. Yapılan piyasa araştırmasında malzeme fiyatının analize konu kuru sıva harcının piyasa fiyatının yaklaşık 3 katı olarak analize dahil edildiği görülmektedir. İdarenin Açık Traverten İle Duvar Kaplaması Yapılması pozunun imalatına ilişkin cevabında, mermer fiyatının 1,70 katsayısı 1,70x42,00= 71,40 TL analizin hazırlandığı tarihteki mekanik montaj yapılmasının 1 m2 fiyatı karşılığı olarak düşünülerek alındığı, mermer kaplama ustasının saatinin 4,5 ve düz işçi saatinin ise 3,50 olarak alınmasının sebebi ise; mekanik montaj yapılan levhalara delik açılması, 2 cm levha yerine 3 cm levhanın monte edilmesi, taşınması karşılığı olarak tip analizden faydalanılarak yapıldığı belirtilmiştir. Y.26.020/121A pozu teknik tarifi; şartnamesine uygun yapılmış kaba sıva ve benzeri duvar yüzlerinin iyice temizlenmesi, derzlerin açılması, duvar yüzünün ıslatılması, üzerine 1,5 cm kalınlıkta 400 kg çimento dozlu bir altlık yapılması, bunun üstüne 400 kg çimento dozlu harçla aralıkları 2 mm olmak üzere evvelce duvarlara yerleştirilmiş kenet demirlerine honlu veya cilalı açık renkli traverten levhaların tespit edilerek projesindeki şekil ve taksimata göre şakülünde döşenmesi, her sıra yapıldıktan sonra arkalarının çimento şerbeti ile doldurulması, derzlerin ve bütün yüzeylerin çimento esaslı derz macunu ile sıvanması, duvar yüzündeki macunun yarım saat sonra temizlenmesi, silinmesi ve bu işlerin yapılmasında gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, işyerinde yükleme-boşaltma, yatay-düşey taşıma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (kaba sıva hariç) 1 m2 fiyatıdır. Ancak Y.26.020/121A pozunun birim fiyat analizi incelendiğinde görüleceği üzere yerine imalatın ilave montaj karşılığı eklenmesine gerek yoktur. Şöyle ki traverten kaplamanın yerine montajı sırasında yapılan imalatlarda değişiklik olmamaktadır. Diğer taraftan işçilik saatlerinin metrekare başına toplam 2 kat artırılmasının herhangi bir analize dayanmadığı görülmektedir.
Öte yandan projelerin yaklaşık maliyetlerinin piyasa koşulları ile uyumlu olması için bulgumuzda da belirtildiği üzere yaklaşık maliyete esas özel birim fiyat analizleri yapılırken, analizin piyasa koşullarına uygunluğunun sağlanmasını teminen, mevzuatta öngörülen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 maddelere uygun analizlerin yapılması, proforma faturalarının mevcut olması, ilave rayiçler ve mevcut rayiç miktarların artırılması durumunda ise bunun teknik gerekçelerle belirtilmesi gerekmektedir. BULGU 14: Temsil Ağırlama Giderlerinde Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin Mal ve Hizmet Alım Sürecinin Dışında Yer Alması Nedeniyle Yetki ve Sorumluluk Uyumsuzluğu Bulunması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca Antalya Valiliği adına gerçekleştirilen temsil, ağırlama, tören, tanıtma giderlerine ilişkin harcama sürecinde, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı personeli arasında yer alan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin mal ve hizmetin alım sürecinin dışında yer almalarına rağmen harcama belgelerine göre mali sorumluluk altında bulunmaları nedeniyle bu süreçte yetki ve sorumluluk uyumsuzluğu bulunduğu görülmüştür. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre “Temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerini yürütmek” YİKOB’un görevleri arasında yer almaktadır. Aynı Yönetmelik’in 11’inci maddesine göre “Temsil ve ağırlama, tören, protokol ve ödüllendirme giderlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek” İdari ve Mali İşler Müdürlüğünün görevleri arasında yer almaktadır. Yapılan incelemede, Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen temsil ve ağırlama, tören, protokol ve ödüllendirme giderlerine ilişkin alım sürecinde mal ve hizmetlere ilişkin niteliklerin belirlenmesi, piyasa fiyat araştırması, tedarikçilerin belirlenmesi, muayene ve kabul işlemlerinin tamamının Valilik bünyesindeki Özel Kalem Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiği, YİKOB İdari ve Mali İşler Müdürlüğünün ise ödeme evrakının hazırlanması işlemlerini yürüttüğü görülmüştür. Ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi olarak İdari ve Mali İşler Müdürünün, gerçekleştirme görevlisi olarak da aynı müdürlükten bir şefin imzasının bulunduğu görülmüştür. YİKOB İdari ve Mali İşler Müdürlüğü uygulamada satın alma sürecine ilişkin herhangi bir yetkiye sahip bulunmamakta ve satın alma sürecinin uygulamasında yer almamakta ancak ödeme evrakının hazırlanmasında ve imzalanmasında görev aldıklarından işin mali sorumluluğunu çoğunlukla üstlenmektedir. Dolayısıyla satın alma sürecinde yetki ve sorumluluk açısından bir uyumsuzluk bulunduğu değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 Örneğin yapılan incelemede, temsil ağırlama kapsamında yapılan ve Valilik misafirlerine hediye edilmek amacıyla alınan mal ve hizmetlerin, fiili olarak YİKOB görevlilerinin herhangi bir denetiminden geçmediği görülmüştür ve söz konusu mal ve hizmetlerin mahiyeti konusunda YİKOB görevlilerinin herhangi bir fikrinin olduğu konusu tartışmalıdır. Bu durumun, satın alma sürecindeki aktörler arasında yetki ve sorumluluk karmaşasına neden olduğu değerlendirilmektedir. Yapılan açıklamalar çerçevesinde, temsil ağırlama tören protokol giderlerine ilişkin satın alma sürecinde yer alan yetki ve sorumluluk uyumsuzluğunun giderilmesine yönelik tedbirlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımız İdari ve Mali İşler Müdürlüğünün 09.05.2019 tarihli ve 17535 sayılı yazısı ile Valiliğimiz Özel Kalem Müdürlüğü, Protokol Şube Müdürlüğü ve Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünden iki personelin; temsil, ağırlama, tören, protokol giderleri sürecinde yer almak üzere görevlendirilmelerinin yapılarak, Başkanlığımız personelleri ile birlikte temsil ağırlama, tören ve protokol giderlerinin yapılması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında Valilik Özel Kalem Müdürlüğü, Protokol Şube Müdürlüğü ve Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünden iki personelin; temsil, ağırlama, tören, protokol giderleri sürecinde yer almak üzere görevlendirildiği ifade edilmiştir. Söz konusu değişikliğin uygun olduğu değerlendirilmektedir. Ancak söz konusu görevlendirmenin yanı sıra YİKOB İdari ve Mali İşler Müdürlüğünün yetkilerinin, sorumlulukları oranında arttırılması açısından da tedbirlerin alınması gerekmektedir. BULGU 15: Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının Kullanılmaması Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2018 yılı mali tablo ve muhasebe işlemlerinin incelenmesi neticesinde, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabında yer alan tutarın, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları” hesabının işleyişini düzenleyen 356’ncı maddesinde; “1) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 a) Alacak

1. Açılış kaydını takiben bir önceki dönem olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
2. Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698- Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedilir.
3. Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir. b) Borç
4. Dönem sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
5. Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranlar bu hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir” denilmektedir. Buna göre bir önceki faaliyet döneminde ortaya çıkan geçmiş dönem kârlarının 590 Dönem Net Karı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi önceki yıl mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu hesabında kayıtlı tutarın mevzuat hükümlerinde görüleceği üzere 2018 yılı açılış kaydını takiben 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Oysaki geçmiş yıl olumlu faaliyet sonucu olarak ilgili hesaba aktarılması gereken tutar, toplam 170.299.019,86 Türk Lirasıdır. Yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu hesabında yer alan tutarın, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları hesabına aktarılması ve mali tablolarda gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Konuya ilişkin düzeltme kaydı yapılarak, “590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı”nda yer alan tutar, “570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına” aktarılmıştır." denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza iştirak edilerek gerekli işlemlerin mevzuata uygun olarak yapılacağı belirtilmiştir. Ancak muhasebe kayıtlarının yılı içinde mevzuatına uygun olarak yapılmaması nedeniyle, 2018 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının doğruluğu ve güvenilirliği etkilemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabının ve Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Vadeli Hesaplardan Elde Edilen Faiz Gelirinin Vergi Gideri Mahsup Edilmek Suretiyle Kaydedilmesi 2017 Yerine Getirilmedi Raporun Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler bölümünün 3'üncü maddesinde yeniden bulgu konusu yapıldı. Belediyelerden Tahsil Edilemeyen Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarına İlişkin Gerekli İşlemlerin Yapılmaması 2017 Yerine Getirilmedi Raporun Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler bölümünün 4'üncü maddesinde yeniden bulgu konusu yapıldı.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payları Hesabına Tahakkuk Eden Faiz Gelirinin Bütçeye Gelir Kaydedilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Kamu İdaresine Bildirilecek Diğer Hususların 1’inci maddesinde bulgu konusu yapıldı. Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Kesin Mizan ve Bilanço Arasında Uyumsuzluk Bulunması 2017 Yerine Getirilmedi Kamu İdaresine Bildirilecek Diğer Hususların 4'üncü maddesinde bulgu konusu yapıldı. Banka Hesap Mutabakatları ile Muhasebe Kayıtlarının Uyuşmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Raporun Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler bölümünün 1’inci maddesinde yeniden bulgu konusu yapıldı. Faaliyet Alacaklarına İlişkin Herhangi Bir Kayıt Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Taşınmaz Kayıtlarının Yapılmaması 2017 Yerine Getirilmedi Raporun Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünün 6'ncı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 maddesinde yeniden bulgu konusu yapıldı. Haklar Hesabında Kayıtlı Olan Duran Varlıklar İçin Yılsonunda Amortisman Ayrılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Hurdaya Ayrılan Dayanıklı Taşınırların Muhasebeleştirilmesi İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Gider Taahhütleri Hesaplarının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi